İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/266 E. 2024/447 K.

T.C.

İSTANBUL

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2024/266 Esas

KARAR NO :2024/447

DAVA:Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)

DAVA TARİHİ:02/05/2024

KARAR TARİHİ:27/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin müteveffa babası tarafından kurulan ve aile şirketi olan davalı şirket, ... Müdürliiğü'ne ...-0 sicil numarası ile kayıtlı olduğunu, davalı şirketin başlıca iştigal konusu gayrimenkul kiralaması ve yönetimi olduğunu, davalı şirketin bünyesinde dört yüzü aşkın büyük bir kısmı kira geliri getiren dükkan ve gayrimenkul varlığının bulunduğunu, davalı şirketin aile fertlerinden oluştuğunu, müvekkilinin tüm saklı pay miras haklarını ihlal edilmesi sonucunu doğuracak şekilde ve muvazaalı olarak hakim hissedar müvekkilinin annesi tarafından azlık hissedar müvekkilin kız kardeşine devredilmek sureti ile ortaklık yapısının değiştiğini, davalı aile şirketinde müvekkili, Türk Ticaret Kanunu ("TTK") 411. maddesinde tanımlanan azınlık hissedar konumunda olduğunu, davalı şirketin kurucu ortağı müteveffa Memduh Üretmendin kızı müvekkili Merve Üretmen, uzun yıllardır ana sözleşme ve iyi niyet kurallarına aykırı şekilde davalı şirketten uzaklaştırıldığını, kendisine gerekli bilgi ve belge paylaşımı yapılmamasına karşı davalı şirket ile ilgili Türk Ticaret Kanunu uyarınca yasal haklarını kullandıkça baskı ile aileden ve yönetimden dışlandığını, bir de müvekkilinin pay sahibi olan öz annesinin müvekkilinin kız kardeşi lehine muvazaalı şekilde yapılan hisse devirleri ile müvekkili iyice artan bir manevi şiddete maruz kaldığını, müvekkilin kız kardeşinin hisse oranı artarken müvekkilin annesinin hisseleri azaldığını, değeri milyonlar eden davalı şirketteki müvekkilinin yasal hakları mağdur edildiğini, davalı şirkette yapılan bu hisse devrinin bedelli mi bedelsiz mi yapıldığı, hisse bedelinin Hande Üretmen'den Berrin Üretmence nasıl ödendiğinin belli olmadığını, bu hususların 02.04.2024 tarihli genel kurulda müvekkili temsilcisi tarafından genel kurulda sorulduğunu, soru tutanağa geçirildiğini, somut cevap alınmadığını, söz konusu devrin iptali için yasal haklar ayrı bir davada kullanılacağını, davanın konusu ise 2 Nisan 2024 tarihinde yapılan 2023 yılına ilişkin davalı şirket Olağan Genel Kurul Toplantısında müvekkili tarafından talep edilen bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması ve soruların yanıtsız bırakılması ile özel denetçi atanması talebinin karşılanmaması sebebi ile özel denetçi atanması talebi ile ilgili olduğunu, davalı şirket merkez adresinde 02.04.2024 tarihinde aşağıdaki gündem maddeleri ile 2023 yılına ilişkin Olağan Genel Kurul Toplantısı düzenlendiğini, Olağan Genel Kurul'da, müvekkilinin yazılı olarak sunduğu bilgi alma ve inceleme talebi yanıtsız bırakılarak reddedildiğini, diğer pay sahipleri de aynı Genel Kurulda bilgi talep ettiğini, onların da bilgi edinme talepleri kabul edilmediğini, 02.04.2024 tarihli 2023 yılına ilişkin Olağan Genel Kurul Toplantısı öncesinde müvekkili tarafından .... Noterliği 21.03.2024 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname davalı şirkete gönderildiğini, 02.04.2024 tarihli 2023 yılına ilişkin Olağan Genel Kurul Toplantısında da müvekkili tarafından bilgi edinme ve inceleme hakkı kullanıldığını, sorulara ilişkin bir somut bir cevap alınamadığını, TTK 437.madde uyarınca aşağıdaki şekilde bilgi alma ve inceleme hakkı genel kurulda kullanıldığını, sorulara yanıt alamadıklarını, müvekkili, davalı şirketin 118,234,25 TL toplam itibari değerde pay sahibi olduğunu, müvekkilinin pay sahipliğinden ve azınlık haklarından kaynaklanan hakları kullanabilmesi 02/04/2024 tarihinde yapılan Genel Kurul'da özel denetçi atanmasını talep ettiğini, özel denetçi atanmasına karar verilmediğini, davalı şirkette özel denetçi atanmasını gerekli kılan sebepler oluştuğunu, mülkiyetinde dörtyüzü aşkın dükkan ve gayrimenkul bulunan davalı şirket 8 yıl süre ile yönetim kurulu organı olmadan fiilen müvekkilinin annesi ... tarafından yönetildiğini, bu hususun 02/04/2024 tarihli Genel Kurulda ana sözleşme değişikliği yapılarak düzeltildiğini, yönetim organı olmadan 2023 yılı boyunca yapılan usulsüz işlemlerin tespiti için 2023 yılı Olağan Genel Kurulunda özel denetçi atanması taleplerinin yerinde olduğunu, Şirket Ana Sözleşmesinin ''Yönetim Kurulu ve Süresi" başlıklı 7. maddesinde hissedarlar arasından seçilecek en az üç üyeden oluşacağı belirtildiğini, şirketin ana sözleşmeye ve hukuka uygun olarak teşekkül ettiğini, bir Yönetim Kurulu organı uzun yıllardır olmadığını, 2023 yılı döneminde de şirketin geçerli bir yönetim organının olmadığını, şirket fiilen tek kişi ile müvekkilinin annesi ... tarafından yönetildiğini, 2023 yılında alınan tüm yönetsel kararların bilançonun finansal tabloların özel denetçi ile denetlenmesinin zaruri olduğunu, tek kişinin aldığı kararlarında geçersiz olduğunu, davalı şirkette 2017 yılı itibariyle alınan tüm Yönetim Kurulu kararları şirket organsız yönetildiği için yok hükmünde olduğunu, huzurdaki davanın konusu 2023 yılına ilişkin Olağan Genel Kurul toplantısı çağrısının usulsüz yapıldığını, çünkü şirketin yetkili organı tarafından çağrı yapılmadığını, 2023 yılı Olağan Genel Kurulunda bilgi alma hakkının azlık pay sahibi müvekkili tarafından kullanıldığını, müvekkilinin sorularının somut olarak cevaplanmadığını, davalı şirketin belirsiz ve incelemeye muhtaç 2023 yılı finansal raporları huzurdaki davada özel denetçi talebini haklı kıldığını, azınlık sahiplerine bilgi verilmemesi ve 2023 yılında davalı şirketin bir yönetim organı bulunmaması uzun süredir hukuka, ana sözleşmeye ve şirket menfaatlerine tamamen aykırı yönetim politikaları güdülmesi nedeniyle azınlık pay sahiplerinin ortaklıktan kaynaklanan haklarını kullanılabilmesi için özel denetçi atanması istenmesi haklı ve yerinde olduğunu, davalı şirketin değeri milyonlarca dolar eden ve davalı şirket malvarlığında dört yüzü aşkın dükkan ve gayrimenkul barındıran davalı şirketin yüzde 10 hissesinin her bir hissenin en az 1.000,00 TL ve en fazla 1.850,00 TL'yi aşmamak üzere şirket tarafından satın alınmasına karar verilmesi de şirket tarafından satın alınmasına karar verilmesi de şirket malvarlığının gerçek değerinin altında bir bedelle elden çıkarılmasına zemin hazırlayacak haksız ve hukuka aykırı bir karar olduğunu, şirket hissesine en fazla 1.850,00 TL değer biçilmesi değeri milyonlarca dolar olan davalı şirketin azınlık haklarını yok etmek için bir adım olduğunu, şirketin hisse değerine 1.850,00 TL değer biçildiğine göre şirket malvarlığının azınlık pay sahiplerinden habersiz elden çıkarılıp çıkarılmadığına dair özel denetim taleplerinin bulunduğunu, davalı şirkete özel denetçi atanmasına karar verilmesini, 2023 Olağan Genel Kurul toplantısı tutanağında zapta geçirilen bilgi alma hakkı kapsamında sorulan sorular ve muhalefet şerhi konulan bilanço ve finansal tabloların denetimi ve özellikle Genel Kurul'un 10.maddesinde değeri milyonlar eden ve şirket malvarlığı olarak mülkiyetinde yüzlerce dükkan ve savrimenkul malvarlığı olan davalı şirketin beher hisse başına en fazla 1.850 TL den gibi sembolik bir değerle payların yüzde 10'unun şirket tarafından satın alınmasına dair şüphe içeren muhalefet şerhlerine rağmen oyçokluğu ile alman Genel Kurul Kararı da gözetilerek davalı şirket malvarlığının azlık pay sahiplerinden habersiz elden çıkarılıp çıkarılmadığının denetlenmesi için denetim yapılarak rapor alınmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davanın haksız ve dayanaksız olduğunu, dava şartının olmadığını, TTK' nun 438. maddesine göre özel denetçi talep etmek için bilgi alma ve inceleme hakkının daha önce kullanılmasın şart olduğunu, bu şart davacının açıkladığının aksine, aynı genel kuruldan talep anlamında değil, mahkemeye başvurarak hakkı kullanmak anlamına olup, bu şart gerçekleşmediğinden davanın esasa girilmeden reddi gerektiğini, taleplerin amacı hem hukuka hem de etik kurallarına aykırı olduğunu, davacı saklı paylarının ihlal edilmesi sonucunu doğuracak şekilde annesinden kızkardeşine hisse devri gerekçesini göstererek ve buna tepki olarak bu davayı açtığını, bu gerekçe hukuken ve etik olarak aykırı olduğunu, TTK'nun 439/2. maddesindeki zarara uğratma unsuru söz konusu olmadığını, bu konuda ikna edici hiçbir delil bulunmadığını, dava hukuki ve etik olarak himaye göremeyecek saklı pay söylemiyle başlamadan kendini dayanaksız hale getirdiğini, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, özel denetçi atanması talebine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davalı şirket kayıtlarının incelenmesi için özel denetçi tayini koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşıldı.

TTK'nın 438. maddesi uyarınca, ''Her pay sahibi, pay sahipliği haklarını kullanılabilmesi için gerekli olduğu taktirde bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir. ''

TTK'nın 439/1. maddesi uyarınca, ''Genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi halinde, sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atanmasını talep edebilirler.'' Aynı Kanun'un 440. maddesi uyarınca, "Mahkeme, şirketi ve istem sahiplerini dinledikten sonra karar verir. Mahkeme istemi yerinde görürse, istem çerçevesinde inceleme konusunu belirleyerek bir veya birden fazla bağımsız uzman görevlendirir."

TTK 438/1 maddesine göre; davacıların özel denetçi tayini talep edebilmesi için bilgi alma ve inceleme hakkını kullanması gerektiği, bu hakkının kullanılmadan özel denetim isteme hakkının kullanılamayacağı, yani bu durumun özel denetim isteme hakkının kullanımı için ön şart olduğu belirlenmiş olup; TTK 437/5 te yer alan "Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu Asliye Ticaret Mahkemesine başvurabilir." düzenlemesine göre, bilgi alma hakkı ile ilgili (açıldığı bildirilen ...ATM'nin ... esas sayılı dosyası davası sonuçlanmadan) prosedür işletilmemiş ve davanın konusunu oluşturan talepler yönünden bilgi edinme ve inceleme hakkı tam olarak kullanılmadan, özel denetçi tayini için kanunun tanımladığı şekilde ön koşul gerçekleşmeden açılan davanın reddine dair karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın REDDİNE,

2. Harç alınmış olmakla, yeniden alınmasına yer olmadığına,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4. Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

5. Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6. Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yokluklarında TTK 440/2 MADDESİ UYARINCA KESİN OLMAK ÜZERE oy birliği ile karar verildi. 27/05/2024

Başkan ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Katip ...

e-imzalıdır