İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/198 E. 2024/441 K.

T.C.

İSTANBUL

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/601 Esas

KARAR NO :2024/440

DAVA:Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:30/06/2022

KARAR TARİHİ:24/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Tapunun ... ili, ... İlçesi, ... Mahallesi, 4095 Ada, 3 Parsel numarasında kayıtlı taşınmaz üzerinde bir akaryakıt satış istasyonu işletilmesine yönelik olarak müvekkili ile ..... San. Tic. Ltd. Şti. arasında 03.03.2016 tarihli Yatırım Sözleşmesi 03.03.2016 tarihli İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi ve sair sözleşmeler imzalandığını ... ise bahse konu Yatırım Sözleşmesi'ni müşterek ve müteselsil kefili olarak imza ettiğini, akdedilen sözleşmeler çerçevesinde akaryakıt bayisi olan davalı ...ile Müşterek ve Müteselsil Kefil'in müvekkile doğmuş ve doğacak borçlarının teminatı olmak üzere ... İli, ... ilçesi, ... Mahallesi 4095 Ada, 3 Parsel numarasında kayıtlı taşınmazda üzerine ...'ın maliki olduğu (2146/2400) paylar üzerine ... ... Tapu Müdürlüğünün 02.08.2006 tarih ve ... yevmiye numaralı işlemine istinaden 1.dereceden 600.000,00 TL bedelli ipotek tesis edildiğini, müvekkili şirket bayilik ilişkisi içerisinde gerekli tüm ekipman ve akaryakıt tedarikini borçlu şirkete gecikmeksizin sağladığını ve yukarıda bahse konu tüm sözleşmeler uyarınca üzerine düşen edimleri eksiksiz bir şekilde yerine getirilldiğini, bununla birlikte sözleşmenin diğer tarafı olan davalı şirket ...üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediğini bahse konu mal ve hizmet alımı karşılığında ortaya çıkan cari hesap borcunu müvekkile ödemediğini bu cari hesap borcunun sözleşmede belirlenen vadesinde ödenmemesine istinaden ortaya çıkan sözleşmesel faiz üzerinden hesaplandığını vade farkı alacağını da müvekkili ödemediğini, davalı tarafın sözleşmeye aykırı davranışları işbu borcun faiziyle birlikte ödenmesine yönelik olarak davalı ... Otomotiv'e, müşterek ve müteselsil kefile ve ipotekli olan Taşınmaz maliklerine .... Noterliğinin 04.07.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek hesap kat ihtarnamesi tarihi itibari ile borcu olan 3.755.655,26 TL Anapara ve (KDV dahil Aylık %3,5 Yıllık) sözleşmesel faiz oranı ile hesaplanmış olan 3.262.618,88 TL vade farkı alacağı olmak üzere, toplamda 7.017.274,14 TL borcunu ödemesi aksi takdirde yasal haklarını kullanmak suretiyle alacağı tahsil yoluna gideceği ihtar edildiğini, ihtarname davalının sözleşmede belirtilen adresine tebliğe çıkartıldığını ancak muhatabın adresten ayrıldığını ve yeni adresinin belirlenemediği gerekçesiyle iade edildiğini, borçlu ... Otomotiv'in takip tarihi itibariyle, alacaklı müvekkili nezdinde daha fazla cari hesap borcu bulunmasına rağmen, fazlaya dair haklarının saklı kalması ve işbu takipte yalnızca ipotek sınırı olan 600.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla alacağın tahsilini, tahsil edilemediği takdirde ipotekli taşınmazın satılarak paraya çevrilmesi maksadıyla ...ve ipotekli olan Taşınmaz malikleri aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız takip ikame edildiğini, İpotek Takibine ilişkin ödeme emri Taşınmaz maliki ...'a 19.03.2018 tarihinde tebliğ edildiğini 26.03.2018 tarihinde taşınmaz maliki recai topalan'a 24.04.2018 tarihinde tebliğ edildiğini 27.04.2018 tarihinde itirazda bulunduklarını, taşınmaz maliklerinin söz konusu itirazları nedeniyle taraflarınca ipotek takibi'ne devam edilemediğini ipotek takibi'ne taşınmaz'ın malikleri tarafından sunulan itirazda müvekkili ile ...arasında ticari ilişki gereği doğacak olan alacağın alacağın teminatı olmak üzere ipotek tesis edildiğini, bu nedenle alacağının yargılamayı gerektirdiği belirtilerek ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamsız takip yapılamayacağı, alacak davası ikame edilerek alınacak ilam ile takibe geçilebileceği ifade edildiğini, müvekkilin cari hesap alacağına istinaden şimdilik 600.000,00 TL'nin, 11.07.2017 tarihinden itibaren hesaplanacak ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, tahsiline karar verilecek tutarın ipotek limiti ile sınırlı olmak üzere, ... İli, ... ilçesi, ... Mahallesi 4095 Ada, 3 Parsel numarasında kayıtlı taşınmaz üzerinde ... ... Tapu Müdürlüğünün 02.08.2006 tarih ve ... yevmiye numaralı işlemi ile tesis edilen 1.dereceden 600.000,00 TL bedelli ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile tahsil edilebileceğinin tespitini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini talep etti.

Davalı ...Turizm Petrol ve Tekstil Sanayi Ticaret Limited Şirketine ; dava dilekçesi özetinin ilanen tebliğ edildiği, ilanın yayınlandığı, cevap dilekçesinin sunulmadığı görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı tarafın davalı ile aralarındaki akaryakıt bayiliğinden kaynaklanan ticari ilişki sebebi ile cari hesaptan kaynaklanan alacağı olup olmadığı, var ise alacak miktarının ne kadar olduğuna ilişkin alacak davasıdır.

7155 sayılı Yasa ile 6102 sayılı Yasaya 5/A maddesi eklenerek ticari davalarda arabuluculuk dava şartı haline getirilmiş olup, mahkememizdeki dava 30/06/2022 tarihinde açılmakla davacının dava şartı arabuluculuk koşulunu yerine getirdiği görülmüştür.

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.

Davalı şirkete 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 yılları ticari defterler açılış ve kapanış noter tasdik bilgileri, e-deftere tabi ise yevmiye defteri ilk ve son beratı, defteri kebir ilk beratı, envanter defteri noter tasdik bilgileri, davacı şirket ile olan 2016 ila 2022 yıllarına kapsayan dava konusu cari hesap kayıtları, cari hesapta yer alan kayıtların dayanağı belgelerin (fatura, ödeme belgesi, dekont) imzalı, kaşeli suretleri ve yevmiye kayıt suretlerinin bilirkişi incelemesi yapılması için mahkememize sunması veya yerinde inceleme talebi var ise bu talebini mahkememize bildirmesi hususunda HMK 222 madde uyarınca ihtarına, istenilen defter ve belgelerin sunulmaması halinde mevcut dosya kapsamına göre yargılamaya devam olunacağının ihtarına, dair muhtıra şeklinde ilanen tebligat yapılmasına karar verilmiş, davalı tarafça bu hususta beyanda bulunulmamış ve defterler sunulmamıştır.

Mali müşavir bilirkişi ... ve Akaryakıt ve LPG sektör uzmanı ... tarafından hazırlanan 02/04/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda;" mali incelemeler neticesinde ; sözleşme, ihtarname ve davacının ttk hükümleri uyarınca usulüne uygun tutulan kayıtlarındaki incelemeler neticesinde;

Sözleşme, ihtarname ve davacının TTK hükümleri uyarınca usulüne uygun tutulan kayıtlarındaki incelemeler neticesinde;

-04.07.2017 ihtar tarihi itibariyle davalının davacıya 3.754.655,26 TL borçlu olduğu, kayıtlı borcun 715.558,00 TL tutarındaki kısmının Yatırım Sözleşmesine ilişkin olarak kayıtlandığı, kalan 3.039.097,26 TL ‘lik kısmının cari hesap borcuna ilişkin olarak kayıtlı olduğu,

• İhtar tarihinden sonra 24.11.2017 tarihinde pompa faturası ve alacak bakiyesinin değiştirmeyen denkleştirme kayıtları neticesinde dava tarihi itibariyle 3.756.943,04 TL davalı borcu olduğu mevcuttur, davacı tarafından iş bu davada şimdilik 600.000 TL talepte bulunduğu görülmüştür." şeklinde rapor ibraz edilmiştir.

Yargıtay 15. H.D. 2016/3858 esas, 2017/2944 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere "Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur. Çünkü tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir. Davacının da bu durumu bilerek ticari defterlere delil olarak dayandığı ve karşı tarafın ticari defterlerinin de incelenmesini istediği kabul edilmelidir. Aksinin kabulü halinde davacının ticari defterleri tek başına delil niteliği taşımadığından dayanılan böyle bir delilin incelenmesine gerek de olmayacaktır. Karşı taraf ticari defterlerini sunar ise birlikte incelenip değerlendirildiğinden delil olup olmadığı sonucuna göre değerlendirilebilecektir. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır. Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebilir. Aksinin kabulü durumunda; karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkar ki bu ticari defterleri ve karşı taraf elinde olduğu ileri sürülen belgeleri delil olarak kabul edip sunulmaması halinde sonuçlarını belirleyen HMK'ndaki açık düzenlemelere aykırı bir yorum olacaktır.

Anılan Yargıtay ilamı ve davalı tarafın ihtara rağmen defterlerini sunmaması ve davacı tarafın usule uygun olarak tutulmuş olup bilirkişi incelemesine tabi tutulmuş defterleri uyarınca mahkememizce değerlendirme yapılmıştır.

Tüm dosya kapsamına göre, davacı ile davalı arasında 03.03.2016 tarihli Yatırım Sözleşmesi 03.03.2016 tarihli İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi ve sair sözleşmeler imzalandığı mal alım satımına ilişkin ticari ilişki bulunduğu, yapılan bilirkişi incelemesinde davalının dava tarihi itibariyle 3.756.943,04 TL borcu olduğunun belirlendiği ve mahkememizce aldırılan raporun uygulama ve mevzuata göre yerinde olup hükme esas alınmaya elverişli olduğu kanaati ile taleple bağlılık gereği aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın kabulü ile cari hesap alacağına istinaden 600.000,00 TL'nin, (davalıya ihtarname ile verilen sürenin bitiş tarihine göre) 11.07.2017 tarihinden itibaren hesaplanacak ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,

2. Tahsiline karar verilen tutarın ipotek limiti ile sınırlı olmak üzere, ... İli, ... ilçesi, ... Mahallesi ... Ada,...Parsel numarasında kayıtlı taşınmaz üzerinde ... ... Tapu Müdürlüğünün 02.08.2006 tarih ve ... yevmiye numaralı işlemi ile tesis edilen 1.dereceden 600.000,00 TL bedelli ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile tahsil edilebileceğinin tespitine,

3. Karar harcı 40.986,00 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 10.246,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 30.739,50 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,

4. Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 10.246,50 TL peşin harç,11,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 10.338,7‬0 TL harcın davalı taraftan tahsili ile davacı taraf ödenmesine,

5. Davacı tarafından yapılan 8.640,00 TL ilanen tebligat masrafı, 9,360,00 TL ilanen tebligat masrafı 679,00 TL tebligat gideri ve müzekkere gideri, 6.000,00TL bilirkişi( iki farklı bilirkişi) ücreti olmak üzere toplam 24.679‬,00 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,

6. Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

7. Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 90.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8. 7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,

9. Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,

Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı.

Başkan ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Katip ...

e-imzalıdır