İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/966 E. 2024/422 K.

T.C.

İSTANBUL

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/966 Esas

KARAR NO :2024/422

DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:30/11/2022

KARAR TARİHİ:22/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili taraf daha önceden bırakılan ürün stok bilgilendirmesi talebine binaen 29/08/2022 tarihinde ... çalışanlarınca aranarak talep edilen ürün olan ...'in stoklarda olduğunun bildirildiğini, söz konusu ürün müvekkilin alışveriş yaptığı tarihte stoklarda zor bulunan yeni çıkmış bir ürün olduğunu, ... çalışanı olan ve adının ... olduğu bilinen şahısla telefon numarasını paylaşan müvekkili, ürün geldiği gibi almak istediğini ifade ettiğini, müvekkili, ... isimli davalı ... şube çalışanı şahsa olduğu bilinen ... cep numaralı telefondan aranarak ürünlerin ancak ücretlerinin ödenmesi halinde müşteriler için ayrılabileceğini veya kargo ile müşterilere teslim edilebileceği hakkında bilgi verildiğini, bu görüşmenin akabinde müvekkili, ... Tic.ltd.Şti'ye ait ... İban numaralı ... Bankası hesabına, ... sipariş numarası açıklamasıyla, ürün bedeli olan 14.998TL'yi ödendiğini, işbu dilekçeleri ekindeki fatura ile ürün bedellerin ...'a ulaştığı ve ... için kabul edildiğinin sabit olduğunu, ödeme akabinde ... personeli tarafından güvenlik gereği müvekkili şirketin imza sirküsü talep edilmiş ve imza sirküleri müvekkili tarafından "...@..." mail adresine iletildiğini, 31/08/2022 tarihinde bedeli ödenen ürünü teslim almak için ... çalışanı ... isimli şahısın cep numarası arandığı fakat kendisine ulaşılamadığını, 01/08/2022 tarihinde ...'e ait ... numaralı telefondan bir çağrı alındığı, telefon görüşmesinde, karşı taraf Mağazadan ürünün kargoya verilmediği ve ürünün mağaza yetkililerine ve diğer personellere herhangi bir bilgi verilmeden aynı gün içerisinde başka bir kişiye teslim edildiği, teslim anının kamera kayıtlarının olduğu ve mağazaya gelinerek konunun görüşülebileceği bilgisini verildiğini, daha sonraysa ... numaralı telefondan müvekkiline ait olan ... numaralı telefona gelen aramada yapılan görüşmede, ürünü teslim almaya gelen kişinin kimlik bilgileri kontrolü yapılmadan ve teslimat formu veya belgesi alınmadan teslim edildiği ve gerekli evrak kontrolü yapılıp dönüş yapılacağı bilgisi verildiği, yapılan kontroller sonrasında ürünün teslim edildiği şahsa herhangi bir kimlik talebi olmaksızın ürünün teslim edildiği anlaşıldığını, şifahi görüşmelerden sonra konuşulanların yazılı hale getirilmesi için davalı tarafa 05/09/2022 tarihinde ihtarname gönderilerek fatura bedeli 14.998-TL talep edildiğini, somut Olayda Zilyetliğin Devri de Gerçekleşmediğinden Hasarın Satıcı Tarafından Karşılanması Gerektiğini, TBK Madde 207/1’de satış sözleşmesi tanımlandığını, buna göre, satış sözleşmesi, satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmeler olduğunu, TBK uyarınca, kanundan, durumun gereğinden veya sözleşmede öngörülen özel koşullardan doğan ayrık hâller dışında, satılanın yarar ve hasarı, taşınır satışlarında zilyetliğin devri, taşınmaz satışlarında ise tescil anına kadar satıcıya ait olduğunu, somut olayda ise müvekkilinin ödeme yaptığı ürünler herhangi bir kargo şirketine teslim edilmediği, müvekkili şirketin bilgisi ve rızası alınmaksızın müvekkili şirket ile ilgisi olmayan üçüncü bir kişiye verildiğinden, bu nedenle somut olayda ayıplı bir ifa değil, gerçekleşmeyen bir ifa söz konusu olduğunu, sözleşmenin kurulması ile ifası arasındaki zaman diliminde edimin hiç veya gereği gibi yerine getirilememesi sonucunu doğuran durumun ortaya çıkması halinde oluşan hasara kimin katlanacağı sorunu edim hasarını; satış sözleşmesine konu malın alıcıya teslim edilmemesine rağmen alıcının bedeli ödemek zorunda kalıp kalmayacağı ise bedel hasarını ifade ettiğini, Doktrin ve Yargıtay kararlarında teslim anına kadar her türlü hasar ve yararın satıcıda olduğu açıkça belirtildiğini, ürünlerin tesliminde gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek ihmalkâr davranan davalının basiretli bir tacire uygun hareket etmediğini, Yargıtay, tacir sıfatına bağlanan hukuki sonuçların yerine göre “hak” yerine göre “külfet” niteliği taşıdığını belirterek basiretli tacir davranışını “zorunluluk” olarak ifade edildiğini, buradan, Yargıtay'ın da objektif özen yükümlülüğünü “külfet” olarak nitelendiren görüşe katıldığı anlaşıldığını, buna göre müvekkile ayrılan ve müvekkil tarafından ödemesi yapılan ürünlerin doğru kişiye teslim edilmesi konusunda davalı, basiretli bir tacir gibi davranması gerekirken davranılmadığını, basiretli tacir gibi davranmak bir külfet olduğuna göre buna aykırı davranan davalının bunun sonuçlarına katlanması gerektiğini, itiraza uğrayan tüm alacaklar yönünden takibin kaldığı yerden devamına, Haksız ve kötü niyetle itiraz eden borçlu aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini, talep ve dava ettiği görüldü.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kötü niyetli 3. kişiler müvekkili şirkete müşteri görünümünde geldiklerini, müşteri gibi mağazayı gezen kötü niyetli 3. kişiler, özellikle elden çıkarılması kolay olan ve rağbet gören ürünleri aldıklarını, kötü niyetli 3. kişiler tarafından alınacak ürünler belirlendikten ve ödemenin Havale/EFT yolu ile yapılacağı iletilerek, ürünlere dair satış belgesi düzenlenerek müvekkili şirketin Iban numarası kötü niyetli 3. Kişilerce istendiğini, iban numarası mağazadan tespit edildikten sonra ödemenin kısa bir sürede yapılacağı kasa görevlisine belirtilerek, ayırtılan ve satış belgesi düzenlenen ürünler bekletildiğini, somut olayda kendisini müvekkili şirket çalışanı olarak tanıtan kötü niyetli 3. kişiler davacı şirket yetkilileri ile iletişime geçerek ... satma konusunda anlaşma sağlandığını, halihazırda bu ürünlerin aracı satıcısı olan davacı şirket, ... gibi dünya çapında stoğu bulunmayan ve talebin oldukça yüksek olduğu bir ürünü kampanyalı fiyattan alarak kârlı bir fiyattan satma hevesi ile bu kişilerin müvekkili şirket çalışanı olduğunu kontrol etmeden ürünler üzerinde anlaşmaya varıldığını, bu anlaşmayı da hiç görmediği bir kişi ile whatsapp üzerinden gerçekleştirildiğini, kötü niyetli 3. kişiler sanki müvekkili şirketten ... satışı yapılıyor izlenimi vererek, davacı şirkete kendi satın almış olduğu ürünün ödemesini yaptırdıklarını, bu noktada davacı şirket tarafından ürünün satının ilişkin herhangi bir fatura ya da satış belgesi talep edilmeden, davacı şirket doğrudan 13.599,00,-TL havale gerçekleştirerek, dekontu hiçbir şüphe dahi duymadan hiç görmediği, tanımadığı 3.kişilere ilettiğini, bu durumda müvekkili şirket'in tespit edebileceği herhangi bir usulsüzlük bulunmadığını, kötü niyetli 3. kişiler, usulüne uygun şekilde ürünlerin siparişini oluşturarak, davacıya da kuruşu kuruşuna ödemeyi yaptırtarak, dekontu da göstererek ürünleri de kendilerinin teslim aldıklarını, basiretli bir tacir olarak davacının kendisine ulaşan ve müvekkili şirket veya herhangi bir teknoloji marketin çalışanı olduğunu iddia eden kişilere itibar etmeden önce araştırma yapması hatta ilgili mağazadan konuya ilişkin teyit alması gerektiğini, ancak davacı somut olayda hiçbir araştırma yapmadan yalnızca kötü niyetli 3. kişinin salt beyanlarına itibar ederek üstelik whatsapp aracılığı yazışarak oldukça yüksek bir meblağda ödeme yaptığını, üçüncü kişinin kimliği teyit edilmeden yüksek meblağda ödemenin sorgusuz sualsiz yapılmasının hayatın olağan akışına ve basiretli olmanın gereklerine açıkça aykırı olduğunu, davacı, müvekkili şirket tarafından basiretli tacir yükümlülükleri yerine getirilmediği, bu noktada müvekkili şirket'in herhangi bir sorumluluğu bulunmamakta olup müvekkili şirket aleyhine başlatılan Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı Hazırlık Bürosu ... karar sayılı dosyası kapsamında da kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karar verildiğini, tüm bu bilgilerden hareketle, söz konusu davacı tarafından basiretli tacir olmanın getirdiği yükümlülükler ve özen borcunu göz ardı etmiş ve kendi kusuruyla kendisini zarara uğratıldığını, davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesi, talep ettiği görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, davacı tarafından bedeli ödenen oyun cihazının davalı tarafından dava dışı yetkisiz kişiye teslimi sebebiyle cihaz bedelinin davalıdan tahsili amacıyla davalı aleyhine yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dava dilekçesi, sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Dosyamıza getirtilen .... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 15.146,85-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

İddia ve toplanan deliller kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi heyetinin sunmuş olduğu 15/03/2024 tarihli raporunda özetle;

"Somut uyuşmazlıkta dava konusu ürünlerin bedelini ödeyen davacıların davalı şirketle yapılan satış sözleşmesinin tarafı olup olmadığı, satış sözleşmesine taraf olması halinde davalı şirketin satılanı teslim yükümünü yerine getirip getirmediği hususunun aydınlatılması gerekmektedir.

Davaya konu olayda dava dışı kişiler davalı şirket mağazasına giderek ... ürününü sipariş vermişler, daha sonra davacı şirket yetkilisini aramış ve kendilerini ... çalışanı olarak tanıtarak ürünü almak isteyip istemediklerini sormuşlardır. Arayan kişiler, ücretin ödenmesi halinde ürünleri davacılar için ayrılabileceği veya kargo ile müşterilere teslim edilebileceği hakkında bilgi vermişlerdir. Bu görüşmenin sonrasında davacılar kendilerine verilen ...’e ait ... Iban numaralı ... Bankası hesabına, ... sipariş numarası açıklamasıyla ürün bedeli olan 14.998-TL'yi ödemişlerdir. Akabinde davalı firma tarafından davalı şirketin imza sirküsünün talep edilmiş ve davacı şirketi yetkilisinin istenilen imza sirküsünü @... uzantılı mail adresine iletmiştir.

Dava dilekçesinin ekinde yer alan faturadan anlaşıldığı üzere, davalı firma faturayı davacı firma adına düzenlemiştir. Bu durumda davalı şirketin satış sözleşmesinde alıcı olarak dava dışı kişileri değil, doğrudan davacı şirketi kabul ettiği, dolayısıyla satış sözleşmesinden kaynaklanan borç ilişkisinin davacı şirket ile davalı şirket arasında kurulduğu anlaşılmaktadır. Buna göre satış sözleşmesinin alıcısı davacı şirket olarak kabul edilecek ve bu sözleşmeden doğan satıcının satılanın zilyetlik ve mülkiyetini devretme yükümlüğü, satılanın zilyetliğinin davacı şirkete/ya da temsilcilerine devriyle gereği gibi ifa edilmiş olacaktır. Somut olayda ise davalı mağaza satılanı davacı şirkete değil dava dışı kişilere teslim etmiştir. Davacı taraf da buradan hareketle ödemiş olduğu bedelin iadesini talep etmektedir.

Somut olayda davalı tarafından ürünün teslim edildiği kişiler davacı şirketin ürünleri teslim almak bakımından temsilcisi olmamakla birlikte, somut olayın koşulları dikkate alındığında davalı şirketin bu kişileri davacının temsilcisi olarak görmekte haklı olacağının söylenebildiği hallerde bu kişilere yapılan teslimin de davalı şirketin zilyetliğin devri yükümlülüğünü sona erdirdiği söylenebilecektir. Bu noktada da önemli olan davalının, dava dışı kişilere satılan ürünü teslim ederken bu kişilerin davacı şirket adına ürünü teslim almak bakımından yetkisi bulunduğuna güvenmekte haklı olup olmamasıdır.

Davalı şirket konuyla ilgili olarak, mağazada o anda bulunan dava dışı kişilerin davacı şirket tarafından yapılan ödemeye ilişkin dekontu ibraz etmesi sebebiyle bu kişilere ürün tesliminin yapıldığını, dolayısıyla 3. Kişilere teslim bakımından kusurları olmadığını ileri sürmektedir. Davacı tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan whats up görüşmelerinden de, davacı firmanın ... sipariş numarası açıklaması bulunan dekontları dava dışı 3. kişilere gönderdiği ve bu kişilerin ödeme dekontlarını davalı firma çalışanlarına göstererek satılanı teslim aldığı anlaşılmaktadır. Davacı şirket tarafından yapılan ödemenin dekontunun dava dışı 3. kişilere gönderilmesi, davalı şirket yetkililerinin karşılarında fiziken bulunan ve davacı tarafından yapılan ödemeye ilişkin dekontu ellerinde bulunduran kişileri davacı şirketin temsilcisi olarak görmekte haklı olmaları sonucunu doğuracaktır. Bir başka ifadeyle davacı şirket ödeme dekontlarını bu kişilere göndermek suretiyle, davalı şirket çalışanlarında bu kişileri davacı temsilcisi olarak görmekte haklı bir güveninin oluşmasına yol açmıştır. Bunun neticesi olarak davalı firmanın yaratılan güven sebebiyle satılanı ellerinde davacıya ait dekontların bulunduğu kişilere teslim etmesiyle birlikte sözleşmeden doğan zilyetliğin devri yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılması gerekecektir." şeklinde görüş ve kanaatini sunmuştur.

Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; davacı ile davalı arasında ... marka modelli oyun cihazının satımı konusunda satış akdinin kurulduğu, satış bedelinin davacı tarafından davalı IBAN hesabına ödendiği, cihazın davacı şirket yetkilisi olmayan dava dışı kişilere teslim edildiği sabit ise de; satım akitlerinde satış konusu malın satın alan kişiye ve/veya şirket yetkilisine teslimi orunlu olmayıp, teslimin alıcının gösterdiği bir kişiye yapılması da mümkündür. Burada davalı satıcı firmanın sorumluluğundan söz edebilmek için davalının dava dışı kişilere malı teslim etmesinde ihmali veya kusurunun bulunduğunun davacı tarafından ispatı gerekmektedir. Bu yönüyle dava dosyasındaki deliller değerlendirildiğinde, davacı tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan... görüşmelerinden de, davacı firmanın ... sipariş numarası açıklaması bulunan dekontları dava dışı 3. kişilere gönderdiği ve bu kişilerin ödeme dekontlarını davalı firma çalışanlarına göstererek satılanı teslim aldığı, davacı şirket tarafından yapılan ödemenin dekontunun dava dışı 3. kişilere gönderilmesi, davalı şirket yetkililerinin karşılarında fiziken bulunan ve davacı tarafından yapılan ödemeye ilişkin dekontu ellerinde bulunduran kişileri davacı şirketin cihazı teslim alması için görevlendirdiği kişiler olarak görmekte haklı bir güveninin oluşmasına sebep olduğu kanaatine varılmıştır. Nitekim yukarıda ayrıntılarına yer verilen ve dosya kapsamına göre denetime elverişli bulunan bilirkişi raporunun da bu yönde olduğu gözetilerek davalının somut olay bakımından kusurunun bulunmadığı kanaatine varılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;

1. Davanın REDDİNE,

2. Alınması gerekli 1.024,51. TL karar ve ilam harcından 180,40. TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 943,95‬. TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3. Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üstünde bırakılmasına

4. Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 14.998,00. TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine

5. Karar kesinleştiğinde artan gider avansının ilgili tarafa iadesine,

6. 1.320,00. TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/05/2024

Katip ...

E-İmzalıdır

Hakim ...

E-İmzalıdır