İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/749 E. 2024/309 K.

T.C.

İSTANBUL

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2017/749 Esas

KARAR NO:2024/309

DAVA:Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:21/08/2017

BİRLEŞEN ... 6 ATM ... ESAS DOSYASI

DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:31/05/2019

BİRLEŞEN ... 1 ATM ... ESAS DOSYASI

DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:31/05/2019

KARAR TARİHİ:19/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı tarafından, davalı taraftan ... marka ... tipi, 2012 model 23 adet tek katlı otobüs ile ... marka ... tipi 2013 model 26 adet tek katlı otobüs olmak üzere toplamda 49 adet tek katlı otobüs satın alındığını, ancak alınan bu araçların ayıplı çıkması üzerine davacılar tarafından karşı tarafa ihtarname keşide edilerek ayıp ihbarında bulunulduğunu ve yasadan kaynaklı seçimlik haklarının çerçevesinde ayıbın giderilmesi istendiğini, ancak araçlardaki ayıbın davalılarca giderilmemesi üzerine davacılar tarafından ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... ve ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin .... sayılı dosyaları tahtında dava konusu araçlardaki ayıplar nedeniyle TBK 227. maddesi gereğince yasadan kaynaklı seçimlik haklarını kullanmak üzere dava açıldığını, işbu davalarla mahkemeden, öncelikli olarak dava konusu araçlardaki ayıplar nedeniyle dava konusu araçların misliyle değiştirilmesinin istendiğini, işbu talebin karşılanmasının mümkün olmaması durumunda her türlü masrafı karşı tarafa ait olmak üzere dava konusu araçlardaki arızaların davalılarca ücretsiz olarak onarılmasının istendiği, işbu talebin de Sayın Mahkeme tarafından uygun görülmemesi durumunda dava konusu araçlardaki ayıp oranında satış bedelinden indirim yapılması istenerek işbu taleplerin hüküm altına alınmasına karar verilmesini terditli olarak talep edildiğini, nitekim işbu dava dosyaları çerçevesinde alınan bilirkişi raporlarında, dava konusu yapılan araçların ayıplı olduğunun tespit edildiğini, dava konusu araçların ayıplı olduklarının bilirkişi raporları ile sübut bulması üzerine karşı tarafın, davacılarla anlaşma yolunu tercih ettiğini, işbu çerçevede taraflar arasında 11.09.2015 tarihli protokol imzalandığını ve eksik kalan imza 14.09.2015 tarihinde tamamlanarak yürürlüğe girdiğini, işbu protokolün 5.1. maddesine göre dava konusu araçlardaki ayıpların, protokol tarihinden itibaren 1 yıl içinde giderilmesinin öngörüldüğünü, ancak öngörülen sürede söz konusu araçlardaki ayıpların giderilmesinin mümkün olmaması karşısında, işbu protokol genelinde yer alan diğer tüm hak, alacak ve yükümlülükler geçerliliğini korumak şartıyla söz konusu araçların ayıplarının giderilerek kesin teslimatlarının yapılması için kararlaştırılan 1 yıllık süreye 4 ay daha ilave edilerek, araçların kesin teslimatlarının son günü olan 14.01.2017 tarihine kadar protokol tarihinin uzatıldığını, ancak verilen ek süreye rağmen karşı tarafın, 14.09.2015 tarihli protokol ile üstlenmiş olduğu yükümlülük ve sorumlulukları yerine getirmediği gibi, işbu dava tarihi itibariyle de yerine getirmediğini, davacının 14.09.2015 tarihli protokol kapsamında üstlenmiş olduğu yükümlülüklerini yerine getirdiğini, işbu çerçevede davacının ... plakalı aracın kesin teslimatının yapılmasıyla doğan 8.000 Euro'luk katkı payı ödeme yükümlülüğünün, protokol gereğince aylık taksitler halinde ödemesi mümkün iken, hepsini defaten ödemek suretiyle ifa ettiğini, davacının bu şekilde davranmak suretiyle hem iyi niyetini hem de karşı tarafın protokolden doğan sorumluluk ve yükümlülüklerini yerine getirmesini teşvik etmeye çalıştığını, ancak buna rağmen davalı tarafın, protokol hükümlerine uymamayı sürdürdüğünü, nitekim davalı tarafın sadece ... plakalı aracın kesin teslimatını yaptığını, davalının işbu aracın kesin teslimatını 08.05.2017 tarihinde yapmış olup, yapılan bu teslimatın da, taraflarca kararlaştırılan sürede gerçekleştirilmediğini, bu nedenle de davalının, taraflar arasında imzalanan 14.09.2015 tarihli protokolü süre yönünden ihlal ettiğini, buna karşın davalının, taraflar arasında imzalanan 14.09.2015 tarihli protokolden doğan hiçbir sorumluluğunu yerine getirmediğini, nitekim taraflar arasında imzalanan 11.09.2015 tarihli protokol gereğince söz konusu 49 adet aracın ayıplarının giderilerek eksiksiz, kusursuz ve sağlam bir şekilde davacıya en geç 14.01.2017 tarihine kadar kesin olarak teslim edilmesi gerekirken, ... Plakalı araç hariç, diğer 48 aracın kesin teslimatlarının henüz yapılmadığını, kaldı ki kesin teslimatı yapılan ... plakalı aracın da protokolde kararlaştırılan 16 aylık sürede gerçekleştirilmediğini, oysa ki, taraflar arasında imzalanan 14.09.2015 tarihli protokolün 5.1. maddesine göre, “davalılar, işbu protokolde yer alan tüm yükümlülüklerini en kısa sürede yerine getirip bitireceklerini ve dava konusu araçların tamamını aşağıda kararlaştırıldığı şekilde bitirip tamamlayacaklarını, sağlam ve kusursuz olarak davacılara teslim edeceklerini kayıtsız ve şartsız olarak kabul ve taahhüt etmiştir” hükmü gereğince davalı tarafın, dava konusu araçları protokol tarihinden itibaren 1 yıl içinde ayıpsız, eksiksiz ve kusursuz bir şekilde davacıya teslim etmesi gerekirken, kararlaştırılan sürede söz konusu araçları teslim etmediği gibi, gerek geçici teslimatları yapılan araçlarda gerekse de geçici teslimatları dahi yapılamayan araçlardaki eksiklik, ayıp ve kusurları gidermediğini ve söz konusu araçlardan ... plakalı araç hariç, diğer 48 aracın kesin teslimatlarının da hala yapılmadığını, davacıların tüm şifahi ve yazılı taleplerine karşın, davalının protokolden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve araçların kesin teslimatlarını yapmadığını, davacıya geçici teslimatları yapılan araçların hiçbirinin, taraflar arasında imzalanan 14.09.2015 tarihli protokol hükümlerine uygun olarak yapılmadığını, zira bütün otobüslerde otomatik şase yağlama sistemi ve otomatik motor yağı tamamlama sisteminin eksik olduğunu, yine geçici teslimatları yapılan araçlarda, taraflar arasında imzalanan 14.09.2015 tarihli protokolün 5.8. maddesinde öngörülen yangına sebebiyet veren hususları bertaraf edecek gerekli dizayn ve tasarım değişikliğinin yapılmamış olduğunu, araçlarda egzoz üzerine yağ boşaltma durumunun devam ettiğini, gerek geçici olarak davacıya teslim edilen araçlar gerekse de geçici olarak da olsa teslim edilmemiş olan araçlardaki problemlerin devam ettiğini, araçların çekiş gücünün çok düşük olduğunu, araçların ısınma problemlerinin hâlâ devam ettiğini, sürekli hararet yaptığını, araç şanzımanı ve difrensiyalinin sürekli arıza vermeye devam ettiğini, araçlardaki vuruntunun devam ettiğini, yağan yağmurların olduğu gibi içeriye aktığını, araçların tamamında çok ciddi problemler olduğunu ve bu sorunların karşı tarafça giderilmediğinin ve giderilmeye de çalışılmadığının ve davacıları sürekli oyalama ve zaman kazanma yoluna gittiklerinin görüldüğünü, davalının, taraflar arasında imzalanan 14.09.2015 tarihli protokolünün hiçbir hüküm ve yükümlüğünün süresinde yerine getirmediğini, işbu hüküm ve yükümlülükleri yerine getirme çabasını içinde olmadığını, zira davalının protokol gereğince araçlardaki tüm arıza, ayıp ve eksiklikleri gidermesi gerekirken, davacının tüm şifahi ve yazılı uyarılarına rağmen dava konusu araçlardaki bu ayıp, eksiklik ve kusurları gidermediğini, araçların kesin teslimatlarını yapmadığını, araçların taraflar arasında imzalanan 14.09.2015 tarihli protokole uygun hale getirilmediğini, araçların daha fazla zarar görmemesi için gerekli önlemleri almadığını ve araçları servise çekip kesin teslimatları yapılacak hale getirmediğini, bozulan ve bu protokol kapsamında ücretsiz olarak yenilenmesi veya onarılması gereken araçlardan ve arızalardan dolayı davacıdan ücret talep ettiğini, ücreti ödenmeyen arıza ve araçlara hiçbir şekilde müdahale edilmediğini ve davacıdan haksız olarak para istediğini, dolayısıyla söz konusu araçlardaki ayıp, eksiklik ve kusurların protokolde kararlaştırılan sürede bitirilip kesin teslimatlarının henüz yapılmamış olması, 49 araçtan sadece 1 tanesinin süresinde olmasa da kesin teslimatının yapılmış olması, diğer 48 aracın kesin teslimatlarının henüz yapılmamış olması, geçici olarak teslimatı yapılan bir kısım araçların da ayıplarının giderilerek taraflar arasında imzalanan 14.09.2015 tarihli protokole uygun hale henüz getirilmemiş olması, diğer bir kısım araçların da henüz geçici teslimatlarının dahi yapılmamış olması, protokol gereğince ücretsiz olarak değiştirilmesi, yenilenmesi ve onarılması gereken araçlar için davacılardan ücret istenmesi ve haksız olarak istenen bu ücreti bahane ederek araçlardaki ayıp, arıza, eksiklik ve kusurları gidermemesi ve araçların kesin teslimatlarını yapmaması, davalı tarafın protokol kapsamında yerine getirmesi gereken yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle davacıların sefer kayıpları yaşaması, araç kiralamak zorunda kalan davacının ekstra araç kiralama bedeli ödemek zorunda kalması, araçlardaki arızaların giderilmemesi nedeniyle araçlarda değer kaybının yaşanması, davacının da kazanç kaybına uğramasına yol açması nedeniyle davacıların zararlarının her gün artmakta ve artık katlanamaz duruma gelmiş bulunduğunu, işbu çerçevede davacının uğradığı zarar kalemleri ile mahrum kaldığı kazanç kalemlerinin şu şekilde olduğunu, davalının, taraflar arasındaki protokole aykırı davranışı ve araçlardaki ayıp, eksiklik ve kusurları gidermemesi nedeniyle fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla davacıların, yaklaşık olarak 1.651.068,00 TL araç kiralama bedeli ödemek zorunda kaldığını, işbu araç kiralama bedellerinin ne kadar olduğunu, ... A.Ş.’den celbini talep ettiklerini, davalının taraflar arasındaki protokole aykırı davranışı ve araçlardaki ayıp, eksiklik ve kusurları gidermemesi nedeniyle fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak kaydıyla davacıların, ...’li araç yerine dizel araç kiralamak zorunda kaldığı için 199.184,02 TL yakıt farkı bedeli ödemek zorunda kaldığını, işbu hususun bilirkişi tarafından yapılacak inceleme ve araştırma neticesinde ortaya çıkacağını, davacının bizzat kendisine ait ... istasyonu olduğu göz önünde bulundurulduğunda aradaki rakamın daha yüksek olmasının da kuvvetle muhtemel olduğunu, davalının taraflar arasındaki protokole aykırı davranışı ve araçlardaki ayıp, eksiklik ve kusurları gidermemesi nedeniyle fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak kaydıyla davacıların yaklaşık olarak 6.049.892,00 TL sefer kaybı yaşadığını, işbu hususun yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde ortaya çıkacağını, davacının yaşadığı sefer kayıplarının ne kadar olduğunun ...A.Ş.’den celbini talep ettiklerini, davalının taraflar arasındaki protokole aykırı davranışı ve araçlardaki ayıp, eksiklik ve kusurları gidermemesi nedeniyle fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak kaydıyla davacıların yaklaşık olarak 3.703.459,05 araç onarım bedeli ödemek zorunda kaldığını, işbu hususun davacıların muhasebe kayıtları, ticari defter ve belgelerle sabit olduğunu, ancak davalının protokolden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle davacının bundan sonra dava konusu araçlar için ne kadar araç onarım bedeli ödeyeceğinin de yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde belli olacağını, davalının taraflar arasındaki protokole aykırı davranışı ve araçlardaki ayıp, eksiklik ve kusurları gidermemesi nedeniyle fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak kaydıyla davacıların araçlarında değer kaybı meydana geldiğini, işbu değer kayıplarının ne kadar olduğunun yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde belli olacağını, davalının taraflar arasında imzalanan 14.09.2015 tarihli protokole aykırı davrandığı ve taraflarca kararlaştırılan sürede söz konusu araçları eksiksiz ve kusursuz olarak teslim etmediği için davacılara 200.000,00 TL cezai şart ödemesi gerektiğini, davacıların tüm uyarılarına ve özellikle ... 3. Noterliğinin 29.06.2017 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnameye rağmen protokol hükümlerine uymayıp, işbu davanın açılmasına sebebiyet veren davalıdan, bu dava nedeniyle davacıların hukuki yardımına başvuracağı avukata ödenecek vekalet ücretinin tahsili gerekeceğini, bütün bu bilgi ve belgeler ışığında somut uyuşmazlık incelendiğinde görüleceği üzere taraflar arasında imzalanan 14.09.2015 tarihi protokolün davalılarca ihlal edilmiş olmasının, protokolden doğan yükümlülüklerinin taraflarca kararlaştırılan sürede yerine getirmediklerinin sabit olmasının, kararlaştırılan 16 aylık sürede sadece 1 tane aracın kesin teslimatının yapılmış olmasının ve geriye kalan 48 adet aracın kesin teslimatlarının henüz yapılmamış olmasının, davacıların tüm şifahi ve yazılı ihtarlarına rağmen kesin teslimatları yapma konusunda hiçbir çaba içinde olmamasının, bundan sonra da protokolden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmesinin mümkün görünmemesinin, davacıların uğradığı zararın çok yüksek meblağlara ulaşmış olmasının, davacıların hem maddi hem de manevi olarak bu zararlara katlanmasının mümkün olmamasının, davacıların işbu zararlara katlanmasının beklenmesinin iyi niyet kurallarıyla ve hukukla bağdaşmamasının, yapılacak yargılama neticesinde davacının işbu davayı kazanmasının kuvvetle muhtemel olmasının, davalıların malvarlığına davacıların alacağı nispetinde tedbir konulmaması durumunda mahkeme ilamının tahsilden yoksun kalma riskinin bulunması nedeniyle öncelikle davalıların malvarlığına davacının alacağı nispetinde tedbir konulmak üzere, davacıların uğradığı müspet zarar başta olmak üzere her türlü zarar ve ziyanının karşılanması için işbu davayı açma mecburiyetinin hasıl olduğunu, arz ve izah edilen nedenlerden ötürü yargılama yapılarak ve fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, taraflar arasında imzalanan 14.09.2015 tarihli protokolün karşı tarafça gereği gibi ifa edilmeyerek ihlal edilmiş olması nedeniyle işbu protokolün aynen ifasının reddi ile işbu davanın kabulüne, davalının, taraflar arasındaki protokole aykırı davranışı ve araçlardaki ayıp, eksiklik ve kusurları gidermemesi nedeniyle davacıların ödemek zorunda kaldığı şimdilik 1.651.068,00 TL araç kiralama bedelinin ödeme tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalının, taraflar arasındaki protokole aykırı davranışı ve araçlardaki ayıp, eksiklik ve kusurları gidermemesi nedeniyle ...'li araç yerine dizel araç kiralamak zorunda kalan davacıların ödemek zorunda kaldığı şimdilik 199.184,02TL yakıt farkı bedelinin ödeme tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalının, taraflar arasındaki protokole aykırı davranışı ve araçlardaki ayıp, eksiklik ve kusurları gidermemesi nedeniyle davacıların uğradığı şimdilik 3.000.000,00TL sefer kayıp bedelinin ödeme tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalının, taraflar arasındaki protokole aykırı davranışı ve araçlardaki ayıp, eksiklik ve kusurları gidermemesi nedeniyle davacıların ödemek zorunda kaldığı şimdilik 2.000.000,00TL araç onarım bedeli ile işbu dava tarihinden itibaren ödemek zorunda kalacağı araç onarım bedelinin (yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde tespit edilecek rakam) ödeme tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalının, taraflar arasındaki protokole aykırı davranışı ve araçlardaki ayıp, eksiklik ve kusurları gidermemesi nedeniyle davacıların araçlarında meydana gelen değer kayıp bedelinin yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde tespit edilerek ihtarname tarihinde itibaren ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalıların, taraflar arasındaki protokole aykırı davranışı ve araçlardaki ayıp, eksiklik ve kusurları gidermemesi nedeniyle taraflarca kararlaştırılan 200.000,00 TL cezai şart bedelinin ihtarname tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline, Davacıların tüm uyarılarına ve özellikle ... 3. Noterliğinin 29.06.2017 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesine rağmen protokol hükümlerine uymayıp, işbu davanın açılmasına sebebiyet veren davalıdan, bu dava nedeniyle davacıların hukuki yardımına başvuracağı avukata ödenecek vekalet ücretinin hesaplanarak davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline, taraflarca imzalanan 14.09.2015 tarihli protokolün açık hükümlerine rağmen kararlaştırılan sürede araçların kesin teslimatlarının yapılmaması, kesin teslimatları yapılmamış araç sayısının 48 tane olması, araçlardaki arızaların tamamının ayıplı olması ve ayıpların giderilmesinin çok yüksek meblağlar ölçüsünde olması, davacıların tüm uyarılarına rağmen araçlardaki ayıpların giderilmemesi, söz konusu araçlarla kamu hizmetinin veriliyor olması nedeniyle araçlardaki ayıpların bir an önce giderilmesinin zorunlu olması, karşı tarafın işbu protokol ile üstlenmiş olduğu yükümlülükleri yerine getirmemiş olması nedeniyle davacıların zararının çok yüksek meblağlar düzeyinde olması ve yapılacak yargılama neticesinde davanın davacı lehine sonuçlanmasının kuvvetle muhtemel olması nedeniyle davacının alacağının tahsil kabiliyetinden yoksun kalmaması için davalıların malvarlığına ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesine, yargılama masrafları ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 28.07.2017 tarihli dava dilekçesi ile Mahkemenin 23.08.2017 tarihli Tensip Tutanağının taraflarına, davalı ... için 28.08.2017 tarihinde ve davalı ... için 06.09.2017 tarihinde tebliğ edilmiş olup incelendiğini, dava dilekçesinde bahsi geçen delillerin ise taraflarına tebliğ edilmediğini, ayrıca Mahkemeye sunulan 29.08.2017 tarihli dilekçeleri ile 6100 sayılı HMK'nın 317. Maddesinin 2. Fıkrası uyarınca ek cevap süresi talep edilmiş olduğunu, Mahkeme kaleminden sözlü olarak taleplerinin kabul edildiği iletilmişse de resmi olarak veya UYAP üzerinden bugüne dek taraflarına talepleri ile ilgili resmi bir karar iletilmediğini, bu nedenle ve yasal cevap sürelerini de aşmamak adına, davaya cevap ve itirazlarını özet olarak işbu dilekçelerinde sunduklarını ve ek süre taleplerine ilişkin kararın taraflarına iletilmesini takiben detaylı cevap dilekçelerini Sayın Mahkeme dosyasına sunacaklarını bildirmek istediklerini, davacılar tarafından açılan eldeki dava ile davacıların, davalılardan ... Otomotiv Makine sanayi A.Ş.' den satın alınan 49 adet otobüs ile ilgili araçların ayıplı olduğunun iddia edildiğini, daha önce taraflar arasında geçen davanın sulhla sonuçlandırılmasına ilişkin yapılan protokoldeki edimlere uyulmadığını, araçların bakım ve tamirlerinin yapılmadığını beyanla, buna bağlı olarak zarara uğranıldığı iddiasıyla araç kiralama bedeli, yakıt farkı bedeli, sefer kaybı bedeli, araç onarım bedeli, değer kaybı, cezai şart bedelini ve avukatlık ücretini talep ederek huzurdaki davayı açtıklarını, ancak davacı tarafça dava dilekçesinde belirtmiş olan eklerin tarafların tebliğ edilmediği için bunların tebliğine müteakip yeniden beyan ve itirazda bulunma haklarını saklı tutarak şimdilik davalılar hakkında açılan bu davanın haksız ve mesnetsiz olması nedeniyle davayı kabul etmediklerini beyanla reddini talep ettiklerini, belirsiz alacak davası olarak usule aykırı şekilde açılan davanın reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacıların, dava dilekçesi ile birlikte iddia ve talep ettikleri tüm taleplerini “şimdilik” kaydıyla davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini talep ettiğini ve davayı usule aykırı şekilde "belirsiz alacak davası" niteliğinde ikame ettiklerini, Sayın Mahkeme tarafından da takdir edileceği üzere, 6100 sayılı HMK'nın 107. maddesi gereğince davanın "belirsiz alacak davası" şeklinde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin alacaklıdan beklenemeyecek durumda olması veya bu durumun imkansız olmasını gerektiğini, Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin 31.12.2012 tarih, 2012/30463 E. ve 2012/30091 K. Sayılı kararı Eldeki davada ise davacıların, araç kiralama bedeli, yakıt farkı, onarım bedeli vs. gibi zaten halihazırda yapıldığı iddia edilen ve haliyle toplam tutarı belli olan taleplerini, 'şimdilik' kaydıyla miktarlarının belirsiz olarak yöneltildiğini, davacının iddia ettiği zarar miktarını kısa sürede ve kolaylıkla belirleyebilecek durumda olmasına rağmen huzurdaki davayı belirsiz alacak davası şeklinde açmasının kabul edilemeyeceğini, ilgili madde gerekçesinde ve Yargıtay kararlarında da bu durumun son derece açık olarak yer aldığını, davacının belirsiz alacak davası şeklinde ileri sürdüğü zarar ve faiz taleplerinin ve davanın hukuki yarar yokluğundan reddini talep ettiklerini, Davalılardan ... A.Ş. aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, huzurdaki davanın, davacılar tarafından davalı ... Oto A.Ş.'den satın alınan araçlara ilişkin olarak açılan bir dava olduğunu, davaya konu araçların gerek satışında gerekse de satış sonrası hiçbir aşamasında yer almayan davalı ... A.Ş.'nin huzurdaki dava ile hiçbir hukuki bağlantısı ve ilgisi bulunmadığını, bu sebeple satıcı ya da sair bir sıfatla dava konusu araçlar bakımından hiçbir sorumluluğu bulunmayan davalı şirketlerden ... A.Ş. aleyhine de açılmış davanın husumet yönünden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, dava dilekçesinde yer alan tüm taleplerin zaman aşımına uğramış olduğunu, ticari mal alımları ile ilgili ayıp ihbar sürelerinin, seçimlik hakları kullanma süreleri ve diğer talepler ile Ticaret Kanunu, Borçlar Kanunu ve diğer ilgili mevzuat ile belirlenen ilgili zaman aşımı süreleri ve hak düşürücü sürelerin aşıldığını, bu itibarla zaman aşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunulduğunu ve davanın bu sebeple usulden reddini talep ettiklerini, davanın esası itibariyle de kabul edilemeyeceğini, öncelikle davacının davaya konu edilen araçların ayıplı olduğunu iddia ettiğini ve buna gerekçe olarak daha önce taraflar arasında görülen ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ve yine ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyalarında bilirkişi raporları ile ayıbın belirlendiğini bu nedenle kendileri ile anlaşmaya varılarak araçların tamiri konusunda taraflar arasında protokol imzalandığını beyan ettiklerini, bu beyan ve iddiaların davacı tarafın başından beri kendilerine haksız menfaat temin edebilmek için ileri sürdükleri gerçek dışı beyan ve iddialar olduğunu, davacılarca satın aldıkları araçlara gereken özen gösterilmediğini, hiçbir şekilde gerekli servis hizmeti alınarak bakımların yaptırılmadığını ve uygun olmayan parçaların davacılarca kullanıldığını ve araçların bozulmasına neden olduklarını, kendi hataları ile araçların arızalanmasına neden olan davacıların kötü niyetle araçların ayıplı olduğunu iddia ederek araç değişimi v.s taleplerle dava açtıklarını ancak bu davalarından feragat ettiklerini, her ne kadar bu dosyalardan sadece birinden alınan raporda bilirkişinin araçta gizli ayıp olabileceğini mütalaa etmiş ise de bu rapora itiraz edildiğini, yeniden inceleme yapılmadan önce davanın feragatle sonuçlandığını, diğer dosyada bilirkişi incelemesi dahi yapılmadığını, dosyanın dilekçeler safahatındayken feragatle sonuçlandığını, sözü edilen dosyaların celp edilmesiyle durumun tespit edileceğini, feragat öncesinde davalılardan üretici olan ... Otomotiv A.Ş. tarafından müşteri memnuniyeti çerçevesinde davacılarla anlaşmaya varıldığını ve araçlarda protokolde yer alan hususlarda gerekli kontroller sağlanarak protokolün 3. Maddesinde açıkça belirtildiği üzere “ayıplı olup olmamasına bakılmaksızın” arızalı veya hasarlı parçaların değiştirileceği, araçlara bakım yapılacağının belirtildiğini, yapılan protokolün araçtaki malzemelerde ayıp olup olmaması gözetilmeksizin aracın elden geçirilerek tamiratının yapılması için gerçekleştirildiğini, buna karşılık davacı tarafın araç başına 8.000 Euro bedel ödemeyi kabul ettiğini, gerçekten davacının iddia ettiği gibi araçlarda ayıp olsa idi neden bedel ödemeyi kabul edeceğini, davacının samimi olarak iddiasına inanmış olsaydı davasından feragat etmez devam edeceğini, bu sebeplerle davacının araçlarda ayıp olduğu iddiasını kabul etmediklerini, davacı tarafın imzalanan protokol çerçevesinde araçların belirlenen 1 yıl ve uzatılan süre içerisinde davalı tarafından yükümlükleri çerçevesinde gereken işlemlerin yapılmadığını ve araçların teslimatlarının gerçekleştirilmediğinin belirtildiğini, davalının protokolde tanımlanan tüm işlemleri yine protokolde belirlenen şartlara uygun olarak süresinde tüm araçların gereken bakım ve tamirini yaparak davacılara teslim ettiğini, yapılan işlemlerin süre içerisinde tamamlanmış olup esasen süre protokol şartlarına göre dava tarihi itibariyle dahi sona ermediğini ve devam ettiğini, protokolün 5.18. maddesinde davacıların ödemeleri gereken aylık taksitlerini süresi içerisinde ödememesi halinde davalıların yükümlülüklerinin duracağının hükmüne bağlandığını, davacıların bu günde dahil teslim edilen hiçbir araç için yükümlülüğünü yerine getirmediğini, bir araç dışında hiçbir taksiti ödemediğini, davalıların yükümlülüğünü yerine getirmediğinden ve sürenin dolduğundan bahsedemeyeceklerini, davacılar tarafından ödenmesi gereken araç bedellerinin ödenmediği halde davalı tarafından bütün araçların protokole sadık kalınarak gerektiği şekilde bakımı onarımı yapılmak suretiyle tam ve sağlam olarak davacılara teslim edildiğini ve buna ilişkin gerekli tutanakların düzenlendiğini ve imza altına alındığını, araçların davacılılarca teslim alınırken 10 gün süre ile denenecekleri ve bir problem varsa bildirimde bulunacağı şartı ile alınarak kullanılmaya başlandığını ve belirtilen süre içerisinde herhangi bir dönüş olmadığını, esasen araçların teslim edildikten sonra kullanıma başlanıldığını ve davacılar tarafından bu araçlardan gelir elde edilmeye devam edildiğini, davacıların davalının protokoldeki yükümlüklerini yerine getirmediği iddia ve beyanlarının tümünün gerçek dışı olduğunu, davacının bu yöndeki beyanlarının tamamen soyut olduğunu, hangi yükümlülüğün ne şekilde yerine getirilmediğinin açıklanmadığını ve bilgi verilmediğini, bunun nedenin ise somut bir olgunun olmaması olduğunu, davacıların daima şikâyet etmeyi şiar edindiklerini, ancak nedenlerini açıklamadıklarını, şayet somut bir neden ortaya konulmaz ise bilirkişi marifetiyle bunların denetiminin sağlanması ve belirlenmesinin mümkün olamayacağını, davacıların protokoldeki yükümlülüklerini yerine getirdiklerini ve “kesin teslimatı” yapılan aracın bedelini taksit yerine peşin ödediklerini belirttiklerini, protokol incelendiğinde aracın “kesin teslimatı” şeklinde bir kavram olmadığının son derece açık olduğunu, protokolün 5.13. maddesinde “araçlarda değiştirilen parçaların ve hizmetlerin 6 ay süreyle davalının özel garantisinde olduğu ve bu garantinin aracın yapılıp teslimi ile başlayacağı” açıkça yer aldığını, burada kesin teslimat gibi bir kavram olmadığını, araçların büyük kısmının davalının Ankara’da bulunan merkez fabrikasına götürülüp tüm araçların protokolde belirlenen çerçevede elden geçirilip gerekli tamiratlarının yapıldığını, sonunda yeniden boyanarak davacılara teslim edildiğini, araçların teslim alınıp kullanılmaya başlandığı halde davacıların “kesin teslim” yapılmadı adı altında hala araçların teslim edilmediğini iddia ettiklerini, bunun nedeninin ise 5-18. maddede yer aldığı şekilde “davacılar davalıların işbu sözleşme çerçevesinde yapılacak her türlü yenileme ve değişiklik için yapılacak masraflara katkı payı olarak araç başına 8.000 Euro ödeme yapacak. Ödeme 8 aylık taksitlerle yapılacak ödemelerin taksitlerinin 20.000 Euro'yu geçmeyeceği ve taksit ödemelerinin aracın yapılıp teslimini takip eden ayın sonunda başlayacağı"nın belirlenmesi olduğunu, zira araçları teslim alıp kullanımına devam eden ve ticari olarak bundan gelir elde eden davacının salt kendisine yüklenen bu yükümlülükten kaçıp bedel ödememek için var olmadığı şekilde aracın kesin kabulü yapılmadı bu nedenle ödemelere başlamayacağım şeklinde gayet kötü niyetli ve hakkaniyete uymayan savunma geliştirildiğini, bu konuda davacılara teslimatı yapılan araçlarla ilgili gerekli faturalar düzenlenerek gönderildiğini, bunların bir kısmının kendilerince alınarak muhasebe anlamında işleme konulduğunu, ancak bir kısmının gerekçe gösterilmeden teslim alınmadığını, protokolde belirtilen araç başına ödenmesi gereken 8.000 Euro dışında araçların tesliminden sonra bakım sürelerinin gelip rutin bakımları yapılan araçlara alınan servisle ilgili faturalar düzenlendiğini, bunların dahi davacılar tarafından “araçların kesin teslimi yapılmadı bu nedenle garanti süreleri dolmadığı için faturaları kabul etmiyoruz” gerekçesiyle geri çevrildiği, davacıların tamamen kötü niyetle hareket ettiklerini, teslim aldıkları ve işlettikleri araçları bakım için gereken km doldurup servise geldiğini, buna rağmen araçta gereken yapılmadı araç çalışmıyor iddiasıyla bu davayı açtığını ve böyle gerçek dışı beyanda bulunduklarını ve çalışarak servis için gereken km’yi dolduran araçla ilgili değişen yağ v.s gibi sarf malzemelerinin bedellerini dahi ödememek adına aracın kesin teslimatı yapılmadığı gerekçesi yarattıklarını, ancak buna rağmen davacıların protokolde kendilerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiklerini kesin teslimi yapılan bir adet aracın protokol gereği bedelini ödediklerini söyleyebildiklerini, araçların tümünün davacılara teslim edilmiş olduğunu, davalı nezdinde davacılara ait hiçbir araç bulunmadığını, buna karşılık davacının da dava dilekçesinde kabul ederek beyan ettiği üzere sadece toplam 8.000 Euro ödemesi gerçekleştiğini, protokol gereği daha ödemesi gereken 384.000 Euro borcu mevcut olduğunu, bütün bunlara rağmen davacıların biz üzerimize düşeni yaptık “kesin teslimat” olmadı bu nedenle başkaca bedel ödememize gerek yoktur beyanının davalıca sadece en hafif deyimle pişkinlik olduğunu, bunun ne protokole, ne usul ve yasaya ne de ticari örf ve adete uygun olmadığını, protokolün her iki taraf içinde bağlayıcı olup kendi yükümlülüklerinin hiç birisini yerine getirmeyen davacının davalıdan herhangi bir bedel talep etmeye hakkı olmadığı düşüncesinde olduklarını, davacı dilekçesinde birçok kez tekrarla davalının protokolde belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmediğinden bahsedildiğini ancak bunların ne olduğunun belirtmediğini, protokolde davalıya yüklenen yükümlülüklerin protokolün 5. Maddesinde belirlendiğini, buna göre 5.4 de “motor bloğuna bağlı olarak çalışan tüm teknik parça ve malzemeler tek tek değerlendirilerek hatalı deforme olmuş parça ve malzemeler orijinal veya muadilleri ile değiştirilecektir. Ancak çalışabilecek durumda olan ve arızası olmayan parçalar aynı motor bloğunda kullanılacaktır” dendiğini ve yapılacak işlerin tarif edilmiş olduğunu, devamında 5.5 de aynı işlemin motor bloğunun kendisi içinde geçerli olduğunun belirtildiğini, 5.6 da ise elektrik tesisatı, su tesisatı, yağ soğutma tesisatı, motor ecusu ve motora bağlı çalışan elektrik tesisatının kontrolüyle bakımının yapılacağının belirtildiğini, ayrıca 5.7 ve 5.8 de ecas süspansiyon ve fren sistemini oluşturan parçaların elden geçirileceğini, ecas valfinin gerekirse yerinin değiştirileceğini, katalitik convertürün ve sonrasındaki boruların ürettiği ısıya karşı izalasyon kalkanı yapılacağının belirtildiğini, motor dışında ise motor ısısı nedeniyle etkilenen iç süsleme yan duvar kaplaması gibi parçaların değişeceğini, ayrıca araç içinde bulunan kırık parçaların değiştirilip göze hoş gelmeyenlerin düzeltilmesinin kararlaştırıldığını, taraflar arasında kararlaştırılıp protokole bağlanan ve davalının yapması gereken tüm işlemlerin davalı tarafından yerine getirildiğini, bu amaçla araçların belirli bir takvim çerçevesinde ve davacıların işleyişini aksatmayacak şekilde kendileri tarafından gönderilen araçlara ve sayıya itibar edilerek teslim alındığını, sonrasında ilk kontrolleri yapılarak araçların imalatın yapıldığı Ankara’da bulunan ana fabrikaya gönderildiğini, burada da yapılan tespitler neticesinde motor bloğu ve bloğa bağlı parçalarda değişmesi gereken parçalar değiştirilerek aracın tamiratının tamamlandığını, yapılan bu işlemlerin belge ve fotoğraflarla tespit edildiğini ve motora ilişkin bakımın tamamlanmasından sonra araçların iç dizaynıyla ilgili gerekli bakım yapılarak araçlar yeniden boyanarak davacılara teslim edildiğini, teslim edilen araçların tam ve sağlam olarak teslim edildiğini ve bunun da tutanakla gerçekleştirildiğini, araçların bakım ve onarımı yapılmamış olsa idi araçların çalışmaması ve aynı arızayı vermesi gerektiğini, İstanbul Belediyesinden sorulduğu zaman araçların teslimden sonra sefere çıktıklarını ve çalışmalarının devam ettiğinin kolayca anlaşılacağını ve tespit edilebileceğini, araçların davalıca teslim alınıp bakıma başlandığı tarihte aracın bulunduğu km'sinin tespit edildiğinin, bu araçların şuanda ulaştıkları km'ler belirlendiğinde olması gerektiği gibi çalıştıklarının anlaşılabileceğini, davacıların aracın rutin bakım ve onarımını yapmadıkları gibi süresinde servise getirerek bakımlarını da yaptırmayarak aracın olağanüstü zarar görmesine neden olduklarını, aracın suyunun ve yağının kontrolüyle değişmesi gerektiğini, normlara uygun olarak antifrizin kullanılması gerektiğinin aşikar olduğunu, buna rağmen davacıların bu gerekliliklerin hiç birisine uymayarak araçların arızalanmasına neden olduklarını, kendi hataları ile arıza veren araçlarla ilgili yerine kullanılan ikame aracın bedelinin davalılardan istenilmesinin de ayrı bir kötü niyet olduğunu, davacılarla zaman içinde yapılan görüşmelerde protokolde yer almayan rutin kullanıma bağlı olarak yıpranan tüm parçaların bu protokol içinde değerlendirilerek değiştirilmesini talep ettiklerini, bu istekleri karşılanmadığında ise yükümlülüklerin yerine getirilmediği kesin kabul yapılmadığı iddialarını ortaya attıklarını, dava dilekçesinde dile getirildiği üzere protokol gereği bütün araçların otomatik şase yağlama sistemi ve otomatik motor yağlama sisteminin tamamlanmadığı ve bunların tamamlanmasının talep edildiğini, oysa bu parçaların aracın ilk imalatında da yer almadığı kendilerine izah edilmeye çalışılmış ise de anlaşılamaz bir şekilde bunların araca takılmasını talep ettiklerini aksi halde aracın tamamlanmış kabul edilmeyeceğini ve ödenmesi gereken bedelleri ödemeyeceklerini beyan ettiklerini, dava dilekçesinde aynı talebin protokol gereği yapılması gerekip yapılmamış olarak nitelenen araç eksiği olarak sayıldığını, bu parçaların aracın imalatından itibaren olmadığı çekilen fotoğraflar ve diğer belgelerden belli olduğunu, bunun ise davacıların isteklerinin ve eksik olarak nitelediklerinin protokol haricinde olan şeyler olduğunu açıkça ortaya koyduğunu, daha öncede izah etmeye çalışıldığı gibi davacının giderilmediğini beyan ve iddia ettiği şeylerin neler olduğunu açıkça ortaya koyacak olursa bunların protokol kapsamında yapılıp yapılmadığının tespit edilebileceğini, davacıların araçta arıza olduğundan bahsetmekle birlikte hangi araçta hangi arızanın olduğunu açık olarak ortaya koymadıklarını, bunun yerine araçların çekiş gücünün düşük olduğunu, sürekli hararet yaptığını, araç şanzımanı ve diferansiyelinin sürekli arıza verdiğinin dilekçelerinde yer aldığını, fakat bahsedilen bu arızaların araçlardan kaçında meydana geldiğinin belirtilmediğini, nihayet bahsedilen arızalarla ilgili davalının İstanbul’da bulunan ve davacılara çok yakın mesafede olan ana servisinse bu arızalara ilişkin başvuru sayısının belli olup ancak bir iki tane olduğunu bunların da giderildiğini, her aracın daima çeşitli çevre faktörleri ve kullanım ömrü nedeniyle arıza vermesinin doğal olduğunu, bunların protokoldeki yükümlülüklere bağlanmasının mümkün olmadığını, davacıların her arızasını protokol kapsamı içinde değerlendirmeye çalışarak ücretsiz olarak tamirini talep ettiğini ve hatta araçlarının tümünün bakımı bitip teslim edildikten sonra taleplerini daha da ileri götürerek işi rutin bakım masraflarının dahi kendilerinden talep edilmemesini istemeye kadar vardırdıklarını, bu niyetlerinin aslında dava dilekçesinde birkaç kez tekrarlandığını, davacıların “yenilenmesi veya onarılması gereken araçlardan ve arızalardan dolayı müvekkilden ücret talep etmekte, ücreti ödenmeyen arıza ve araçlara müdahale edilmemektedir” demekle bunu ifade etmiş olduklarını, zira protokolde bahsedilen 8.000 Euro dışında davacılara düzenlenen faturaların sadece protokol dışı bakım ve onarmalarla ilgili olduğunu, bu durumun faturaların incelenmesinden kolaylıkla anlaşılabileceğini, davacıların hiçbir ödeme yapmadan her türlü arızaların ücretsiz olarak giderilmesini talep etmekte olduklarını, böyle bir şeyin mümkün olamayacağının ortada olduğunu, dava dilekçesinde sayısız şekilde kesin teslimat ve geçici kabulden söz edildiğini, oysa belirtildiği gibi dayanak yapılan protokolde ne geçici kabulden nede kesin kabulden bahsedildiğini, bakım ve onarımı tamamlanan araçların davacılara teslim edileceğinin belirtildiğini, davalının işlemleri tamamlanan araçları davacı tarafa teslim ettiğini, kesin teslimi yapmıyor iddiasının bunun karşısında anlaşılamadığını, zaten davacının elinde olan ve kullanımında bulunan bir aracın davalı tarafından ayrıca nasıl kesin teslimi yapılacağını, davacının kesin teslimden kastının ne olduğunu, bunun dahi anlaşılamamakta olup geçici kabul veya kesin kabul olarak adlandırdığı teslimatların nasıl bir işlemi ve durumu izah ettiğinin açıklanmadığını, protokolde de olmayan bu durumun davacılar tarafından salt, ödeme yükümlülüklerinden kaçmak ve süre kazanmak için yaratılmış, uydurulmuş bir tabir olduğunu ve itibarının mümkün olmadığını, bu nedenlerle davacının davalıların edimlerini yerine getirmediği ve araçları teslim etmediği iddialarının tümünün araçların tutanakla teslim alınıp kullanımına devam etmeleri karşısında asılsız bir iddiadan başka bir şey olmadığını, kabul etmediklerini, izah edildiği üzere davacıların haksız ve asılsız beyan ve iddialarına dayanarak davalılardan bir takım taleplerde bulunduklarını, her ne kadar dava dilekçesinde bir takım ödeme yaptıklarından bahisle bunun dayanaklarını dosyaya ibraz ettiklerini ima ile ek yaptıklarından bahsedilmiş ise de bu eklerin taraflarına tebliğ edilmediği için bunlara dair beyanda bulunma haklarını saklı tutmakla birlikte davacıların bu yöndeki beyanlarını da kabul etmediklerini belirttiklerini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek üzere davacıların taleplerinin anormal fahiş ve olayla ilgisi olmayan talepler olduğunu, protokolde 8. Maddede düzenlenmiş olan fesih halinde feshin nasıl gerçekleşeceğini ve fesih sonucunda şayet taraflardan birinin yükümlülüklerini tamamen veya kısmen yerine getirmemesi halinde eksik kalan veya yerine getirilmeyen kısım için talepte bulunulabileceğinin hükme bağlandığını, bu nedenle davacıların hiçbir iddiasını kabul etmemekle beraber bir an için iddialarının bir kısmında haklılıkları olduğu düşünülse dahi hangi araçta protokolden kaynaklanan eksiklik varsa onun yaratacağı zarar talep edilebilecekken ilgili belgeleri germeseler dahi davacıların tüm araçlar için protokol sonrası ve öncesi için talepte bulunduklarını, dayanak yapılan fatura ve belgelerden oluşan eklerin taraflarına tebliğinden sonra beyan da bulunacaklarını, ancak taleplerin protokol öncesi tarihleri kapsaması halinde buna ilişkin gerek zaman aşımı gerek daha önceki davacıların feragatlerine yönelik itirazları olduğunu, dava dilekçesinin açıklama kısmında 1.651.068 TL araç kiralama bedelinin talep edildiğinin belirtildiğini, böylece davacıların taleplerini gayet net olarak belirttikleri halde taleplerinin şimdilik kaydı ile olduğunu açıklayarak belirsiz dava açtıklarını açıkladıklarını, burada hukuki yararlarının bulunmadığı için davanın reddi gerektiği düşüncesinde olduklarını belirttiklerini, bunun yanında bu isteğin hangi araçların hangi arızası nedeniyle olduğu ve hangi davacı için hangi bedelin talep edildiğinin açıklanmadığını, HMK gereği davacının netice olarak talebinin ne olduğunu tereddüde yer vermeyecek şekilde açıklamış olması ve bunun hangi vakaya dayandığını ve dayanağı olan delilleri de belirtmesi gerekirken davacının dilekçesinin bu unsurları taşımadığını, bu sebeplerle davalı öncelikle davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddini veya dava dilekçesinin reddini, şayet Sayın mahkeme aynı düşüncede değil ise davacıların taleplerinin ayrı ayrı açıklattırılmasını veya ayrılmasını, ayrıca talep edilen tüm zarar kalemlerinin hangi araca ait olduğu ve neden kaynaklandığının açıklattırılmasını talep ettiklerini, davalı gerek bu açıklama gerekse dayanak eklerinin taraflarına tebliğinden sonra davacının taleplerine karşı savunma haklarını kullanmayı talep ettiklerini, aynı şekilde diğer tazminat talep kalemleri olan yakıt farkı bedeli, sefer kayıp bedeli ve araç onarım bedeli konusunda da bir açıklık olmadığını, şimdilik hiçbir iddia ve talebi kabul etmediklerini, beyanla yetindiklerini, ayrıca savunma sunacaklarını belirttiklerini, davacıların protokole dayanarak değer kaybı bedeli talep ettiklerini belirttiklerini, öncelikle protokole dayanılarak böyle bir bedel talep edilmesinin mümkün olmadığını, zira protokolde hangi durumda nasıl bir talepte bulunabileceğinin sayıldığını ve değer kaybından bahsedilmediğini, bunun yanında davacılarca sadece değer kaybı talebinde bulunduklarının açıklandığını, bunun bilirkişi incelemesi ile tespit edilmesinden sonra taleplerini somutlaştıracaklarını bildirmiş olduklarını, oysa bu durumun usulen mümkün olmadığını, davacının talebini somut rakam olarak ileri sürüp buna ilişkin gereken harcı yatırması gerektiğini, davacılar tarafından bu kaleme ilişkin bir bedel talep edilmeyerek gereken harç ikmal edilmediği için bu taleplerinin reddi gerektiğini, davacıların son talep olarak protokol hükümlerinin yerine gelmediğini iddia ederek protokolde cezai şart olarak belirlenmiş olan 200.000 TL yi talep ettiklerini, davalının protokole konu olan araçların tümünü taraflarca belirlenen süre içerisinde protokole uygun şekilde elden geçirerek davacılara teslim ettiğini, bu teslimden sonra araçlarla ilgili davacının itirazı veya geri dönüşü olmadığını ve araçları kullanmaya devam ettiğini bunlara ilişkin düzenlenen faturaları alarak kayıtlarına işlediğini, buna karşılık davacılara düşen edim olan aylık taksitler halinde onarıma katılımları için ödemeleri gereken bedelleri ödemediğini ve davacıların üzerlerine düşen edimi yerine getirmediklerini, böyle bir durumda cezai şart isteme haklarının olmadığı gibi davacının bu taleplerine gerekçe olarak süresinde kesin teslimat yapılmadığı beyanlarının da protokolde yer almadığı göz önünde bulundurulduğunda süresinde gereken bakım ve onarımı yapan davalıdan cezai şart istenemeyeceğini, davacıların veya vekillerinin avukatlık ücretine ilişkin taleplerinin de mevcut olup talepte yine rakamsal olarak istekte bulunulmadığını,... Barosunun Asgari Ücret tarifesi üzerinden hesaplama yapılması ve buna göre karar verilmesi istendiğini, bu talebinde değerlendirilebilmesi için rakamsal olarak talepte bulunulması ve bunun harçlandırılmasının gerektiğini, bunun yapılmadığına göre bu yönüyle talebin reddinin gerektiğini, ayrıca davalarda alınacak hukuki yardıma ilişkin takdir edilecek vekalet ücretinin ne şekilde mahkemece belirleneceğinin Avukatlık Kanununda açıkça belirlendiğini ve buna ilişkin tarife hükümlerinin her yıl tespit edilerek yayınlanacağı ve mahkemelerce bu tarifelere uygun olarak taraf vekilleri yönünden takdirle karar verileceğinin yasa hükmüne bağlandığını, bunun dışında İstanbul Barosunun Tavsiye niteliğinde yayınlamış olduğu bir tarifenin Mahkemece dikkate almasını talep etmenin tuhaflığını anlayamadıkları ve kabul etmediklerini, bu talebinde reddine karar verilmesini istediklerini, davacı tarafın ihtiyati tedbir kararının da kabulünün mümkün olmadığını, yasada bir hakkın elde edilmesinin imkansız hale gelme ihtimalinin varlığı halinde davacının taleplerine ilişkin kuvvetli delil ortaya koyarak alacağının varlığını kısmen ispat etmesi halinde ihtiyati tedbir kararı verilebileceğinin belirtildiğini, olayda davacıların hiçbir şekilde bir alacakları olmadığını ve buna dair somut delillerinden öte somut anlatımların dahi olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte muhtemel bir alacağın ortaya çıkması halinde dahi bunun giderilmesinin imkansız olması ihtimalinin de davalıların mevcut konumları itibariyle ihtimali dahi olmadığını, arz olunan ve resen gözetilecek sair yasal nedenlerle, fazlaya dair ve sair her türlü talep, dava ve şikâyet hakları saklı kalmak kaydıyla, davacının haksız ve mesnetsiz davasının reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN ... 6 ATM Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili müvekkil şirket tarafından muhtelif tarihlerde davalı tarafa ait araçlar için bakım , onarım tamirat gibi servis hizmeti ve yedek parça sağladığını, yine taraflar arasında davalı tarafın ... ticaret aş. Den ihale yoluyla aldığı otobüs hattını devretmesine ilişkin olarak 19/01/2016 tarihli sözleşme akdedildiğini, müvekkil şirketçe devir bedeli ödendiğini, ancak davalı tarafaça devir yapılamadığına açıklanan nedenlerle fazlaya dair ve mukabil her türlü dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydı ile davalı tarafın .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına vaki haksız ve mesnetsiz itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesini davalı tarafın %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde ÖZETLE; Karşı tarafın dava dilekçesi ile ileri sürmüş olduğu iddiaların tamamı afaki olup, gerçeği yansıtmadığını, zira müvekkilinin karşı tarafa herhangi bir borcu olmadığı gibi müvekkilin karşı tarafta alacağı bulunmadığını, bu nedenle de karşı tarafın dava dilekçesi ile ileri sürdüğü hususların tamamını kül halinde redettiğini, bu nedenle dava dilekçesine karşı cevaplarımızın arzı ile birlikte huzurdaki davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN ... 1 ATM davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ;davalı tarafça, ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine vaki haksız ve kötüniyetli itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesi, davalı borçlunun %20' den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava dilekçesinin tümüyle reddettiklerini, taraflar arasında bir ticari ilişki olduğunu, karşı tarafın , her ne kadar dava konusu yapılan faturalardan ötürü faiz ve icra inkar tazminatı talebinde bulunmuş ise de, karşı tarafın işbu taleplerinin reddi gerektiğini, dava konusu yapılacak alacak kalemlerin hiçbiri gerçeği yansıtmadığı gibi, işbu hususların tamamı yargılamayı gerektirdiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Dava; alacak davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; ticari alım satım ilişkisinden dolayı davacının davalıdan takibe konu faturalardan kaynaklanan alacağının bulunup bulunmadığı, var ise miktarının tespitinden kaynaklandığı tespit edilmiştir.

Mahkememizce bilirkişiye tevdi edilen 07/06/2021 tarihli raporda özetle; Taraflar arasındaki hukuki sorunun 11.9.2015 tarihli Protokol başlıklı sözleşmeden doğan edimlerin gereği gibi ifa edilip edilmediğinin tespiti ve bu tespit doğrultusunda davacıların taleplerinin değerlendirilmesinden ibaret olduğu, bu değerlendirmede davalıların Protokole göre belirlenen edimlerini ihlal edip etmediğinin belirlenmesinin zorunlu olduğu, bu Protokolün taraflarının, (m. 1), ... ile ..., ... Otomotiv Makina San. ve Dış Tic. A.Ş., ... ... İth.ve İhr. A.Ş belirlendiği, Protokolün son sayfasında, taraf olarak sayılan tüm gerçek ve tüzel kişilerin adının yer aldığı ve imzalandığının görüldüğü, her ne kadar ... ... İth.ve İhr. A.Ş açısından husumet itirazı yapılmışsa da protokolde taraf olduğunun değerlendirildiği, Protokolün amacı ve konusunun (m. 2), ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. ve ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. Sayılı dosyalarındaki uyuşmazlığı çözüme çözmek, tasfiye etmek ve tarafların sulh olması olarak belirlendiği, 11.9.2015 tarihli Protokolden önce taraflar arasında daha önce ... Mahkemelerinde açılmış bulunan ve davacının ayıp iddialarına dayalı haklarını talep ettiği davaların, halihazır 2017/749 Esas sayılı dosyada ileri sürülen taleplerle bağlantısı bulunmakta ise de somut olayın çözümünde doğrudan etkili olmadığı, 2017/749 Esas Sayılı dosyada incelenmesi gerekenin taraflar arasındaki 11.9.2015 tarihli Protokolden doğan edimlerin, hangi tarafça ihlal edildiğinin belirlenmesinden ibaret olduğu, Protokol hükümleri ihlal eden tarafın belirlenmesi ile davacıların tazminat taleplerinde haklı olup olmadıklarının belirlenebileceği, Davacıların, araçlara yapılan bakım onarım bedellerini, Protokol konusu araçların yerine yapılan kiralama bedellerini, sefer kayıp bedellerini ve değer kayıp bedellerini talep ettiği, davacının, bu protokolde belirlenen 48 araçla ilgili onarımların yapılmadığını, yalnızca bir adet aracın onarımı yapılarak kesin olarak teslim alınabildiğini, davalının ise tüm araçların protokol uyarınca onarım ve bakımlarının yapıldığını ve teslimin gerçekleştiğini buna karşılık davacının işin bedelini ödemediğini beyan ettiği, uyuşmazlığın değerlendirilmesinde öncelikle 11.9.2015 tarihli Protokol doğrultusunda taraf edimlerinin belirlenmesi gerektiği, davacıların edimlerinin, “Davacıların Yükümlülükleri” başlıklı m. 4 ile davalıların yükümlülükleri içinde düzenlenen m. 5.1.8 hükmünde düzenlendiği, anılan hükümlerde ... Asliye Ticaret Mahkemelerinde açtıkları davalardan feragat etme ve protokol kapsamında yapılacak yenilik ve değişiklikler için araç başına azami 8.000 Euro ödeme olarak belirlendiği, taraflar arasında davacının feragate ilişkin ediminin kapsamı konusunda bir tartışma bulunmadığı, Protokol m. 5.18 hükmünde düzenlenen 8.000 Euro’luk ödeme karşılığında davalıların yükümlendiği edimlerin kapsamı bakımından uyuşmazlık bulunduğu, şöyle ki davalılar araç üzerinde gerçekleştirilecek tüm işlemler karşılığında 8.000 Euro’nun ödeneceğini ileri sürdüğü buna karşılık davacıların 8.000 Euro’luk ödemenin, araçlardaki ayıplar dışındaki işlemler için yapılacağını, ayıpların giderilmesi karşılığında ise bir bedel ödenmeyeceğini ileri sürdüğü, Davacıların ... Mahkemeleri nezdinde açılan davalardan feragat ettikleri sabit olup bu husus taraflar arasında tartışmalı olmadığı, ancak davacıların, araçlardaki ayıpların giderilmediğini ve ayıpların giderilmesi dışındaki işlemlerin de gerçekleştirilmediğini, araçların kesin olarak teslim edilmediği iddiasına dayanarak Protokol m. 5.18 kapsamındaki ödemelerin (bir araç hariç) yapılmadığını beyan ettiği, davalıların edimlerinin protokolde m. 3 hükmü ile genel olarak; m. 5 hükmü ile de özel olarak tek tek sayılmak kaydı ile düzenlendiği, anılan hükümlerde davalı edimlerinin öncelikle araçların sorunlarının giderilmesi ve bu sorunlar dışında bir takım değişiklik ve yeniliklerin yapılması olarak belirlendiği, her ne kadar incelememizde yukarıdaki sonuca varılmışsa da davalı tarafından protokol kapsamında bu yönde bir ayrım yapılmaksızın davalı tarafından yerine getirilecek tüm edimler karşılığında 8.000 Euro’nun ödenmesi gerektiğinin ileri sürüldüğü, Sayın Mahkemenin davalıların bu yöndeki beyanını yerinde bulması ihtimalinde de Protokolün m. 5.18 hükmü uyarınca, toplamda 8.000 Euro olan ve taksitler şeklinde ödeneceği kararlaştırılan bedelin, araçların yapılıp/tamamlanıp teslim edilmesi şartıyla ödenmesine başlanacağının kararlaştırıldığı, dolayısıyla bu ihtimalde de, araçlardaki sorunların giderilmesi ve yenilik/değişiklik olarak ifade edilen işlemlerin tam ve gereği gibi yapılması halinde davalıların, her bir araç bakımından bedel talep edebileceklerinin düşünüldüğü, taraflar arasındaki tartışmalardan birinin de araçlara ilişkin olarak davacılar tarafından kullanılan kesin teslim kavramının protokol kapsamında yer alıp almamasına ilişkin olduğu, davacıların araçların kesin tesliminin yapılmadığını beyan ederek kesin teslim şeklinde bir kavram kullandığı; davalıların ise protokolde böyle bir kavramının yer almadığını, araçların teslim tutanakları ile teslim edildiğini beyan ettiği, Teslim kavramı bakımından protokol hükümleri değerlendirildiğinde, kesin veya geçici teslim şeklinde bir ayrımın yer almadığının görüldüğü, dosya kapsamında bulunan teslime ilişkin belgeler değerlendirildiğinde, teslim belgelerinin üzerinde bir takım kayıtların yer aldığının anlaşıldığı, 8.5.2017 tarihli ve Kesin Teslim Tutanağı başlıklı belgede, ... plakalı aracın kontrol edilmek üzere 27.4.2017 tarihinde teslim alındığı, aracın kullanıldığı, denendiği, tespit edilen eksikliklerin davalılara bildirildiği ve bu eksikliklerin giderilerek kendilerine yeniden teslim edildiği ve araçta herhangi bir eksiklik bulunmadığının anlaşılması üzerine aracın kesin olarak teslim alındığının ifade edildiği, Kesin Teslim Tutanağı başlıklı tek belgenin, yukarıda yer verilen 8.5.2017 tarihli ve ... plakalı araca ilişkin olduğu, Bunun dışındaki teslime ilişkin belgelerin başlığında “Kesin Teslim” ifadesinin yer almadığı, yalnızca “Teslim Tutanağı” başlığına yer verildiği, dosya kapsamında bulunan “Teslim Tutanağı” başlıklı belgelerde, sayfaların altına bazı teknik ifadelerle, örneğin ... kamera ekranı, şoför bilgilendirme, 19” ekran, motor yağmala sistemi vs gibi gözle görülen eksikliklerin bulunduğunun, ayrıca araçların belirli süre boyunca deneceklerinin yazılı olduğu, Buradan hareketle, sözleşmede yer almamasına rağmen tarafların araçları teslim aldıktan sonra belirli süre denenmesini, deneme sonrası var ise eksiklerin giderilmesinden sonra teslim işleminin tamamlanacağını kararlaştırdıklarının düşünülebileceği ancak bunun Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, teslim belgeleri üzerinde, gözle görülen eksiklikleri olarak ifade edilen hususların Protokol kapsamında olup olmadığı hususunun tümüyle teknik incelemenin konusu olduğu, dosya kapsamında bulunan taraflar arasındaki elektronik postalarda, araçlarda yapılacak işlemler konusunda anlaşmazlığa düşüldüğünün anlaşıldığı, davacıların araçlarda eksiklik ve sorun giderimi olarak talep ettiği bazı hususların, davalılar tarafından araçların teknik şartnamesinde yer almadığı gerekçesine dayalı olarak giderilmediği veya eklenmediği hususlarının açıkça ifade edildiği, şu halde somut olayda uyuşmazlığın çözümü için tarafların giderilmesi gerekip gerekmediği konusunda anlaşmazlığa düştüğü eksikliklerin, teknik bakımdan Protokol kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususlarının aydınlatılması gerektiği, Davacıların ... Asliye Ticaret Mahkemeleri nezdinde açtıkları davalardan feragat ettiklerinin dosya kapsamındaki belgeler doğrultusunda sabit olduğu, tartışma konusu olmadığı, feragat bakımından önce ifa yükümlüsünün davacılar olduğu, davacıların bu edimlerinin ifa ettiği, bu aşamadan sonra davalıların edimlerini ifa edip etmediklerinin tartışılması gerektiği, davalıların araçlardaki sorunların giderilmesine/yenilik ve değişiklikler yapılmasına ilişkin edimlerinin en geç 14.1.2017 tarihi itibariyle tamamlanması gerektiğ, araçlardaki sorunların giderilip giderilmediği, bunun dışındaki yenilik ve değişikliklerin yapılıp yapılmadığı ve yapıldı ise bedellerinin ödenip ödenmediğinin tespit edilmesine göre bir değerlendirme yapılabileceği, dosya kapsamındaki teslim tutanakları doğrultusunda, her bir aracın teslim alınıp alınmadığını, teslim tutanaklarında ifadesini bulan eksikliklerin haklı olup olmadığını, teslim sırasında sözleşmede kararlaştırılmış işlerin yapılıp yapılmadığını, tarafların elektronik postalarda, giderilmesi gerekip gerekmediği konusunda anlaşmazlığa düştüğü eksikliklerin, teknik bakımdan Protokol kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği, faturalardaki davacıların talep ettiği alacak kalemlerinden bakım ve onarım bedellerinin ilişkin olduğu iş ve işlemlerin, davalıların Protokol kapsamındaki edimleri ile örtüşüp örtüşmediğinin teknik bakımdan incelenmesi gerektiği, birleşen davalarda, Protokol kapsamındaki edimlere ilişkin olarak düzenlendiği beyan edilen ve her iki tarafın ticari defterlerinde de yer alan iki adet fatura söz konusu ise de bu faturaların içerdiği işlerin, davalıların edimlerinin ne kadarlık kısmını karşıladığının, hangi araçlar üzerinde gerçekleştiğinin belirlenmesinin de önem taşıdığı, şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.

Mahkememizce bilirkişiye tevdi edilen 01/11/2023 tarihli ek raporda özetle; Genel değerlendirme bakımından, Kök raporda ve ek raporda Sayın Mahkemenin takdirine bağlı olarak ve dosya kapsamında tespit edilen belgelere yer verilerek yapılmış olan değerlendirmelerimiz konusunda bir değişiklik bulunmadığı, bununla birlikte, davalının itirazlarına konu olan kök raporda yapılan değerlendirmelerin tamamı Sayın Mahkemenin takdirine bağlı olarak incelendiği, teknik bakımdan ise, süreklilik arz eden arızaların giderilmesi için yapılan tamir bakım harcamalarının gittikçe artan bir ivme ile devam ettiği heyetimizce tespit edildiği, çalışmaya başladıkları ilk aylardan itibaren dosya konusu toplu taşıma otobüslerin Issı problemi ile başlayan arızaların sıkça meydana geldiği, Soğutma Suyu sistemi ana parçası Radyatörün istenen hacimde olmadığı, monte edildiği yerin hatalı olduğu, standart yüksekliğin çok üstünde olduğu, bu nedenle devir daim pompasının soğutma suyunu transfer etmekte yetersiz kaldığı, motor odasının standartlara uygun geniş ve istenen hacimde dizayn edilmediği. Küçük hacimli radyatördeki az sumotorun soğumasına yeterli hacimde olmadığı, uygun olmayan darmotor odasında motor elemanlarının sıkışık dizayn edilmesi ile yeterince soğutulamadığı, motor odasının standart dışı olması,motor bloğu, şanzıman ve eksozt ana gövdesi ile motorun mekanik yardımcı elemanlarının motor odasında sıkışık ve yanlış yerleştirilmesinden kaynaklı ayıplı araçlar olduğu, şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.

Asıl dosya dava ve cevap dilekçesi, Birleşen dosyalar dava ve cevap dilekçeleri, bilirkişi raporları, ... 7. ATM'nin ... Esas ve ... 5. ATM'nin ... Esas sayılı dosyaları taraflar arasında yapılan asıl ve ek protokol ve tüm dosya kapsamının yapılan incelemesinde; davanın taraflar arasında imzalanan 11/09/2015 ve 14.09.2015 tarihli (asıl ve ek) protokollerin iptali ile araç kiralama bedeli, yakıt farkı bedeli, sefer kayıp bedeli ve araç onarım bedelinin tahsiline ilişkin olduğu, birleşen dosyalar açısından ise itirazın iptaline ilişkin olduğu, davacı ... ve ...'in mahkememiz asıl dosyasında davalılar ... OTOMOTİV ile ... OTOMOTİV'e karşı dava açtıkları, birleşen ... 6. ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında ... OTOMOTİV'in davalı ...'e karşı itirazın iptali yine birleşen ... 1. ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında ... OTOMOTİV'in davalı ...'e karşı itirazın iptali davası açtığı, taraflar arasında ... marka ... tipi, 2012 model 23 adet tek katlı otobüs ile ... marka ... tipi 2013 model 26 adet tek katlı otobüs olmak üzere toplamda 49 adet tek katlı otobüs satın alınmasının kararlaştırıldığı, ancak alınan bu araçların ayıplı çıkması üzerine davacı ... ve ... tarafından karşı tarafa ihtarname keşide edilerek ayıp ihbarında bulunulduğu ve yasadan kaynaklı seçimlik hakları çerçevesinde ayıbın giderilmesi istendiğini, ancak araçlardaki ayıbın davalılarca giderilmemesi üzerine davacılar tarafından ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2014/1023E. ve ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin .... sayılı dosyaları tahtında dava konusu araçlardaki ayıplar nedeniyle TBK 227. maddesi gereğince yasadan kaynaklı seçimlik haklarını kullanmak üzere dava açıldığı, mahkemeden araçların değiştirilmesi seçimlik olarak arızaların giderilmesi ve satış bedelinin ayıp oranında indirilmesinin talep edildiği, bu mahkemelerce gerekli incelemeler ve bilirkişi raporlarının düzenlettirildiği, yargılama aşamasında tarafların aralarında protokol yapıldığı, protokol tarihlerinin 11/09/2015 ve 14.09.2015 tarihli (asıl ve ek) olduğu, protokolün altında asıl dosya davacıları ile davalıları ve birleşen dosyanın taraflarının imzalarının bulunduğu, dolayısıyla asıl dosya yönünden husumetin her iki davalıya yöneltilmesinin doğru olduğu, bu nedenle davalı ... Otomotiv'in husumete ilişkin itirazının yerinde olmadığı, taraflar arasında imzalanan 11/09/2015 ve 14.09.2015 tarihli (asıl ve ek) protokoller incelendiğinde protokolün 1.maddesinde ... ve ... ile ... Otomotiv ve ... Otomotiv arasında davacılar tarafından ... 7. ATM'nin ... Esas ve ... 5. ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında devam eden ihtilafların çözüme kavuşturulması, tasfiye etmek ve tarafların hak ve yükümlülüklerini belirlemek amacıyla hareket edildiği, 3.maddesinde alınana 49 adet aracın sorunlarının giderileceği konusunda kayıtsız şartsız kabul ve taahhüt akdedildiği, davalıların protokolde yer alan yükümlülükleri en geç bir yıl içerisinde yerine getirileceği ve araçların sağlam ve kusursuz olarak alıcılara teslim edileceği kabul ettikleri, protokol çerçevesinde davacılar ... ve ...'in açılan davaları sonlandırdıkları, mahkememizce asıl ve birleşen dosyalar yönünden tarafların protokol hükümlerine uyup uymadıkları ile araçların ayıplı olup olmadıkları, ayıpların giderilip giderilemeyeceği, ayıpların niteliği ile tarafların hukuksal durumlarının tespiti ve uğranılan zararların belirlenmesi amacıyla yargılama yapıldığı, bu amaçla araçlar üzerinde fiili inceleme imkanı da tanınarak teknik bilirkişi heyetinden asıl ve birleşen dosyalar yönünden bilirkişi raporları aldırıldığı, düzenlenen bilirkişi raporlarının teknik veri içermesi, araçların somut durumlarının taraflar arasında yapılan asıl ve ek protokol hükümleri de göz önünde bulundurularak denetlenebilir bir şekilde ortaya koyması nedeniyle mahkememizce değerlendirme ve hükme esas alındığı, öncelikle dava konusu araçların ... 7. ATM'nin ... Esas ve ... 5. ATM'nin ... Esas sayılı dosyasındaki tespit ve bilirkişi raporlarında da görüldüğü üzere, ayıplı ve kusurlu olduklarının belli ve sabit olduğu, tarafların bu uyuşmazlığın giderilmesi amacıyla yukarıda gerekçeye aktarılan anlaşma protokolünü düzenledikleri, mahkememizce alınan bilirkişi heyet raporunda da tespit edildiği gibi, araçların halen ayıplı ve çalışamaz vaziyette atıl durumda bulundukları, gerçekten bilirkişi heyetinin asıl ve ek raporunda " Özet olarak dosya konusu ... marka otobüslerin GİZLİ AYIPLI oldukları, Araçlardaki gizli ayıbın araçların motor odalarının standartlara uygun olmadığı, otobüs içi yolcu koltuklarında istenen koltuk sayısını tutturmak için olduğu anlaşılan ve yolcu kabininde istenen koltuk sayısına ulaşabilmek için motor odası hacim olarak dar tutulduğu, motor odası dar olması nedeniyle soğutma suyu radyatörünün uygun yere montajının yapılamadığı. Yanlış yere monte edilen radyatörün hacimsel olarak yetersiz olduğu için ısınan motor soğutma suyunu yeterli zamanda soğutamadığı için motorlarda yüksek ıssının açığa çıkması ile motor hareketli elemanlarının aşırı ıssı ve yağlama kabiliyetini ki yüksek ıssının açığa çıkması ile yağlama yağının yağlama özelliğini sürtünme sonucu motor parçaları hızlı şekilde aşınarak, motorlarda yüksek aşınma ve yüksek ıssı nedeniyle ve mevcut araçlardan beklenen performansın asla alınamadığı yukarıda harcanan yedek parça ile ödemesi yapılan işçilik faturalarından anlaşılmaktadır. Motor odalarında özellikle radyatörün yanlış konumlandırılmış olması yanında hacim olarak yetersiz olan radyatörden ve eksoz sisteminin — yanlış konumlandırması sonucu araçlarda oluşan motor arızaları işletmeye alındığı ilk zamanlardan başlamak üzere, araçların düzenli olarak çalışmadığı yukarıda yapılan arıza formaları ile tamir bakım faturalarının detaylı incelemesinden araçların GİZLİ AYIPLI olduğu, radyatör sıcak su girişi Motor mahallinin 130 cm yukarısına monajlı olduğu..." şeklinde tespitlerin bulunduğu, davalıların (... ve ... Otomotiv şirketlerinin) davacı alıcılarla 11/09/2015 ve 14.09.2015 tarihli (asıl ve ek) protokol ile satmış oldukları araçları eksiksiz ve kusursuz 1 yıl içerisinde alıcılara teslim etmeyi taahhüt ve kabul etmelerine rağmen protokol çerçevesinde üzerlerine düşen yükümlülükleri yerine getirmedikleri gibi araçların mahkememizde ki değerlendirme aşamasında dahi ayıplarının giderilmediği ve çalışamaz halde olduklarının tespit edildiği, araçların ısı problemiyle başlayan arızalarının sıkça meydana gelmesi, soğutma suyu sistemi ana parçası radyatörünün istenilen hacimde olmaması, monte edilen yerin hatalı olması, standart yüksekliğinin çok üstünde bulunması bu açıdan devir daim pompasının soğutma suyunu transfer etmekte yetersiz kalması, motor odasının standartlara uygun geniş ve istenen hacimde dizayn edilmemesi, küçük hacimli radyatördeki az su motorunun soğumasına yeterli hacimde olmaması, uygun olmayan dar motor odasında motor elamanlarının sıkışık dizayn edilmesi ile yeterince soğutulmaması, motor odasının standart dışı olması motor bloğu, şanzıman ve egzoz ana gövdesi ile motorun mekanik yardımcı elamanlarının motor odasında sıkışık ve yanlış yerleştirilmesinden kaynaklı araçların ayıplı olduğu, bu tespitler ışığında ... Otomotiv ve ... Otomotiv'in davacı alıcılar ile imzaladıkları 11/09/2015 ve 14.09.2015 tarihli (asıl ve ek) protokol uyarınca ayıplarının giderilmesi ve ayıpsız bir şekilde alıcılara teslimini kabul ettikleri araçları belirlenen sürede ayıpsız bir şekilde teslim etmedikleri ve halen dahi araçların çalışamaz durumda ayıplı oldukları kesin şekilde tespit edildiğinden, davacı alıcıların 11/09/2015 ve 14.09.2015 tarihli (asıl ve ek) protokol ile bağlı tutulamayacakları ve davacılar açısından bu protokolün iptaline karar verilmesi gerektiği, araçların ayıplı olmaları ve kullanılamamaları nedeniyle davacı alıcıların bilirkişi heyetinin tespit ettiği ikame araç kiralama bedeli, yakıt farkı bedeli, sefer kayıt bedeli ile araç onarım zararlarının tazmin edilmesi gerektiği ve mahkememizce bu zarar kalemlerinin hüküm altına alındığı, davalı şirketlerin protokolde belirlenen yükümlülükleri yerine getirmemeleri nedeniyle cezai şart bedelinin de mahkememizce kabul edildiği, her ne kadar birleşen ... 6 ATM'nin ... Esas ve birleşen ... 1. ATM'nin ... Esas sayılı dava dosyalarında ... Otomotiv ve ... Otomotiv'in davalı alıcılara karşı araç onarım, bakım ve tamirat ücreti talep etmişler ise de; mahkememizin asıl dosyasındaki değerlendirme ve tespitler ve araçların ayıplı olması ile ayıpların giderilmemesi ve araçların kullanılamaz halde olduklarının tespit edilmesi karşısında ... Otomotiv ve ... Otomotiv'in açmış oldukları karşı davalarının yerinde olmadığı anlaşıldığından, birleşen dosyalarının reddine karar verildiği anlaşıldığından, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak düzenlendiği üzere;

1. Asıl dava yönünden

Davanın kabulüne, Taraflar arasında imzalanan 11/09/2015 ve 14.09.2015 tarihli (asıl ve ek) protokollerin iptaline,

-Araç kiralama bedeli olarak 2.108.276,72 TL, Yakıt farkı bedeli olarak 356.231,18 TL, Sefer kayıp bedeli olarak 90.081.949,31 TL, Araç onarım bedeli olarak 19.851.117,27 TL olmak üzere toplam 112.397.474,48 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,

-200.000,00 TL Cezai Şart Bedelinin dava tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,

Alınması gerekli 7.089.937,21-TL karar ve ilam harcından 120.400,68-TL peşin ve 1.819.221,35‬-TL tamamlama harcın mahsubu ile geriye kalan 5.150.315,18-TL eksik harcın davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,

-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 120.436,68-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 24.465,60-TL masraf ve 1.819.221,35‬TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.964.123,63‬-TL yargılama giderinin müştereken ve müteselsilen davalılardan alınıp davacıya verilmesine,

-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 1.341.906,19-TL vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılardan alınıp davacıya verilmesine,

2. Birleşen ... 6 ATM'nin ... esas sayılı dosyası yönünden, davanın reddine,

-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 427,60 TL ilam harcının peşin alınan 19.367,16-TL'den düşümü ile bakiye 18.939,56‬-‬TL'nin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üstünde bırakılmasına

-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden Asgari Ücret Tarifesi gereği 154.748,15-TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine

-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde artan gider avansının ilgili tarafa iadesine,

3. Birleşen ... 1 ATM'nin ... esas sayılı dosyası yönünden, davanın reddine,

-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 427,60 TL ilam harcının peşin alınan 16.465,19-TL'den düşümü ile bakiye 16.037,59‬-‬TL'nin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üstünde bırakılmasına

-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 136.055,94-TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine

-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde artan gider avansının ilgili tarafa iadesine,

Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak taraf vekillerinin yüzüne karşı oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 19/04/2024

Başkan ...

E-İmzalıdır

Üye ...

E-İmzalıdır

Üye ...

E-İmzalıdır

Katip ...

E-İmzalıdır