İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/935 E. 2024/25 K.

T.C.

İSTANBUL

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/935 Esas

KARAR NO : 2024/25

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 17/11/2022

KARAR TARİHİ : 17/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı borçlu ile davacı aralarında ...müşteri sözleşmesi akdettiklerini, bu sözleşme ile her iki tarafa hak ve yükümlülükler tayin ettiklerini, söz konusu sözleşmenin 8.maddesinde davalının uygun gördüğü haller ile maddede sayılan akde aykırılık teşkil eden hallerden bir ya da bir kaçının var olması halinde davalının sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebileceği ve işbu sözleşmenin herhangi bir nedenle süresinden önce sona ermesi halinde sona erme tarihi itibariyle kendisine ayriyeten teslim edilmiş tüm ...’ler başına 250,00 USD cezai şartı ve KDV. si karşılığı talep ve tahsil hakkına sahip olduğu, cezai şart tutarının davalıya derhal ödeneceği ve ödemenin derhal yapılmaması halinde ise müşterinin kredili hesabından ve/veya teminatlarından ayrıca bir ihtara gerek kalmadan derhal Petrol Ofisi tarafından tahsil/mahsup edilebileceğinin düzenlendiğini, davalı yanın hiçbir haklı nedene dayanmadan davacı şirket ile aralarında akdedilen sözleşmeyi feshettiğini, davacıya ... Ekipmanı verilmemesine rağmen sözleşme maddesinde kendisine ayriyeten teslim edilmiş tüm ...’ler başına 250,00 USD ve cezai şartı ve KDV. si karşılığı talep ve tahsil hakkına sahip olduğu şeklindeki cezai şartı uyguladığını ve davacının hesabından haksız olarak 10.000,00 TL tahsil ettiğini, ... numaralı ve 04.02.2022 tarihli faturayı tanzim ettiğini, bunun üzerine davacı tarafından da ... numaralı 07.02.2022 tarihli iade faturasının tanzim edildiğini, davacıya davalı yan tarafından teslim edilmiş iadeye tabi bir ekipman bulunmadığını, davalının bahsettiği araç takip sistemlerinin hiçbir zaman davacının aracına takılmadığını, davacıya verilmeyen bir ekipman nedeniyle de cezai şart uygulanmasının mümkün olmadığını, davalı yanın bu ekipmanların davacıya teslim edildiğini ve cezai şart uygulamasının haklı nedene dayandığını ispatlaması gerektiğini, kaldı ki sözleşmeyi haksız fesih yapan tarafın cezai şartı hangi hukuki gerekçe ile talep ettiğini de Sayın Mahkemeye açıklaması ve ispat etmesi gerektiğini, davalının akaryakıt fiyatlarının artması üzerine indirim vermek istemediği için sözleşmeyi feshettiğini bir de üzerine cezai şart uygulayarak onu da rızaları hilafına hesaplarından tahsil ettiğini, bu fesihten zarar gören davacının olduğunu, bu zararlara ilişkin talep ve dava haklarının saklı olduğunu, davacının rızaları hilafına hesaplarından para almaya da hakkı olmadığı için sırf bu nedenle dahi hukuka aykırı olduğundan davacının tahsil ettiği bu bedeli iade etmesi gerektiğini, davacının söz konusu tahsilatın haksız olduğunu, kendisine ekipman verilmediğini, tahsil edilen 10.000,00 TL’nin taraflarına iade edilmesi gerektiğini beyan etmesine karşın davalı borçludan herhangi bir yanıt alamadığını ve bunun üzerine taraflarınca davalı tarafından haksız olarak tahsil edilen ve taraflarına iadesi gerçekleştirilmeyen bu alacağın tahsili için ... 7. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında takip başlatıldığını, davalı borçlunun takibe itiraz ederek takibi durdurduğunu, davalı yanın hem akde aykırılık nedeniyle hem de sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince sorumluluğunun bulunduğunu, “Sebepsiz Zenginleşmeden Doğan Borç İlişkileri” başlıklı Türk Borçlar Kanunu m.77 ve devamında sebepsiz zenginleşmenin haklı bir nedene dayanmaması halinde, zenginleşenin, zenginleşmeyi geri vermekle yükümlü olduğunun düzenlendiğini, davalı borçlunun takibe yaptığı itirazın kötü niyetli olduğunu, takip dayanağı alacağın açıkça ortada olduğunu, davacıya hiç teslim edilmeyen ekipmanlar için cezai şart uygulandığını ve davacının hesabından tahsil edildiğini, davalı yanın davacıdan söz konusu tahsilatı yapmasının haklı bir nedene dayanmadığını, bu nedenlerle işbu davanın açılması zorunluluğunun hasıl olduğunu, dava açılmadan önce başvurulan arabuluculuk çözüm yolunda anlaşma sağlanamadığını, davalı borçlunun takibe kötü niyetli olarak itirazı nedeni ile takip durduğundan işbu davayı açma zorunluluğunun hasıl olduğunu, beyan ve iddia ederek fazlaya ve faize ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, davalı borçlunun takibe yapmış olduğu haksız ve kötü niyetli tüm itirazların iptali ile hukuka uygun olan takibin devamına, davalının takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine, karar verilmesini talep etmektedir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Vakıfbank tarafından davalı şirkete gönderilen 07.02.2012 tarihli bildirimden anlaşılacağı üzere davacı şirketin kredi engel durumunun başladığını, kredi engel durumunun ortaya çıkması sözleşmeye aykırılık ve haklı nedenle fesih sebebini oluşturduğunu, faturanın, davalı şirketin sözleşmeden kaynaklanan fesih hakkını kullanması sonucunda düzenlendiğini, Bahse konu kredili hesabın sözleşme uyarınca davacı şirketin davalı şirkete olan borçlarının teminatı olarak açıldığını, sözleşme içerisinde açıkça davalı şirkete herhangi bir ihbarda bulunmaksızın alacaklarını davacı şirketin kredili hesabından tahsil etme hakkı tanındığını, fatura bedelinin davalı şirkete sözleşmeyle açıkça tanınan işbu hakka istinaden davacı şirketin kredili hesabından tahsil edildiğini, davalı şirket tarafından tanzim edilen faturaya karşılık davacının taraflarına iade faturası iletmiş olup, bu iade faturasının taraflarınca noter kanalıyla geri iade edildiğini, netice itibariyle davacının Sözleşme gereği açık tutmakla mükellef olduğu limitin iptalini sözleşmeye aykırı olarak gerçekleştirdiğini, bunun üzerine sözleşmenin davalı şirket tarafından feshedildiğini ve sözleşme uyarınca kararlaştırılmış fesih bedelinin davacıdan tahsil edildiğini, ikame olunan haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacının %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep etmektedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, "..." ( akaryakıt alımına ilişkin yazılım sistemi ) kapsamında akde aykırılık sebebiyle fesih hakkı çerçevesinde davalı tarafça davacı bayi adına düzenlenen ve davacı hesabından tahsil edilen cezai şart fatura bedelinin iadesi amacıyla davalı aleyhine yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Dosyamıza getirtilen ... 7. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 10.319,38-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

İddia, savunma ve toplanan deliller kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi sunmuş olduğu 03/10/2023 tarihli raporunda özetle;

"Akaryakıtın kullanımı sebebiyle dosya kapsamında düzenlenen rapor, duruşma tutanakları, dava taraflarının beyan ve itirazlarıyla diğer belgeler birlikte değerlendirildiğinde özellikle akaryakıtın TSE STANDARTLARINDA VE EPDK İLE BELİRTİLEN ŞARTLARDA satışı ve temininin yapıldığı, iş bu akaryakıt kullanımı sonucu maddi kullanımın gerçekleştiği araçlarda maddi hasara yol açmadığı anlaşıldığı, akaryakıt ile ilgili gerek benzin ve gerekse motorinde standart dışı bir unsurunun bulunmadığı görüldüğü, netice itibariyle TSE Standartlarına haiz olduğu kuvvetle muhtemel görüldüğü, Mali İnceleme ile, davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarına göre 25.04.2022 işbu davaya konu icra takip tarihi ve 17.11.2022 dava tarihi itibariyle davacı şirkete borçlu olmadığı, herhangi bir bakiyenin bulunmadığı, tespit edildiği, işbu davaya konu icra takip talebinde;... 7. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas Sayılı Dosyasında 25.04.2022 tarihinde dosyamız davacısı ...Ltd.Şti. tarafından dosyamız davalısı Petrol Ofisi aleyhine İlamsız Takipte Ödeme Emri yolu ile takip başlatıldığı, takip talebinde; 10.000,00 TL Asıl Alacak, 319,38 TL İşlemiş Faiz, 10.319,38 TL Toplam Alacak, alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %15,75 ve artan oranlarda avans faizi, icra giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte BK 100’e göre tahsilinin talep edildiği, dava esas değerinin 10.319,38 TL olarak belirlendiği, takip öncesi faiz denetlendiğinde; 10.000,00 TL tutarın 04.02.2022 tarihinde davalı tarafından tahsil edildiği, icra takip tarihinin 25.04.2022 olduğu, 04.02.2022-25.04.2022 dönemi avans faiz oranının talepte olduğu gibi %15,75 olduğu, buna göre; 10.000,00 TL x 15,75 x 80 gün / 36500=345,21 TL işlemiş faiz olacağı, talep edilen faizin 319,38 TL davalı lehine olduğundan kabul edilebilir olduğu," şeklinde görüş bildirilmiştir.

Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; davacı tarafça sözleşmenin bazı sayfalarının eksik olarak sunulduğu, ancak davalı vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesi ekinde dava konusu sözleşmenin 8-9-10. maddelerini içerir tarafların kaşe ve imzasını ihtiva eden sözleşmenin sunulmuş olduğu, sözleşmenin incelenmesinde;

Taraflar arasında ... Müşteri Sözleşmesi'nin 29/11/2019 tarihinde imzalandığı, sözleşmenin "Tanımlar" başlıklı bölümünde, Aracın, müşterinin ticari işletmesi faaliyeti için kullanılan ticari işletmenin mülkiyetine ve/veya kira hakkına sahip olduğu, kara yollarında hareket eden Müşteri tarafından yazılı olarak PO'ya bildirilerek ...'a dahil edilmesi için ... takılan vasıtalar olarak tanımlandığı,... ekipmanının, aracın istasyon tarafından tanınarak akaryakıt alımlarını ... aracılığı ile gerçekleştirilebilmesini sağlayan PO'nun mülkiyetinde olup ödünç olarak verilen ekipmanlardan oluşan araç izleme veya filo yönetim sistemi cihaz seti olarak tanımlandığı ve kısaca "..." olarak adlandırıldığı, ... sisteminin ise, müşteri tarafından tercih edilen hizmet paketinde yer alan hizmetler ile beraber aracın yakıt alımlarına ait ödemelerin yapılmasını sağlayan donanım ve yazılımlardan oluşan sistem olarak tanımlandığı anlaşılmıştır.

Dava konusu ile ilgili olan sözleşmenin "FESİH" başlıklı 8. Maddesinde aynen;

“PO uygun gördüğü haller ile aşağıdaki akde aykırılık teşkil eden hallerden bir veya birkaçının var olması halinde kanundan ve Sözleşmeden doğan diğer haklarına halel gelmeksizin işbu sözleşmeyi tek taraflı olarak derhal feshedebilir.

Müşteri’nin işbu Sözleşme ile üstlendiği edimlere aykırı davranması, Müşteri’nin bankada kredili hesap açmaması veya Sözleşme süresi içinde kapatılması, açılan kredinin limitlerinin yetersiz olması,

Kredili hesap yerine geçecek şekilde verilen teminat mektubunun süresinin dolması ve/veya yenilenmemesi..."PO, işbu Sözleşme’nin herhangi bir nedenle süresinden önce sona ermesi halinde sona erme tarihi itibariyle kendisine ariyeten teslim edilmiş tüm ...’ler başına 250 Dolar cezai şartı ve KDV'si olarak talep ve tahsil hakkına sahiptir.

Cezai şart tutarını PO’ya derhal ödeyeceğini ödemenin derhal yapılmaması halinde Müşteri’nin kredili hesabından ve/veya teminatlarından ayrıca bir ihtara gerek kalmaksızın derhal PO tarafından tahsil/mahsup edileceğini kabul ve taahhüt eder.”şeklinde düzenleme bulunduğu görülmektedir.

07.02.2022 tarihli ... limit iptalinin gerçekleştiğine dair ... tarafından davalı şirkete gönderilen bilgilendirme yazısının incelenmesinde; 07.02.2022 tarihinde davalı şirkete hitaben; ... Bayisi olan davacı için bayi dönem ücret aksaması sebebiyle yeni faturaların sisteme alınmayacağının bildirilmiş olduğu, dolayısı ile sözleşme maddesinde açıkça görüldüğü üzere davacı şirketin sözleşme süresi içinde kredili hesapların kapatılması veya limitlerinin yetersiz olması durumunda yani somut olaya bakımından davacı şirket tarafından yapılan doğrudan borçlandırma sistemi (...) limit iptalinin sözleşmeye aykırılık oluşturduğu ve davalıya tek taraflı fesih hakkı verdiği ve davalı tarafça bu fesih hakkına dayanılarak sözleşmenin 07/02/2022 tarihinde feshedildiği anlaşılmıştır. Sözleşmenin 8. maddesinin devamında ... başına 250 Dolar cezai şart ve KDV'si karşılığı bedeli tahsil hakkına sahip olduğu da açıktır. Bu madde gereğince davalı tarafça davacı adına ... numaralı 04.02.2022 tarihli “... Sözleşme Fesih Bedeli” ve ... Sözleşme Fesih Bedeli Açıklamalı 7 adet ... için 8.474,58 TL + 1.525,42 TL kdv ile toplam 10.000,00 TL bedelli fatura düzenlendiği ve sözleşme uyarınca doğmuş ve doğacak tüm borçların teminatı olarak açılmış olan kredili hesaptan işbu fesih bedeli tutarını tahsil edildiği, yapılan tahsilatın da sözleşme hükmüne uygun olduğu anlaşılmıştır.

Davacının cezai şart uygulamasına dayanak ...'lerin kendisine teslim edilmediğine ilişkin iddiası yönünden yapılan değerlendirmede; gerek yukarıda ayrıntılarına yer verilen bilirkişi raporundaki sektörel açıklama ve tespitler ayrıca sisteme ilişkin yukarıda yapılan tanımlamalar ve gerekse davacının da beyanlarında belirttiği üzere sözleşmenin konusu, ...Ekipmanları'nın (...) davacıya teslimini ve davacının araçlarının bu ekipmanlarla yakıt alımı yapılmasıdır. Sözleşmenin akdedildiği tarih 29/11/2019 olup fesih tarihi olan 07/02/2022 tarihine kadar sözleşmenin ayakta olduğu ve sözleşme uyarınca davacının akaryakıt sattığı hususunun dosya kapsamına göre sabit olduğu, bu sistemle akaryakıt satıldığı hususunun davacı tarafça da inkar edilmemiş olmasına rağmen davacının...'lerin kendisine teslim edilmediğine ilişkin beyanına itibar etme olanağı bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine ve davacı tarafça yapılan takibin kötü niyetli yapıldığına ilişkin ispata elverişli delil bulunmadığından davalının kötü niyet tazminatı talebin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;

1. Davanın REDDİNE,

2. Şartlar oluşmadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine,

3. Alınması gereken 427,60. TL karar ve ilam harcından peşin alınan 176,23. TL harcın mahsubu ile geriye kalan 251,37‬. TL eksik harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,

4. Yargılama giderlerinin davacının üzerinde bırakılmasına,

5. Karar kesinleşinceye kadar yapılacak giderlerin davacının yatırmış olduğu gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye avansın davacıya iadesine,

6. Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 10.319,38. TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine

7. 3.120,00. TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/01/2024

Katip Hakim