İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/944 E. 2024/163 K.

T.C.

İSTANBUL

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/944 Esas

KARAR NO : 2024/163

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 21/11/2022

KARAR TARİHİ : 01/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili ... A.Ş tarafından gıda ürünlerinin satın alınmasına ilişkin davalı ...şirketine usulüne uygun şekilde ciro edilerek, ...Bankası ...şubesi ... nolu 30.10.2022 tarihli 500.567 USD bedelli çeki avans olarak 20.06.2022 tarihinde davalının teslim etmesi gerektiğini bildirdiğini ... isimli kişiye elden teslim edilmesine karşın, (yaklaşık 4 ayı geçen bir süre içinde), çekin ödeme tarihine kadar (30.10.2022) davalı şirket tarafından söz konusu anlaşmaya varılan malların (gıda ürünlerinin) yapılan tüm görüşmelere ve davalı tarafından verilen tüm taahhütlere rağmen ürünlerden hiç birinin teslim edilmemesi nedeniyle oluşan borçtan sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenle menfi tespit davası açmak zorunda kaldıklarını, müvekkili şirket belli bir amaçla çeki davalıya vermesine rağmen ki burdaki amacı davalı şirketten belli bir ürünlerin (gıda ürünlerinin) alınması olduğunu, davalı şirket tarafından gıda ürünleri müvekkili teslim edilmediği gibi söz konusu çeki de iade etmediğini, çeki de bankaya ibraz ederek karşılıksız şerhi vurulduğunu, bu durumun müvekkili şirketi ticari faaliyetlerini engelleyecek boyutta ekonomik olarak sıkıntıya soktuğunu, maddi ve manevi zarara sebep olduğunu, yapılması muhtemel icra takibi ve uygulanacak hacizler nedeniyle müvekkili firmanın bu zamana kadar uğradığı zararlara ilaveten telafisi imkansız maddi zararlara uğrayacağı açıkça görüldüğünü, dosya kapsamında yapılacak yargılama neticesi verilecek mahkeme kararının kesinleşmesine kadar başlatılacak icra takiplerinin durdurulması amacıyla ihtiyat-i tedbir kararı verilmesini bunun mümkün olmaması halinde davalı tarafından başlatılacak takibin olduğu yerde durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalı tarafından ...Bankası ...sitesi şubesi ... nolu 30.10.2022 tarihli 500.567 USD çek aslının taraflarına teslimini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı şirket tarafından müvekkili ...'ne ikame edilen huzurdaki dava ile; davacı tarafından ileri sürülen işbu iddialar tamamen haksız ve mesnetsiz olduğunu, hukuka aykırı davanın reddini talep ettiklerini, davacı tarafından huzurdaki davaya konu -sözde- ticari alacağa ilişkin olarak müvekkili şirket aleyhine arabuluculuk yoluna başvurulmaması sebebiyle davanın, herhangi bir işlem yapılmaksızın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddini talep ettiklerini, davacı her ne kadar dava konusu senedin müvekkili şirkete avans olarak verildiğini iddia ettiğini de davacı tarafça bu husus usulüne uygun şekilde ispatlanamadığından aksi yöndeki haksız ve mesnetsiz iddiaların dikkate alınmamasını, hukuka aykırı davanın reddi gerektiğini, davacı tarafından çek karşılığı mallarını teslim edilmediğinin ileri sürülmesi, "bedelsizlik" iddiası olduğunu "senetle" ispatlanması gerektiğini, müvekkili şirket'in davacı ve dava dışı ...Ltd. ile akdettiği 31.03.2023 tarihli sözleşme gereğince davacı,...'ya teslim edilen malların bedellerinin ödenmesinden sorumlu olduğunu, dava konusu çek karşılığındaki mallar da...'ya eksiksiz şekilde teslim edildiğini, çek bedelinden sorumlu olan davacının ileri sürdüğü aksi yöndeki iddialar haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacı tarafından gıda ürünlerinin satın alınmasına ilişkin olarak ... Bankası ... şubesi ... nolu 30.10.2022 tarihli 500.567 USD bedelli çekin avans olarak müvekkili şirkete teslim edildiğini, müvekkili şirket tarafından söz konusu anlaşmaya varılan gıda ürünlerinin teslim edilmediği iddia edilmekte olduğunu, ancak davacının işbu iddiaları tamamen haksız ve mesnetsiz nitelikte olduğunu, taraflar arasında çek bedeli karşılığında gıda ürünlerinin davacıya satışı ve teslimine ilişkin herhangi bir anlaşma bulunmamakta olduğunu, davacı da işbu iddiasına yönelik olarak herhangi bir delil sunamamakta olduğunu haksız ve mesnetsiz iddiaların kabulü mümkün olmadığını, davacı tarafından iddia edilenin aksine taraflar arasında, dava dışı ... Ltd.'nin de imzasının bulunduğu 31.03.2022 tarihli Mümessillik ve Kefalet Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme hükümleri uyarınca müvekkili şirketin ...’ya ihraç ettiği malların bedellerini davacı, Türkiye'de kendi çekleri ile ödeyeceğini aynı zamanda davacı, ...'nun tüm borçlarından müvekkili şirket'e karşı müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu, bu bağlamda sözleşme kapsamında müvekkil tarafından ihraç edilen malların bedelleri davacı tarafından çekler ile ödenecek olduğunu tahsil edilemeyen bedellerden de davacının sorumlu olacağını, sözleşme uyarınca müvekkili şirket tarafından gelinen aşamaya kadar teslim edilmesi gereken tüm mallar eksiksiz şekilde ...'ya teslim edilmiş olduğunu 2022 yılı Ocak ayı içerisinde tam ve eksiksiz olarak teslim edilen malların karşılığında ... ve davacının müvekkil’e toplamda 1.458.550,48 ABD doları tutarında bakiye borcu bulunduğun, bu borcun ödenmesine istinaden davacı tarafından müvekkili şirket'e, ... nolu 500.567,00 ABD doları tutarında ve ... nolu 760.450,00 ABD doları tutarında iki adet çek teslim edildiğini, ancak dava konusu olan ... nolu ve 500.567,00 ABD doları tutarındaki çek karşılıksız çıkmış olduğunu ... nolu 760.450,00 ABD Doları tutarındaki çekin ise henüz vadesi gelmediğinden akıbeti belirsiz olduğunu, işbu çekler haricinde davacının müvekkili şirkete 197.533,48 ABD doları tutarında bakiye borcu mevcut olduğunu müvekkilinin söz konusu borca istinaden fazlaya ve faize ilişkin her türlü yasal hakkı saklı olduğunu, aksi takdirde haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddini ve dava konusu senet ile ilgili olarak dava tarihinden sonra başlatılan veya başlatılacak olan icra takiplerinin tedbiren durdurulması kararının kaldırılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiklerini beyan ettiler

Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle: menfi tespit davalarının dava şartı arabuluculuk kapsamında olmadığını, tespit davalarının niteliği itibariyle teknik anlamda bir alacak veya tazminat davası olmadığını, karşı tarafın parasal bir edime mahkum edilmesi şeklinde bir hüküm içermediğinden,arabuluculuk yoluna başvurulmaması sebebiyle davanın, herhangi bir işlem yapılmaksızın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddi yönündeki talebinin hukuka uygunluğunun bulunmadığını ve reddine karar verilmesini, delil olarak sunulan 31.03.2022 tarihli mümessillik ve kefalet sözleşmesini incelediğimizde bu sözleşmenin müvekkili şirket tarafından akdedilmediğini, bu sözleşmeyi müvekkili şirket yetkilisi tarafından imzalanmadığını belirtiklerini, bu konuda imza incelemesi yapılmasını müvekkili şirket yetkilisinin bu sözleşmede imzasının bulunmadığını, bu sözleşmenin müvekkili şirketi hukuken yükümlülük altına sokmadığını, cevap dilekçesindeki sözleşme hükümleri uyarınca davalı şirketin ...’ya ihraç ettiği malların bedellerini müvekkili şirketin Türkiye'de kendi çekleri ile ödeyecek olduğunu beyan ve iddiasının hukuki mesnetten yoksun olduğunu, 31.03.2022 tarihli Mümessillik ve Kefalet sözleşmesinden bahse konu edilerek Muhatap “...' nin ...Ltd.'den ihraç ettiği malların bedelinden kaynaklanan alacaklarını müvekkili şirketin garantör, kefil ve müştereken müteselsilen sorumlu olmadığını, bahse konu edilen 31.03.2022 tarihli mümessillik ve kefalet sözleşmesine taraf olmadığını ve müvekkili şirket yetkilisinin bu sözleşmeyi imzalamadığını, bahse konu edilen sözleşmeden bilgisinin bulunmadığını, müvekkili şirketin...Bankası... şubesi ... nolu 30.10.2022 tarihli 500.567 USD çekin karşılığında anlaşılan gıda mallarının kendisine teslim edilmemesi nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, davalı tarafından...Bankası ...şubesi ... nolu 30.10.2022 tarihli 500.567 USD çek aslının taraflarına teslimini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ikinci cevap dilekçesinden özetle: Dava konusuna ilişkin arabuluculuk yoluna başvurulmadığından dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddini, davacı tarafından dava konusu senedin müvekkili şirkete avans olarak verildiği iddialarının yazılı ve usulüne uygun delillerle ispatlanmasının gerektiğini, davacı tarafın bu hususa yönelik soyut iddialarının dışında somut bir delil sunmadığını, çek bir ödeme aracı olduğunu, ödeme dışında bir amaçla çek vermiş olan kişinin söz konusu bu iddiasını yazılı delillerle ispatlamasının gerektiğini, müvekkili şirketin, davacı ve dava dışı ... Ltd. İle akdettiği 31/03/2022 tarihli sözleşme gereğince davacı, ...'ya teslim edilen malların bedellerinin ödenmesinden sorumlu olduğunu, her ne kadar davacı taraf söz konusu sözleşmenin şirket yetkilisi tarafından imzalanmadığını ileri sürmüşse de bu iddianın gerçek dışı olduğunu, gelinen aşamaya kadar sözleşme koşullarına uygun şekilde davranan ve sözleşme kapsamında ...'ya teslim edilen malların karşılığında müvekkili şirkete daha önce de çekler veren davacının bu iddiasının dürüstlük kurallarına açıkça aykırı nitelikte olduğunu, ... şirketinin işleri ... yetkilileri ve çalışanları tarafından takip edilmekte olduğunu, ...'ya yapılan sevkiyatlara ve ödemelere ilişkin olarak ... firması çalışanları ile irtibat kurulduğunu, ...'ya yapılan sevkiyatların ve ödemelerin takibini yapan ve sözleşme koşulları uyarınca bu sevkiyatların bedelleri için müvekkili şirkete çekler veren davacının gelinen aşamada sırf sözleşme taahhütlerinden kurtulmak amacıyla ileri sürdüğü kötü niyetli iddiaların dikkate alınmamasını talep ettiklerini, davacının müvekkili şirketten alacağı olması bir yana, sözleşme hükümleri gereğince müşterek ve müteselsilen sorumluluk altına girdiği bedelleri tam ve eksiksiz olarak ödemediğini, müvekkili şirkete borcunun bulunduğunu, aksi yöndeki davacı iddialarının dikkate alınmamasını ve haksız ve mesnetsiz davanın reddini, dava konusu senet ile ilgili olarak dava tarihinden sonra başlatılan veya başlatılacak olan icra takiplerinin tedbiren durdurulmasını kararının kaldırılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE:

Dava, dava konusu olan çekin taraflar arasındaki gıda alım satımı için davalıya avans çeki olarak mı verildiği yoksa dava dışı ... Ltd.'nin de imzasının bulunduğu 31.03.2022 tarihli Mümessillik ve Kefalet Sözleşmesi uyarınca ...’ya ihraç edilen malların bedellerinin karşılığı olarak verilen çeklerden birisi mi olduğu, bu iddialar çerçevesinde çeke konu malların teslim edilip edilmediği, çekin bedelsiz kalıp kalmadığı, bu çek dolayısıyla davacının davalıya borçlu olup olmadığı, davalı tarafın sunduğu 31.03.2022 tarihli Mümessillik ve Kefalet Sözleşmesindeki imzanın davacı yetkilisine ait olup olmadığına ilişkin menfi tespit talebine ilişkindir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.

Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 20.09.2023 tarihli raporda: "5.1 İnceleme ve değerlendirme bölümümüzün (3.1) bölümünde değerlendirdiğimiz 31.03.2022 tarihli Mümessillik ve Kefalet sözleşmesinin davacı taraf yetkilisi tarafından imzalanıp imzalanmadığı dolayısıyla sözleşmenin geçerli olup olmadığı konusu uzmanlık alanıma girmediği için, sözleşme üzerindeki imzanın geçerli olup olmadığı dolayısı ile sözleşmenin geçerliliği konusunda bir değerlendirme yapma imkanım olmamıştır. 5.2 31.03.2022 tarihli Mümessillik ve Kefalet sözleşmesinin geçerli kabul edilmesi halinde dava konusu olan çekin taraflar arasındaki gıda alımı için davalıya avans çeki olarak verilmediği,dava dışı ... Ltd. şirketinin de imzası bulunduğu 31.03.2022 tarihli Mümessillik ve Kefalet Sözleşmesi uyarınca ...'ya ihraç edilen malların bedellerinin karşılığı olarak verilen çeklerden birisi olabileceği ve dava konusu çekin karşılıksız kalması dolayısıyla davacı ... Tic. A.Ş.'nin davalı...'ye 500.567.-USD borçlu olabileceği kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Davacı vekili 16/02/2024 tarihli dilekçesi ile; taraflar arasında dava konusunun sulhen çözüme kavuştuğunu, davaya konu taleplerinin konusuz kaldığını, davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalıdan yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığını, dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili 28/02/2024 tarihli dilekçesinde ile: davacıdan yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığını beyan etmiştir.

Tüm dosya kapsamından; taraflar arasında sulh olunduğu, davaya konu taleplerinin konusuz kaldığı, taraf vekillerince yargılama gideri ve vekalet ücreti talepleri olmadığı, davanın konusuz kalması dolayısıyla karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini talep ettiği görülmüş olup, taraf vekillerinin beyanları dikkate alınarak davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,

2. Alınması gerekli 427,60 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 159.159,86 TL harçtan mahsubu ile fazla alınmış olan 158.732,26 TL harcın karar kesinleştikten sonra istek halinde davacı tarafa iadesine,

3. Taraflarca yapılan yargılama giderlerinin beyanlar uyarınca üzerlerinde bırakılmasına,

4. Tarafların karşılıklı talepleri olmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

5. Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,

6. Karar kesinleştiğinde dosyada bulunan evrak asıllarının ilgililerine iadesine,

Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı.01/03/2024

Başkan ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Katip ...

¸e-imzalıdır