İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/369 E. 2023/983 K.

T.C.

İSTANBUL

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2016/369 Esas

KARAR NO :2023/983

DAVA:Alacak

DAVA TARİHİ:15/08/2011

KARAR TARİHİ:21/12/2023

Mahkememizin 2011/... Esas 2013/... Karar sayılı kararının Yargıtay 3.Hukuk Dairesi Başkanlığının 2015/... Esas 2015/... Karar sayılı Yargıtay İlamı ile mahkememize geldiği, mahkememizin 2016/369 Esasına kaydının yapıldığı, alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: tarafların 2002 yılında ... Cad.No:41 adresinde bulunan ... Oteli beraber işletmek üzere adi ortaklık kurduklarını, ortaklık oranlarının %35'inin müvekkiline, %65'inin ...'a ait olduğunu, ortaklığın 31/12/2007 tarihinde son bulduğunu, fakat müvekkili ile ortağının demirbaş eşyalarını ortaklık hisseleri uyarınca paylaşamadığını, otelde bulunan demirbaş eşyaların davalı yanda kaldığını, davalının müvekkiline ortak iken daha ortaklık bitmeden işlettikleri otelin sahipleri ile yeni bir kira kontratı yaparak oteli tek başına işletmeye başladığını, bu 5 yıl zamanında müvekkilinin otelle tek başına ilgilendiğini, müvekkilinin ortaklığının bitmesinden dolayı müspet zararının olduğunu, davalının ortaklık hukukuna aykırı hareket etmesi nedeni ile biten ortaklığın müvekkilinin zararına olduğunu, davalıya ....Noterliğinin ... yevmiye nolu, 28/01/2008 tarihli ihtarnamesinin çekildiğini beyanla ortaklığın giderilmesi ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 4.000,00 YTL ortaklık payına mahsuben, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 5.000,00 YTL müvekkili davacının müspet zararına mahsuben olmak üzere toplam 9.000,00 YTL alacağa ihtar tarihinden itibaren işleyecek avans ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Taraflar arasında BK 520 ve devamı maddeleri uyarınca Adi ortaklık ilişkisinin şifai olarak kurulduğunu, ... Vergi Dairesi Müdürlüğüne hitaben her ikisinin imzası ile verilmiş bulunan talep dilekçesi ile ilgili vergi dairesi müdürlüğünden bir ortak vergi hesabı numarası verilmesinin talep edildiğini, bu belgede davacı hissesinin %35, davalı hissesinin %65 olduğunun belirtildiğini, fakat bu belgenin sadece ortaklık hisselerinin oranının ne olduğunu ve ilgili vergi dairesi müdürlüğünce ortak vergi hesabı numarası verilmesi talebinden ibaret olduğunu, yoksa bu ortaklık ilişkisi hakkında BK 521.maddede düzenlenmiş bulunan kimin ne oranda sermaye ve demirbaş koyduğunu, bu belgenin düzenlemediğini, davacının %35 ortaklık hissesi için sermaye olarak emeğini ortaya koyduğunu kendisinin ise %65 ortaklık hissesine karşılık bahsi geçen otel işletmesindeki demirbaşları ve otelin ilk işletmeye açılışta gerekli olan tüm maddi ve parasal kısmı ile alakalı hususları ortaya koyduğunu, BK madde 526 hükmüne aykırı olarak rekabet yasağı hükmünü davacının çiğneyerek sadece tek taraflı olarak madde 536 da düzenlenmiş bulunan 6 ay evvelden ihbar etmek yükümlülüğüne uymaksızın ve haklı da bir neden belirtmeksizin 31/12/2007 tarihi itibari ile otelden ayrılmak ve dava tanık listesi olarak belirttiği bir kısım kişiler ile Beyoğlu'nda başka bir otel işletmesine ortak olmak için otelden kasa anahtarını da uhdesinde tutarak ayrılması sureti ile ortaklığı kendisinin sona erdirdiğini, davacının tanık listesinde bildirdiği tanıklardan ...'ın davacının akrabası olması, ...'ında davacının iş ortağı olması nedeni ile bu tanıklara muvafakatinin bulunmadığını, ortaklıktan davacının ayrıldığını bildirdiği tarih itibari ile zaten otelin zarar ettiğini, bu zarara da bizzat davacının sermaye borcu olan emeğinin layığı ile ortaya konmaması ve otelin işletmesindeki başarısızlığının sebebiyet verdiğini, BK 539/2 maddesi gereğince davacının zarara da hissesi oranında katılma borcu olduğunu, kasa anahtarını da yanında götürmesi sebebi ile karşılıklı ihtarnameler teatisinden sonra davacının fotokopisi ekte sunulan vekaletnamesi ile akrabası bulunan ...'un da huzurunda açılmış bulunan ve fotokopisi ekte sunulan tutanaktan da anlaşılacağı üzere kasanın maymuncuk ile uzman tarafından tanıkların da huzurunda açıldığını, kasadan kıymetli evrak ve 560 USD, 31 EURO, 44 Burgar Levasından hariç hiçbir paranın çıkmadığının tespit edildiğini, davacının ortaklıktan ayrıldığı ve otele gelmediği 31/12/2007 tarihinden sonra 28/01/2008 tarihinde ... numaralı makbuz ile 20/03/2008 keşide tarihli 1.200,00 TL'lik bir çeki piyasadaki alacaklı oldukları bir müşteriden ortaklıktan ayrıldığını ve yetkisi olmadığını beyan etmeksizin tahsil ettiğini ve dolandırıcılık suçunu inkar edemeyeceği biçimde işlemiş olduğunun görüldüğünü, yine aynı şekilde 31/12/2007 tarihinden sonra hesap numarasını mahkemeye bildireceği ... otelin işletme hesabının bağlı olduğu pos makinesi hesabından 1.200,00 TL civarındaki bir parayı da çektiğini tespit ettiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE:

Dava, hukuki niteliği itibari alacak davası talebine ilişkindir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.

Mahkememizin 2011/78 Esas 2013/63 Karar sayılı sayılı dosyasında alınan 24/08/2012 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının dava tarihi itibariyle Adi Ortaklığın tasfiyesinden dolayı davalıya 1.928,03 TL borçlu, müspet zararından dolayı 4.582,36 TL alacaklı olmakla, davalıdan bakiye (4.582,36- 1.928,03=) 2.654,33 TL alacağının bulunduğu, iş bu alacağını dava tarihinden TCMB'nin kura vadeli kredilere uyguladığı reeskont (avans) faiz oranlarının kademeli olarak tatbiki suretiyle hesaplanacak faizi ile birlikte davalıdan talep edilebileceğine ilişkin rapor düzenlenmiştir.

Bilirkişi İrfan Demirci tarafından düzenlenen 16.10.2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle: davalı ile 2002 yılından itibaren ... Caddesi No:41 ... ladresinde bulunan ... OTEL isimli oteli beraber İşletmek üzere aralarında adi ortaklık tesis edildiğini, davacının ortaklık hissesinin %35 davalı hissesinin ise %65 olduğunu, aralarındaki orfaklık - ilişkisinin 31.12.2007 tarihinde son bulduğunu, bu nedenle 5.000,00 TL müspet zararının mevcut olduğunu ve tasfiyedeki ortaklık payından dolayı da 4.000,00 TL alacaklı olduğunu öne sürerek; davalıdan toplam 9.000,00 TL alacaklı oldukları iddiası üzerine çıktığını, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 21.03.2013 tarihli kararında davacının kısmen kabulü iİle 2.654,33 TL'nin 31.01.2008 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verildiğini, Yargıtay 3. Hukuk Dalresi Başkanlığı'nın 2015/... Esas 2015/... Karar sayılı Yargıtay ilamında tasfiye işlemlerinin: "Birinci aramada: Ortaklığın sona erdiği tarih itiboriyle ortaklığın tüm malvarlığı faktif ve pasifi ile binlikte) belirlenmelidir. yönetici ve idareci ortaktan ortaklık hesabiını gösterir hesap istenmeli, verilen hesapta uyuşmazlık çıktığı takdirde, taraflardan delilleri sorularak toplanmatı, tasfiye memurunun belirlediği malvarlığı bilançosu taraflara tebliğ edilmeli, bu husustaki ifirazları da karşılanıp, toplanacak delillere göre değerlendirilmesinin gerektiğini, ikinci asamada: ortaklığın malvarlığına ilişkin satış ve nakte çevirme işlemi (TMK.'nlın 634. vd. maddelerinde düzenlenen resmi tasfiye işlemi kıyasen uygulanmak süretiyle) gerçekleşlirilmeli, şayet bu mallar mevcut değilse değerleri bilirkişi marifetiyle saptanmasının gerektiğini, üçüncü ve son aşamada ise yukarıdaki işlemler sonucu oluşan değerden, öncelikle ortaklığın borçları ödenmeli ve ortaklardan her birinin ortaklığa verdiği avanslar ile ortaklık için yaptığı giderler ve katılım payı geri verilmeli, bundan sonra bir şey artarsa, bu kazanç veya ortaklığın, borçlar, giderler ve avanslar ödendikten sonra kalan varlığı, ortaklann koyduklar katılım paylarının geri - verilmesine yetmezse) zarar da belirlenerek ortaklara paylaştırlmak Üzere son bilanço düzenlenmelidir." dendiğini, derece edilen bilançoya göre ... ve ... Ortaklığına ait Bilançoda Öz kaynakların 5.197,83 TL olduğu 50.000,00 TL olan Sermayenin Öz kaynaklar içerisinde korunmadığı ortaklığın borca batık durumda olduğunun gözlemlendiğini, bu bağlamda şirket zarar babında öz varlığı negatif ve borca batık olduğundan öz varlık üzerinden dağıtımı yapılabilecek bir tutar olamayacağı sonuç ve kaanatine varıldığını, maddi duran varlıklar üzerinden yapılan incelemeler neticesinde 24.109,45 TL demirbaş kaydı olduğu, bu tutarın ortaklar arasındaki hisseleri nisbetindeki dağılımının ise; ... % 35 ortaklık payından 8.438,31 TL, ... % 65 ortaklık payından 15.671,14 TL şeklinde olduğunun görüldüğünü, diğer yandan davacı yanın ortaklıktan alacağın adi ortaklığın borca batıklık hali mevcut olduğunu, TTK.376 göre bir alacak olup olmayacağı ve de tarafların diğer taleplerin ise mahkemenin taktirinde olduğuna ilişkin rapor düzenlenmiştir.

Bilirkişi İrfan Demirci tarafından hazırlanan ek rapor düzenlenmiştir.

Ek raporda: Kök raporda değiştirilecek bir husus olmadığını, ... ve ... Ortaklığına ait bilançoda öz kaynakların 5.197,83 TL olduğu, 50.000,00 TL olan sermayenin öz kaynaklar içerisinde korunmadığı, ortaklığın borca batık durumda olduğunun gözlemlendiği, bu bağlamda ortaklığın zarar etmesinden dolayı öz varlığın negatif ve borca batım olduğunu, öz varlık üzerinden dağıtımı yapılabilecek bir tutar olmadığı, maddi duran varlıklar üzerinden yapılan incelemeler neticesinde, bilançoda kayıtlı 24.109,45 TL tutarlı demirbaş olduğu, demirbaşlar tutarının ortaklar arasındaki hisseleri nisbetindeki dağılımın ise ortaklığın zarar etmesinden dolayı öz varlığının negatif ve borca batık olduğundan, öz varlık üzerinden dağıtımı yapılabilecek bir tutar olmadığı, maddi duran - varlıklar üzerinden yapılan incelemeleri neticesinde ise bilançoda kayıtlı 24.109,45 TL tutarlı demirbaş olduğu, demirbaşlar tutarının ortaklar arasındaki hisseleri nisbetindeki dağılımının ise; ... % 35 ortaklık payından 8.438,31 TL ... %65 ortaklık payından 15.671,14 TL şeklinde olduğu, diğer yandan davacı yanın ortaklıktan alacağının ortaklığın borca batıklık hali mevcut olduğunu, TTK 376 göre bir alacak olup olmayacağı ve de tarafların diğer taleplerin ise mahkemenin taktirinde olacağına ilişkin ek rapor düzenlenmiştir.

Mali müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen 07/04/2022 tarihli raporunda: "bozma ilamında ilk aşamanın; “Birinci aşamada; ortaklığın sona erdiği tarih itibariyle ortaklığın tüm malvarlığı (aktif ve pasifi ile birlikte) belirlenmeli, yönetici ve idareci ortaktan ortaklık hesabını gösterir hesap istenmeli, verilen hesapta uyuşmazlık çıktığı takdirde, taraflardan delilleri sorularak toplanmalı, tasfiye memurunun belirlediği malvarlığı bilançosu taraflara tebliğ edilmeli, bu husustaki itirazları da karşılanıp, toplanacak delillere göre değerlendirilmelidir” olarak belirlendiği, ortaklığın sona erdiği tarih olan 03.03.2008 itibariyle ortaklığın mal varlığının (aktif-pasif) demirbaş satışı öncesi aşağıdaki şekilde belirlendiği, ortaklığın özkaynaklarının 2006 yılından itibaren negatif durumda olduğu, ve kaydı değerlere göre borca batık durumda olduğu, sermayesinin tamamını kaybettiği, ortaklığın faaliyette olduğu süreçte sürekli bir zarar halinde olduğu" şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Mali müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen 07/04/2022 tarihli ek raporda özetle: "Yargıtay bozma ilamının ikinci aşamasında "ortaklığın malvarlığına ilişkin satış ve nakte çevirme işlemi (TMK'nun 634.vd maddelerinde düzenlenen resmi tasfiye işlemi kıyasen uygulanmak suretiyle) gerçekleştirilmeli, şayet bu mallar mevcut değilse, değerleri bilirkişi marifetiyle saptanmalıdır" denildiğini, adi ortaklığın mal varlığına dahil olan demirbaşların adi ortaklığın vergi dairesine kapanışının verildiği 03/03/2008 tarihi itibariyle rayiç değerlerinin tespiti uzmanlık alanı dışında olduğunu, bu yönde tespit ve değerlendirme yapılamadığı, söz konusu rayiç değer tespitinin mahkemece görevlendirilecek alanında uzman bilirkişi marifetiyle yaptırılabileceğinin, demirbaşların rayiç değerleri tespit edilemediğini, bozma ilamının ikinci ve üçüncü aşaması yönünden bir tespit ve değerlendirilme yapılamadığına ilişkin ek rapor düzenlenmiştir.

Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 09/09/2023 tarihli ek raporda özetle: Adi Ortaklığın mal varlığının 03.03.2008 tarihi itibariyle rayiç değerinin tespitine yönelik olarak mal varlığı hakkında hem yeterli bilgi bulunmaması ve hem de internet ortamında bu hususu tespit etmeye elverişli veriler bulunmaması nedeniyle rayiç değerin bu şekilde tespit edilemediği, adi ortaklığa dahil mal varlığına dahil demirbaşlara ilişkin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğlerinde belirlenen amortisman oranları çerçevesinde bir değerlendirme yapıldığında ise amortisman süresi bitmiş (kanunen belirlenen kullanım ömrü dolmuş) olan ve amortisman süresi bitmemiş olanlar yönünden bir değerlendirme yapıldığında ve enflasyon farkları da ilave edildiğinde demirbaşların toplam rayiç değerinin 19.974,16 TL olarak hesaplandığı, 03.03.2008 tarihinde düzenlenen fatura öncesi adi ortaklığın bilançosunda kaydi değerlere göre 25.800,44 TL tutarında aktif kıymetler bulunmakta olup borçları 30.820,55 TL olup özkaynakları kaydi değerlere göre (-) 5.020,11 TL olarak hesaplandığı, adi ortaklığın 03.03.2008 tarihinde düzenlenen fatura öncesi mal varlığının 213 sayılı VUK Tebliğlerinde belirlenen amortisman süre ve oranlarına göre güncel değerleri hesaplandığında adi ortaklığın 03.03.2008 tarihli rayiç değerlere göre özkaynaklarının (-) 9.155,40 TL olarak hesaplandığı, bozma ilamında yer alan ikinci aşamada ortaklığın mal varlığına ilişkin satış ve nakde çevirme işlemi sonrasında oluşan değer sonrasında, mevcutlar ve rayiç değer toplamı adi ortaklığın borçlarını karşılamaya yetmemekte olup (-) 9.155,40.- TL açık (zarar) kaldığı, bu zararın ortaklık paylarına göre dağıtılması neticesinde ortaklara zarardan düşen pay tutarının; ... yönünden 9.155,40 * % 35 = 3.204,39 TL ve ... yönünden 9.155,40 * % 65 = 5.951,01 TL olarak hesaplandığı, adi ortaklığın 2006 yılından itibaren sürekli birzarar hali olması nedeniyle özkaynaklarının negatif durumunda olduğu ve ortaklara dağıtılması gereken herhangi bir pay tutarının hesaplanamadığına ilişkin rapor düzenlenmiştir.

Yapılan yargılama, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu ile sonucunda; mahkememiz dosyasında toplanan tüm deliler ve alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olması nedeniyle bozma ilamında yer alan ikinci aşamada ortaklığın mal varlığına ilişkin satış ve nakde çevirme işlemi sonrasında oluşan değer sonrasında, mevcutlar ve rayiç değer toplamı adi ortaklığın borçlarını karşılamaya yetmemekte olup (-) 9.155,40 TL açık (zarar) kaldığı, bu zararın ortaklık paylarına göre dağıtılması neticesinde ortaklara zarardan düşen pay tutarının ... yönünden 9.155,40 * %35 = 3.204,39 TL ... yönünden 9.155,40 * % 65 = 5.951,01 TL olarak hesaplandığı, adi ortaklığın 2006 yılından itibaren sürekli bir zarar hali olması nedeniyle özkaynaklarının negatif durumda olduğu ve ortaklara dağıtılması gereken herhangi bir pay tutarının hesaplanamadığı anlaşılmakla, toplanan tüm delillere göre davacının davaya konu alacağını ispat edemediği anlaşılmakla, davasının sübut bulmadığından reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davacının davasının SÜBUT BULMADIĞINDAN REDDİNE

2. Karar harcı 269,85 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 121,50 TL harcın mahsubu ile eksik 148,35 TL harcın davacı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4. Davalı tarafından yapılan 262,50 TL yargılama giderinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,

5. Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen ve dava miktarını geçmemek üzere 9.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6. Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde temyiz yolu açık olmak üzere verilen kararın davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/12/2023

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır