Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2015/695 Esas

KARAR NO :2024/659

DAVA:Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi (Depo Edilmesi İstemli)

DAVA TARİHİ:03/07/2015

KARAR TARİHİ:15/10/2024

Mahkememiz Dosyası İle Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... Sayılı Dosyası Yönünden

DAVA:Tazminat ( Rücuen Tazminat )

DAVA TARİHİ:29/09/2015

KARAR TARİHİ:12/10/2015

Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi (Depo Edilmesi İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA DİLEKÇESİ:

Davacı ... ... Lojistik.... Ltd. Şti.vekili dava dilekçesi ile taraflar arasında 15/03/2013 tarihli Bayilik Sözleşmesi ve Satış Yeri Çerçeve Protokolünün yapıldığını, bu anlaşma uyarınca davalının kesintisiz yakıt ikmali yapmayı, davacının da ... Yolu 6.km' de ... Akaryakıt ürünlerini satışını taahhüt ettiğini, sözleşmenin davalının tekel durumunda olması nedeniyle birçok haksız şart içerdiğini, davacının tüm yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen, davalının sürecin sonlarına doğru yakıt ikmali yükümlülüğünü sözlü ve yazılı ihtarlara rağmen ikmal etmeyerek davacıyı yakıtsız bıraktığını, en sonunda da .... Noterliği' nin 18 Haziran 2015 tarih 12680 yevmiye nolu ihtarı ile haksız şekilde sözleşmeyi fesih ettiğini, bu feshin haksız olduğunu, baştan itibaren davalının bazı haksız uygulamalarının olduğunu, mesela faturayı geç teslim ederek geç yapılan ödemeye kendisi yol açtığı halde aradaki süre için faiz işletme, taşıtmatik satışlarındaki karlılık oranlarını taahhüt edilen seviyeye çıkarmamak suretiyle davacının zararına satış yapmasına yol açmak, banka teminat mektubunu her yıl 1/5 oranında indirme taahhüdüne rağmen sadece bir miktar ( 300.000,00 TL ' den 260.000,00 TL ' ye ) indirme gibi haksızlıklar yapıldığını beyan ettiğini, istasyon çalışır ve kurulan istasyon otomasyon sistemi aktif olmasına rağmen verilen ürün siparişlerinin başta gecikmeli gönderilirken sonra hiç gönderilmemesi neticesinde davacı ürün almadığı için günlerce atıl beklediğini, düzenli müşterilerin bu nedenle başka istasyonlara yöneldiğini, bizzat davalının tesis ettiği ve düzenli bakımını yaptığı otomasyon sisteminin yanlış ölçüm yaptığını iddia ettiğini, bunun doğra olmadığı halde davalının .... Noterliği aracılığı ile bunları ürün vermeme gerekçesi yaptığını, halbuki yukarıda izah edildiği üzere faturanın geç verilmesi, eksik ürünlerin irsaliyeye yazılmaması ve itiraz edilirse yeni siparişlerin verilmeyeceği tehditlerinin olduğunu, otomasyon sistemine davacının müdahale etmediğini, düzenli kontrollerinin davalı tarafça ve EPDK tarafından yapıldığını, herhangi bir usulsüzlük bulunmadığını, sözleşmenin feshine gerekçe yapılan bir diğer neden olan taşıtmatik müşterilerine akaryakıt verilmeme nedeninin davalının son dönemde ürün göndermemesi nedeniyle ürün bulunmadığı için olduğunu, diğer gerekçelerinde doğru olmadığını, davacının çevre düzeni, peyzaj, reklam çalışmalarının olduğunu, davalının fesih tarihi itibariyle davacının 2.670,00 TL borcu var iddiasının doğru olmadığını, tam tersine davacının 1.075,09 TL alacağının bulunduğunu, davalının sözleşmeyi feshetmesinin haksız fesih olduğunu, tedbir davalıda bulunan banka teminat mektubunun paraya çevrilmesinin engellenmesi konusunda tedbir kararının verilmesini, fesih haksız ve geçersiz olduğunun tespit edilerek yargılama sonunda banka teminat mektubunun iadesini talep ve dava etmiştir.

Bu dosya ile birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2015/924 Esaslı dosyada davacı ... ... Ltd. Şti., davalı ... ' ye açtığı davada bu sefer 30.000,00 TL miktarlı iş bankası teminat mektubunun ihtiyati tedbiren nakde çevrilmesinin engellenmesi, dava sonunda bu teminat mektubunun iadesi ile fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak aynı yerde işletmecilik yapan davacının ticari itibarının zarar görmesi nedeniyle 15.000,00 TL manevi tazminatın 5.000,00 TL maddi tazminatın ihtarname tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... ' den alınarak davacıya verilmesini talep etmiş bu dava mahkememiz davası ile birleştirilmiştir.

CEVAP-KARŞA DAVA DİLEKÇESİ:

Davalı karşı davacı ...Ş karşı dava dilekçesinde ve cevap dilekçesinde; davacı ... Petrol' ün iddialarının doğru olmadığını, davacının akaryakıt talebinin karşılandığını, davacıya gönderilen faturalara itiraz etmediğini, 5015 sayılı yasa 7.maddesi gereği kaçak akaryakıt önüne geçmek için dağıtıcı firmaların bayinin sistemine erişimi için gerekli altyapı sistemi kurulmalı, bu sisteme EPDK ve diğer kamu kurumların da ulaşması sağlanır. Söz konusu sistemin kurulmadığı veya yasal mevzuata uygun olmadığı hallerde dağıtıcıya yani ... ' ye idari para cezasının kesileceğini, ayrıca bu tür bayilere akaryakıt ikmalinin kesilmesi gerektiğini, akaryakıt istasyonunda bulunan sisteme izinsiz müdahalede bulunulduğu vakit 24 saat içinde Kuruma bilgi verilmesi yükümlülüklerinin getirildiğini, davalı ... tarafından davacı bayi nezdinde tesis edilen otomasyon sisteminden veri elde edilememesi üzerine 06/05/2015 tarihinde teknik personel görevlendirildiğini ancak bu teknik personelin içeri alınmadığı için tutanak tutulduğunu, ihlalin devam etmesi üzerine bu sefer 01/06/2015 tarihinde istasyona teknik personelin tekrir gittiğini, yine engelleme ile karşılaştığını ve tekrar tutanak tutulduğunu, yapılan kontrollerde herhangi bir arızanın olmadığı davacının izinsiz sisteme müdahale etmesi nedeniyle kesildiğinin tespit edildiğini, bu durumun mevzuat gereği EPDK ' ya bildirildiğini, davacının da bu şekilde ( otomasyon sistemini devre dışı bırakmak ve veri akışını engellemek ) akaryakıt akışını hukuken engellediğini ve sözleşmeyi ihlal ettiğini, ayrıca davalının çeşitli dönemlerde de beton bloklar koyarak akaryakıt ikmaline fiilen engel olunduğunun fotoğraflar tespit edildiğini, keyfi ürün vermeme diye bir şeyin söz konusu olmadığını, yasal fireler dışında eksik ürün verme diye bir şeyin söz konusu olmadığını, faturalara davacının itiraz etmediği gibi bir kısım bedellerini de sonra ödediğini, tüm bu ihlaller nedeniyle .... Noterliği' nin 06/05/2015 tarih 9455 ve 07/05/2015 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnameler ile ihlallerin sona erdirilmesinin istenmesine rağmen ihlallerin devam etmesi üzerine bu sefer 18/06/2015 tarih 12860 yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşmeyi haklı nedenle feshettiklerini, haklı fesih nedeniyle Bayilik Sözleşmesinin 17.maddesi gereği 100.000,00 USD cezai şart bedeli, Satış Yeri Çerçeve Protokolü Özel Hükümler başlığı altında davacıya daha önce ödenen 100.000,00 USD + KDV ' nin tutarındaki prim bedelinin geri verilmesi, 5 yıllık kar payanın belirlenip davacı tarafından davalı karşı davacıya ödenmesi, 5.002,34 TL cari hesap borcunun ödenmesi gerektiğini, bu nedenle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere 100.000,00 USD cezai şart bedelinin şimdilik 10.000,00 USD ' sinin, 100.000,00 USD prim bedelinin şimdilik 10.000,00 USD' sinin, cari hesap borcu olan 5.002,34 TL ' sinin, kar kaybının şimdilik 10.000,00 TL ' sinin ihtarname tarihinden ( 18/06/2015 ) itibaren işleyecek avans faiziyle ( USD borçları için yabancı para cinsinden en yüksek mevduat faiziyle ) davacı karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacıya verilmesi için karşı dava açmıştır.

Birleşen davaya karşı davalı ...Ş aynı gerekçelerle birleşen davanın reddini talep etmiştir.

Yine birleşen dosyada davalı ...Ş aynı gerekçelerle Bayilik Sözleşmesinin davacı tarafından ihlal edildiğinden fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 50.000,00 USD cezai şart bedelinin şimdilik 10.000,00 USD, kar kaybının şimdilik 10.000,00 TL ' sinin temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle ( USD içinse yabancı para cinsinden en yüksek mevduat faiziyle ) birlikte davacı karşı davalıdan alınarak birleşen dosyanın davacısına ( ... Gaz A.Ş ) verilmesi için karşı dava açmıştır.

HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Davanın konusu birleşen her iki dosyada haksız fesih nedeniyle davacı ... ... ... Ltd. Şti.' nin Bayilik Sözleşmesi gereği davalı karşı davacılar ... Gaz A.Ş ve ... ... A.Ş ' ye Bayilik Sözleşmesi gereği vermiş olduğu 260.000,00 TL ve 30.000,00 TL miktarlı teminat mektuplarının iadesi davasıdır.

Birleşen dosyalardaki karşı davaların konusu ise haklı fesih olduğu gerekçesiyle sözleşmenin sona ermesinden kaynaklanan ( Fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak ) davacı ... ... A.Ş için şimdilik 10.000,00 USD cezai şart, 10.000,00 USD prim bedeli, 5.002,34 TL cari hesap borcu, 10.000,00 TL kar kaybının avans faiziyle birlikte davacı karşı davalı ... ... ... Ltd. Şti.'den alınarak davalı karşı davacı ... ... A.Ş' ye verilmesi, davacı ...Ş için şimdilik 10.000,00 USD cezai şart bedeli, 10.000,00 TL kar kaybı bedelinin avans faiziyle birlikte davacı karşı davalı ... ... ... Ltd. Şti.'den alınarak davalı karşı davacı ...Ş ' ye verilmesinden ibarettir.

Dosyada birçok kez bilirkişilerden rapor, ek rapor ve heyet raporu alınmıştır. Bu haliyle dosyadaki belgeler hüküm kurmak için yeterli olup hukuki değerlendirme mahkememize aittir. Taraflar tacir olup basiretli bir iş adamı gibi hareket etmekle sorumlu olduklarından tarafların ve özelilikle de davacının bu ilkeye aykırı iddialarına itibar edilmemiştir.

Davacı tara aynı olup karşı davacılar aynı gruba ait iki farklı şirkettirler. Bu yüzden akaryakıt ve ... bayilik sözleşmeleri ile teminatlar da farklıdır. Ancak değerlendirme yapılırken hem ... hem de sıvı akaryakıtın aynı istasyonda müşterilere sunulması hem de karşı davacı şirketlerin aynı gruba ait olmaları nedeniyle değerlendirmeler tüm taraflar için ortak olup bağlayıcıdır.

Taraflar 15/03/2013 tarihinde 5 yıl geçerli olmak üzere akaryakıt ve ... bayilik sözleşmesi yapmışlardır. Bu sözleşmeye göre bayinin sözleşmeyi ihlali halinde bayi dağıtıcıya cezai şart bedeli, kar kaybı bedeli, almış olduğu prim bedelini ödeyecektir. Davacı bayide sıvı akaryakıt için ( Başta 300.000,00 TL sonra indirim sonucu ) 260.000,00 TL banka kesin teminat mektubu, ... için ise 30.000,00 TL banka kesin teminat mektubunu davalılara vermiştir. Taraflar bir süre sözleşme çerçevesinde faaliyet gösterdikten sonra davalılar davacı bayinin sözleşmeyi ihlal ettiğini iddia ederek .... Noterliği aracılığı ile 18 Haziran 2015 tarihinde sözleşmeyi feshetmişlerdir. Bunun üzerine davacı dağıtıcı firmalar olan davalılara vermiş olduğu banka teminat mektuplarının iadesi için iş bu birleşen davaları açmıştır. Bunun üzerine de dağıtım firmaları sözleşmenin feshinin haklı olduğunu savunarak yukarıda yazılı taleplerini içerir karşı davalarını açmışlardır.

Dosyada deliller toplanması aşamasına geçilmiş. Talimat yolu ile davacı bayinin ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak rapor alınmıştır. Yine teminat karşılığında dava konusu banka teminat mektuplarının paraya çevrilmesi için ara kararlar kurulmuştur. Tarafların sunmuş olduğu sözleşmeler, ekleri, taahhütnameler, tutanaklar incelenmiş, Rekabet Kurumu, EPDK, Vergi Dairesi ve diğer kurumlardan ihtiyaç olan belgeler celp edilmiştir. Yine davacının tanıkları Coşkun Debeleç, Arda Kal ve Atay Maç talimat yolu ile dinlenmiştir. Tüm deliller ile birlikte birden fazla rapor, ek rapor ve heyet raporu alınmış, bilirkişiler tarafların itirazlarını değerlendirmiştir.

Öncelikle davalılar ... Petrol ve ... ...' ın yaptıkları sözleşmenin feshinin haklı olup olmadığının değerlendirilmesi gerekir. Bu konuda ilk heyet raporunda sektörel bilirkişi Adem Ünal raporunda eksik ürün teslimine yönelik yaptığı değerlendirmede davalı karşı davacı ... ... A.Ş ' nin kabul edilemez seviyede eksik ürün ikmal etmediğinin, davacının buna yönelik iddialarının doğru olmadığını tespit etmiştir. Yine aynı raporda davacının otomasyon sistemine müdahale ederek otomasyon sistemini devre dışı bıraktığı tespit edilmiştir. Aynı tespitler ve değerlendirmeler sonradan alınan bilirkişi raporlarında da tekrarlanmıştır. Bu durumda kusurlu tarafın davacı karşı davalı ... ... ... Ltd. Şti.olduğu, ... ' nin mevzuat ve sözleşme gereği davacıya akaryakıt göndermeyi kesip EPDK ' ya bilgi verdiği ve haklı olarak sözleşmeyi feshettiği konusunda mahkememizde kanaat oluşmuştur.

Davalı karşı davacının sözleşmeyi feshetmesi haklı fesih olarak tespit edildikten sonra her iki tarafın taleplerinin buna göre değerlendirilmesi gerekir. Davacı her iki birleşen dosyada teminat mektuplarının iadesini talep etmiştir. Teminat mektupları hakkında ihtiyati tedbir kararı verildiğinden öncelikle davalı karşı davacıların tazminat talepleri belirlenecek, davalı karşı davacıların tazminat hakları varsa bunların teminat mektubundaki değerleri aşıp aşmamasına göre davacının talebi konusunda karar verilecektir.

Davalı karşı davacı ... ... A.Ş ' nin haklı olarak sözleşmeyi feshettiğinden bayilik sözleşmesinin 17.maddesine göre davacı ... ... ... Ltd. Şti., davalı karşı davacı ... Petrol' e 100.000,00 USD vermekle sorumludur. Karşı davacı fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak bu cezai şartın şimdilik 10.000,00 TL ' sini talep etmiştir. Yine sözleşmenin özel hükümler 1.nolu bendi gereği davalı ... davacıya 100.000,00 USD + KDV satış geliştirme teşvik primi vermiştir. 5 yıllık süre için verilen bu prim 5 yıllık süre sona ermeden sözleşme feshedildiğinden sözleşme başlangıç tarihi olan 15/03/2013 ile fesih tarihi olan 18/06/2015 tarihine tekabül eden süreye ilişkin kısma ait bedel indirildikten sonra geri kalan kısmın davacı tarafından davalı karşı davacıya iade edilmesi gerekir. 15 Mart 2013 ile 18 Haziran 2015 arası 825 gün yapar. 5 yıllık süre ise 1825 gün yapar. 100.000,00 USD x ( 1825 - 825 ) = 54.795,00 USD yapar. Yani 5 yıllık süreden sözleşmenin devam ettiği süreyi çıkarıp kalan süreyi 100.000,00 USD ile orantıladığımızda davacının davalı karşı davacıya vermesi gereken prim bedelini bulmuş oluruz. Bu hesaplamada birinci bilirkişi heyet raporundaki tespiti değil 09/05/2022 de alınan ikinci bilirkişi heyeti raporundaki değerlendirme daha doğra olduğundan bu kısım yönünden ikinci raporu esas alıyoruz. İki rapor arasındaki prim iade bedelinin farklı çıkmasının nedeni birinci heyetin beş yıllık sözleşmeyi sözleşme tarihinden itibaren değil EPDK Lisans Tarihi olan 10/07/2013 tarihinden itibaren başlatması nedeni iledir. Halbuki tarihin sözleşme tarihi olan 15/03/2013 tarihinden itibaren başlatıp fesih tarihi olan 18/06/2015 tarihine kadar ki kısma karşılık gelen değeri mahsup etmek lazım olup kalan kısım ( Fesih tarihinden sözleşme bitim tarihine kadar ) için prim değer tespit yapmak lazımdır. Bu şekilde 54.795,00 USD bulunur.

Yine bir diğer karşı dava alacak kalemi olan cari borcu bilirkişiler hesaplamış olup 5.002,34 TL' dir. Bu değer fesih tarihi itibariyle olmayıp dava tarihi itibariyle oluşan cari hesap alacağıdır. Bu hesap konusunda bilirkişi heyetleri arasında farklılık yoktur.

Bir diğer karşı dava kalemi kar kaybı tazminatıdır. Her ne kadar davalı karşı davacı talebinde sözleşmenin fesih tarihinden sözleşmenin bitiş tarihine kadar olan kısım için kar kaybı tazminatı istemiş ise de; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 23/01/2014 tarih 2012/10547 Esas 2014/1508 Karar sayılı kararında da izah ettiği üzere fesihten sonra kalan tüm süre değil feshedilen sözleşme konusu iş ile aynı nitelikte işi bulması için gereken süre olarak hesaplamak gerekir. Her iki heyetteki sektörel bilirkişi bu sürenin üç aylık yani 90 günlük makul süre olduğunu bildirmişlerdir. Yine iki heyet arasındaki kar kaybı dolayısıyla tazmin edilmesi gereken kar kaybı farklı bulunmuş ise de bu farklılığın nedeni yukarıda da izah edildiği üzere 5 yıllık sürenin başlangıç süresinin ilk heyette EPDK Lisans tarihi olarak alınması, ikinci heyet raporunda ( 09/05/2022 tarihli ) ise sözleşme tarihi olan 15/03/2022 tarihinin esas alınmasıdır. Dolayısıyla bu kalem için yukarıda izah edilen gerekçeler ile mahkememiz sözleşme tarihini yani 15/03/2022 tarihini esas aldığından bu kaleme yönelik talep konusunda da 09/05/2022 tarihli ikinci bilirkişi heyet raporu esas alınarak karar verilmiştir. Buna göre günlük kar kaybı olarak tespit yapılan 121,07 x 90 gün = 10.896,30 TL bulunmaktadır. Bu kar kaybının davacıdan alınıp davalı karşı davacı ... ...' ne ödenmesi gerekir. Ancak ... sadece 10.000,00 TL talep etmiştir. Taleple bağlılık ilkesinin göz önüne alınarak karar verilmesi gerekir.

Birleşen dosyada değerlendirme yapıldığında; aynı anda aynı istasyonda aynı bayi ve aynı gruba bağlı iki farklı şirket arasında yapılan iki ayrı sözleşme var olduğundan ve de akaryakıt ile ... istasyonun bir bütün olup ayrı olarak faaliyet gösteremeyeceğinden akaryakıt bayilik sözleşmesinin haklı olarak feshinin de ... Bayilik Sözleşmesini de haklı olarak sona erdireceğinden yukarıda haklı fesih için yazılan gerekçeler gereği davalı karşı davacı ... ... A.Ş sözleşmenin feshinde haklı olup bundan sonraki değerlendirmeler haklı feshe göre yapılacaktır. Yine ... Bayilik Sözleşmesi için verilen kesin teminat mektubunun paraya çevrilmemesi için ihtiyati tedbir kararı verildiğinden hesaplamalar yapılırken bu teminat mektubunun değeri olan 30.000,00 TL ' nin değerlendirmelere katılması gerekir. Ancak haklı fesih olduğundan öncelikle davalı karşı davacının alacakları tespit edilmelidir. Buna göre haklı fesih halinde ... Bayilik Sözleşmesi' ne VI. anlaşma hükümlerinin ihlali halinde bayinin ... ... A.Ş ' ye 50.000,00 USD cezai şartı ödeyeceği anlaşma altına alınmıştır. Yine kar kaybı yönünden hükme esas alınan ( Yukarıda yazılı gerekçelerle kar kaybı için 1. Bilirkişi heyet raporu yerine 09/05/2022 tarihli 2. Bilirkişi heyet raporu ) 09/05/2022 tarihli bilirkişi raporuna göre davalı karşı davacı ... ... A.Ş ' nin günlük kar kaybı ( ... için ) 56,02 TL olup 56,02 TL x 90 gün = 5.041,80 TL etmektedir. Davalı karşı davacı ise 10.000,00 TL talep etmiştir.

Hesaplamalar bu şekilde yapılıp talep edilebilecek limitler bulunmuş ise de karşı davanın kabulü halinde davacı karşı davalının mahvına yol açıp açmadığını değerlendirmek gerekir. Yargıtay içtihatları gereğince değerlendirmeler yapılacaktır. Bunun için öncelikle davacı şirketin vergi dairesinden davacı şirkete ait Kurumlar Vergisi Beyannameleri ve bilançolar getirtilmiş, bilirkişilerden bu konuda alınan rapora göre cezai şarta hükmedilmesi halinde davacı şirketin mahvına yol açılacağı bilirkişi raporları ile tespit edilmiştir.

TBK 182 maddesine göre taraflar cezai şartı serbestçe tayin eder. Hakim aşırı gördüğü cezai şartı kendiliğinden indirir. Ancak tacirler arasında durum farklıdır. TTK 22' ye göre tacir taraflar cezai şartın indirilmesini talep edemezler. Ancak bu genel kurula yargıtayca bir istisna getirilmiştir. Buna göre cezai şart şirketin mahvına yol açacaksa cezai şartta indirim talep edilebilir. Hatta talep olmasa bile hakim genel TBK hükmü gereği buna resen nazara alabilir. Dosyamızda cezai şartın davacının mahvına yol açtığı konusunda şüphe yoktur. Cezai şart ne kadar indirilebilir. Bu konuda takdir mahkemelere bırakılmış olup her olaya göre farklı uygulamalar yapılmalıdır. Buna göre sermayenin kaybedilmesi, borca batık olma durumuna ilişkin TTK 376 hükmü esas alınmalıdır. Yani sermayenin yok olup borca batık duruma geliniyorsa o şirketin mahvına yol açılmış olunuyor. Bu konuda en son alınan 13/06/2024 tarihli bilirkişi raporuna göre bilançodaki kanuni yedek akçe 16.534,82 TL olup sermaye bedeli de 250.000,00 TL' dir. Bunların toplamı 264.534,82 TL ' dir. Özvarlık değeri ise 204.456,64 TL' dir. Bunlar 31 Aralık 2022 değerleridir. Davacının sorumlu olduğu cezai şartların toplamı ise şu şekildedir. Ana dosya için 100.000,00 USD erken fesih cezai şartı, 54.795,00 USD prim bedeli cezai şartı belirlenmiştir. Ana dosya için 154.795,00 USD toplam cezai şart bedeli vardır. Birleşen dosya için ise 50.000,00 USD cezai şart bedeli vardır. Her iki birleşen dosyadaki toplam cezai şart 204.795,00 USD yapmaktadır. 31 Aralık 2022 tarihi itibariyle dolar kuru 18,7431 TL olup 204.795,00 USD x 18,7431 = 3.838.493,16 TL yapmaktadır. Bu miktar 31 Aralık 2022 tarihi itibariyle cezai şart bedelidir.

Davacının davalılara vermiş olduğu iki ayrı teminat mektubu vardır. Bir tanesi 260.000,00 TL bedelli, diğeri 30.000,00 TL bedellidir. Toplamı 290.000,00 TL yapar. Bu miktarlar bile toplam cezai şarttan çıkarılsa 3.838.493,16 TL - 290.000,00 TL = 3.548.493,16 TL yapar. Bu durumda mahkememizce cezai şartın ödenmesi halinde davacı şirketin mahvına yol açılacağından davacının davalılardan talep ettiği kesin teminat mektuplarının iadesi davalarının reddi halinde davalı karşı davacıların hakkaniyete uygun bir şekilde taleplerinin bir kısmının sağlanacağını, buna göre hakkaniyete uygun kararın davacının teminat mektubu iadesi taleplerinin reddine, davalı karşı davacıların cezai şart taleplerinin reddine şeklinde verilecek bir kararın mahkememizce hakkaniyete en uygun karar olacağı konusunda kanaat edinilmiştir.

Asıl Davada Karşı Dava Konusu

Cezai Şart İndiriminden Önce Tespit Edilen

Cezai Şart İndiriminden Sonra Tespit Edilen

Davacının Talebi

Mahkeme Kararı

Sözleşmenin 17.Maddesi Nedeniyle İstenen Cezai Şart

100.000,00 USD

0

10.000,00 USD

0

Prim Bedeli Cezai Şartı

54.795,00 USD

0

10.000,00 USD

0

Cari Hesap Borcu

5.002,34 TL

5.002,34 TL

5.002,34 TL

5.002,34 TL

Kar Kaybı

10.896,30 TL

10.896,30 TL

10.000,00 TL

10.000,00 TL

Birleşen Dosya İçin;

Dava Konusu

Cezai Şart İndiriminden Önce Tespit Edilen

Cezai Şart İndiriminden Sonra Tespit Edilen

Davacının Talebi

Mahkeme Kararı

... Bayilik Sözleşmesi Feshi Nedeniyle

50.000,00 USD

0

10.000,00 USD

0

... Bayilik Sözleşmesi Kar Kaybı

5.041,80 TL

5.041,80 TL

10.000,00 TL

5.041,80 TL

Mahkememiz cezai şart bedelinin yüksekliği nazara alınarak şirketin mahvolmaması için teminat mektuplarının dağıtım şirketlerinde bırakılmaları şartıyla yani davacının teminat mektubu iadesi davasının reddi ile davalı karşı davacıların cezai şart bedeli davaların reddine karar verilmiştir. Davalı karşı davacıların kar kaybı ve cari hesap alacağı konusunda ise yukarıdaki listeye göre karar verilmiştir.

KARAR : Gerekçesi yukarıda yazılı kararda açıklandığı üzere;

1. Davacı karşı davalı ... ... Ltd. Şti. ' nin davalı karşı davacı ... ... A.Ş ' ye karşı açtığı 260.000,00 TL bedelli banka kesin teminat mektubunun iadesi davasının REDDİNE,

a-Asıl dava yönünden işbu davada alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının dava açılışı sırasında alınan 4.440,15 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 4.012,55 peşin harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı karşı davalıya iadesine,

b-Asıl dava yönünden AAÜT gereğince hesap edilen 41.600,00 TL vekalet ücretinin asıl davanın davacı karşı davalısından tahsili ile asıl davanın davalı karşı davacısına ödenmesine,

c- Davacı karşı davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

2. Davacı karşı davalı ... ... Ltd. Şti. ' nin davalı karşı davacı ...Ş ' ye karşı açtığı 30.000,00 TL bedelli banka kesin teminat mektubunun iadesi davasının REDDİNE,

a-Birleşen dava yönünden işbu davada alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının dava açılışı sırasında alınan 341,55 TL peşin harç ve daha sonra yatırılan 512,00 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 425,95 TL peşin harcın karar kesinleştiğin de ve talep halinde davacı karşı davalıya iadesine,

b-Birleşen dava yönünden AAÜT gereğince davalı karşı davacı için 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacı karşı davalıdan tahsili ile davalı karşı davacıya ödenmesine,

c-Davacı karşı davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

3. Davalı karşı davacı ... ... A.Ş ' nin, davacı karşı davalı ... ... Ltd. Şti. ' ne açtığı sözleşmenin feshinden kaynaklanan cezai şart bedeli ve prim cezai şart bedeli davalarının REDDİNE,

4. Davalı karşı davacı ... ... A.Ş ' nin, davacı karşı davalı ... ... Ltd. Şti. ' ne açtığı cari hesap borcu alacağı davasının KABULÜ ile 5.002,34 TL ' nin dava tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davacı karşı davalı ... ... Ltd. Şti. ' nden alınarak davalı karşı davacı ... ... A.Ş ' ye verilmesine,

5. Davalı karşı davacı ... ... A.Ş ' nin, davacı karşı davalı ... ... Ltd. Şti. ' ne açtığı kar kaybı davasının KABULÜ ile fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 10.000,00 TL ' nin fesih tarihi ve temerrüt tarihi olan 18/06/2015 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davacı karşı davalı ... ... Ltd. Şti. ' nden alınarak davalı karşı davacı ... ... A.Ş ' ye verilmesine,

a-Asıl davada karşı dava yönünden alınması gereken 1.024,80 TL karar ve ilam harcının dava açılışı sırasında yatırılan 1.256,00 TL karşı dava harcından mahsubu ile fazla yatırılan 231,20 TL peşin harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde asıl davanın davalı karşı davacısına iadesine,

b-Asıl dava yönünden karşı dava için AAÜT gereğince hesap edilen 15.002,34 TL vekalet ücretinin davacı karşı davalıdan tahsili ile asıl davanın davalı karşı davacısına ödenmesine,

c-Asıl dava yönünden karşı dava için AAÜT gereğince hesap edilen 15.002,34 TL vekalet ücretinin davalı karşı davacıdan tahsili ile asıl davanın davacı karşı davalısına ödenmesine,

d-Asıl dosyada davalı karşı davacı ... ... A.Ş ' nin yargılama aşamasında yapılan 6.496,40 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 1.299,28 TL ' sinin davacı karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacı ... ... A.Ş' ye verilmesine, geri kalan kısmın davalı karşı davacı ... ... A.Ş üzerinde bırakılmasına,

6. Birleşen dosyada davalı karşı davacı ...Ş ' nin davacı karşı davalı ... ... Ltd. Şti.' ne açtığı sözleşmenin feshi cezai şartı bedeli davasının REDDİNE,

7. Birleşen dosyada davalı karşı davacı ...Ş ' nin davacı karşı davalı ... ... Ltd. Şti.' ne açtığı kar kaybı davasının kısmen kabulü ile 5.041,80 TL ' nin sözleşmenin feshi ve temerrüt tarihi olan 18/06/2015 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davacı karşı davalı ... ... Ltd. Şti.' den alınarak davalı karşı davacı ...Ş ' ye verilmesine,

a-Birleşen davada karşı dava yönünden alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının dava açılışı sırasında yatırılan 669,00 TL peşin harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 241,40 TL peşin harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde birleşen davanın davalı karşı davacısına iadesine,

b-Birleşen dava yönünden karşı dava için AAÜT gereğince hesap edilen 5.041,80 TL vekalet ücretinin davacı karşı davalıdan tahsili ile birleşen davanın davalı karşı davacısına ödenmesine,

c-Birleşen dava yönünden karşı dava için AAÜT gereğince hesap edilen 5.041,80 TL vekalet ücretinin davalı karşı davacıdan tahsili ile birleşen davanın davacı karşı davalısına ödenmesine,

d-Birleşen dosyada davalı karşı davacı ...Ş ' nin yargılama aşamasında yapılan 100,00 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 12,80 TL ' sinin birleşen dosyada davacı karşı davalıdan alınarak, birleşen dosyada davalı karşı davacı ...Ş' ye verilmesine, geri kalan kısmın birleşen dosyada davalı karşı davacı ...Ş üzerinde bırakılmasına,

8. Gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 15/10/2024

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır