İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/1257 E. 2023/991 K.

T.C.

İSTANBUL

11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2015/1257 Esas

KARAR NO :2023/991

DAVA:Menfi Tespit (Finansal Kiralama Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:23/12/2015

KARAR TARİHİ:28/12/2023

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinden ... ile davalı şirket arasında dilekçede bilgileri yazılı finansal kiralama sözleşmelerin yapıldığını, diğer müvekkillerinin sözleşmeleri müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıklarını, sözleşme gereğince dilekçede bildirdiği üzere 298 adet teminat senedinin davalıya verildiğini, müvekkili ... tarafından sözleşmeler gereğince kendisine mal teslim edilmemesine rağmen davalıya bir kısım ödeme yapıldığını, davalı tarafça 298 adet teminat senedinin 100 tanesinin icra takibine konu edilmesi nedeniyle taraflar arasında 23.01.2013 tarihli mutabakat protokolü yapıldığını, protokol gereği, dava konusu 30.05.2015 tarihli senedin de yer aldığı 15 adet teminat senedinin, müvekkili ... tarafından davalıya teminat amacıyla ve özel muacceliyet şartı belirlenerek verildiğini, davalı tarafça protokole aykırı hareket edilerek teminat senetlerinin takibe konu edildiğini; dava konusu 30.12.2015 vade tarihli 190.925,89 USD bedelli teminat senedinden dolayı müvekkillerinin davalıya borçlu olmadığını, sözleşmelere konu ödemelerin banka havalesi yoluyla yapıldığını, senetler üzerindeki malen kaydının geçersiz olduğunu, müvekkili ...'nun kefaletinin geçersiz olduğunu ileri sürerek dilekçesinde ayrıntılı olarak bildirdiği diğer nedenlerle 190.925,89 USD bedelli teminat senedinden dolayı müvekkillerinin davalıya borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacılardan ... arasında yapılmış finansal kiralama sözleşmeleri gereği, sözleşme konusu ekipmanların finansal kiralama yoluyla davacıya kiralandığını, her bir sözleşmenin ödeme planı, vade ve diğer koşullara uygun olarak oluşturulduğunu ve akabinde kiracının talebiyle tadil sözleşmeleri imzalandığını, kira borçlarının ödenmemesi nedeniyle davacılar hakkında icra takipleri başlatıldığını, davacı tarafın iddialarının yerinde olmadığını ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle davanın reddini savunmuştur.

Dava; taraflar arasında yapılmış finansal kiralama sözleşmeleri gereğince, davacı tarafça davalıya verilen dava konusu bonodan dolayı davalıya borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Yargılama sırasında.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/09/2017 tarih ve ... sayılı kararı ile davacılar ... ve ... A.Ş.'nin ayrı ayrı iflasına karar verildiği ve iflas işlemlerinin ....İcra Dairesi ... dosyalarından yürütüldüğü görülmüştür.

Bilindiği üzere, kural olarak İİK'nın 72.maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit davalarında borçlu olunmadığı ileri sürülmüş ise; alacağın varlığını ve miktarını kanıtlamak yükümlülüğü alacaklıdadır. Ancak, alacağın kambiyo senedine dayanması halinde bu genel kuralın istisnası olarak borçlu olunmadığının kanıt yükümlülüğü, iddiayı ileri süren borçlu taraftadır.

Uyuşmazlığın niteliği itibari ile çözümü uzmanlık gerektirdiğinden, taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmelerine ve davaya konu bonodan dolayı davacıların davalıya borçlu olup olmadığının tespiti için bilirkişi kurulu raporu alınmasına karar verilmiş; taraflar arasındaki münhasır delil sözleşmesi nedeniyle davalı taraf ticari defter ve kayıtları, getirtilen-sunulan belgelerle birlikte dosya, konusunda uzman bilirkişiler YMM ..., Ekonomist Prof. Dr. ...ve Ekonomi ve Finans Uzmanı Doç. Dr. ...'e tevdi edilmiş; adı geçen bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 30/05/2017 tarihli raporun dosya arasında olduğu görülmüştür.

Alınan bilirkişi kurulu raporunda özetle; davalı taraf ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun olduğu, taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmeleri kapsamında davacı tarafça davalıya 10.497.024,40 USD'lik 310 adet bono verildiği, 5.004.677 USD'lik 223 adet bononun davacıya iade edildiği, davalının elinde toplam 5.492.347,40 USD bedelli 87 adet bononun kaldığı, dava konusu 190.925,89 USD bedelli bononun davalı tarafça protesto edildiği, incelenen ticari defter ve kayıtlara göre, davalının davacı taraftan, 801.584,68 TL kira alacağı, 2.440.048,60 TL finansal kiralama anapara alacağı ve 150.285,43 TL işlemiş faiz alacağının bulunduğu, davalının davacı taraftan dava konusu bono bedelinden çok daha fazla miktarda alacaklı olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.

Alınan bilirkişi kurulu raporu gerekçeli, denetlenebilir, dosya içeriğine uygun ve uyuşmazlığı çözmeye yeterli görüldüğünden, taraflar arasında yapılmış münhasır delil sözleşmesi de göz önüne alınarak raporlara yönelik davacı tarafın itirazları yerinde görülmemiş, mahkememizce de benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, alınan ve benimsenen bilirkişi kurulu raporu ile toplanıp değerlendirilen delillere göre; davacılardan müflis ... ile davalı şirket arasında yapılmış Finansal Kiralama Sözleşmelerinin teminatı olarak dava konusu bononun ve dava konusu yapılmayan diğer bonoların düzenlenerek davalı tarafa verildiği, diğer davacıların söz konusu Finansal Kiralama Sözleşmelerine ve bonolara kefil (aval) sıfatıyla imza attıkları tarafların kabulünde olup;

Davacı taraf, Finansal Kiralama Sözleşmelerine ve davaya konu bonodan dolayı davalıya borçlu olunmadığını ileri sürmüş ise de; benimsenen bilirkişi kurulu raporunda dayanak ve gerekçeleriyle açıklandığı üzere, taraflar arasında yapılmış delil sözleşmesi kapsamında tarafların delil olarak dayandıkları davalı taraf ticari defter ve kayıtlarına göre, taraflar arasındaki Finansal Kiralama Sözleşmesinden kaynaklı olarak davalı şirketin davacı taraftan, dava konusu bono bedelinden daha fazla alacağının bulunduğu; davacı tarafın finansal kiralama bedelini ödediğini, yahut ödememesi gerektiğini, bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunun 6. maddesi ve HMK. 200 ve izleyen maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Mahkememizce 25.12.2015 tarihli tensip ara kararıyla verilen, dava konusu bononun tedbiren takibe konulmamasına, konulması halinde icra dosyasına yatacak paranın alacaklıya ödenmemesi yönündeki ihtiyati tedbir kararının infaz edildiği ve bu nedenle İİK'nın 72/4. maddesindeki tazminat koşullarının gerçekleştiği anlaşıldığından, davacı tarafın tazminata mahkumiyetine ilişkin aşağıdaki kararı vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;

1. Davanın REDDİNE,

2. İİK.nın 72/4.maddesi gereğince dava konusu alacak miktarı üzerinden %20 oranında hesaplanan ve takdir edilen 112.050,00 TL icra inkar tazminatının davacılardan alınarak davalıya ödenmesine,

3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gerekli olan 269,85 TL maktu karar ve ilam harcının, başlangıçta yatırılan 9.553,38 TL peşin harçdan mahsubu ile bakiye 9.283,53 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine,

4. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 84.275,03 TL vekalet ücretinin davacılardan alınıp davalıya verilmesine,

5. Davalı tarafından yapılan 37,80 TL yargılama giderinin davacılardan alınıp davalıya verilmesine,

6. Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,

7. Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzünde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkca okunup, usulen anlatıldı. 28/12/2023

Başkan ...

¸e-imzalı

Üye ...

¸e-imzalı

Üye ...

¸e-imzalı

Katip ...

¸e-imzalı

Bu belge 5070 sayılı Yasa uyarınca güvenli E-İMZA ile imzalanmıştır.