İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/714 E. 2023/961 K.

T.C.

İSTANBUL

11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/714 Esas

KARAR NO :2023/961

DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:27/10/2022

KARAR TARİHİ:14/12/2023

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri aleyhine 04/01/2019 vade tarihli 2.000.000 TL bedelli bonoya dayalı olarak .... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasından başlatılan takipten dolayı müvekkillerinin takip alacaklısı davalıya borcu bulunmadığını, takibe dayanak bononun taraflar arasında yapılmış 17/03/2018 tarihli protokolün ve 14/05/2019 tarihli sözleşmenin teminatı olarak davalıya verildiğini, müvekkillerinin protokol ve sözleşmeden kaynaklı edimlerini yerine getirdiğini, sözleşme gereği müvekkillerinin taşınmazların devrini yaptıklarını ancak, iade alınması konusunda tarafların bir araya gelemediğini, taşınmazların davalı tarafça 3.kişilere satıldığını, davalının herhangi bir zararının bulunmadığını, aksine satıştan kar ettiğini, sözleşme kapsamında müvekkillerinin nakit desteği de alamadığını ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle müvekkillerinin davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, davalının kötüniyet tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; takibe dayanak bononun teminat senedi olmadığını, davacı tarafın teminat senedi olduğunu ispatlayamadığını, takibe dayanak bononun taraflar arasındaki protokol ve sözleşme konusu bonodan farklı olarak sözleşme tarihinden sonra borca karşılık verildiğini, bononun üzerinde teminat olduğuna ilişkin herhangi bir ibarenin de bulunmadığını, davacı tarafın protokole aykırı davrandığını ve cezai şart tutarını ödemediğini, davacı tarafın edimlerini süresinde eksiksiz olarak yerine getirmediğini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle davanın reddini savunmuştur.

.... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyanın incelenmesinden, takip alacaklısı davalı tarafından, davacı borçlular hakkında 04/01/2019 vade tarihli, 2.000.000 TL bedelli bonoya dayalı kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibine girişildiği görülmüştür.

Dava; davalı alacaklı tarafça davacı borçlular hakkında .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takibe ve davaya dayanak bonodan dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Bilindiği üzere, kural olarak İİK'nın 72.maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit davalarında borçlu olunmadığı ileri sürülmüş ise; alacağın varlığını ve miktarını kanıtlamak yükümlülüğü alacaklıdadır. Ancak, alacağın kambiyo senedine dayanması halinde bu genel kuralın istisnası olarak borçlu olunmadığının kanıt yükümlülüğü, iddiayı ileri süren borçlu taraftadır.

Davacı taraf, davaya ve takibe dayanak bononun taraflar arasında yapılmış protokol ve sözleşmenin teminatı olarak karşı tarafa verildiğini ileri sürmüş; davalı taraf ise, bononun protokol ve sözleşme dışında borca karşılık teslim alındığını savunmuştur.

Tarafların kabulünde olan, davacı satıcı ...İnşaat ... A.Ş. ile davalı alıcı arasında yapılmış, diğer davacının sözleşmeye müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imza attığı 17/03/2018 tarihli protokol ile; ... pafta, 901 parselde kayıtlı A blok 2 nolu bağımsız bölümün satışı, iadesi, cezai şartları kararlaştırılmış olup; protokolde belirtildiği üzere, protokolde bilgileri yazılı taşınmazların davacı satıcı tarafından davalı alıcıya devredileceği, bedelinin ne şekilde ödeneceği, iadesinin ve cezai şartları ayrıntılı olarak belirtilmiş; yine protokol kapsamında satıcı davacının en geç 04/01/2019 tarihinde bağımsız bölümleri iade almaz ve ödemesini yapmazsa, bu yükümlülüğü için 2.000.000 TL'lik teminat senedini davalı alıcıya vereceğinin kararlaştırıldığı görülmüştür. Yine taraflar arasında yapılmış 14/05/2019 tarihli sözleşmenin 7.maddesinde, davacı tarafça davalıya verilmiş olan 2.000.000 TL'lik senedin, teminat senedi olarak verildiğinden bahisle, herhangi bir üçüncü şahıslara ve bankalara verilmeyeceği, haciz işleminde bulunulmayacağı kararlaştırılmıştır.

Takip ve dava konusu bono metninde "teminat" kaydı bulunmuyor ise de; taraflar arasında yapılmış 17/03/2018 tarihli protokolde atıf yapılan ve düzenleneceği kararlaştırılan bono bilgileri (alacaklı ve borçlu, miktar ve vade bilgileri) ile dava konusu bono bilgilerinin örtüşmesi nedeniyle; dava konusu bononun, 17/03/2018 tarihli protokol kapsamında davalıya bu protokollerin teminatı olarak verildiğinin kabulü gerekmiştir. Protokol ve sözleşme gereğince davalı takip alacaklısı ancak, taşınmazların davacılara iadesi (devri) durumunda bonodan dolayı alacaklı olabileceğinden, iadenin gerçekleşmemesi durumunda davacılardan herhangi bir talepte bulunamayacaktır.

Taraflar arasındaki her iki protokolde devri kararlaştırılan ve dava dilekçesinde bilgileri yazılı olan 3 adet taşınmaza ait getirtilen tapu kayıtlarının incelenmesinden; 14/05/2019 tarihinde davacılar tarafından davalıya devredildikleri, daha sonra davalı tarafından dava dışı 3.kişilere satılmak suretiyle devredildiği görülmüştür.

Tüm bu açıklamalara göre taraflar arasındaki protokol ve sözleşme gereği, davacı tarafça iade alınması kararlaştırılan taşınmazların davalı tarafından dava dışı 3.kişilere satıldığı, satış bedelinin davalı tarafa ödendiği; davalı tarafça, taşınmazların bono bedelinden daha düşük bedelle satıldığı yönünde herhangi bir savunmada bulunulmadığı; öte yandan, bononun başka bir hukuki ilişki kapsamında alındığı yönündeki savunmayı da destekleyecek herhangi bir kanıt sunulmadığı dolayısıyla, dava konusu bononun, taraflar arasındaki sözleşmelerin teminatı olarak davalıya verildiği; bu durumda dava ve takip konusu teminat senedinin bedelsiz kaldığı anlaşıldığından, davanın kabulü ile davacıların davalıya borçlu olmadıklarının tespitine; davalı takip alacaklısı takip ve dava konusu bononun lehtarı olup, yüz yüzelik ilkesi gereğince bononun teminat senedi olduğunu bilebilecek durumda olmasına karşın, davacı borçlular hakkında takibe girişmekte haksız ve kötüniyetli olduğundan, davacıların talebi göz önüne alınarak davalının tazminata mahkumiyetine ilişkin aşağıdaki kararı vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;

Davanın KABULÜ ile,

1. ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı dosyasındaki takip konusu 04/12/2018 düzenleme, 04/01/2019 Vade Tarihli, 2.000.000,00 TL bedelli bonodan ve takipten dolayı davacıların davalıya borçlu olmadıklarının tespitine,

2. İİK.nın 72/5.maddesi gereğince takip konusu alacak miktarı üzerinden %20 oranında hesaplanan 601.122,00 TL tazminatın davalıdan alınarak davacılara ödenmesine,

3. Alınması gerekli 136.620,00. TL karar ve ilam harcından 35.155,00. TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 102.465,00. TL harcın davalıdan alınıp maliyeye gelir kaydına,

4. Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 232.000,00. TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacılara verilmesine,

5. Davacı tarafça yatırılan 80,70 TL başvuru harcı, 35.155,00 TL peşin harc, 11,50 TL vekalet harcı, 134,25 TL tebligat giderlerinin toplamı 34.381,45 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacılara verilmesine,

6. Davacı tarafça yatırılan gider avansından geriye kalanın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzünde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkca okunup, usulen anlatıldı. 14/12/2023

Başkan ...

¸e-imzalı

Üye ...

¸e-imzalı

Üye ...

¸e-imzalı

Katip ...

¸e-imzalı