İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/541 E. 2024/530 K.

T.C.

İSTANBUL

10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2021/365 Esas

KARAR NO :2024/511

DAVA:Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:26/05/2021

KARAR TARİHİ:03/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı sigorta şirketi ile 13/12/2019 - 13/12/2020 tarihlerini kapsayan ... Tekstil Sanayi Ve Dış Ticaret A.Ş adlı işletmeyi poliçe kapsamında sigortalattığını, davacının tüm sigorta primlerini davalı sigorta şirketine ödediğini ve poliçenin geçerli hale geldiğini, davacı pandemi döneminde Mart 2020 tarihinde işyerini kapattığını, 09/06/2020 tarihinde şirket yetkililerinin açılır kapanır otomatik kapının aktif olmadığını fark ettikleri için yangın kapısını anahtar ile açıp içeriye girdiklerini şirket yetkililerinin otomatik kapıya elektrik gitmediğini fark ettikten sonra depo olarak kullanılan fabrikanın tüm elektrik tesisatının çalındığını fark ettiklerini beyan ederek ... İlçe Jandarma Komutanlığının 09/06/2020 tarihli olay yeri inceleme raporunda da elektrik kablolarının çalındığının belirtildiği, yaşanan hırsızlık olayından sonra davalı sigorta şirketine yazılı ve sözlü bildirim yapıldığını, ayrıca davalıya ....Noterliği’nin 24/12/2020 tarih ve ... yevmiye sayısı ile tasdikli ihtarnamesi tebliğ edilmiş olmasına rağmen işbu dava tarihine kadar müvekkile mevcut zararla ilgili herhangi bir ödeme yapılmadığını. Anılan nedenle işbu davanın açılması zorunlu olduğunu, davacıya ait işyerinden çalınan kablo malzemelerinin piyasa değeri üzerinden yerinde hasar ve zarar tespitinin uzman elektrik mühendisi eşliğinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak parasal bedel tespitinin taraflarınca ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nden talep edildiğini ve ... D.İş sayılı dosyasından rapor alındığını. Bilirkişi tespit raporuna göre 240.577 TL'lik malzeme çalındığı, davacının bu olay nedeniyle uğramış olduğu zararın sigorta şirketi tarafından karşılanması için davalı şirkete başvuru yaptığını fakat davalı şirket davacının talebini gerekli güvenlik önlemlerinin alınmaması sebebiyle reddettiğini, ayrıca davalı sigorta şirketinin davacı şirkete ait işletmeyi yerinde inceleme ve

tespitler yaptıktan, fotoğraflayıp ve görsel kayıtlarla kayıt altına aldıktan sonra ayrıntı araştırma ve incelemeler sonrasında sigorta poliçesini yaptığını, işletmeyi hiç incelememişler gibi rapor ve değerlendirmeler yapılması hususunun kabul edilemeyeceğini, poliçenin başlangıç tarihi 13.12.2019 tarihi ve hırsızlık olayının gerçekleştiği tarih ile arasında 3-4 aylık bir süre geçtiğini beyan ederek yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

BEDEL ARTIRIM: Davacı vekili 06/05/2022 tarihli dilekçesi ile; bilirkişi raporu doğrultusunda davadaki taleplerinin 532.813 TL daha artırarak bedel artırımı ile 773.390 TL'nin ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının haksız ve hukuka aykırı davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, davacı taraf, dosyaya sunduğu delil ve belgeleri kendilerine tebliğe çıkartmadığından, dosyadaki tüm bilgi ve belgelerin kendilerine tebliğe çıkartılmasını talep ettiği, davalı şirketin sorumluluğunun ancak tanzim edilen poliçenin özel şartları, ilgili genel şartları ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun hükümleri uyarınca mümkün olabileceğini, dava konusu hırsızlığın tanzim edilen poliçe kapsamında yer almadığını, sigorta şirketinin her hangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davalı Şirket’e yapılan hasar ihbarı ile birlikte davalı Şirket nezdinde hasar dosyası oluşturulmuş olup meydana gelen hasarın poliçe genel ve özel şartları kapsamında incelenmesi adına ekspertiz raporu tanzim ettirildiğini, ekspertiz raporuna istinaden meydana gelen hasarın teminat kapsamı haricinde olduğu tespit edildiği ile birlikte davacı sigortalının başvurusu reddettiğini, davalı Şirket nezdinde tanzim edilen Yangın Sınai İşletme Sigorta Poliçesi’nde bulunan “Hırsızlık Teminatı” klozunda, ”Sigortalı mahalde kapalı halde bulunan kepenk veya parmaklık, çalışır vaziyette alarm sistemi, özel güvenlik yada gece bekçisi koşullarından en az birisinin bulunması kaydı ile hırsızlık teminatı geçerlidir. Aksi halde hırsızlık hasarları teminat harici değerlendirilecektir." denilmek suretiyle hırsızlık teminatının hangi koşullar altında geçerli olduğunu belirttiği, dava konusu hırsızlık kapsamında ise, somut olayın Hırsızlık Sigortası Genel Şartları A.1 maddesinde belirtilen hırsızlık icra şekillerinden herhangi birisinin gerçekleşmediği, hırsızlık olayının yaşandığı binada caydırıcı olması adına çalışır vaziyette alarm ve kamera sisteminin bulunmadığını, İşletme çevresinde tel örgü, çit, duvar vb. Olmadığını ,özel güvenlik görevlisinin/görevlilerinin yetersiz kaldığı sebepleriyle poliçede belirtilen en az birinin alınmadığı belirlenmiş ve bu sebeple işbu hasar poliçe teminat kapsamı haricinde olarak değerlendirildiğini, belirtilen sebepler uyarınca dava konusu hasarın davalı Şirket nezdinde tanzim edilen poliçe kapsamı dışında kalması sebebiyle davalı Şirket’in herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını beyan ederek ve işbu haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesi gerektiğini harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE:

Taraflara usulüne uygun davetiyeler tebliğ edilmiş olup; ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosya UYAP sureti, ... Kaymakamlığından güvenlik görevlisi çalıştırılıp çalıştırılmadığı, varsa çalışanlara dair kayıtlara ilişkin tutulan tutanak ve sözleşmeler, SGK'dan hizmet dökümü, ... Hiz. Ltd. Şti.vekili tarafından bildirilen davacı ile yapılmış olan 10/03/2020 - 12/03/2021 tarihlerini kapsayan özel güvenlik hizmet sözleşmesine göre 09/06/2020 tarihinde ... OSB ... Sok. No.1 adresinde gündüz vardiyasında ..., gece vardiyasında... isimli özel güvenlik görevlilerinin görevlendirildiğine ilişkin bilgi, ... Valiliğinden Özel Güvenlik İzin Belgesi ve Komisyon Kararı, Koruma ve Güvenlik Planı dosyamız içerisine alınmıştır.

Haybolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat ile dosya Elektrik Mühendisi, iki sigortacıdan oluşan bilirkişi heyetine 24/01/2022 tarihinde yapılan keşif tutanağı ile tevdi edilmiş, düzenlenen 13/03/2022 tarihli raporda; İmage Tekstil Atolyesinin açılır kapanır ana kapısında ve yangın kapılarında zorlama olduğuna dair herhangi bir ibare bulunmadığı, atölyede 24 saat esasına göre güvenlik görevlisi bulunduğunun dosya içerisinde bulunan belgelerden öğrenilmiş olduğu, güvenlik görevlisinin olay anında nerede olduğuna dair bilgiye rastlanılmadığı, Malkara İlçe Jandarma komutanlığının kamera araştırma tutanağı incelendiğinde Organize Sanayi Bölgesi giriş çıkış kamera kayıtlarının incelendiği ancak kameraların araçların sadece plakalarını tespit edebildiği, tutulan kayıtların harf ve rakam olarak kayıt edildiği, hırsızlık unsuru malzemelerin taşındığı hali görüntüsü elde edilemeyeceği, hırsızlık olayının araçla işlendiğine dair herhangi b ir iz ve emareye rastlanmadığı, keşif esnasında görülen kesilmiş kablolar ve makine yerleşim ile projeler incelendiğinde piyasa fiyatlarına göre KDV dahil 773.390 TL zararın tespit edildiği belirtilmiştir.

Dosya Mahkememizce oluşturulan Elektrik Mühendisi, Sigorta Uzmanı, Nitelikli Hesaplama Uzamanından oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 19/04/2023 tarihli raporda; hırsızlık eylemi nedeniyle davacının maruz kaldığı zarar kalemlerine konu bilirkişi raporundaki çizelgeler dahilinde belirlenen çeşitli kesit kablo ve kablo pabuçları için zarar tazminatına konu edilen birim fiyatların olay tarihi itibariyle piyasa rayiçlerine uygun olarak belirlenmiş olduğu, ... SulhHukuk Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyasına sunulan 29.3.2021 tarihli bilirkişi raporu ile belirlenen ve davacı vekilince harca esas olarak belirlenen 240.577,00 TL tutarın kabul edilebileceği, Sigorta poliçesinin olay tarihi itibariyle geçerli olduğu, ancak olayın gerçekleştiği adres ile poliçedeki riziko adresinin farklı olması nedeniyle gerçekleşen hırsızlık olayının poliçe teminatı dahilinde olmadığı, Mahkememizin riziko adresi ile olay adresinin çok yakın olması nedeni ile teminat dahilinde olduğu kanaatine varması halinde sigortalının poliçe özel şartları ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğinin tespiti için Güvenlik konusunda uzman bir bilirkişiden görüş alınması gerekeceği belirtilmiştir.

Dosya bilirkişi heyetine Güvenlik Konusunda Uzman bilirkişi de eklenmek suretiyle yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlen 16/04/2024 tarihli ek raporda; davacı...A.Ş.'nin: 09.06.2020 tarihinde davacıya ait fabrikada depo olarak kullanılan yerde hırsızlık olayı meydana gelmesinde; davacı şirketin tamamen kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, dava dışı ... Hizmetleri Ltd. Şti.'nin: 09.06.2020 tarihinde davacıya ait fabrikada depo olarak kullanılan yerde hırsızlık olayı meydana gelmesinde; dava dışı güvenlik şirketinin herhangi bir kusurunun bulunmadığı kanaatine varıldığı, davacı tarafından sunulan ... Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanlığı'nın 03/05/2023 tarihli 277 sayılı yazısının saygıdeğer Mahkeme tarafından yeterli görülmesi halinde riziko adresinin olayın gerçekleştiği adresle aynı olduğunun kabul edilebileceği, Mahkememizce işbu belgenin yeterli görülmemesi halinde adres güncellemesinin T.C içişleri Bakanlığı Nüfus ve vatandaşlık işleri Genel Müdürlüğün” den teyit edilip edilebileceğinin Mahkememiz taktirinde olduğu, teknik kısımda yapılan incelemede davacının iş bu güvenlik şartlarından hiç birini üzerine düşen şekilde yerine getirmediği tespit edildiğinden hasarın teminat dışı olduğu sonucuna varıldığı belirtilmiştir.

Dava, davacı şirkete ait iş yerinde meydana gelen hırsızlık nedeni ile oluşan zararın davalı sigortalıdan tahsili talebine ilişkindir.

Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Bilindiği üzere, meydana gelen hasarın poliçe kapsamında kabul edilebilmesi için, poliçede sigortalıya yüklenen yükümlülüklerin eksiksiz olarak yerine getirilmesi şarttır. Nasıl ki, sigortalı poliçenin ilk taksidini yatırmak zorunda ise, özellikle hırsızlık poliçelerinde tedbire ve güvenliğe dair yükümlülüklerini de yerine getirmelidir. Somut olayda, hırsızlığın meydana geldiği iş yerinde, davacı tarafından Hırsızlık Sigortası Genel Şartları'nın A.1 maddesinde yazıldığı gibi, caydırıcı olması açısından alarm ve kamera sistemi olmadığı keşfen sabittir. Genel şartlarda yer alan şartlardan, fabrikanın çevresinin tel örgü ve duvar ile çevrili olduğu keşifte çekilen fotoğraflardan anlaşılmaktadır. Ne var ki, gerek kolluk ile yapılan yazışmalarda ve gerekse de dava dışı güvenlik firması ile yapılan yazışmalarda, hırsızlık sırasında, iş yerinde devriye gezmeyen sadece kapı kısmında bekleyen bir adet güvenlik görevlisi olduğu anlaşılmaktadır. O halde, Genel Şartlarda yer alan "caydırıcılığı sağlayan" unsur olarak sadece bir adet güvenlik görevlisi istihdam edildiği görülmektedir. Güvenlik uzmanının da içerisinde bulunduğu bilirkişi heyetinin de teknik olarak belirttiği üzre, bu çapta sigortalanan bir iş yerinde yalnızca sabit bir bekçinin/güvenlik görevlisinin bulundurulması Genel Şartların A1. maddesinde yer alan caydırıcılığa hizmet eden bir güvenlik tedbiri sayılamaz. O halde davacı, poliçe kapsamında yer alan güvenlik tedbirlerini yeterince almadığından meydana gelen hasar poliçe kapsamında görülmeyerek, davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davacının davasının REDDİNE,

2. Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 427,60. TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 12.780,86. TL'nin yatıran tarafa iadesine,

3. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 114.275,00. TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

4. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5. Davalı tarafından sarf edilen 12.000,00 TL bilirkişi ücretinden ibaret yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

6. 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A. (11). (13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazine adına gelir kaydına,

7. Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.03/07/2024

Başkan ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Katip ...

e-imzalıdır