İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/320 E. 2024/405 K.

T.C.

İSTANBUL

10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2024/320 Esas

KARAR NO :2024/405

DAVA:Sıra Cetveline İtiraz (İcra Yoluyla Takipten Kaynaklanan Sıra Cetveline İtiraz)

DAVA TARİHİ:27/05/2024

KARAR TARİHİ:30/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz (İcra Yoluyla Takipten Kaynaklanan Sıra Cetveline İtiraz) davasının dosya üzerinde yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyası ile derdest olan takip dosyasından düzenlenen sıra cetvelinin taraflarına tebliğ edildiğini, sıra cetvelinin incelenmesinde takibe konu ... mevkii , 855 ada , 14 ve 15 parselde kayıtlı taşınmazın satışı neticesinde dosyaya giren ve neması ile birlikte 4. 640.733,52 TL'ye ulaşan kısmın 4.sırada yer alan davalı bankaya ödenmesine karar verildiğinin görüldüğünü, davacı bankaya herhangi bir borcun olmadığı gibi tam tersine alacaklının bulunduğunu, davacılar ile davalı bankanın ... Ticari Şubesi arasında akdedilmiş olarak kredi sözleşmelerinden doğan borçların tahsili amacı ile ... İcra Müdürlüğünün ... ve ... esas sayılı dosyaları ile takip başlatıldığını, bu takiplerden ayrı olarak davalı banka tarafından, aynı borç ilişkisi nedeni ile davalı bankaya teminat olarak verilen ipoteklerin paraya çevrilmesi için ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından takip başlatıldığını, ... İcra Müdürlüğünün ... ve ... esas sayılı dosyaları ile açılan takiplerin (borçluların) davacıların itirazı üzerine durduğunu, yapılan görüşmeler neticesinde takibe konu olan borçların tasfiyesine yönelik olarak taraflar arasında sureti ekli sunulan 29.06.2018 tarihli protokol akdedildiğini, protokole göre dosya borçlusu ... San. A.Ş.'nin toplam ana para borcunun 390.543,28 TL olarak tespit edildiğini, tespit edilen bu anapara borcuna 29.06.2018 tarihinden itibaren yıllık % 21 sabit faiz oranı üzerinden işletecek faizleri ve oluşacak vergi, fon ve ferileri ile birlikte olmak üzere 5 ay vadede ve protokolde belirtilen ödeme tutarında gösterilen tarih ve tutarlarda ödenmesinin kararlaştırıldığını, protokolün 10.maddesi gereğince davacı / borçlular aleyhine ....İcra ... Esas ve ... Esas sayılı dosyaları ile başlatılan icra takiplerinde talep edilen borcu takip talebinden belirtilen şartlar ile kabul edecekleri kararlaştırılmış ve protokolün geçerlilik kazanması için borçlular tarafından anılan icra dosyalarına yapılan itirazların protokolün imza tarihinden itibaren 5 gün içerisinde geri alınmasının kararlaştırıldığını, protokol gereği, borçlu /davacıların takip dosyalarına yapmış oldukları itirazlardan vazgeçtiklerini, protokolün imzalanmasından sonra taraflar arasında 26.02.2020 tarihinde; davalı ile "... Tek Risk grubuna ait " davacı ... Mühendislik İmalat ve Montaj A.Ş. İle İflas Halinde ... ....A.Ş.'nin borçlarının tasfiyesine yönelik olarak düzenlenen protokol akdedildiğini, protokolün, "... tek Risk Grubu" olarak tanımlanan borçlular ... ... .A.Ş., ... Tek inş.Tes. Ve Tic. Ltd.Şti., ... Tek İnş. Ve Müh. A.Ş.'den oluştuğunu, protokolün davalı bankanın "... ..." olarak adlandırdığını, davalı bankaya asaleten ve müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatı ile borçlu olan tüm borçluların borçlarını kapsayacak şekilde düzenlenmiş ve protokolde davalının kredilerin teminatını teşkil eden ipoteklerin paraya çevrilmesi yolu ile açmış olduğu ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından satışa çıkarılan ve davalı bankaya ihale edilen .... ili,...ilçesi, Kiremitçi mevkii, 148 ada, 45-46-90-94-97-102 parsel sayılı, içinde fabrika binası, dökümhane, boyahane olan ve dort adedi arsa, diger ikisi tarla vasıflı taşınmazlar ile taşınmazların mütemmim cüz ü niteliğinde olup taşınmazla birlikte satışına karar verilen sanayi makinelerinin davacıya vefa hakkı kullandırılması şartlarının düzenlendiğini, protokole göre yukarıda tapu kaydı belirtilen ve icra satısı sonucu alıcı olarak banka uhdesine gecen üzerinde tam tesekkullu fabrika binalarının bulunduğu gayrimenkulün 10.525.000,00 TL bedel karşılığında davacı / borçlulara devrinin kararlaştırıldığını, yapılan protokol ile ile ihalenin feshi davasının açılmaması açılan davadan feragat edilmesi şart koşulmuş ve bunun karşılığında arasında vefa sözleşmesi yapıldığını, Protokol hükümlerine göre banka mülkiyetine geçen taşınmazlar için eski malikler yada gösterecekleri 3.şahıslara devredilmesine yönelik olarak tescil tarihinden itibaren 18 ay süre ile vefa (geri alım ) hakkı tanındığı, önerge tarihinde hesaplanan borç bakiyesine % 9 faiz oranı uygulanarak taşınmazın tescil tarihinden itibaren 18 ay vade ile yapılandırılması, 6 ve 12 taksitlerde 10.000,00 TL tahsil edilmesi , kalan borç bakiyesinin son taksitte ödenmesinin kararlaştırıldığını, ayrıca Prokolün IV / 4 maddesinde borçlu tarafından vefa hakkının süresinde kullanılmaması durumunda yukarıda III/ d maddesinde belirtilen koşulların yerine getirilmemesi harç ve masraflar borçlular tarafından karşılanmak kaydı ile protokole konu borcun tasfiye edilmiş sayılacağının kararlaştırıldığını, taraflar arasında borçlulara vefa hakkı tanınmasına ilişkin olarak düzenlenen ve belirtilen protokole ek olarak yine taraflar arasında 18.03.2022 tarihinde düzenlenen ek protokol ile, ilk protokolde 10.525.000,00 TL olarak tespit edilen vefa hakkı bedeli, 09.03.2022 tarihi itibarı ile % 25 faiz oranı üzerinden 17.571,465,27 TL (avukat ve vekalet ücreti dahil) olarak tespit edilmiş, tespit edilen bu borcun 31.05.2022 tarihinde nakten ve defaten tahsil edilmesi ve vade süresince tespit edilen borç bakiyesine % 25 faiz uygulanması , vefa hakkı süresinin azami 31.05.2022 tarihine kadar uzatılmasının kararlaştırıldığını, 25/07/2022 tarihi itibarı ile bu kez 25% faiz uygulanarak borçlu ve kefillerin itirazları dikkate alınmadan ve kanun ya da hesaba dayanmayacak sekilde 18.279.880.- TL (Avukat vekalet ucreti dahil) olarak gurup firmaları icin borc tespiti yapılmasını ve risk bakiyesinin azami 31/10/2022 tarihine kadar nakten ve defaten tahsil edilmesi ve vade suresince tesbit edilen borc bakiyesine 25% faiz uygulanmasının protokole de eklendiğini, taraflar arasında yukarıda zikredilen 26.02.2020 tarihli protokol ile bu protokole ek olarak düzenlenen 18.03.2022 tarihli ek protokol e ek olarak düzenlenen ve ek 2 protokol başlığını taşıyan 04.08.2022 tarihli protokol ile de, bu kez borç bakiyesi % 25 faiz oranı üzerinden 18.279.880,12 TL (Avukat vekalet ücreti dahil) olarak grup firmaları için borç tespitinin yapılması ve risk bakiyesinin azami 31.10.2022 tarihine kadar nakden ve defaten tahsil edilmesi ve vade süresince tespit edilen borç bakiyesine % 25 faiz uygulanması, vefa hakkı süresinin 31.10.2022 tarihine kadar uzatılmasının kararlaştırıldığını, vade tarihinde davacılar tarafından gayrimenkule alıcı olarak talip olan ... isimli kişi ile banka Genel Müdürü ve risk bölüm müdürünün dahil oldugu toplantıda borcu kapatmak icin gidilmiş ancak bu kez borç miktarının 36.000,000,00 olduğu şifahen söylenmiş, bankadan bu meblağa nasıl ulaşıldığına yönelik hesap istendiğinde Banka Genel Müdür Yardımcısının "e biraz canınızı yaktık" cevabı dışında somut bir yanıt alınamadığını, protokol, ek protokol, ek 2 protokole ek olarak yine taraflar arasında akdedilen bila tarihli protokol ile de bu kez vefa hakkı kullanım süresinin 31.01.2023 olarak belirlendiğini, bankaya ihale edilen vefa hakkına konu taşınmazın alım bedellerinin ve vefa hakkı faizleri toplamı olarak 31.01.2023 tarihine kadar olmak üzere borçludan 55.000,000,00 TL nakten ve defaten tahsilat sağlanması halinde borcun tümü ile tasfiye edilmesinin kararlaştırıldığını, kararlaştırılmıştır.(bu protokol söylenen rakamları zapt a gecirmek amaclı imzalanmıstır.Bu tutarla bir yılda uygulanan ve en fazla % 25 olması gereken faiz %402 olarak uygulanarak borcun kapatılmasına engel olduğunu, icra aşamasında borçluya ait taşınmazın mülkiyetinin bankaya geçirilmesi ifa yerine edim veya ifa uğruna edim olarak nitelenecek bir işlem olduğunu, İfa uğruna edim anlaşması ile vade geldikten sonra, vadedeki fiyat üzerinden taşınmazın bedelini borcuna mahsup edip, aradaki fark varsa bunu iade etmek kaydı ile bankanın sahip olduğu taşınmazın maliki olmasının mümkün olduğunu, amaç bakımından incelendiğinde aslında amaçlananın borcun yine para olarak ödenmesinin ve bu amacı gerçekleştirmek üzere teminat olan taşınmazın mülkiyetinin geçirilmesinin sağlanması olduğunu, yani inançlı işlem temeline dayalı bir teminat işlemi yapıldığının görüldüğünü, davacıların bankaya olan borçların teminatını teşkil eden gayrimenkulün mülkiyeti cebri icra ihalesi sonucunda davalı bankaya geçtiğini ve bankanın bu safhadan sonra borçlu / kefiller ile anlaşarak borçlulara vefa (geri alım) hakkı verdiğini, düzenlenen protokoller ve ek protokollerde belirlenen bedelin ödenmesi halinde "... Tek Risk grubuna ait " tüm şirketlerin borcunun tasfiye edilmiş sayılacağının belirtildiğini, görüleceği üzere düzenlenen bu protokoller ile taraflar arasında kredi ilişkisinden kaynaklanan borcun sona erdiğini, düzenlenen protokoller ve ek protokoller ile ikinci bir borç ilişkisinin kurulduğunu, ikinci yaratılan borcun ilk borcun kendisi olmadığını, çünkü bu borcun taşınmazın alınması ile sona erdiğini, taraflar arasında düzenlenen protokoller ve ek protokoller incelendiğinde; 26.02.2020 tarihli protokolde geri alım hakkı bedeli olarak 10.525.000,00 TL belirlendiğini, 18.03.2022 tarihinde düzenlenen ek protokol ile , ilk protokolde 10.525.000,00 TL olarak tespit edilen vefa hakkı bedelinin , 09.03.2022 tarihi itibarı ile % 25 faiz oranı üzerinden 17.571,465,27 TL (avukat ve vekalet ücreti dahil) ye yükseltildiğini, vade tarihinin 31.05.2022 olarak tespit edildiğini, ek protokol başlığını taşıyan 04.08.2022 tarihli protokol ile de; bu kez borç bakiyesi % 25 faiz oranı üzerinden 18.279.880,12 TL olarak belirlendiğini, vade tarihinin 31.10.2022 olarak tespit edildiğini, son yapılan protokol ile vade tarihi olarak 31.01.2023 olarak belirlendiğini ve hakkı bedelinin 55.000,000,00 TL na yükseltildiği ni, davalı bankanın, haksız eylemler sonucunda cebri icra yolu ile malik olduğu taşınmazları gerçek alacağının kat be kat fazlası ile 80.000,000,00 TL na satmış ve üstelik alıcı firmaya satış bedelini ödemesi için 5 yıllık kredi kullandırdığını, satış sonucunda elde ettiği bedeli, satış tarihi itibarı ile borçluların kredi borcuna mahsup etmediğini, gayrimenkul satışından elde edilen kar olarak hesaplarına aksettirmediğini, fiili durumda davalı banka tüm alacağını tahsil etmiş olmasına rağmen , gayrimenkulün satışından elde ettiği geliri kar olarak hesapların aksettirmiş, mükerrer icra dosyaları ile açtığı takip dosyalarına yapılan tahsilatı bildirmeyerek , açılan takip dosyalarından cebri icra işlemlerine devam etmekte ve alacak iddiasında bulunmakta olduğunu, oysa yargılama sırasında banka kayıtları üzerinde yapılacak incelemeler sonucunda tespit edileceği üzere davacıların davalı bankaya herhangi bir borçları olmadığı gibi , gayrimenkullerin davalı banka tarafından üçüncü kişilere satışı tarihi itibarı ile bankaya olan borçları mahsup edildiğinde alacaklarının olduğunun aşikar olduğunu, davalı banka tarafından taşımazların devir tarihindeki rayiç değerinin saptanarak , davacıların borçlarının karşılığı olan değerin alınması borcu aşan kısmın iadesinin gerektiğini, davalı bankanın, kendisine teminat olarak verilmiş olan gayrimenkulleri rayiç bedel üzerinden satmış ve satış tarihi itibarı ile davacıların bankaya olan borçlarına mahsup etmeyerek elde edilen bedeli kar olarak hesapların aksettirdiğini, davalı bankanın aynı kredi ilişkisinden dolayı genel haciz yolu ile ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyaları başlattığı takip dosyalarına yapılan tahsilatları bildirmediğini ve takiplerin devam ettiğini belirterek öncelikle davalı banka aleyhine açılmış olan .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasına, yapılacak yargılama sonucunda ... İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyasından düzenlenen sıra cetvelinin iptaline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, sıra cetveline itiraz istemine ilişkindir.

İİK'nın 142/1. maddesinde "Cetvel suretinin tebliğinden yedi gün içinde her alacaklı takibin icra edildiği mahal mahkemesinde alakadarlar aleyhine dava etmek suretiyle cetvel mündericatına itiraz edebilir." hükmü düzenlenmiştir. Bu hükümde belirtilen mahal mahkemesinin hangi mahkeme olduğu konusunda bir açıklık bulunmamakla birlikte İİK'nın 235/1. maddesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu yolundaki açık bir düzenleme bulunmadığından bu mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun kabulü gerekir. HMK'nın yürürlüğe girdiği 01.10.2011 tarihinden sonra açılan sıra cetveline itiraz davaları için görevli mahkeme (alacağın sıra cetveline göre düşen hissenin miktarına bakılmaksızın ) HMK'nın 2/1. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesidir.(Prof. Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Ankara 2013, sh:738).

Son Yargıtay içtihatları, istinaf mahkemesi uygulamaları ve doktrindeki hakim görüşe göre, İİK 277. Maddesine göre açılan tasarrufun iptali davaları, İİK 89. Maddesine göre kendisine gönderilen haciz ihbarnamesine karşı üçüncü kişinin açtığı menfi tespit davaları ve somut olayda olduğu gibi İİK 142. Maddesine göre açılan sıra cetveline itiraz davaları, davacın tarafları arasında oluşan karşılıklı eylem ve işlemlerden kaynaklanmadığından, bu davalar takip hukukuna münhasır ve mal varlığına dair davalardan olduğundan, davanın taraflarının tacir, tüketici vs olup olmadıklarına bakılmaksızın, HMK 2. Maddesine göre genel görevli mahkemeler olan asliye hukuk mahkemelerinde bakılması gereken davalardır.

HMK'nın 114. Maddesi hükmünde, dava şartları düzenlenmiş olup 114/1-c maddesinde "mahkemenin görevli olması"ndan açık bir şekilde bahsedilmiştir. HMK'nın 115. Maddesi düzenlemesine göre; "mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.. Mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.

Yasal düzenleme kapsamında dava şartlarının yargılamanın her aşamasında değerlendirilmesinin gerekli olduğu, boşuna zaman ve masraf kaybına neden olunmaması gözetilerek yargılamanın sürüncemede kalmaması ve hızlandırılması, usul ekonomisi ilkesi gereğince dava şartı olan görev derhal değerlendirilmiştir. Görev dava şartı noksanlığı giderilebilecek bir husus olmadığından eksikliğin tamamlanması amacı ile davacıya süre verilmesi mümkün olmamıştır.

Açıklanan gerekçe ile mahkememizin davaya bakma görevi bulunmadığı, görevli ve yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu belirlenmekle HMK'nın 115. Maddesi düzenlemesinde dava şartlarının yargılamanın her aşamasında resen değerlendirilebileceği usul kuralı dikkate alınarak, aşağıdaki şekilde görevsizlik kararı verilmiştir.

HÜKÜM : Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın görev yönünden reddi ile mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, talep halinde dosyanın görevli mahkeme olan İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

2. HMK 20. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden itibaren iki haftalık süre içersinde taraflardan biri tarafından görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmesi halinde dosyanın İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, taraflarca süresi içersinde gönderme talebinde bulunulmadığı takdirde davanın açılmamış sayılabileceğinin İHTARINA,

3. Yargılama, harç ve masrafların görevli mahkemece dikkate alınmasına,

Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve temyiz harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile karar verildi. 30/05/2024

Başkan ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Katip ...

e-imzalıdır