İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/236 E. 2024/329 K.

T.C.

İSTANBUL

10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2024/236 Esas

KARAR NO :2024/329

DAVA:Menfi Tespit-İstirdat

DAVA TARİHİ:01/08/2023

KARAR TARİHİ:30/04/2024

... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı, 01/03/2024 tarihli Yetkisizlik Kararı üzerine Mahkememiz yukarıdaki esasına kaydı yapılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının takibe dayanak çeki, çekte cirosu bulunmayan ... ... Şirketine aralarındaki ticari ilişkiler nedeniyle teslim ettiğini, fakat şirket tarafından 30 adet, toplamda 1.319.000,00-TL bedelli çek ... kargo ile istanbul'da bulunan ve ticaret yaptığı şirkete gönderildiği sırada zayi olduğunu/çalındığını, zira İstanbul'daki şirkete kargo gittiğinde içinin boş olduğu belirtiltildiğini, bu nedenle söz konusu çekin müvekkilinin rızası dışında kaybolmuş ve çalındığını, bu olaya ilişkin ... CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyası ile soruşturma açıldığını, ayrıca çeklerin iptali için kendilerinin de müdahil olduğu, ... Şirketi tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, dava konusu çekin icraya konulduğunu, dayanak çeke bakıldığı zaman müvekkilinin çeki ... isimli bir şahsa ciro etmiş gibi görüldüğünü, fakat müvekkilinin bu şahısla hiçbir ticari veya başka türlü bir ilişkisi/bağlantısı bulunmadığını, müvekkilinin bu şirketle ticari ilişki olmadan doğrudan 35.000-TL bedelli bir çeki ciro etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, kısacası çekin çalındığını ve kaybolduğunu, çeke ilişkin davalılara borcu olmadığının ve çekin müvekkilin in olduğunun tespitine karar verilmesi ile çekin müvekkiline iadesine, alacaklı açıkça kötü niyetle takipte bulunduğundan % 20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı ... A.Ş vekilinin cevap dilekçesinden özetle; davalı banka ile dava dışı ... Şirketi arasında imzalanan Genel Kredi Sözlemesi uyarınca dava dışı şirkete kredi hesabı tesis edilmiş ve krediler kullandırıldığını, buna ek olarak dava dışı müvekkilimiz banka borçlusu şirket tarafından; keşidecisi davacı ... olan ... A.Ş.'nin ... seri numaralı 35.000,00-TL tutarlı ve 30.06.2023 tarihli çek müvekkili bankaya cirolanmış ve teslim edildiğini, müvekkili bankaya cirolanmış olan çekin ilgili bankasına 03.07.2023 tarihinde takas merkezi üzerinden ibraz edilmiş, ancak çekin takas merkezi'ne ibraz edilmesi ile birlikte .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasından verilen karar uyarınca çek üzerinde herhangi bir işlem yapılamayacağına dair şerh düşüldüğünü, bunun üzerine müvekkili banka tarafından ... İcra Müdürülüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, işbu davanın yetkili mahkemede ikame edilmemiş olup mahkememizin yetkisizliği ile davanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesi gerektiğini, müvekkili banka, müşterisi olan dava dışı ... Şirketi tarafından cirolanarak kendine teslim edilen çek hakkındaki bütün iddia ve davalardan ancak ve ancak çekin ödeme günü geldikten ve takas sistemine ibrazı gerçekleştikten sonra haberdar olduğunu, davacı tarafın iddialarını kabul anlamına gelmemekle birlikte; çek ile ilgili açılan çekin iptali davası ve ödememe yasağına dair karar verilmiş olması müvekkili banka tarafından takip başlatılmasına engel bir hukuki gerekçe oluşturmadığını, davacı tarafın çekin kaybolduğuna ilişkin itirazlarının kabulü mümkün olmamakla birlikte, iyi niyetli hamil olan müvekkili bankaya karşı bu yöndeki itirazlarını ileri sürmesi hukuken mümkün olmadığını, davacı tarafın diğer cirantalar ile hiçbir ticari ve hukuki ilişkisi olmadığı yönündeki beyanların hukuki bir dayanağı bulunmadığını, yetki itirazlarımızın değerlendirilerek dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, davanın reddine, haksız ve kötü niyetli şekilde imza itirazında bulunmuş olan davacı şirket hakkında %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; çekten kaynaklanan menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.

Hakim ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi'nin 25/11/2021 tarihli 1232 numaralı kararı ile 26/09/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 5. Maddesinin birinci fıkrası uyarınca;

1)13/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. Maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden,

2)22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ila 969. Maddelerinden,

3)19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'ndan (142.maddesinde düzenlenenler hariç),

4)23/02/2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'ndan,

5)21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'ndan,

6)06/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'ndan,

7)20/06/2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri,

Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun'dan, kaynaklanan ve Asliye ticaret Mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere; İstanbul Adliyesi için 6,7,8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinin bakmasına, bu kapsamda görülmekte olan dava ve işlerin iş bölümüne dayanılarak mezkur mahkemelere gönderilmemesine, 15/12/2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava ve işlerin ise anılan ihtisas mahkemelerine tevzi edilmesine karar verilmiştir.

Davacı tarafça dava konusu çekin çekte cirosu bulunmayan ... ...Limited Şirketine aralarındaki ticari ilişkiler nedeniyle teslim edildiği, fakat bu şirket tarafından içinde dava konusu çekin de bulunduğu 30 adet toplam 1.319.000,00-TL bedelli çeklerin ... Kargo ile İstanbul'da bulunan ve bu şirketin ticaret yaptığı başka şirkete gönderildiği sırada zayi olduğu/çalındığı, İstanbul'daki şirkete kargo gittiğinde içinin boş olduğu, bu nedenle söz konusu çekin davcının rızası dışında kaybolduğu ve çalındığı, dayanak çekteki ciro silsilesine bakıldığı zaman davacının çeki ... isimli bir şahsa ciro etmiş gibi görüldüğünü, fakat davacının bu şahısla hiçbir ticari veya başka türlü bir ilişkisi/bağlantısı bulunmadığını iddia ederek çekin çalındığı ve kaybolduğu, bu nedenlerle çeke ilişkin davalılara borcunun olmadığına ve çekin davacıya ait olduğunun tespiti ile çekin davacıya iade edilmesi talepli istirdat davası açıldığı anlaşılmıştır.

Davalı banka, davalı ... Şirketi ile arasında imzalanan Genel Kredi Sözlemesi uyarınca davalı şirkete kredi hesabı tesis edilerek kredilerin kullandırıldığını, davalı bu şirket tarafından keşidecisi davacı ... olan ... A.Ş.'nin ... seri numaralı 35.000,00-TL tutarlı ve 30.06.2023 tarihli çekin davalı bankaya cirolanarak teslim edildiğini, bankaya cirolanmış olan çekin ilgili bankasına 03.07.2023 tarihinde takas merkezi üzerinden ibraz edilmiş, ancak çekin takas merkezi'ne ibraz edilmesi ile birlikte .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasından verilen karar uyarınca çek üzerinde herhangi bir işlem yapılamayacağına dair şerh düşüldüğünü, bunun üzerine banka tarafından ... İcra Müdürülüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, davalı bankanın, müşterisi olan davalı ... Şirketi tarafından cirolanarak kendine teslim edilen çek hakkındaki bütün iddia ve davalardan çekin ödeme günü geldikten ve takas sistemine ibrazı gerçekleştikten sonra haberdar olduğunu, çek ile ilgili açılan çekin iptali davası ve ödememe yasağına dair karar verilmiş olmasının banka tarafından takip başlatılmasına engel bir hukuki gerekçe oluşturmadığını, davacı tarafın çekin kaybolduğuna ilişkin itirazlarının kabulünün mümkün olmadığını, iyi niyetli hamil olan bankaya karşı bu yöndeki itirazların ileri sürülmesinin mümkün olmadığını, davacı tarafın diğer cirantalar ticari ilişkisi olmadığı yönündeki beyanlarının hukuki bir dayanağının bulunmadığını iddia ederek davanın reddini talep etmiştir.

Dava konusu çekte imzası bulunan davacı tarafından ticari ilişki nedeniyle çekin çekte cirosu bulunmayan dava dışı şirkete gönderildiği, bu şirket tarafından çekin kargo ile gönderilmesi sırasında çekin kaybolduğu iddia edilerek menfi tespit ve istirdat davası açılmıştır.

Davalı banka cevap dilekçesi ekinde, diğer davalı ... şirketi ile imzalanan Genel Kredi Sözlemesini dosyaya sunarak kredi ilişkisi uyarınca çekin alındığını iddia etmiştir.

Yukarıda belirtilen iddialar kapsamında çekteki ciro silsilesine göre yetkili hamilin davalı banka olduğu, banka tarafından çekin kredi sözleşmesi gereğince alındığı iddia edilmekle davalı banka kayıtları ile davalı ... şirketinin ticari kayıtlarının da incelenmesi gerekeceğinden uyuşmazlıkta bankacılık işlemleri de irdeleneceğinden anılan ilke kararı uyarınca dava tarihi itibariyle davaya bakmakla Mahkememizin görevli bulunmadığı, görev incelemesinin yargılamanın her aşamasında Mahkemece resen yapılması gerektiği anlaşıldığından HMK114/1-c maddesi gereğince Mahkememizin görevsizliğine, dosyanın İstanbul 6 , 7 , 8 , 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinden birine tevzi edilmek üzere derhal tevzi bürosuna gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere

1. HMK 114/1. c maddesi gereğince Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, dosyanın İstanbul 6 , 7 , 8 , 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinden birine tevzi edilmek üzere derhal tevzi bürosuna gönderilmesine

2. Esasın bu şekilde kapatılmasına,

Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda kesin olmak üzere karar verildi. 30/04/2024

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır