İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/234 E. 2024/328 K.

T.C.

İSTANBUL

10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2024/234 Esas

KARAR NO :2024/328

DAVA:Menfi Tespit

DAVA TARİHİ:18/04/2024

KARAR TARİHİ:30/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacılardan ...'in diğer davacı şirketin münferiden imzaya yetkili mümessili olduğunu, davacının hâlen ... ilçesinde ... alanında faaliyet gösteren şirketi ile hizmet verdiğini, işbu dava dilekçesinden yaklaşık bir buçuk ay önce alışveriş yaptığı esnada ... Bankası ... Şubesi nezdinde bulunan kredi kartlarının kısıtlandığını fark eden davacının durumu görüşmek üzere derhal banka şubesi ile görüştüğünü, banka tarafından davacıya verilen cevapta davacının ödenmeyen bir çekinin bulunduğunu, bu durumun bankalar arası sisteme yansıdığını, davacının riskli portföy statüsünde bulunduğunu, bu nedenle kredi kartına ve hesaplarına kısıtlama getirildiğinin belirtildiğini, herhangi bir şekilde çek keşide etmeyen veya keşide edilmiş bir çeki ciro etmeyen davacıya 2023 yılının aralık ayında ödenmemiş bir çek borcunun olduğu davalı tarafından iletilmiş; davacının bu durumun sıklıkla başvurulan bir dolandırıcılık yöntemi olduğunu düşünerek bu duruma ehemmiyet vermediğini, ancak kredi kartlarına ve banka hesaplarına getirilen kısıtlamaların ardından kendisinin haberdar olmadığı başkaca bir çeki bulunmayan davacının, davalı tarafından kendisine gönderilen ve sahte olarak adına ve şirketine düzenlenen çekin kullanıldığının tespit edildiğini, davalı tarafından davacıya fotoğrafı gönderilen, ... ... A. Ş. ... Şubesi nezdinde basılan ... Seri numaralı çeki dava dilekçesi ekinde sunduklarını, çek üzerinde yer alan, davacılara atfedilen yazı ve imzaların davacılara ait olmadığını, davacılar adına sahte şekilde imza atılmış olup davacılardan ...'e atfedilen '' avalimdir ...'' şeklindeki yazının davacı tarafından yazılmadığını, işbu durumun yapılacak bilirkişi incelemesi ile de tevsik edileceğini, davaya konu sahte çekin bankacılık sistemine bildirilmesi, çek bedelinin tahsili için bankaya müracaat edilmesi neticesinde ticaretle uğraşan davacının banka hesaplarına kısıtlama getirilmiş olup davacıların mağdur olduğunu, taraflara sahte düzenlenen bu çekten dolayı suç duyurusunda bulunulmuş olup bu suç duyurusuna dair İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma numaralı dosyasının celbinin talep edildiğini, mezkur çek yüzünden halihazırda davacıların banka hesaplarına ve kredi kartlarına kısıtlamaların getirildiğini, ... hizmeti veren ve ticaretle ilgilenen davacıların sahte çekin ibrazı neticesinde riskli portföy statüsüne alınmış olması nedeniyle bankalardan ve diğer kuruluşlardan finansal destek veya kredi alması zorlaşmış olup ekonomik açıdan zor günler geçiren davacıların icra takibine maruz kalması tehlikesinin de bulunduğunu, Arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşmanın sağlanamadığını belirterek davalı tarafından kredi kayıt bürosuna bildirilen, davalının yedinde bulunan, davacılara atfedilen sahte imzalar ile ciro edilen ve aval verilen ... ... A. Ş. ... Şubesi nezdinde basılan ... Seri numaralı çekten dolayı davacıların borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin ... ... A.Ş. ... Şubesine ait, 17.10.2023 keşide tarihli, ... seri numaralı 235.000,00 TL bedelli çek hakkında faktoring işlemini yaparken sadece alacağın faturaya dayalı olup olmadığını, devir ve temlik aldığı çekin ciro silsilesinin muntazam olarak birbirini takip edip etmediğini incelemekle yükümlü olduğunu ve bu yükümlülüğünü büyük bir titizlikle yerine getirdiğini, işbu davaya konu çeklerin, faktoring müşterisi ... ... İnş. San ve. Tic. Ltd. Şti. (...) İle 11.09.2023 tarihinde imzaladığı Faktoring Sözleşmesi, 20.09.2023 tarihli Alacak Bildirim Formu Ödeme Araçları Tevdii Bordrosu ve 20.09.2023 tarih ve ... numaralı faturaya dayanılarak davalı şirket tarafından devir ve temlik alındığını, davalı şirketin davaya konu çekleri 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9/2 maddesi ile 04.02.2015 tarih ve 29257 Sayılı Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5/1. Maddesine uygun olarak devir ve temlik almış olup çekin meşru hamili olduğunu, davalının da çeki temlik alırken, alacağı tevsik eden fatura suretlerini temin etmiş ve alacağın gerçek bir alacağa dayanıp dayanmadığını, çeklerin faturalarla uyumlu olup olmadığını ve çek bedellerinin fatura tutarını aşıp aşmadığını kontrol ettiğini, ayrıca davalı şirketin tüm bu anlatılanlarla yetinmeyip çekin keşidecisi ... İNŞ.SAN.TİC.LTD.ŞTİ. yetkilisi ...'i 20.09.2023 tarihinde ... numaralı telefondan arayarak çekin sahte ve çalıntı olmadığının çekin hizmet ve fatura karşılığı yazıldığının teyitini aldığını, öte yandan inceleme kolaylığı sağlamak amacıyla cevap dilekçesinde metinleri ayrı ayrı sunulan TTK 687,792. Maddeleri ile Finansal Liralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu 9/3 maddelerindeki açık ve amir düzenleme ile Yargıtayın yerleşik kararları ile oluşan uygulama gereğince davacının bu def'i ve iddiasını davalı şirkete yöneltebilmesi için davalı şirketin bilerek davacının zararına hareket eden kötüniyetli hamil olduğunu kanıtlamasının şart olduğu gözetildiğinde, davacının bu durumu kanıtlayamamış olması sebebiyle öncelikle davacının ihtiyati tedbir talebinin ve esastan davanın reddi gerekeceğinin açık olduğunu, sonuç olarak davalının dava konusu çeki temlik alırken faktoring mevzuatına uygun hareket etmiş ve üzerine düşen tüm yükümlülüklerinin eksiksiz yerine getirildiğini, bu aşamadan sonra çekin bedelsiz kaldığı yönündeki iddianın kötüniyetli olarak ileri sürüldüğü ortada olup üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getiren iyiniyetli yetkili hamil olan davalıya karşı ileri sürülebilmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini belirterek 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9/2 maddesine uygun hareket eden ve Yargıtay kararları ile TK 792 ve 687’nin açık metni gereğince müvekkil Şirketin tamamen iyi niyetli olarak dava konusu çeklere sahip olması ve çeklerin yasal hamili olması sebebiyle davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava; dava konusu hamiline yazılı çekte aval ve ciranta olarak adları yazılı olan davacıların çekteki imzaların kendilerine ait olmadığı iddiasıyla açtıkları menfi davasıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava olabilmesi için uyuşmazlığın her iki tarafının da tacir olması ve ticari işletmeleriyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan Kanun maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan olması gerekli ve yeterlidir.

Yasanın 4/1-f. maddesine göre; Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

Aynı Kanun’un 5/2. maddesinde ticari davaların, ayrı Asliye Ticaret Mahkemesi olan yerlerde o yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinde görüleceği hükme bağlanmış, maddenin 3. fıkrasında; Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisi olarak belirlenmiştir.

Eldeki dosyada; davacı ile davalı arasında mevduat sözleşmesi bulunduğu, davacıya ait mevduata davalı bankanın haciz uygulamasının mevzuata aykırı olduğunun ileri sürdüğü gözetildiğinde ihtilaf TTK m 4/1-f kapsamında bankacılık mevzuatından kaynaklanan ticari davadır.

Görev sorunu, kamu düzenine ilişkin olup açıkça veya hiç ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemelerce kendiliğinden gözetilir.

Hakim ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi'nin 25/11/2021 tarihli 1232 numaralı kararı ile 26/09/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 5. Maddesinin birinci fıkrası uyarınca;

1)13/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. Maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden,

2)22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ila 969. Maddelerinden,

3)19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'ndan (142.maddesinde düzenlenenler hariç),

4)23/02/2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'ndan,

5)21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'ndan,

6)06/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'ndan,

7)20/06/2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri,

Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun'dan, kaynaklanan ve Asliye ticaret Mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere; İstanbul Adliyesi için 6,7,8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinin bakmasına, bu kapsamda görülmekte olan dava ve işlerin iş bölümüne dayanılarak mezkur mahkemelere gönderilmemesine, 15/12/2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava ve işlerin ise anılan ihtisas mahkemelerine tevzi edilmesine karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık faktoring işlemlerinden kaynaklandığından, davalı tarafça davacı şirket ile faktoring sözleşmesi imzalandığı iddia edildiğinden, keşideciden teyit alındığı ve buna ilişkin ses kaydı sunulduğundan, bu nedenlerle davacı şirket ile davalı faktoring şirketinin ticari defter ve kayıtları da incelenmesi gerektiğinden ve davalının iddiaları 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu m.9/2-3 hükümlerine dayandığından anılan ilke kararı uyarınca dava tarihi itibariyle davaya bakmakla Mahkememizin görevli bulunmadığı, görev incelemesinin yargılamanın her aşamasında Mahkemece resen yapılması gerektiği anlaşıldığından HMK114/1-c maddesi gereğince Mahkememizin görevsizliğine, dosyanın İstanbul 6 , 7 , 8 , 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinden birine tevzi edilmek üzere derhal tevzi bürosuna gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere

1. HMK 114/1. c maddesi gereğince Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, dosyanın İstanbul 6 , 7 , 8 , 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinden birine tevzi edilmek üzere derhal tevzi bürosuna gönderilmesine

2. Esasın bu şekilde kapatılmasına,

Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda kesin olmak üzere karar verildi.30/04/2024

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır