İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/810 E. 2024/248 K.

T.C.

İSTANBUL

10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/810 Esas

KARAR NO :2024/248

DAVA:Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ:19/12/2023

KARAR TARİHİ:29/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı asil dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin ilk olarak ... adresinde kurulmuş olup, bu kuruluş 25/05/2021 tarihinde, İstanbul Ticaret Sicili'ne ... Sicil numarasıyla tescil ve ilan edildiğini, davacı şirketin 01/11/2023 başlangıç tarihli kira sözleşmesine istinaden 20/11/2023 tarihinde, kuruluş tarihinden beri ikamet ettiği ... Mah. ... Sk. No: 25A .../İstanbul adresinden taşınmış ve ... Mah. ... Sk. No:1 Kat:6 .../İstanbul adresindeki yeni yerinde fiilen faaliyetini sürdürmeye başladığını, yeni adresini tescil ve ilan ettirmek üzere karar alması gereken şirket yetkilileri, şirketin fiilen yeni adresine taşındığı süreçte ticari defter ve belgeleri koruyup gözetme yükümlülüğüne uygun hareket etmesine rağmen şirket karar defterini bulamamışlar, dolayısıyla karar da alamadıklarını, yalnızca karar defteri değil, çok kıymetli olmayan bir kısım taşınır eşya da aramalara rağmen bulunamadığından; karar defterinin, taşınma esnasında çalındığı kanaatinde olduklarını, bu bağlamda davacı şirket yetkilisinin, ... Merkezi Amirliği'ne başvurarak şikayetçi olduğunu, taşınmaz öncesinde şirket merkezinde bulunan karar defterinin taşınmadan sonra bulunmaması, defterin taşınma sırasında kaybolduğunu veya çalındığını gösterdiğini, zira defterle beraber şirket yetkilisinin şahsi eşyaları ile yine şirketin bazı evrak ve eşyalarının da taşınmadan sonra bulunamadığını, defterin kaybolmasında şirket yetkililerinin herhangi bir kastı ve kusurunun bulunmadığını, zaten defterde bugüne kadar alınmış herhangi bir kararın da bulunmadığını, hal böyle olunca, yeni karar defteri onaylatabilmek için gerekli zayi belgesini alabilmek maksadıyla işbu başvurunun yapılmasının gerektiğini belirterek davacı şirketin karar defterinin kayıp olduğunun tespitiyle zayi belgesinin taraflarına verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE:

Davacı tarafa usulüne uygun davetiyeler tebliğ edilmiş, şirket ticaret sicil kayıtları, davacı vekili tarafından sunulan kira sözleşmesi sureti, vergi kayıtları, ... İlçe Emniyet Müdürlüğünden ... hakkında yapılan tahkikat sonucu tanzim edilen memur raporu sureti dosyamız içerisine alınmıştır.

Dava; TTK.nın 82/7 maddesi gereğince hasımsız açılan zayi belgesi istemine ilişkindir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi uyarınca, bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kâğıtlar hırsızlık veya yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziya uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir. Mahkeme, lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır.

TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.

Tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur. Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkati ve özeni göstermesi gerekir.(Emsal için bkz İstanbul BAM 43 HD'nin 2020/1552 E 2020/32 K sayılı ilamı).

Somut olayda davacı şirket merkezinin taşınmasından sonra şirket merkezinde bulunan karar defterinin bulunamadığından bahisle karar defterinin zayi olduğundan bahisle iş bu davayı açılmışsa da usul ekonomisi ilkesi ve HMK'nun 320.maddesi gereği mahkeme mümkün olan hallerde tarafları ön inceleme için davet dahi etmeden, dilekçeler teatisi aşamasının sonunda karar verebilir. Davacının dilekçesinde ileri sürdüğü delillerin toplanmış olması, dosya durumunun dava hakkında kanaat sahibi olmaya elverişli olması nedeniyle davacının karar defterinin kaybolduğunu beyan etmişse de bu hususa dair herhangi bir bilgi ve belgeyi mahkemeye ibraz edemediği, davacının ticari defterlerinin muhafazası noktasında basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğüne riayet etmemiş olması ve defterlerin ziyaında kusurlu bulunması nedeni ile davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın REDDİNE,

2. Alınması gerekli 427,60 TL harçtan peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 157,75 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3. Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden karar verildi. 29/03/2024

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır