İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/389 E. 2023/747 K.

T.C.

İSTANBUL

10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2020/389

KARAR NO :2023/747

DAVA:Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:28/07/2020

KARAR TARİHİ:20/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya davalı şirket tarafından ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, icra takip talebinde asıl alacak açıklaması ile 27.926,00 TL bedel bakımından ... Bakanlığınca yatırılan destek ödeme altındaki tutar açıklamasında bulunulduğunu, 56.100 TL bedel bakımından ise ilgili öğrencilerin velileri tarafından 2019/2020 erken kayıt ödemelerinin hataen ... ... Ltd.Şti.'ne ödendiğinden bahisle iade talep edildiğini, ilgili takip dosyası bakımından husumet itirazlarının olduğunu, davalının muhatabının ... ... olduğunu, ilgili kurumun 16/01/2019 tarihinde tüm hak ve alacakları ile borçlarının davalı firmaya devredildiğini, davalı firmanın davacı şirkete devir bedelini ödememiş olduğunu, bu nedenlerle, ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası bakımından borçlu olmadıklarının tespitine, dosyaya ödeme yapılması ihtimaline binaen alacaklıya ödeme yapılmaması ve dosyadan işlem yapılmaması konularında tedbir kararı verilmesine, dosyanın durdurulmasına, davalının %20'den az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatı ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememiz 07/08/2020 tarihli ara kararı ile, davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü ile, İİK 72/3 uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar verilmeyeceğinden icranın durdurulması talebinin reddine, takip konusu alacağın %15'i oranında teminat mukabilinde icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesine karar verilmiş, teminat yatırılmadığından karar uygulanmamıştır.

Davacı vekili 13/04/2021 tarihli dilekçesi ile yeniden icra dosyasına yapılacak ödemelerin dava sonuna kadar alacaklı tarafa ödenmemesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiş, mahkememiz 20/04/2021 tarihli ara kararı ile ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile, icra dosya borcunun tamamı icra veznesine depo edilmek ve işbu bedel üzerinden mahkememize yatırılacak %20 oranında teminat mukabilinde icra veznesine yatırılacak olan paranın tedbiren alacaklıya verilmemesine karar verilmiş, davacı tarafça teminat yatırılmakla tedbir kararı icra müdürlüğüne bildirilmiş, davacı vekili 07/10/2021 tarihli dilekçesi ile, tedbir taleplerinden davacıdan gelen istek üzerine feragat ettiklerini, tedbirin kaldırılarak yatırılan teminat miktarının iadesini talep etmiş, mahkememiz 08/10/2021 tarihli ara kararı ile, ihtiyati tedbir talebinin feragat nedeniyle kaldırılmasına karar verilmiş, HMK 392/2 maddesi uyarınca 1 aylık süre sonunda teminat davacı tarafa iade edilmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında 21/12/2018 tarihinde okul ruhsat devri için protokol akdedildiğini, ruhsat devir bedeli olarak 1.500.000 TL miktarın davalı tarafından ödenmesi konusunda anlaşıldığını, ayrıca bir ek protokol düzenlendiğini, davacı ve eşinin 2018-2019 eğitim yılı için öğrencilerin ödeyeceği rakamın toplamda 360.428 TL olduğunu beyan ettiklerini, akdedilen ek protokol ile 360.428 TL'nin davacı tarafından alınarak borçtan mahsup edileceğinin kararlaştırıldığını, ancak davacının sadece 2018-2019 eğitim ücretlerini alması gerekirken 2019-2020 eğitim öğretim döneminin de erken kayıt bedeli olan toplam 56.100 TL bedeli de şahsı adına aldığını, aynı şekilde ... tarafından davalıya ödenmesi gereken 27.926 TL'lik destek ödemelerinin de yine bakanlık tarafından davacı hesabına yatırıldığını, davalı şirket adına devirden kaynaklı ödemelerin ... ... adına ... hesabına yapıldığını, tarafların ayrıca noterde yaptıkları protokolde davacının alacağını tamamen aldığını, hiçbir alacağının kalmadığını taahhüt ettiğine dair imzası bulunduğunu, alacak taleplerinin sözleşmeden kaynaklı olmayıp davacı tarafından yapılan haksız işlemlerden kaynaklı olduğunu, arabuluculuğa davanın açıldığı tarihten sonra başvurulduğunu, bu nedenlerle davanın usulden reddine, aksi halde esastan reddine, icra takibinin devamına, %20'den az olmama kaydı ile kötü niyet tazminatı ile icra inkar tazminatına karar verilmesini, davacı banka hesaplarına tedbir konulmasını talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE :

Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosya fotokopisi, devir sözleşmesi, banka dekontları, ticaret sicil kayıtları, faturalar, ... Bakanlığından ilgili öğrencilere yapılan destek ödemelerine ilişkin dekontlar dosya içerisine alınmıştır.

....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası incelendiğinde; davalı tarafından davacı ... ve ... aleyhine 27.926 TL 2018-2019 yılı ilkokul ve ortaokul teşvik ödemesi, 295,22 TL işlemiş faiz, 56.100 TL öğrencilerin velileri tarafından hataen ... Kurumlarına ödenen 2019-2020 erken kayıt ödemeleri, 593,66 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 84.915,18 TL üzerinden takip başlatıldığı anlaşılmıştır.

Doya mali müşavir bilirkişiye tevdi olunmuş, düzenlenen 14/09/2021 tarihli raporda; tarafların incelenen ticari defter kayıt ve belgelerine göre, ... ... Ltd.Şti.'nin davalı ... Hiz. Ve İnş. A.Ş adına 30.04.2019 tarihli ... sıra numaralı 1.180.000,00 TL. bedelli fatura düzenlediği, ... ... Ltd. Şti.'nin davalı ... Hiz. Ve İnş. A.Ş'den olan 1.180.000,00 TL. alacağını tahsil ettiği, ... ... Ltd. Şti.'ne ait incelenen 2018-2019 yılları ticari defterlerine göre, davalı tarafından talep edilen 27.926,00 TL. destek ödemesine ilişkin ... adına düzenlenen 2 adet fatura ve faturalara ilişkin her hangi bir ödemenin ticari defterlerine işlenmediği, dosya içerisinde ... tarafından ödeme yapıldığına dair bir bilgi veya belgenin bulunmadığı, ... ... Ltd. Şti.'ne ait incelenen 2019 yılı ticari defterlerine göre, davalı tarafından talep edilen 56.100,00 TL. 2019-2020 erken kayıt ödemelerine ilişkin, davalı tarafından bildirilen öğrencilere ait herhangi bir fatura veya ödeme kaydına rastlanmadığı, dosya içerisinde ... ... Ltd. Şti.'ne ait banka ekstreleri veya ödemenin davacı veya ... ... Ltd. Şti. tarafından tahsil edilip edilmediğini gösterir herhangi bir bilgi veya belge bulunmadığı, bu nedenle davacı tarafından erken kayıt bedellerinin tahsil edilmediğinin tespitinin yapılamadığı, davalı tarafından, davacı ...'dan talep edilen 2019-2020 erken kayıt sözleşme tarihi ve ödemelerinin hangi tarihten başlayıp hangi tarihe kadar devam ettiğine dair dosya içerisinde bir bilgi veya belge bulunmadığı belirtilmiştir.

Davacı vekili 26/05/2022 tarihli dilekçesi ile, davaya konu icra dosyasından 30/12/2021 tarihinde 102.913,32 TL'nin cebri icra yoluyla tahsil edilerek davalıya gönderildiğini, bu tutar bakımından davanın istirdat davasına dönüştürülmesini talep etmiş, mahkememizce davacı vekilinin yargılama aşamasında takibe konu bedeli ödediği ve buna ilişkin ödeme dekontunu sunduğu anlaşılmakla İİK 72/6 maddesi uyarınca davaya istirdat davası olarak devam edilmesine karar verilmiştir.

Davalı tarafın 17/03/2022 ve 05/04/2022 tarihli dilekçelerine istinaden ilgili okullar ve İl ... Müdürlüğü'nden takibe konu öğrencilere ilişkin ödeme bilgileri dosyaya celp edilmekle dosya yeniden bilirkişiye tevdi edilerek gelen yazı cevapları ve taraf itirazları da irdelenerek ek rapor tanzimi istenmiş, düzenlenen 08/02/2023 tarihli ek rapor ile kök rapordaki tespitler tekrar edilmiştir.

Dosya yeniden bilirkişiyi tevdi edilerek gelen banka hesap hareketleri dökümü ve ... yazı cevapları irdelenerek ek rapor tanzimi istenmiş, düzenlenen 05/09/2023 tarihli ek raporda; dosya içerisine sunulan ... A.Ş ... ... Limited

Şirketi’ne ait ... IBAN numaralı hesap hareketleri ve ... Bankası ... ...’ne ait ... numaralı hesap hareketlerinin incelenmesinde, 05.03.2019 tarihli ... nolu 16.632,00-TL'lik fatura ve 05.03.2019 tarihli ... nolu 11.294,48-TL'lik faturalara ilişkin yapılan Şubat 2019 2. Taksit destek ödemelerinin yapıldığına dair bir tahsilata rastlanmadığı, ... A.Ş ... ... Limited Şirketi’ne ait ... IBAN numaralı hesap hareketlerine göre, 52.000,00 TL. tahsilat yapıldığı, davalının 23.01.2020 takip ve 28.07.2020 dava tarihi itibari ile, ... ... Limited Şirketi’ne ait ... A.Ş ... IBAN numaralı hesap hareketlerine göre erken kayıt tahsilatına ilişkin 52.000,00 TL. alacaklı olduğu belirtilmiştir.

Dava, davacının ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası bakımından borçlu olmadıklarının tespiti talebi ile açılmış ancak davacı vekilinin yargılama aşamasında takibe konu bedeli ödemesi nedeniyle davaya İİK 72/6 maddesi uyarınca istirdat davası olarak devam edilmiştir.

Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davalı vekilinin dava şartı arabuluculuk yönünden itirazının 6102 sayılı TTK 5/A maddesinin açık düzenlemesi ve Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2020/85 Esas, 2020/454 Karar ve 13.02.2020 tarihli ilamı uyarınca, ticari nitelikteki menfi tespit davalarında dava açılmadan önce arabuluculuğa gidilmesinin zorunlu olmadığı ve arabuluculuğa gidilmiş olmasının bir dava şartı olmadığına hükmedilmiş olması dikkate alınarak reddine karar verilmiştir.

... ... Ltd.Şti.ile davalı arasında 21/12/2018 tarihli ... Ana Sınıfı İlk Okulu ve Ortaokulunun tüm araç gereç ve markası ile birlikte 1.500.000 TL+ KDV bedelli devrine dair sözleşme akdedildiği, sözleşmede satıcının 31/12/2018 tarihinden itibaren öğrenciler tarafından yapılan tüm ödemeleri alıcıya teslim edeceğinin kararlaştırıldığı, ayrıca adı geçen taraflar arasında ek protokol yapılarak devir sözleşmesinin maddelerinin değiştirildiği, buna göre sözleşmesinin 4.maddesine satıcının 01/01/2019 tarihinden sonrasına ait öğrencilerin ödemekle yükümlü bulunduğu ücretin 360.428 TL olduğunu beyan ettiği, bu tutarın öğrencilerden tahsil edilerek alıcının ödemeyi kabul ettiği tutardan düşüleceği (1500.000-360.428 =1.139,572 TL, devir bedeline ilişkin 1.000.000 TL'nin halihazırda satıcıya ödendiği, kalan bakiyenin 139.572 TL olduğu, bakiye olan bu tutarın da ek protokol imzalanması esnasında satıcıya ödendiği, bu ödemeyle ilgili ayrıca bir makbuz düzenlenmeyeceği, satıcının keseceği fatura dolayısı ile firmasında ortaya çıkacak olan KDV tutarının da ayrıca satıcıya ödeneceğinin kararlaştırıldığı, davalı tarafından ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile takip başlatılarak satıcı ... ... Ltd.Şti.yetkilisi davacı ...'dan 27.926 TL ... Bakanlığınca yatırılan destek ödemesi ile 56.100 TL hataen ... ... Ltd.Şti.'ne yatırıldığı iddia edilen 2019-2020 erken kayıt ödemelerinin iadesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Tarafların incelenen ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan mali inceleme neticesinde, satıcı ... ... Ltd.Şti.'nin davalı adına 30/04/2019 tarihli 1.180.000 TL bedelli fatura düzenlediği ve faturanın her iki tarafın defterlerine işli olduğu, ... ... Ltd.Şti.'nin davalıdan olan 1.180.000 TL alacağını tahsil ettiği, bilirkişi tarafından ... A.Ş.'nin ... ... Ltd.Şti.'ne ait hesap hareketlerinin incelenmesi neticesinde takibe ve davaya konu edilen 05/03/2019 tarihli 16.632 TL ve 05/03/2019 tarihli 11.294,48 TL bedelli faturalara ilişkin yapılan destek ödemelerine rastlanmadığı, erken kayıt ödemelerine ilişkin olarak ise, davalı vekilinin 09/09/2021 tarihli dilekçesi ile sunmuş olduğu öğrencilere ait sözleşmeler, ödeme dekontları ve faturalar ile banka hesap hareketleri üzerinde her bir öğrenci için tek tek yapılan incelemede öğrencilerden ... adına toplam 18.900 TL tahsilat yapıldığı, ... adına 20.000 TL tahsilat yapıldığı, ... adına 6.500 TL tahsilat yapıldığı, ... adına 2019 yılında toplam 5.500 TL tahsilat yapıldığı ancak davalının 4.000 TL talep ettiği, ... adına 2019 yılında toplam 5.500,00-TL tahsilat yapıldığı ancak davalının 1.100,00-TL talep ettiği, ... adına 2.600 TL ödeme yapıldığı, buna göre ... A.Ş. ... ... Ltd.Şti'ne ait hesap hareketlerine göre toplamda 52.000 TL erken kayıt ödemesi/tahsilat yapıldığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile, ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasıyla yapılan takipte destek ödemelerine ilişkin olarak talep edilen toplam 27.926 TL asıl alacak tutarı kadar davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, alacağın takip tarihine kadar işlemiş faizi 295,52 TL ve Mahkememizce re'sen yapılan hesaplamaya göre takip tarihi ile ödeme tarihi arası(23.01.2020-30.01.2022 tarih aralığı için reeskont avans) işlemiş faizi 7.569,67 TL olmak üzere toplam 35.791,19 TL tutarın davalıdan istirdatına, 2019/2020 eğitim öğretim dönemi için erken kayıt ücret ödemeleri olarak takipte talep edilen toplam 56.100 TL'lik asıl alacak tutarı için davacının davalıya 4.100 TL asıl alacak tutarı kadar borçlu olmadığının tespitine, bu alacak kalemine ilişkin olarak Mahkememizce re'sen yapılan hesaplamaya göre takip öncesi(27.12.2019-23.01.2020) işlemiş faizi 38,67 TL ve takip tarihi ile ödeme tarihi arası(23.01.2020-30.01.2022 tarih aralığı için reeskont avans) işlemiş faizi 1.111,35 TL olmak üzere toplam 5.250,02 TL ödeme tutarının davalıdan istirdatına, ayrıca icra müdürlüğünce yapılan kapak hesabında takipte kesinleşen anapara+işlemiş faiz toplamı 84.915,18 TL üzerinden %9.10 oranında tahsil harcı kesilerek toplam 84.915,18x%9,10=7.727,28 TL tahsil edildiği anlaşılmakla, davalının/alacaklının takipte talep edebileceği asıl alacak 52.000 TL ve (27.12.2019-23.01.2020 arası) işlemiş faizi 490,44 TL toplamı 52.490,44 TL için tahsil harcı %9,10 =4.776,63 TL olup, istirdatı gereken toplam tahsil harcı ise (7.727,28-TL - 4.776,63-TL=)2.950,65 TL'dir. Yine kapak hesabında takip çıkışı toplamı 84.915,18 TL için vekalet ücreti 2022 yılı için 11.838,95 TL hesaplanmış olmakla istirdatı gereken tutar üzerinden hesaplanan (27.926 asıl alacak+295,52 TL işlemiş faizi+4.100,00-TLasıl alacak+38,67-TL işlemiş faizi=32.360,19-TL üzerinden 2022 yılı A.A.Ü.T göre hesaplanan) iadesi gereken vekalet ücreti 5.100 TL hesaplanmakla davacıdan takipte fazladan tahsil edildiği anlaşılan 2.950,65 TL tahsil harcı ve 5.100 TL icra vekalet ücretinin de davalıdan istirdatına karar verilmesi gerekmiştir. (Emsal için bkz Yargıtay 19.HD'nin 08.07.2013 T.,6509/12439 E-K sayılı "menfi tespit davasının devamı sırasında yapılan fazla ödeme varsa bu ödemenin, menfi tespit davası yasa gereği istirdada dönüştüğünden, istirdadına karar vermek suretiyle bir hüküm oluşturulması gerekir:" şeklinde karar verilmiştir.

Öte yandan söz konusu takibin iptali talebinin ve davalının takipte kötü niyetli olduğu sabit olmadığından ve şartları oluşmadığından davacı lehine kötü niyet tazminatı talebinin reddine, yine İİK 72/4 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararının uygulanmamış olması nedeniyle davalı lehine kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;

Davanın KISMEN KABULÜ ile, ....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında;

1. a)2019 yılı 1. ve 2. Taksit destek ödemeleri (05.03.2019 tarihli ... nolu 16.632,00. TL'lik fatura ve 05.03.2019 tarihli ... nolu 11.294,48. TL'lik faturalara ilişkin yapılan destek ödemeleri) ilişkin olarak takipte talep edilen 27.926,00. TL asıl alacak tutarı kadar davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİ ile davacı tarafından takipte bu alacak kalemine ilişkin olarak yapılan 27.926,00. TL ile asıl alacak tutarına takibe kadar işlemiş faizi 295,52. TL ve takip tarihi (23.01.2020) ile ödeme tarihi 30.01.20222 arası işlemiş faizi 7.569,67. TL olmak üzere toplam 35.791,19. TL ödeme tutarının davalıdan istirdadı ile davacıya ödenmesine,

2. b) 2019. 2020 eğitim öğretim dönemi için (.... 18.900,00. TL, .... 1.700,00. TL, .... 20.000,00. TL, .... 6.500,00. TL, .... 4.000,00. TL, .... 1.300,00. TL, .... 1.100,00. TL, .... 2.600,00. TL) erken kayıt ücret ödemeleri olarak takipte talep edilen toplam 56.100,00. TL'lik asıl alacak tutarı için, davacının davalıya 4.100,00. TL asıl alacak tutarı kadar borçlu olmadığının TESPİTİ ile davacı tarafından takipte bu alacak kalemine ilişkin olarak hesaplanan takip öncesi(27.12.2019. 23.01.2020) işlemiş faizi 38,67. TL ve takip tarihi (23.01.2020) ile ödeme tarihi 30.01.20222 arası işlemiş faizi 1.111,35. TL olmak üzere toplam 5.250,02. TL ödeme tutarının davalıdan istirdadı ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

3. c)Davacıdan takipte fazladan tahsil edildiği hesaplanan 2.950,65. TL tahsil harcı ve 5.100,00. TL icra vekalet ücretinin davalıdan istirdadı ile davacıya ödenmesine,

4. Şartları oluşmadığından İİK 72/5 uyarınca davacı lehine kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE,

5. İİK 72/4 mad uyarınca İhtiyati Tedbir kararının uygulanmamış olması nedeniyle davalı lehine kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE (Mahkememizin 08.10.2021 tarihli ara kararıyla feragat nedeniyle ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verildiği),

6. Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 3.353,46 TL karar ve ilam harcından 1.450,14 TL peşin harcın mahsubu ile 1.903,32 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,

7. Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8. Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

9. Davacı tarafından sarf edilen bilirkişi, tebligat, müzekkere posta masrafı olmak üzere toplam 1.297,65 TL yargılama giderinin kısmen kabul ve redde göre hesaplanan 750,20 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, ayrıca işbu dava nedeniyle yatırılan 54,40 TL başvurma harcı ile 1.450,14 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.504,54 TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

10. Davalı tarafından sarf edilen ve dosyaya yansıyan 1.550,00 TL yargılama giderinin kısmen kabul ve redde göre hesaplanan 653,90 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,

11. Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,

Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı.

20/11/2023

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır