İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/804 E. 2023/586 K.

T.C.

İSTANBUL

10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/804

KARAR NO:2023/586

DAVA:Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

DAVA TARİHİ:24/11/2022

KARAR TARİHİ:20/09/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında bayilik sözleşmesi imzalandığını, bu kapsamda bayi tarafından ürün satın almak üzere siparişler verildiğini ve davacının siparişi kabul etmesi halinde bayiye ilgili ürünlerin teslim edildiğini, davacı şirket tarafından davalıya bayinin/davalının ticari faaliyetlerine destek amacıyla mülkiyeti davacıya ait olmak üzere 16 adet ekipmanın ariyet olarak verildiğini, işbu ekipmanlarla ilgili ariyet sözleşmesi düzenlendiğini, davalı tarafından bayilik ilişkisini zedeleyici, olumsuz hal ve davranışlar sergilendiğini ve davacı şirket çalışanlarını tehdide varan olaylar yaşandığını, bu nedenle taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin 21/03/2022 tarihli ihtarname ile feshedildiğini, Ariyet Sözleşmesinin 2.5.maddesi gereğince bayilik sözleşmesinin taraflarca fesholunması, herhangi bir nedenle ortadan kalkması veya bayinin işbu sözleşmeye uygun hareket etmemesi halinde önceden yazılı ihtara gerek kalmaksızın emtianın davacı şirkete derhal iadesi gerektiğini, emtianın iadesi için davalıya ... ... 03/08/2022 tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnamesi gönderilmiş ise de davalı tarafından ihtarın gereğinin yerine getirilmediğini, bayilik sözleşmesinin davalının kusuru ve sözleşmeye aykırı, güven zedeleyici davranışları nedeniyle sona erdiğini, bu haklı fesihle birlikte Ariyet Sözleşmesi de kendiliğinden sona erdiğinden ariyet sözleşmesi kapsamında davalıya teslim edilmiş olan 16 adet ekipmanın davacı şirkete aynen iadesine, ekipmanların iadesinin mümkün olmaması/icra marifetiyle teslim aşamasında davalının yedinde bulunmaması halinde Ariyet Sözleşmesinin 2.5.2.maddesi gereği ekipmanların Ariyet Sözleşmelerinde yazılı olan değerlerin toplamı olarak 634.916,00 TL'nin sözleşmelerin imza tarihlerinden itibaren reeskont avans faiziyle birlikte ödenmesine, yargılama neticeleninceye kadar ürünlerin tedbiren bir depoya kaldırılmasına dair tedbir kararı verilmesine, bu yöndeki tüm masrafların davalı yana yükletilmesine karar verilmesini, fazlaya dair hakları ve söz konusu ekipmanların davalı tarafça kullanılması sebebi ile oluşabilecek hasar ve zarara dayalı hakları saklı kalmak kaydı ile talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşmeye konu ariyetle ürünlerin iadesi için arabulucu ile yapılan görüşmede söz konusu ürünlerin hali hazır 2.el fiyatlarının tespiti için taraflarına teklif verilmesi halinde bedelin ödeneceğini söylemelerine karşın davacı şirketin bu teklifi kabul etmeyerek dava ikame etme yolunu seçtiğini, davaya konu ariyetli ürünlerin ellerinde olmaması nedeniyle amortisman bedellerinin düşürülüp 2.el fiyatlarının tespit edilmesi halinde bedeli ödemeye hazır olduklarını beyan etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE:

Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, bayilik ve ariyet sözleşmeleri, ... ... 21/03/2022 tarih ... yevmiye sayılı fesih ihtarnamesi, ... ... 03/08/2022 tarih ... yevmiye sayılı ekipmanların iadesine ilişkin ihtarnamesi, ... 10.Noterliğinin 28/03/2022 tarih ... yevmiye sayılı cevabi ihtarı dosyaya ibraz edilmiştir.

Davaya konu ekipmanlar üzerinde makine mühendisi bilirkişi aracılığıyla 26/05/2023 tarihinde mahallinde keşif icra edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 10/08/2023 tarihli raporda; davalı şirketin ... ilçesi, ... Mahallesi şirket merkezi ile ... ilçesi, ... ve ... Mahallesinde bulunan iki şubesinde yapılan keşif sonucunda 14 kalem 17 adet makine/ekipman tespiti yapıldığı, tespiti yapılan makine ve ekipmanın keşif tarihi olan 26/05/2023 tarihinde ikinci el piyasa rayiç bedelinin 905.000 TL olabileceği, davanın açıldığı 24/11/2022 tarihinde ikinci el piyasa rayiç bedelinin ise 433.442 TL olabileceği belirtilmiştir.

Dava, taraflar arasında akdedilen bayilik sözleşmesi uyarınca davalıya ariyet olarak teslim edilen malların sözleşmenin feshi sebebiyle öncelikle aynen iadesi aynen iade mümkün olmadığı taktirde bedellerinin davalıdan tahsili talebidir.

Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasında bayilik ve ariyet sözleşmeleri akdedildiği, mülkiyeti davacı şirkete ait olmak üzere bilirkişi raporu ile tespiti yapılan bir kısım ekipmanın davalıya ariyet olarak verildiği, davacı tarafından gönderilen ihtarname ile bayilik sözleşmesinin feshedildiğinin bildirildiği sabittir. Fesih nedeniyle davalının sözleşme uyarınca teslim almış olduğu teçhizat ve edevatı aynen iade etme yükümlülüğü söz konusudur. Ariyet sözleşmesinin 2.5.maddesi ile bayilik sözleşmesinin taraflarla fesholunması, herhangi bir nedenle ortadan kalkması veya bayinin işbu sözleşmeye uygun hareket etmemesi halinde önceden yazılı ihtara gerek kalmaksızın emtianın davacı şirkete derhal iadesinin hüküm altına alındığı, bu doğrultuda sözleşmenin feshedilmesine mütakiben bu malzemelerin iadesinin gerektiği, davalının sözleşme şartlarına uygun olarak davalıya malzemeleri iade etmediği gibi bedellerini de ödemediği sonuç ve kanaatine varılarak davanın kabulü yönünde aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davacının davasının KABULÜNE,

1 adet ... Sabit balans ... GSP 9200

2 adet ... SS-35K

1 adet ... sök/tak ... TCX 540 (aparat yok)

1 adet ... sök/tak ... ...

3 adet ... oto lift ... SS35K ... Makina

1 adet ... ..., JH 1500+aparatlar

1 adet ... ...-4 PROBE

1 adet ... sabit balans CEMB ER70 SE

1 adet ... 30 ... Makina

1 adet ... sabit balans CEMB ER70 SE

1 adet ... sök/tak ... TCX 525 + runflat

1 adet ... sök/tak GS BOXER KING 5600

1 adet ... TC-2004-L+aparatlar ... Makina

Mahiyetindeki menkul malların davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2. Hükümden sonra malların davalı elinde bulunmaması halinde İİK 24/4. Maddesine göre malların değerinin ödeme tarihindeki değerleri icra müdürlüğü tarafından tespit edilerek bu değerin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3. Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 43.371,11 TL karar ve ilam harcından peşin alınan (80,70. TL peşin harç + 10.825,70. TL tamamlama harcı olmak üzere) toplam 10.906,40. TL harcın mahsubu ile bakiye 32.464,71 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

4. 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A. (11). (13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazine adına gelir kaydına,

5. Davacı tarafından yapılan; bilirkişi ücreti, posta, tebligat ve müzekkere masraflarından oluşan toplam 6.015,00 TL yargılama masrafının davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine, Ayrıca bu dava nedeniyle yatırılan peşin+tamamlama harcı olmak üzere toplam 10.906,40 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

6. Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden, AAÜT uyarınca 94.888,24 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,

7. Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 20/09/2023

Başkan ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Katip ...

e-imzalıdır