İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/1115 E. 2024/531 K.

T.C.

İSTANBUL

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2014/1115 Esas

KARAR NO : 2024/531

DAVA : İstirdat (Abone Sözleşmesinden kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 23/09/2014

KARAR TARİHİ : 10/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Abone Sözleşmesinden kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... Şti.nin meşrubat işiyle uğraştığı, davaya konu olan su sarfiyatının yapıldığı yeri, meşrubat depolama ve dağıtımı için kullandığını, buradaki su kullanımının sadece lavaboda temizlik, el yüz yıkama ve zaman zaman bardak,tabak yıkamak için kullanıldığı, bu sarfiyattan dolayı suyun aylık ortalama 40 -50 TL su faturası geldiği, davalı kurum tarafından müvekkiline 02.11.2011 tarihinde 624 TL tutarında su faturasının geldiği, gelen fatura için ...’den gelen yetkiliye fatura da hata olduğunun belirtilmesi ile faturanın görevli tarafından geri alındığı ve bunun üzerine müvekkilinin durumun düzeltileceğini düşünmüş olduğu ancak geri alınan fatura yerine 12.11.2011 tarihli 11.800 TL bedelli su faturası gönderildiği ve bu faturanın tebliğinden sonra davalı ... adına gelen kişilerin davacının kullandığı su sayacının, davacının bilgisi dışında ve hiç bir tutanak tanzim etmeden söküp götürmüş olduklarıdavacı firma yetkilisi ilgili ... birimine giderek gelen faturada bir hata olduğu ve bunun düzeltilmesi gerektiğini söylediğinde "su saatinin okunması neticesinde böyle bir faturanın tanzim edildiğini ve suyun saatten geçtikten sonra kaçak olabileceği sebebiyle böyle bir su sarfiyatının olabileceği" şeklinde cevapladıkları, ... yetkilisinin bu beyanının da ... tarafından gerçekten bir su kaçağının olup olmadığı yönünden ciddi bir araştırma yapmadığı düşüncesini oluşturduğu davacının 02.11.2011'de 624 TL tutarında fatura tebliği edilene kadar yaklaşık 17 ay boyunca su saatinin okunmadığı, kıyas yoluyla fatura tanzim edildiğini ifade ettiği; gelen faturaların da davacı tarafından ödendiği; 624TL tutarındaki fatura tanzim edilene kadar ...’ye hiçbir su borcu bulunmadığı; sistemde bir kaçak var ise kamu adına suyun toplanması dağıtılmasından sorumlu ...’nin uyarıcı bilgilendirici bir kamusal sorumluluğu olduğunu,zamanında usulüne uygun yapılacak okuma ile davacının uyarılacak ve şayet bir kaçak var ise söz konusu kaçağın giderilebilmiş olunacağını; bunu kabul etmemekle beraber su borusunun ½ parmak olduğunu ve saate 0.4 lt su taşıdığını tamamen kırık olsa musluktan su akmayacağını,davalı idarenin iddiası ile bile ince bir çatlakla bu kadar su sarfiyatının olmasının mümkün olmadığı, su saati davacının bilgisi dışında hiçbir tutanak tanzim edilmeden sökülüp götürüldüğü daha sonra ... Şubesinde ki yetkilinin davacıya su saatinde sorun olmadığını tespit ettiklerini söylediği ve bu durumun kabul edilemeyeceğini zira hiçbir tutanak tanzim edilmeden sökülüp götürülen su saati üzerinde sağlıklı ve yetkili kurumlarca bir inceleme yapılıp yapılmadığını davacının bilemeyeceğini, inceleme yapılmış olsa yapılan incelemede bilmeyerek de olsa bir oynama yapılmış olabileceği bunun üzerinde yapılan bir incelemenin kabul edilebilir olmadığı, sayın mahkeme tarafından yaptırılacak bilirkişi incelemesi neticesinde; söz konusu saat üzerinde bir oynama olup olmadığı, okuma hatasının bulunup bulunmadığı, saatin okunmasında teknik bir sorun olup olmadığı gerçeğini ortaya çıkaracağı; bu sebeple davacının ... tarafından tanzim edilen fatura bedeli kadar borçlu olmadığının tespitine, davacının davalı ...’ye son fatura bedeli olan 14.096 ,00TL fatura borcu bulunmadığının tespiti ve yargılama giderinin ve ücreti vekaletin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

SAVUNMA/

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf vekilinin dava dilekçesinde, 14.096,00 TL borçlu olmadığının tespitini talep etmekte olduğu, açıkladıkları ve re’sen dikkate alınacak sebeplerle usul ve esas bakımından davanın reddine karar verilmesini talep ettiği; dava konusu ihtilafın taraflarının tacir olması sebebiyle Türk Ticaret Mahkemelerinin görevli olması gerektiği 6335 sayılı kanunla 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 5. md’ne eklenen 3. fıkraya göre görevsizlik kararı verilmesi gerektiği; Abone İşleri ... Bölge Başkanlığının ... Şube Müdürlüğü’nün idari kayıtları ibraz ettiği ve 11.12.2012 tarihli yazısındaki bilgi ve belgeler çerçevesinde ... Nolu sözleşmenin sayacı 05.08.2011 tarihinde 701 m3 gösterdiğini, 9.ve10.aylarda ise sayaçın üzerinde malzeme var okuma koduyla sayacın okunmamış olduğu, 2.11.2011 tarihinde sayaç 2363 m3 okunduğu, 10.11.2011 tarihinde yapılan kontrolde sayacın 2364 m3 olduğu ve meşrubat deposuna su verdiğinin tespit edildiği, sayacın tüketiminin yüksek olduğundan dolayı 15 iş emri ile ölçüye alındığı ve ölçü sonucunda sayaçın 2364 m3 ve doğru çalıştığı raporunun geldiği, 07.12.2011 tarihinde yapılan ikinci kontrolde yeni takılan sayaç 2 m3 de olduğu kontrol edildiği sonuç olarak raporunun sayacın doğru olduğu yolunda geldiği bundan dolayı 05.08.2011 ile 07.12.2011 arası itiraza alınan abonenin bu dönemde ödediği faturalar düşürülerek geri kalan m3 ün aboneye fatura edilmiş olduğunu,aboneye ait kontrollerin ve ölçü raporunun dilekçe ekinde ibraz edildiği, İdare tarafından yapılan işlemlerin yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygun olduğu belirtilmiş sonuç itibari ile; dava konusu menfi tespiti istenen bedelin 2560 sayılı ... kanunu ve bu kanuna istinaden düzenlenen tarifeler yönetmeliğine göre alınmasının gerekli olduğu, idare tarafından yapılan işlemlerin yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygun olduğu dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE/

Dava, abone sözleşmesinden kaynaklı istirdat davasıdır.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, dava dilekçesi ekinde yer alan 14.096,00 TL bedelli 03/10/2012 tarihli faturadan kaynaklı davalı kuruma borçlu olmadığının tespitini talep ettiği, davaya konu sayaca ilişkin davalı kurum vekili tarafından dosyaya sunulan Sayaç Hareketleri Müdürlüğü Analiz Sonucu ile girilen bilgiler başlıklı ...tarihli belgede ... sayaç işareti ... seri nolu sayaçta yalnızca "sayaç doğru yazıyor" ibaresinin yer aldığı iş bu belgenin aslı gibidir ibaresi ile ...Müşteri Hizmetleri Şefi tarafından imzalandığı anlaşılmıştır.

Davaya konu sayaca ilişkin kontrol iş emri çıktığı; tüketimin yüksek bulunmasından kaynaklı sayacın yüksek tüketiminde bulunması nedeniyle ölçüme gönderildiği ve doğru çalıştığı tespit edilmesi üzerine değerlendirme yapılarak fatura tanzim edildiği davalı kurum müzekkere cevabından anlaşılmıştır.

... tarafından ... Şube Müdürlüğü'ne verilen müzekkere cevabında "davaya konu sayacın rapor sonucunun 28/11/2011 tarihinde online sisteme girildiği; sayaç ile ilgili tüm işlemler kontrol edilerek bilgilerin de doğru girildiği de görülmüştür. Ancak sayaç muayene işleminden sonra gerekli bekletme süresi dolduğu için hurdaya ayrılmıştır.Dolayısıyla ... seri nolu sayaç gönderilmemektedir." ibaresinin yer aldığı anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin 28/09/2016 tarihli duruşmada alınan beyanında davaya konu bedelin ödenmesi nedeniyle davanın istirdat davasına dönüştüğü ve ödeme yapıldığına dair dekontları dosyaya ibraz ettiği anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında alınan 15/02/2017 tarihli kök bilirkişi raporunda rapor içeriğinde yer alan belgeler davalı tarafından ibraz edildiği takdirde rapor tanzim edilebileceğinin belirtildiği bunun üzerine davalı kuruma müzekkere yazıldığı 28/06/2017 tarihli müzekkere cevabında faturaların ibraz edildiği; davacı tarafından 1.497,13 TL peşin ve 13.200 TL taksit olmak üzere ödenen 14.697,13 TL bedel 12.01.2012- 23.11.2012 arası ödenmemiş döneme ait olduğu; sayaç çalışır olduğu halde abone föyünde tahakkukların kıyasa göre yapıldığı, yapılan periyodik okumalarda okuma tarihlerinde su sayacı üzerinde malzeme olduğundan okuyucu personel tarafından sağlıklı bir şekilde okuma yapılmamış olup faturaların kıyas olarak tahakkuk ettirildiği ayrıca aboneye bilgilendirme yapılmadığı anlaşılmıştır.

21/05/2018 tarihli ek raporda davacı tarafından yapılan ödemeler için davalı ... tarafından açıklamalı belge ve gecikme cezası oluşum tablosu ibraz edilmediğinden değerlendirmenin yapılamadığı, sayaç arızasının olmadığı, tahakkuk edilen 10 adet fatura bedelinin yerinde ve hesaplamalara uygun olduğu tespit edilmiştir. İş bu ek raporda ibraz edilmeyen belgelerin ...'den temin edilmesi üzerine düzenlenen 30/09/2019 tarihli 2. Ek raporda 23.10.2012 son ödeme tarihli dava konusu faturada yer alan 12.291,82 TL'lik geçmiş dönem borcunun faturanın tanzim tarihinden sonra 22.11.2012 tarihinde ödenmiş olduğu, dolayısıyla davacının davalı idareye asıl alacaktan dolayı borcunun bulunmadığı ancak geçmiş dönem gecikme cezasının 1.775,14 TL olarak hesaplandığı bu bedel 23.10.2012 son ödeme tarihli dava konusu faturada 1.745,25 TL halinde gösterildiği tespit edilmiştir.

Mahkememizin 05/02/2020 tarihli 16. Celse 1 nolu ara kararı uyarınca kimya mühendisi bilirkişi...'dan alınan 13.08.2020 tarihli bilirkişi raporu ile davacı abonenin, sayacın doğru çalışmadığına yönelik fatura itirazları olmasından dolayı yapılan incelemede; sayacın su tüketimini doğru ölçüp ölçmediğine ilişkin dosya kapsamındaki ... tarafından verilen belgelerde, su sayacının kontrolünü yapan Sayaç Atölyesinin ... (...) belgeli olup olmadığı, denetim görüp görmediği, sayacın 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununa göre muayene edilip edilmediği, su sayaçlarının kontrolünün ... İl Müdürlüğü denetmenleri gözetiminde doğruluk muayenesinin yapılıp yapılmadığı, su sayacının doğru ölçüp ölçmediğine ilişkin metrolojik ve mekanik muayenesine ait teknik bilgi ve raporlar dosyada bulunmadığından; farklı bir birim tarafından bilgisayarda sonradan doldurulmuş evrakta, sayacın doğru çalıştığı raporu yeterli görülmediğini, zira Bilgi İşlem Tarafından hazırlanmış föy üzerinde çalışmıyor notu da var olduğunu, davaya sunulmuş yaklaşık 11 yıllık su sarfiyatları değerlendirildiğinde ise sayacın bozuk olduğu ya da 02.11.2011’de müdahale edilmiş olabileceği kanaati hasıl olduğunu, tarafların iddia ve itirazları ile davalı idarenin kayıtlarından dosyaya göndermiş oldukları evraklar ve davacı tarafça daha önceden ödendiği belirtilen faturalar üzerinde tarafımdan yapılan detaylı incelemeler sonucunda, 20 mm çaplı sayacın kullanım gücünün de göz önüne alınıp değerlendirilmesi suretiyle davaya konu fatura bedelini oluşturan, 05.08.2011- 02.11.2011 tarihleri arasındaki 2363-701 =1662 m3 su sarfiyatı bedeli olarak davacı tarafa ödettirilen (11.811,00 TL ) için tüm tahakkukların düzeltilerek ISKI Abone Hizmetleri Yönergesi Md12 - (1) n) ve (o)maddelerine göre mahsuplaşma yoluna gidilmesi gerektiği tespit edilmiştir.

Mahkememizin 25/11/2020 tarihli 18. Celse 2 nolu ara kararı uyarınca arızalı olduğu iddia edilen su saati ve davacının geçmiş dönemlere ilişkin ortalama tüketim oranlarının tespiti konusunda Makine yüksek mühendisi ... ve kimya mühendisi bilirkişi ...'dan alınan 01.03.2021 tarihli bilirkişi raporu ile (kimya mühendisi bilirkişi...'ın imza kısmında şerh düşülmüştür ibaresinin yer aldığı anlaşılmakla) Davalı ...'nin tahakkuklarının Yönetmeliklere uygun olarak yapıldığını, sayacın okunamaması nedeniyle yapılan kıyas tahakkuklarının ve daha sonra sayacın sökülerek Ölçü ve Ayarlar Müdürlüğüne gönderilmesinin ve sökülen sayacın doğru yazdığının tespitine ilişkin alınan sayaç endeksleri ve yeni takılan sayaç endeksleri üzerinden yapılan okumalar sonucunda tüketilen su bedellerine tahakkuk ettirilen faturaların ... Tarifeler Yönetmeliği Esaslarına uygun olarak yapılmış olduğunu, 23.10.2012 son ödeme tarihli dava konusu faturada yer alan 12.291,82 TL'si geçmiş dönem borcunun faturanın tanzim tarihinden sonra 22.11.2012 tarihinde ödenmiş olduğu, dolayısıyla davacının davalı idareye asıl alacaktan dolayı bir borcunun bulunmadığı, ancak geçmiş dönem gecikme cezasının 1.775,14 TL olarak hesaplandığı, bu bedel 23.10.2012 son ödeme tarihli dava konusu faturada 1.745,25 TL'si olarak gösterilmiş olduğunu, geçmiş döneme ait gecikme cezalarının da ödenmiş olduğunu yukarıda açıklanmaya çalışılan nedenlerden dolayı davacının menfi tespit talebinin ise yerinde olmadığı tespit edilmiştir.

02/09/2021 tarihli ... müzekkere cevabında "Kurumumuzda ölçüm işlemleri Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Ölçüler ve Standartlar Genel Müdürlüğü Su Sayaçları Tamir ve Ayar İstasyonlarında muayene memuru gözetiminde yapıldığı; 2314936 seri numaralı sayaç imal tarihinden itibaren 10 yıllık kullanım süresini doldurduğundan sayaç ölçümü aynı istasyonda kurum yetkilileri tarafından yapıldığı; ... belgesi 02/09/2015 tarihinde kurumumuza verildiği;... numaralı sayacın ilgili tarihteki metrolojik ve mekanik muayenesine ait teknik bilgi ve raporunun ekte olduğu" ekte yer alan belgeler incelendiğinde davaya konu sayaca dair el yazısı ile S. AYIR ibaresinin de yer aldığı ve 21/11/2011 tarihli metrolojik ve mekanik muayenenin yapılarak ilgili doğru ibaresinin bulunduğu ve evrakın imzalandığı anlaşılmıştır.

Mahkememizin 02/06/2021 tarihli 21. Celse 3 nolu ara kararı uyarınca bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verildiği ve bilirkişi heyetinin ek raporda "Davaya konu ... nolu sayaç Test sonuçlarını bildirir evrak incelendiğinde 28 kasım 2011 tarihinde elle doldurulmuş olan (Ek-1) Sayaç Mekanik Metrolojik Muayene Sonuçları diye adı geçen evrak ,... Sayaç Hareketleri Şube Müdürlüğü tarafından sayaç kontrolün yapıldığı görülmektedir. Sayacın doğruluk kontrolü ,Ölçü ve ölçü ayar muayene yönetmeliğine uygun belgeli olan ... Sayaç Ayar ve Muayene İstasyonu tarafından yapılmamıştır. Bu evrak üzerinde davaya konu olan ... nolu sayaç ve farklı bir sayacın 21/11/2011 tarihinde metrolojik ve mekanik muayene sonuçları yapıldığı ve her iki sayaç için DOĞRU notu bulmasına rağmen davaya konu ... nolu sayaç için ayrıca S.AYIR notu düşüldüğü göze çarpmaktadır. Dosyaya sunulmuş olan diğer bir evrak olan EK-3) ... Tesisleri için düzenlenmiş olan T.C Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Ölçüler ve Standartlar Genel Müdürlüğü Su Sayaçlar Tamir ve Ayar İstasyonları Sicil ve Muayene kartı , ... Tesisleri Ayar İstasyonu için verilmiş olup davaya konu olan sayacın bu ayar istasyonunda kontrol edildiğine dair hiç bir ibare yoktur. Ve yine Ek 2 olarak dosyaya sunulmuş olan TÜRKAK AKREDİTASYON Belgesinden Deney laboratuvarı olarak faaliyet gösteren ... Genel Müdürlüğü Sayaçlar Şube Müdürlüğü Sayaç Muayene İstasyonunun ... tarihinde ... tarafından akredite olduğu; davaya konu ... nolu sayacın kontrol edilmiş olduğu ... Başkanlığı Sayaç Hareketleri Şube Müdürlüğü'nün akredite olmadığı da görülmektedir.Davaya konu ... nolu sayacın kontrol edildiği tarihte TÜRKAK AKREDİTASYON belgesi İBB Feriköy tesislerinde dahi bulunmadığı görülmektedir(BiLGİ: Kuruluş ve organizasyonların faaliyet gösterdikleri sektörlerde artı bir değer katan akreditasyon, her zaman için kaliteli ve güvenli iş uygulamalarını yapıldığını gösterir belgedir.Bireysel eleman ve cihazlardan kaynaklı hatalarının takip edilebilir olduğu ve bireysel hataların minimum olduğu sistemlerdir. Bu sistemlerde elemanlar ,işlerinin eğitimini almış uzmanlar ve bunun yanı sıra kullandıkları tüm ölçüm cihazlarının kalibreli olması ve yazılı prosedürlere göre çalışma zorunluluğu vardır )Davacı abonenin, sayacın doğru çalışmadığına yönelik fatura itirazları olmasından dolayı yapılan incelemede; 1-Bilgi işlem merkezi üzerinden verilen evraklar üzerinde davacının davaya konu sayaç için son bir yıl boyunca yazılıp sonradan iptal edilen faturalar, 2-Yıllara göre davacının davaya konu faturaları içeren son 4 ay içerisinde faturalara yapmış olduğu itirazlar sonrasında, sarfiyatın davacı tarafından sayacı kullanmaya başladığından itibaren yapmış olduğu sarfiyat toplamının çok üzerinde su sarfiyat olması, 3-Sayacın doğru çalıştığı raporlandığı halde ayarı yapılarak kullanıma alınmaması 10 yıllık süre doldurulduktan sonra hurdaya ayrılması,4-Sayacın kontrolünü yapan kurum olan ...Sayaç Hareketleri Şube Müdürlüğünün ;... tarafından Akredite olmadığı gibi 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununa göre muayene edilmediği, Davaya konu ... nolu su sayacının kontrolünün Bilim Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü denetmenleri gözetiminde doğruluk muayenesinin yapılmadığı da belirlenmiştir. Sonuç: Davacı abonenin, sayacın doğru çalışmadığına yönelik fatura itirazları olmasından dolayı yapılan incelemede; sayacın su tüketimini sayacın doğru ölçüp ölçmediğine ilişkin dosya kapsamındaki ... tarafından verilen belgelerde, su sayacının kontrolünü yapan Sayaç Atölyesinin ... belgeli olmadığı, denetim gören ayar istasyonunda test edilmediği, sayacın ... sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununa göre muayene edilmediği, Davaya konu ... nolu su sayacının doğruluk muayenesi kontrolünün ... denetmenleri gözetiminde bulunan bir kurumda yapılmadığı belirlenmiştir. Su sayacının doğru ölçüp ölçmediğine ilişkin metrolojik ve mekanik muayenesine ait teknik bilgi ve raporların her birinde farklı bir birim tarafından bilgisayarda sonradan oluşturularak doldurulmuş evraklara dayanarak sayacın doğru çalıştığı raporu yeterli değildir .Dosyaya sunulmuş son evraklar da değerlendirildiğinde sayacın akredite veya denetlenen bir kurum tarafından test edilmediği ,bilgi işlem merkezi evrakları üzerindeki çalışmıyor bilgisi, sarfiyat ile ilgili çelişkili olan yazılıp sonradan iptal edilen faturalar da göz önüne alındığında sayacın doğru çalıştığını bildirir evraklar güvenilir bulunmamıştır. Sonuç olarak davalı kurum tarafından gönderilen yeni evraklar üzerindeki tetkik ve inceleme sonrasında da Kök raporumda bildirmiş olduğum görüş ve kanaatlerimi değiştirecek bir bilgi bulunmadığından Sayacın bozuk olduğu yada 02.11.2011 de müdahale edilmiş olabileceği görüş ve kanaatlerim değişmemiştir.

Bilirkişi ... tarafından yapılan değerlendirme:yeniden yapılan inceleme ve değerlendirme: Davalı ... Genel Md.lüğü tarafından dosyaya sunulan belgeler incelenmiş sayacın doğru çalıştığına dair belgeler incelenmiştir. Sayacın doğru çalıştığı kanaatine varılmıştır.Yapılan inceleme sonucunda: sayaç doğru çalıştığına göre tüketilen suyun sayaçtan geçtiğinin anlaşıldığını, sayacın bakımı ve muhafazası, sayaçtan sonraki iç tesisattan abonenin sorumlu olması nedeniyle kök raporumda bir değişikliğin yapılmasının uygun görülmemiş olup kök raporum aynen geçerlidir." yer aldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizin 20/04/2022 tarihli 24. Celse 1 nolu ara kararı uyarınca dosya kapsamında raporlara yapılan itirazlar ve sayacın doğru çalışıp çalışmadığı konusunda rapor aldırılması için bilirkişi Makine mühendisi ...'tan alınan 18.10.2022 tarihli bilirkişi raporu ile davacının ... nolu sayaçla düzenli olarak ödediği fatura, dosyada da bulunan dökümden anlaşılacağı üzere aylık 15 TL ile 128 TL arasında değişmekte olduğunu, hal böyle olunca su faturasının birden 14,096 TL olarak gelmesi normal bir değer olmadığını, söz konusu ölçümü yapan sayacın bağımsız bir kuruluşta kontrol edilmesi ve suyun debisini doğru ölçüp öçlmediğinin belirlenmesi gerekmekte olduğunu, zira dava konusu su sayacı davalının kontrolündeki bir ölçüm merkezinde kontrol edilmiş sağlam bulunmuş ve hurdaya çıkarılmış olduğunu, dava konusu sayacın su tüketimini kontrol eden Sayaç Atölyesinin ... belgeli olmadığı, denetim gören ayar istasyonunda test edilmediği, sayacın ... sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununa göre muayene edilmediği, Davaya konu ... nolu su sayacının doğruluk muayenesi kontrolünün .... denetmenleri gözetiminde bulunan bir kurumda yapılmadığı anlaşıldığını, sayacın akredite veya denetlenen bir kurum tarafından test edilmediği ve bilgi işlem merkezi evrakları üzerindeki çalışmıyor bilgisi, sarfiyat ile ilgili çelişkili olan yazılıp sonradan iptal edilen faturalar da göz önüne alındığında sayacın doğru çalıştığını bildirir dökümanlar güvenilir olmadığını, dava konusu sayacın doğru çalıştığı ve doğru ölçüm yaptığı ve hasarsız olduğuna ilişkin kanaat hasıl olmadığı görüş bildirilmiştir.

Mahkememizin 10/05/2023 tarihli 27. Celse 2 nolu ara kararı uyarınca "Dosyanın önceki bilirkişiler arasından su kullanım bedelini hesaplama konusunda uzman bilirkişiye tevdi ile davacının dosya kapsamında normal kullanımdan kaynaklanan su bedelinden dolayı herhangi bir borcunun olup olmadığı, varsa miktarının tespiti konusunda rapor alınmasına" karar verildiği ve dosyanın bilirkişi ...'e tevdi edildiği ve bilirkişinin 02/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle Davalı ...'nin tahakkuklarının Yönetmeliklere uygun olarak yapıldığını, sayacın okunamaması nedeniyle yapılan kıyas tahakkuklarının ve daha sonra sayacın sökülerek Ölçü ve Ayarlar Müdürlüğüne gönderilmesinin ve sökülen sayacın doğru yazdığının tespitine ilişkin alınan sayaç endeksleri ve yeni takılan sayaç endeksleri üzerinden yapılan okumalar sonucunda tüketilen su bedellerine tahakkuk ettirilen faturaların ... Tarifeler Yönetmeliği Esaslarına uygun olarak yapılmış olduğunu, 23.10.2012 son ödeme tarihli dava konusu faturada yer alan 12.291,82 TL.sı geçmiş dönem borcunun faturanın tanzim tarihinden sonra 22.11.2012 tarihinde ödenmiş olduğu, dolayısıyla davacının davalı idareye asıl alacaktan dolayı bir borcunun bulunmadığı, geçmiş dönem gecikme cezasının 1.775,14 TL olarak hesaplandığı,bu bedel 23.10.2012 son ödeme tarihli dava konusu faturada 1.745,25 TL.sı olarak gösterilmiş olduğunu, geçmiş döneme ait gecikme cezalarının da ödenmiş olduğunu yukarıda açıklanmaya çalışılan nedenlerden dolayı davacının menfi tespit talebinin ise yerinde olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizin 14/02/2024 tarihli 29. Celse 2 nolu ara kararı uyarınca dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları arasında çelişki meydana geldiği görülmekle dosya kapsamında davaya konu sayacın gelen müzekkere cevaplarında imha edildiği anlaşılmakla dosya kapsamında yapılacak inceleme ile mevcut sayacın doğru çalışıp çalışmadığı ve ölçümünün doğru yapıp yapmadığı hususlarında davacının dosyaya sunduğu fatura ödemeleri de dikkate alınarak çelişkiye mahal vermeyecek şekilde denetime elverişli şekilde rapor tanzim edilmesi için dosyanın su tesisatı konusunda uzman makine mühendisi bilirkişiler Makine mühendisi ..., makine mühendisi ... ve makine mühendisi ...'dan alınan 06.05.2024 tarihli bilirkişi raporu ile Dava konusu olan ... marka, 20 mm çapında, ... seri nolu sayacın test ve muayene sonuçlarına göre limitler dahilinde doğru/haksız çalıştığını, Su sayacının değişimi öncesindeki günlük ortalama su sarfiyat miktarının çok yüksek oluşu sebebinin, işyerinde, sayaçtan sonraki dahili tesisatta mevcut olabilecek (niteliği, mahallinde yapılması gereken teknik inceleme ile belirlenebilecek) bir problemden kaynaklanmış olabileceği, ... Abone Sisteminin Cari Hesap sistemiyle çalıştığından dolayı sayaç işaretine göre belirlenen 14.096,00 TL tutarındaki bedelin ödenmesi gerektiğine ve menfi tespit isteminin uygun görülmediğine, ... Genel Müdürlüğü Sayaç Hareketleri Müdürlüğü Test ve Ölçüm Laboratuvarında test ve muayenesi yapılan uyuşmazlık konusu olan sayacın Raporu'nun Sonucunun “Sayaç doğru çalışıyor” şeklinde gelmesi nedeniyle test ve muayene edilen sayacın işaretine göre fatura tahakkuk ettirilmesi işleminde bir yanlışlık olmadığına ve Sanayi Bakanlığı İl Ölçüler ve Ayarlar Müdürlüğü kontrol ve denetiminde yapılan test ve muayene işlemi sonuçlarının kabul edilmemesi gibi bir durumun olamayacağı ve resmi test ve muayene raporuna karşı itirazın yeni bir test ve muayene raporu alınarak yapılabileceği tespit edilmiştir.

Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede davacı şirkete davalı ... tarafından düzenlenen 14.096,00 TL bedelli 03/10/2012 tarihli faturadan kaynaklı davalı kuruma borçlu olmadığının tespitini talep ettiği, dava devam ederken davacı şirket tarafından iş bu bedel ödendiğinden davanın istirdat davasına dönüştüğü; davaya konu sayacın doğru çalışıp çalışmadığı ve davacıya gönderilen faturadan kaynaklı davacının kullandığı su ve ödeyeceği miktarı tespiti hususlarında raporlar alınıştır.

Dosya kapsamında alınan 15/02/2017 tarihli kök bilirkişi raporunda rapor içeriğinde yer alan belgeler davalı tarafından ibraz edildiği takdirde rapor tanzim edilebileceğinin belirtildiği; 21/05/2018 tarihli ek raporda davacı tarafından yapılan ödemeler için davalı ... tarafından açıklamalı belge ve gecikme cezası oluşum tablosu ibraz edilmediğinden değerlendirmenin yapılamadığı, sayaç arızasının olmadığı hususu tespit edilmiştir. Davalı kurum tarafından dosyaya ibraz edilen su sayacına ilişkin Sayaç Hareketleri Müdürlüğü Analiz Sonucu ile girilen bilgiler başlıklı 06/12/2012 tarihli belgede ... sayaç işareti ... seri nolu sayaçta yalnızca "sayaç doğru yazıyor" ibaresinin yer aldığı iş bu belgenin aslı gibidir ibaresi ile Kartal Müşteri Hizmetleri Şefi tarafından imzalandığı anlaşılmıştır. İş bu belgeye dayanak 02/09/2021 tarihli ... müzekkere cevabında "Kurumumuzda ölçüm işlemleri Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Ölçüler ve Standartlar Genel Müdürlüğü Su Sayaçları Tamir ve Ayar İstasyonlarında muayene memuru gözetiminde yapıldığı; ... seri numaralı sayaç imal tarihinden itibaren 10 yıllık kullanım süresini doldurduğundan sayaç ölçümü aynı istasyonda kurum yetkilileri tarafından yapıldığı; ... belgesi 02/09/2015 tarihinde kurumumuza verildiği;... numaralı sayacın ilgili tarihteki metrolojik ve mekanik muayenesine ait teknik bilgi ve raporunun ekte olduğu" ekte yer alan belgeler incelendiğinde davaya konu sayaca dair el yazısı ile S. AYIR ibaresinin de yer aldığı ve 21/11/2011 tarihli metrolojik ve mekanik muayenenin yapılarak ilgili doğru ibaresinin bulunduğu ve evrakın imzalandığı anlaşılmıştır.

Davaya konu sayaçta oluşturulan faturaların kıyas yoluyla oluşturulduğu; yapılan periyodik okumalarda okuma tarihlerinde su sayacı üzerinde malzeme olduğundan okuyucu personel tarafından sağlıklı bir şekilde okuma yapılmadığı için kıyas olarak tahakkuk ettirildiği ayrıca davacıya bilgilendirme yapılmadığı anlaşılmıştır. Davaya konu sayaca ilişkin mahkememizce sayacın doğru çalışıp çalışmadığı hususunda rapor aldırılması istenilmiş ise de sayacın hurdaya ayrılması nedeniyle bu yönde bir inceleme yapılamamıştır. Bu nedenle dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında sayacın hatasız çalıştığı, doğru çalıştığına ilişkin görüşler hükme esas alınmamıştır. Mahkememizce bu hususun ancak sayaç incelenerek bilirkişi raporu ile doğruluğu tespit edilebileceği her ne kadar sayaca ilişkin metrolojik ve mekanik muayenesine ait teknik bilgi ve rapor dosyada mevcut ise de davaya konu sayaca dair el yazısı ile ... ibaresinin de yer aldığı bu durumda davacının sayacın doğru çalışmadığı tespitini desteklediği anlaşılmaktadır. Dosyaya sunulan ... Feriköy Tesisleri için düzenlenen T.C Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Ölçüler ve Standartlar Genel Müdürlüğü Su Sayaçlar Tamir ve Ayar İstasyonları Sicil ve Muayene kartı, iş bu tesisi için verildiği anlaşılmakla davaya konu olan sayacın bu ayar istasyonunda kontrol edildiğine dair dosyada delil bulunmamaktadır. Kimya Mühendisi ... tarafından dosyaya sunulan raporda da "dosyaya sunulmuş olan ... Akreditasyon Belgesinden Deney laboratuvarı olarak faaliyet gösteren ... Genel Müdürlüğü Sayaçlar Şube Müdürlüğü Sayaç Muayene İstasyonunun 2 Eylül 2015 tarihinde ... tarafından akredite olduğu; davaya konu ... nolu sayacın kontrol edilmiş olduğu Abone İşleri ...Başkanlığı Sayaç Hareketleri Şube Müdürlüğü'nün akredite olmadığı da görülmektedir.Davaya konu ... nolu sayacın kontrol edildiği tarihte .... Akreditasyon belgesi... tesislerinde dahi bulunmadığı görülmektedir(BiLGİ: Kuruluş ve organizasyonların faaliyet gösterdikleri sektörlerde artı bir değer katan akreditasyon, her zaman için kaliteli ve güvenli iş uygulamalarını yapıldığını gösterir belgedir.Bireysel eleman ve cihazlardan kaynaklı hatalarının takip edilebilir olduğu ve bireysel hataların minimum olduğu sistemlerdir. Bu sistemlerde elemanlar ,işlerinin eğitimini almış uzmanlar ve bunun yanı sıra kullandıkları tüm ölçüm cihazlarının kalibreli olması ve yazılı prosedürlere göre çalışma zorunluluğu vardır )" davaya konu ... nolu sayacın kontrol edilmiş olduğu ... Dairesi Başkanlığı Sayaç Hareketleri Şube Müdürlüğü'nün akredite olmadığı da tespit edilmiştir.Davaya konu ... nolu su sayacının kontrolünün ...İl Müdürlüğü denetmenleri gözetiminde doğruluk muayenesinin yapılmadığı; 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununa göre muayene edilmediği anlaşılmıştır.

Makine mühendisi ...'tan alınan 18.10.2022 tarihli bilirkişi raporunda da Davaya konu ... nolu su sayacının doğruluk muayenesi kontrolünün ... İl Müdürlüğü denetmenleri gözetiminde bulunan bir kurumda yapılmadığı anlaşıldığını, sayacın akredite veya denetlenen bir kurum tarafından test edilmediği ve bilgi işlem merkezi evrakları üzerindeki çalışmıyor bilgisi, sarfiyat ile ilgili çelişkili olan yazılıp sonradan iptal edilen faturalar da göz önüne alındığında sayacın doğru çalıştığını bildirir dökümanlar güvenilir olmadığı dava konusu sayacın doğru çalıştığı ve doğru ölçüm yaptığı ve hasarsız olduğuna ilişkin kanaat hasıl olmadığı tespit edilmiştir.

Davacının davaya konu sayaç nedeniyle davalı kurum ile yaptığı görüşme neticesinde iptal edilen faturaların mevcut olduğu, sayaç üzerinde yeterli ve gerekli denetimlerin yapılmadığı, davalı kurumun davacıya ait sayacın doğru çalıştığı hususunu ispatlayamadığı, davalı kurum tarafından sunulan sayacın doğru çalıştığına ilişkin belgelerin denetime elverişli olmadığı ve sayacın hurdaya ayrılması nedeniyle de mahkememizce bu hususta inceleme yapılamadığından davaya konu ... nolu sayacın doğru çalıştığı, doğru ölçüm yaptığı ve hasarsız olduğu ispatlanamamıştır.

Davacı tarafından 1.497,13 TL peşin ve 13.200 TL taksit olmak üzere ödenen 14.697,13 TL bedel 12.01.2012- 23.11.2012 arası ödenmemiş döneme ait olduğu; yapılan periyodik okumalarda okuma tarihlerinde su sayacı üzerinde malzeme olduğundan okuyucu personel tarafından sağlıklı bir şekilde okuma yapılmamış olup faturaların kıyas olarak tahakkuk ettirildiği ayrıca aboneye bilgilendirme yapılmadığı gelen müzekkere cevabından anlaşılmakla davacıya iş bu davaya konu fatura kapsamında kıyas yoluyla hesaplama yapıldığı, denetime elverişli olacak şekilde gerçek sayaç değerinin incelenmeden ve varsa önceki dönemlere ait fark gözetilmeden faturaların belirlendiği anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında sayacın doğru çalıştığı kabulü mahkememizce hükme esas alınmadığından dosya kapsamında alınan 13.08.2020 tarihli bilirkişi raporda sayacın doğru çalışmaması nedeniyle yapılan hesaplama dikkate alınarak 20 mm çaplı sayacın kullanım gücünün de göz önüne alınıp değerlendirilmesi suretiyle davaya konu fatura bedelini oluşturan, 05.08.2011- 02.11.2011 tarihleri arasındaki 2363-701 =1662 m3 su sarfiyatı bedeli olarak davacı tarafa ödettirilen (11.811,00 TL) için tüm tahakkukların düzeltilerek ... Md12 - (1) n) ve (o)maddelerine göre mahsuplaşma yoluna gidilmesi gerektiği tespit edilmekle davaya konu sayacın doğru çalıştığı, doğru ölçüm yaptığı ve hasarsız olduğu ispatlanamadığından davacının dava dilekçesinde yer alan menfi tespit talebinin dava devam ederken fatura bedelini istirdat davasına dönüştüğü ve davalı kuruma yapılan ödemelerin de değerlendirildiği 13.08.2020 tarihli bilirkişi raporunda tespit edilen davacı tarafa ödettirilen (11.811,00 TL ) için tüm tahakkukların düzeltilmesi gerektiği anlaşılmakla iş bu miktar üzerinden davacının davasının kısmen kabulü ile, davacının davalı ...'ye ödediği 11.811,00 TL'nin davalı ...'den alınarak davacıya ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE,

2. Davacının davalı ...'ye ödediği 11.811,00 TL'nin davalı ...'den alınarak davacıya ödenmesine,

3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 806,81 TL nispi karar harcının, peşin yatırılan 209,35 TL harcın mahsubu ile noksan kalan 597,46 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4. Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktarın üzerinden hesaplanan 11.811,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5. Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince red edilen miktar üzerinden hesaplanan 2.285,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

6. Davacı tarafından yapılan toplam 7.826,15 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 6.557,50 TL yargılama gideri, 209,35 TL peşin harç, 21,15 TL başvuru harcı toplamı 6.788,00 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

7. Davalı tarafından yapılan toplam 4.550,00 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 3.812,43 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

8. Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının ve teminatın kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,

dair taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen miktar itibarıyla KESİN nitelikteki karar açıkça okunup anlatıldı.10/07/2024

KATİP

¸e-imzalıdır

HAKİM

¸e-imzalıdır