İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/218 E. 2024/516 K.

T.C.

İSTANBUL

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/97

KARAR NO : 2024/478

DAVA : Alacak (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 23/09/2014

KARAR TARİHİ : 14/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

(1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket ya da müşterilerine ait yüklerin taşıma, dağıtım, boşaltım ve istiflenmesine ilişkin düzenlenen 01.01.2013 tarihli araç kira sözleşmesinin ... kiralama şartları başlıklı ek 11. Maddesinde anlaşma fiyatının kilometre 1,79-TL olarak tespit edildiğini, davalı şirket tarafından ... çıkışlı araçların ... ve ilçelerine gönderilmesi sırasında güzergah olarak ... yolu gösterilmiş ise de, bu yolun taşınan yük ve araçların mahiyetine uygun olmaması sebebiyle ... merkeze gider müvekkili şirket araçlarının...'ya giden araçların ise Isparta üstü güzergahı takip durumunda kaldıklarını, davalı şirket tarafından Ocak-Temmuz arası dönem için yapılan kilometre hesaplamasının Korkuteli güzergahı üzerinden yapılmak suretiyle müvekkili şirkete ödeme yapıldığını, ancak müvekkili şirketin zorunlu olarak kullandığı diğer güzergah nedeniyle 15.477 km lik bir fark ortaya çıktığını, Ayrıca ... kiralama şartları başlıklı ek 13. Madde de 10000 km. Tamamlamayan araçların hakedişleri km 0,55 TL den hesaplanacaktır. Hükmünü içermekte olup, 93.162 km farkı taraflarına ödenmesi gerektiğini, bu nedenle davalı şirkete ... 16. Noterliğinin ... tarihli keşide edilen ihtarnamesi ile 10.000 km tamamlanmayan farklardan doğan 60.462,14-TL ile güzergah farkından kaynaklanan 32.690,52- TL olmak üzere toplam 93.152,66-TL nin müvekkili şirkete ödenmesine ihtar olunduğunu, davalı şirket tarafından müvekkili şirkete keşide edilen ... 5. Noterliğinin ... yevmiye no.lu ve ... tarihli ihtarnamesinde Nisan ayı için 8.541-, Temmuz ayı için 6.986, Eylül ayı için 1018 km. Fark ödenmesi gerekmesine karşın, Mayıs, Haziran, Ağustos ayına ilişkin 3.080 km farkın müvekkili şirkete ait sorunlar yüzünden 10.000 km tamamlayamadığından ve kendi güzergahlarını kullanmadığından, güzergah farkından kaynaklanan bedelin ödenmeyeceğinin bildirilmesi nedeniyle mevcut davanın açılmak zorunda kalındığını belirterek,

Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili şirketin 50.000,00-TL alacaklı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

(2) Davalı Tarafın Savunmalarının Özeti:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında düzenlenen 01.01.2013 başlangıç tarihli sözleşmenin genel olarak belirli bir dönem içinde ... depolarından, müşterilerinden veya ...'in belirttiği tesislerden teslim alınıp yine ...'in tamamlayacağı bölgeler içerisinde tedarikçiler tarafından yapılacak taşımaların koşul ve şartlarını belirlemeye yönelik olup, sözleşmenin 4.17. Maddesinde, tedarikçinin araç mamul dağıtımını belirlenen sürelerde, teslimatını en seri bir şekilde ve en kısa yol güzergahlarını kullanarak yerine getirecektir düzenlemesinin yer aldığını, fiyatın kilometre başına 1,79-TL olarak belirlendiğini, en kısa yol güzergahının kullanılması yükümlülüğünün tarafların basiretli tacir sıfatıyla ve karşılıklı mutabakat ile düzenledikleri sözleşmesel bir hüküm olup, bu hükmün 01.1.2013 ile 01.07.2013 tarihler arasında yapılan taşımalar için değiştirildiği ya da müvekkili şirket tarafından bu değişikliğe onay verildiği iddiasının yersiz, mesnetsiz ve gerçeğe aykırı olup, müvekkili şirketin güzergah değişikliğine Ocak ve Temmuz ayları dönemi arasında hiç bir şekilde onay vermediğini, davacının taşıma ile ilgili düzenlediği faturalarda herhangi bir güzergah değişikliğinden kaynaklı kilometre farkı belirtilmediğini, davacının itirazsız kabul ettiği icmallere dayanak düzenlediği faturaların müvekkili şirkete gönderip bedeli itirazsız tahsil edildikten ve aradan bir yıldan fazla bir süre geçtikten sonra güzergah farkından kaynaklı kilometre farkının talep edilmesinin haksız olduğunu, sözleşmenin ek 15. Maddesi uyarınca kilometre garantisinin Ocak ayı içerisinde araç parkına gelen 10 adet araç için geçerli olup, 15 no.lu madde Ocak ayında 10 araç parkta, 10.000 km garantisi ile çalışacak, 10.000 km'ye tamamlanmayan araçların hak edişleri km * 0,55 -TL den hesaplanacaktır. (10 araç için geçerlidir.) parka gelen diğer araçların hakedişleri yapmış oldukları km üzerinden hesaplanacağını, hükmüne haiz olduğunu, müvekkili şirket tarafından sözleşmeye uygun şekilde 10.000 km garantisine tabi olan araçların, 10.000 km yi tamamlamayan kısımlar için sözleşmede belirtildiği şekilde garanti km farkının ödendiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:

1. Bilirkişi kök raporları ve ek raporu.

2. Tüm dosya kapsamı.

(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER:

Davacının davası, araç kiralama sözleşmesinden doğan alacağın tespiti davasıdır.

Davacı taraf, davalı ile aktedilen 01.01.2013 tarihli araç kira sözleşmesinden doğan edimin yerine getirildiğini, ... ve ... illerine yapılan taşımalarda sözleşmeye göre ... yolu güzergah olarak belirlenmiş ise de, bu yolun araçlar için uygun olmaması nedeniyle daha uzun olan ... veya Isparta güzergahı seçildiğinden aradaki fazla yol için hesaplanan bedel ile, sözleşmenin 13. Maddesi uyarınca araçlar için 10.000 km yol yapacak şekilde iş verilmesi gerekirken verilmeyen eksik km’ye ilişkin sözleşmede hesaplanan bedelin tespitini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili ise sözleşme hükümlerine dayanarak davanın reddini talep etmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 106. maddesinde düzenlenen, tespit davası; bir hakkın veya bir hukuki ilişkinin var olup olmadığının yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi için açılan bir dava türüdür. Tespit davası eda davasının öncüsü durumunda olup, aynı maddenin 2. fıkrası uyarınca, eda davası açılması mümkün olan hallerde davacının tespit davası açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararının bulunması şarttır. Hukuki yararın varlığının kabulü için ise, talepte bulunanın hakkının tehlike altında bulunması ve verilecek bu tespit kararının bu tehlikeyi bertaraf edici nitelikte bulunması gereklidir. ( Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2016/4880 Esas 2017/3679 Karar)

Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacının sözleşme dışı güzergahı kullanana araçlar nedeniyle davalıdan taşıma bedeli ve eksik verildiği ileri sürülen iş bedelinin talep edip edemeyeceği noktasında toplandığı, davacının eda davası ile talep edebileceği alacak kalemlerini tespit davasına konu edemeyeceği, eş deyişle davacının eda davası açma imkanı var iken eldeki tespit davasını açmakta hukuki yararı bulunmadığı anlaşıldığından davacının davasının hukuki yarar yokluğu nedeniyle dava şartı yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;

Davacının davasının hukuki yarar bulunmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan REDDİNE,

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 427,60 TL maktu karar harcının peşin yatırılan 853,90 TL harçtan mahsubu ile bakiye 426,30 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,

Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

Davalı tarafından yapılan 1.500,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

Taraflarca yatırılan bakiye gider ve delil avanslarının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 14/06/2024

KATİP

¸e-imzalıdır

HAKİM

¸e-imzalıdır

Harç/ Masraf Dökümü

Peşin Harç : 853,90 TL

Karar Harcı : 427,60 TL

Bakiye Harç : 426,90 TL

Davacı Gider Avansı

Yatırılan Avans : 6.950,00 TL

Davalı Gider Avansı

Yatırılan Avans : 1.500,00 TL

Yargılama Gideri Detayları

Bilirkişi Ücreti : 7.500,00 TL

Posta Giderleri : 450,00 TL