Karar Detayı

T.C. GAZİANTEP BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ..............

T.C.

G A Z İ A N T E P

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ

3. H U K U K D A İ R E S İ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

Esas No : ..........

Karar No : ...........

Başkan : ................

Üye :................

Üye : ..............

Katip : .............

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ........

TARİHİ : ............

NUMARASI :............

DAVACI : ..............

VEKİLİ : Av...............

DAVALILAR : 1............

VEKİLİ : Av. ................

DAVALI :...............

VEKİLLERİ : Av. ..............

İHBAR OLUNAN : ..............

VEKİLİ : Av. .............

İSTİNAF KARARININ

TARİHİ : 11/09/2024

YAZIM TARİHİ : 11/09/2024

Davalılar ............... vekili ile davalı ................. vekili tarafından süresinde verilen dilekçeler ile yukarıda tarih ve sayısı gösterilen mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılması talep edildiğinden, istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda, gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 31/10/2018 tarihinde davacı ..............'ın kullandığı ................. plakalı motosiklet ile davalı .................. adına kayıtlı, davalı ..............'ın kullandığı ve ........... şirketince ............ poliçesi ile sigortalanmış olan ............ plakalı aracın çarpışması sonucunda müvekkilinin yaralandığını, sigorta şirketine başvuru yapıldığını ancak cevap verilmediğini, bu nedenlerle şimdilik .............. TL geçici iş göremezlik, ............ TL sürekli iş göremezlik olmak üzere .............. TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalılardan tahsiline, ................ TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte sigorta şirketi dışındaki diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini dava etmiş, yargılama aşamasında maddi tazminat talebini HMK'nın 107/2. maddesi gereğince .............. TL olarak arttırmıştır.

II. CEVAP

1.Davalı ............... vekili cevap dilekçesinde; davacıların başvuru dilekçesinde eksik belgeler olduğunu, gelir belgesi sunulmadan tazminat hesabı yapılamayacağını, bu nedenle dava şartı noksanlığı sebebi ile de davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalılar .............. vekili ibraz etmiş olduğu cevap dilekçesi ile; dava konusu trafik kazasına karışan ............. plakalı motosiklet sürücüsü davalı ..............'ın aşırı hız ve dikkatsiz seyri sırasında direksiyon hakimiyetini kaybedip şerit tecavüzü yaparak davalının aracına çarptığını, kazanın oluşumunda Karayolları Trafik Kanunu hükümleri doğrultusunda asli ve tam kusurlu olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulü ile .............. TL geçici iş göremezlik tazminatı ve .............. TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile ............... TL manevi tazminatın davalılar ............. yönünden kaza tarihinden itibaren, diğer davalı sigorta şirketi yönünden ise ............... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BAM KALDIRMA KARARI

Mahkeme kararının istinaf edilmesi üzerine, .................. K. sayılı ilamı ile; "...Tazminat hesaplaması 01/06/2015 tarihli yeni ZMSS Genel Şartlarına göre yapılmış ise de; .............. sayılı kararı ile; KTK'nın 90. maddesindeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir" bölümündeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle; destek tazminatı hesabında, yeni ........... Genel Şartları ekindeki cetvellerde yer alan %1,8 teknik faiz uygulaması mümkün olmayıp, genel şart değişikliğinden önceki yargısal uygulamalar doğrultusunda progresif rant formülüne göre tazminat hesabı gerektiğinden, bu hususta yapılan istinaf itirazının kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına.." gerekçesiyle mahkemece verilen karar kaldırılmıştır.

V. KALDIRMA KARARI SONRASI VERİLEN KARAR

Mahkemece yeniden yapılan yargılama sonunda; "...Davanın KABULÜ ile; .............. TL kalıcı işgöremezlik zararı ve .............. TL geçici işgöremezlik zararı olmak üzere toplam ............... TL'nin (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ............ TL ile sınırlı olmak üzere) .............. TL'sinin davalılar ............. bakımından kaza tarihi olan ............... tarihinden davalı sigorta şirketi bakımından ise .............. tarihinden bakiye .............. TL'nin (sigorta şirketi bakımından ............... TL ile sınırlı olmak kaydıyla) ıslah tarihi olan ............ tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine..." karar verilmiştir.

VI. İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalılar ............... vekili ile davalı ............... vekili süresi içerisinde istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

1. Davalı .............. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafından KTK'nın 6704 sayılı yasa ile değişik 97. maddesine ve ............. genel şartlarına uygun başvuru yapılmaması nedeni ile davanın dava şartı yokluğunda reddi gerektiğini, geçici iş görmezlikten doğan zararların 01/06/2015 tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası genel şartlarının yürürlüğe girmesi ile poliçe teminatı dışına çıkartıldığını ve sorumluluğun ................ geçtiğini, bakıcı giderlerinden sorumlu olmadıklarını, aktüerya bilirkişi raporunun davacıya usulüne uygun tebliğ edilmesine rağmen davacının rapora itiraz etmediğini, raporun davacı taraf yönünden kesinleştiğini, kusur tespitinin ATK Trafik İhtisas Dairesi tarafından yapılması gerektiğini, maluliyet oranının ........... tarafından belirlenmesi gerektiğini, tazminat hesabının TRH 2010 mortalite tablosu ile %1.8 teknik faiz uygulanarak hesaplanması gerektiğini, maluliyet raporunun kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren faiz işletilmesi gerektiğini, davacının koruyucu ekipman ve kask takmaması nedeni ile müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, ilk derece mahkemesince soruşturma ve kovuşturma dosyası celp edilmeden hüküm kurulduğunu, bu nedenlerle mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalılar ................ vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafın bozma öncesi raporlara itiraz etmemiş olması nedeniyle tarafları lehine doğan usuli kazanılmış hakların ihlal edildiğini, davacı tarafça ............... tarihinde değer artırım dilekçesinin verildiği, fazlaya dair hakların saklı tutulmadığını, mahkemenin kaldırma kararı öncesi hükme esas alınan raporundaki verilerin hükme esas alınması gerekirken 2024 yılı asgari ücret verilerine göre yapılan hesaplamanın hükme esas alınmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının asli ve tam kusurlu olduğunu, müterafik kusurun dikkate alınması gerektiğini, hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, davacının maluliyetinin bulunmadığını, bu nedenlerle mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Değerlendirme ve Sonuç:

1. Dava, trafik kazası sonucu maruz kalınan bedensel zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. Somut olayda, mahkemenin ilk kararı tazminat hesaplamasının progresif rant yöntemine göre hesaplama yapılması gerekçesi ile dairemizin ............... K. sayılı kararı ile kaldırılmış, yapılan yargılama neticesinde ............. asgari ücret verileri ve progresif rant yöntemine göre ek rapor alınmış, davacının ................. TL zararının bulunduğu tespit edilmiştir. Davacı taraf davasını bu şekilde ıslah etmiş, ilk derece mahkemesince davanın bu miktar üzerinden kabulüne karar verilmiştir.

3. Sorumluluk hukukunun temel amacı, bir kimsenin malvarlığında iradesi dışında meydana gelen eksilmeleri aynen veya nakden gidererek zarar görenin zarar verici olay sonucunda malvarlığında eksilen değer yerine nitelik veya nicelik yönünden eş bir değer koymaktır. Bu anlamda gerçek zararın belirlenmesi ve giderilmesi önem arz etmektedir. Bu nedenle gerçek zararın belirlenmesi bakımından karar tarihine en yakın tarihlerdeki ölçütlerin kullanılması gerekmektedir. Asgari ücret, kamu düzeni ile ilgili olup, mahkemece re’sen göz önünde tutulması zorunludur.

4. Usule ilişkin kazanılmış hak ilkesi, usul hukukuna ilk olarak Yargıtayın içtihadı birleştirme kararlarıyla girmiştir. Söz konusu içtihadı birleştirme kararlarıyla çizilen çerçeveye göre bu ilke; ilk derece mahkemeleri bakımından mahkemenin bozma kararına uyması hâlinde artık bozma kararı doğrultusunda inceleme yapmak ve/veya hüküm vermek zorunda olmasını, ayrıca bozma kararı dışında kalan kısım hakkında yeniden inceleme yaparak karar verememesini, temyiz mercii yönünden ise bozma kararında belirtilen bozma gerekçeleriyle kendisinin de bağlı olmasını ve bozma kararı dışında kalan kısım hakkında tekrar inceleme yapamamasını ifade etmektedir (bazı farklarla birlikte bkz. ................. 3, 4). Anılan hükmün usule ilişkin bir işlem olan bilirkişi raporuna itiraz edilmemesi hâline, rapora itiraz etmeyen tarafın maddi hukuka yönelik bir hakkını sona erdirecek ya da diğer taraf lehine bu nitelikte bir hakkın doğmasına yol açacak biçimde sonuç bağladığı söylenemez. Başka bir anlatımla bilirkişi raporuna itiraz biçimindeki usul işleminin yapılmamasının ortadan kaldırabileceği tek hak, yine usuli bir hak olan rapora itiraz etme hakkıdır. Nitekim Kanun’un 94. maddesinin (3) numaralı fıkrasında da ifade edildiği üzere tarafın kesin süre içinde yapması gereken bir işlemi süresi içinde yapmaması sadece o işlemi yapma hakkını ortadan kaldırabilir. Aksi yöndeki kabul Kanun’un 281. maddesinin (3) numaralı fıkrasının mahkemenin gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla tekrar inceleme yaptırabileceği biçimindeki hükmünü anlamsız ve işlevsiz kılacağı gibi Kanun’un kendi hükümleri arasında da çelişki oluşturacaktır. Dolayısıyla bilirkişi raporuna itirazla ilgili anılan usul kuralından bir tarafın alacağını talep edemeyeceği anlamının çıkarılması, kuralın öngörülemez biçimde yorumlanması suretiyle ulaşılan bir sonuç olacaktır.

Bu itibarla Kanun'un bilirkişi raporuna itiraz müessesesiyle ilgili söz konusu hükmünün, bilirkişi raporuna itiraz edilmemesine karşı taraf lehine usule ilişkin kazanılmış hak oluşturma sonucunu bağladığı biçimindeki bir yorumun anılan hükme yönelik öngörülebilir bir yorum olmadığı sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla yargılama sırasında alınan ilk bilirkişi raporuna itiraz edilmediği için talep miktarının bu raporda hesaplanandan fazla olan kısmının davalı lehine usule ilişkin kazanılmış hak oluştuğu gerekçesiyle reddedilmesine ilişkin söz konusu müdahalenin kanuni bir dayanağının bulunmadığı görülmektedir.( ............... )

5. Buna göre, davacının kaldırma öncesi bilirkişi raporuna itiraz etmemiş olması karşı taraf lehine usulü müktesep hak oluşturmayacağından davalıların bu hususa ilişkin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. Davalıların bu konu dışındaki istinaf itirazları kaldırma kararı ile değerlendirilmiş olduğundan yeniden inceleme konusu yapılmamış ve davalılar vekillerinin istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Vll. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

1. İncelenen kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b,1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE.

2. Alınması gerekli .............. TL maktu istinaf karar ve ilam harcından istinaf yoluna başvurulurken peşin alınan ............... TL harcın mahsubu ile bakiye ............. TL'nin davalı ... AŞ.den alınarak hazineye irad kaydına.

3. Alınması gerekli ............. TL nispi istinaf karar ve ilam harcından istinaf yoluna başvurulurken peşin alınan ............. TL harcın mahsubu ile bakiye kalan ............... TL harcın davalılar ............... 'dan alınarak hazineye irad kaydına.

4. İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına.

5. Taraflar tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına.

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 361. ve devamı maddeleri uyarınca kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyizi kabil olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

11/09/2024

Başkan

Üye

Üye

Katip

B.Ş.