Gaziantep BAM 11. HD 2022/1780 E. 2024/626 K.

T.C.

GAZİANTEP

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : .......

KARAR NO : ....

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : . . .....

ÜYE : .......

ÜYE : .....

KATİP : .....

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : GAZİANTEP 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ :.....

NUMARASI : .......

ASIL VE BİRLEŞEN

DAVADA DAVACILAR : 1-....

	2. ......

VEKİLLER İ : Av. .......

Av. ....

ASIL DAVADA DAVALI : .......

VEKİLİ : Av. ....

BİRLEŞEN DAVADA

DAVALI : ....

DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Kambiyo Senedinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ :.....

YAZIM TARİHİ : ...

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar asıl ve birleşen davada davacılar vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA: Asıl davada davacılar vekili, lehtarı müvekkileri, son hamili . .. . . . olan . numaralı,.... keşide tarihli, .....-TL bedelli çekin, bankalar ......'nde muhatap banka olan ....... şubesine sorulması üzerine müvekkillerinin çekten haberdar olduğunu, müvekkillerinin böyle bir çeke imza atmadığını, imzaların sahte olduğunu beyanla ..... seri numaralı çekten dolayı müvekkillerinin borçlu olmadığının tespiti ile davalının tazminata mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacılar vekili, müvekkillerinin dava konusu çeklerden haricen haberdar olduğunu, çeklere ilişkin sahtecilik iddialarının bulunduğunu, çeklerdeki aidiyetinin ilk görünüşte fark edilebilir nitelikte olduğunu belirterek... çek nolu .... tarihli, ..... TL bedelli ve .... çek nolu ..... tarihli,...... TL bedelli çeklerden dolayı müvekkillerinin borçlu olmadığının tespiti ile asgari %. tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Asıl davada davalı vekili, davaya ilişkin olarak ...... davaların görülmekte olduğunu, bu sebeple derdestlik yönünden davanın usulden reddinin gerektiğini, davanın, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu mahkemelerde açılabileceğini, bu sebeple davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davanın İstanbul mahkemelerinde açılması gerektiğini, henüz arkası yazılmayan çekle ilgili olarak müvekkilinin imza uyuşmazlığından haberi bulunmadığını, müvekkilinin iyi niyetli olduğunu, ispat yükünün davacı üzerinde bulunduğunu beyanla davanın reddi ile tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davalı vekili, dava konusu çekler hakkında ......esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açıldığını, yargılama sonunda davanın reddine karar verildiğini, ancak verilen kararın kesinleşmediğini, bu nedenle iş bu davanın aynı mahiyette olması sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davaya konu çeklerin borçlu . . .. . .. .. tarafından kredi borcu ödemelerine karşılık olarak temlik cirosuyla müvekkili bankaya verildiğini, müvekkili bankanın iyi niyetli üçüncü kişi olduğunu, davacı tarafın söz konusu iddialarını müvekkiline karşı ileri süremeyeceğini belirterek davanın reddi ile %.. kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; ticari hayatın olağan akışı nazara alındığında çeklerin keşide tarihinden çok önce dolaşıma girdiği bilindiği, çek tevdi bordrosunun tarihi ile çekin keşide tarihi arasında olağan akışa aykırı bir süre görülmediği, çekin daha önceden keşideci tarafından imzalandığına dair aslı mahkeme kararıyla zayi olduğu tespit edilen çek tevdi bordrosu olunca keşide tarihinden kısa bir zaman önce şirkette yetkili olan kişilerin de imza incelemesi davanın aydınlatılması için zaruri hale geldiği, bu sebeple çek tevdi bordrosu dikkate alınarak davacı şirket yetkilileri . ., . . ve . ... istiktap davetiyesi çıkarıldığı, . ... gelmiş ise de usulüne uygun yapılan tebligata rağmen davacı şirketin diğer yetkili temsilcilerinin davete icabet etmedikleri, bu nedenle davacıların davaya konu çekler üzerinde atılı imzalarının eli ürünü olduğu ve atılı imzaları kabul etmiş sayılacaklarının değerlendirildiği gerekçesiyle asıl dava yönünden davanın reddine, davacının kötü niyetini ispata yarar bir bilgi ve belge dosyaya yansımadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine, birleşen dava yönünden; davaya konu çek üzerindeki lehtar imzasının davacı......ve ciranta imzasının davacı . .. ...... şirketi yetkili . ..... eli ürünü olmadığından bahisle iş bu menfi tespit davasının açıldığı, buna göre davacıların imzalarının bulunduğu kurumlardan imza asıllarının celp edildiği ve davacının imza örnekleri mahkeme huzurunda alınmış olup çekteki imzanın davacıya ait olup olmadığı yönünde rapor alındığı, raporda bir takım teknikler kullanılarak imza analizi yapılmış olup, çek asıllarındaki ...... Euro, .... TL ve .....-TL bedelli çeklerin arka yüzlerinde bulunan birinci ciroya ait "....." başlıklı kaşe işleri üzerinde şirket yetkilisine atfen atılmış olan imzaların, mevcut karşılaştırma belgelerindeki imzalarına kıyasla ve grafolojik tanı unsurları bakımından aralarında saptanan farklılıklara nazaran ...... yetkilisi . .... eli ürünü olmadığı, inceleme konusu belirtilen ....-Euro, .....-TL ve .....-TL bedelli çeklerin arka yüzlerinde bulunan ikinci ciroya ait '......' başlıklı kaşe işleri üzerine şirket yetkilisine atfen atılmış olan imzaların, mecut karşılaştırma belgelerindeki imzalarına kıyasla ve grafolojik tanı unsurları bakımından aralarında saptanan farklılıklara nazaran . ... yetkilisi . .... eli ürünü olmadığının belirtildiği, tüm bu hususlar doğrultusunda, birleşen dava yönünden; bilirkişi takibe konulan çeklerdeki lehtar imzasının davacı .... .. .. ve... yetkilisi . ... ve ciranta imzasının davacı . .. .. ve .. .. şirketi yetkili . ... eli ürünü olmadığı, taklit imza mahiyetinde oluşturulduğu, bunun da bilirkişi raporları raporu ile doğrulandığı, raporların detaylı, gerekçeli ve denetime elverişli olduğu gözetilerek anılan raporlar hükme esas alınmış olup davacının davası kabulüne, davalının kötü niyetini ispata yarar bir bilgi ve belge dosyaya yansımadığından davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ: Asıl ve birleşen davada davacılar vekili, davalı . . ..'nin ileri tarihli çek itirazlarının savunmanın genişletilmesi yasağı nedeniyle reddi gerektiğini, davalı tarafın ileri tarihli çek itirazına yönelik sunmuş olduğu çek suret fotokopisi üzerinde tahrifat yapıldığını, dava konusu çeke ilişkin olarak verilen ve istinaf aşamasında onanan icra hukuk mahkemesi kararının da haklılıklarını ispatladığını, davalı tarafın sunmuş olduğu çekin tevdi bordrosundaki imzaya ayrıca ve açıkça itiraz ettiklerinden dolayı çek tevdi bordrosundaki imzanın müvekkiline ait olup olmadığına yönelik bir karar verilmeden, eski tarihli yetkili imzaları üzerinde imza incelemesi yapılmasına yönelik isticvap kararı verilerek davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu elirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle; İİK 72 maddesi gereğince asıl ve birleşen davalarda kambiyo senedindeki imza inkarına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf edenin sıfatı, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

İmza incelemesine yönelik hükme esas alınan bilirkişi heyet raporda, .. Euro, ... TL ve ...-TL bedelli çeklerin arka yüzlerinde bulunan birinci ciroya ait '......' başlıklı kaşe işleri üzerinde şirket yetkilisine atfen atılmış olan imzaların, mevcut karşılaştırma belgelerindeki imzalarına kayısla ve grafolojik tanı unsurları bakımından aralarında saptanan farklılıklara nazaran ........ yetkilisi .... ...... eli ürünü olmadığı, inceleme konusu belirtilen ...-Euro, .....-TL ve ...-TL bedelli çeklerin arka yüzlerinde bulunan ikinci ciroya ait '.....' başlıklı kaşe işleri üzerine şirket yetkilisine atfen atılmış olan imzaların, mecut karşılaştırma belgelerindeki imzalarına kıyasla ve grafolojik tanı unsurları bakımından aralarında saptanan farklılıklara nazaran .... .. .. Ve .. .. yetkilisi . .. eli ürünü olmadığı belirtilmiştir.

Mahkemece asıl dava bakımından davalının aslını ibraz edemediği çek tevdi bordrosu uyarınca, inceleme konusu çekin ileri tarihli düzenlendiği, bordro tanzim tarihi uyarınca yetkili olan şirketin eski yetkili temsilcilerinin imza örnekleri alınamadığından, istiktap davetiyesine icabet etmediğinden bahisle davanın reddine karar verilmiştir. Davacılar vekili ise aşamadaki beyanlarında çek tevdi bordrosundaki . ... kaşesi altındaki imzaya itiraz ederek içeriğine karşı çıkmıştır. Davalı . . . .. vekilince .....tarihli çek tevdi bordrosunun aslı sunulamamış, bunun yerine . ...... Karar sayılı 1.......tarihli TTK'nın 82/7 maddesi gereğince temlik eden ... .. tarafından alınmış zayi belgesi verilmesine ilişkin kararı dosyaya ibraz edilmiştir.

TTK'nın 82/7 maddesi kapsamında bir tacirin geçerli bir şekilde zayi belgesi almış olması iddiasını ispatlaması için tek başına yeterli değildir. Bir başka söyleyişle, zayi belgesi verilmesine ilişkin hasımsız davada verilen karar, anılan belgedeki imzanın davacı tarafa ait olduğunun ispatında kesin delil mahiyetinde olmadığı gibi, davalı tarafı da ispat yükümlülüğünden kurtarmaz. Defter ve belgeleri zayi olan tacirin zayi belgesi alması, defter ve belgeleri ibrazdan kaçınma gibi ağır hukuki yaptırımın sonuçlarından kurtarmaktaysa da, ispat yükünde yer değişikliğine yol açmaz...... Somut olayda asıl davada davalı yanın ileri tarihli çek düzenlendiğine yönelik savunmasına dayanak teşkil eden .... tarihli çek tevdi bordrosundaki davacı şirket kaşesi altındaki imza inkar edildiğine, evrak aslı da sunulamadığına göre davalı tarafın bu yöndeki iddiasını ispat etmesi gerekir. .... tarihli zayi belgesi verilmesine ilişkin karar da ispat yükünde yer değişikliği yaratmaz. Çek tevdi bordrosundaki davacı şirketten sadır olmuş imzanın aidiyetinde ispat yükü halen davalı üzerindedir.

Kabule göre ise, yerel mahkemenin .... tarihi itibariyle şirket eski yetkili temsilcileri hakkında isticvap ve istiktap davetine icabet edilmediğinden bahisle imza içeriğinin kabul edilmiş sayılmasına yönelik gerekçesi HMK'nın 169 vd. maddelerine aykırıdır. Şöyle ki, isticvap ile davanın tarafları duruşmaya celp edilebilirse de, şirket eski temsilcisi ya da yöneticisinin davacı tüzel kişilik ile bağı ve temsil yetkisi kalmadığından eski temsilcilere çıkartılan isticvap davetiyelerine icabet edilmediği takdirde HMK'nın 171. maddesi gereğince imza içeriğinin kabul edilmiş sayılacağına yönelik yaptırım işletilemez. Zira bu kişiler davanın tarafı değillerdir.

HMK'nın 222. maddesi gereğince mahkemece ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına re'sen veya tarafların talebi üzerine karar verilebilir. Buna göre, her ne kadar çek tevdi bordrosu fotokopi belge olarak sunulup da kaşe altındaki imzanın davacı şirkete aidiyeti ispatlanamamışsa da, asıl davada davalı . . . ..'nin ileri tarihli çek düzenlendiği iddiası karşısında davacıların defterleri .... bilirkişi marifetiyle incelettirilerek, asıl davaya konu . .. . . . olan . numaralı, .... keşide tarihli, ......-TL bedelli çekin davacıların defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, kayıtlı ise hangi tarihte ticari defterlerinde giriş ve çıkış ciro kaydının bulunduğu, davalının sunduğu tevdi bordrosu ....tarihi itibariyle defterlerde kayıtlı olup olmadığı yönünde rapor aldırılması gerekirken bu hususun göz ardı edilerek eksik incelemeye dayalı karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Davacılar defterlerinde ..... tarihi itibariyle asıl davaya konu çekin giriş çıkış ciro kaydı tespit edildiği takdirde ise bu durumda, yani ikinci aşamada anılan tarih itibariyle şirket yetkili temsilcilerinin ..... öncesine yönelik ıslak imza örnekleri ilgili kurumlardan celp ettirilerek (isticvap hükümleri uygulanmaksızın) imza incelemesi yaptırılmalı, sonucuna göre karar verilmelidir.

Açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin asıl dava yönünden istinaf sebepleri yerinde olup, ilk derece mahkemesince davanın esasına yönelik yukarıda belirtilen şekilde delillerin toplanarak yeniden karar verilmesi için istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a.(6) maddesi uyarınca kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1. Asıl davada davacılar .......vekilinin vaki istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1. a.(6) maddesi uyarınca KABULÜNE,

2. ...... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3. Dosyanın yukarıda işaret edilen eksikliklerin ikmali ile oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere yeniden görülmesi için kararı veren mahal mahkemesine iadesine,

4. Davacılar vekili tarafından yatırılan istinaf peşin karar harcı 80,70 TL'nin ilk derece mahkemesi tarafından talep halinde iadesine,

5. İstinaf masraflarının ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda nazara alınmasına,

6. İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

7. HMK'nın 359/4 maddesi gereğince işbu kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

Dair, dosya üzerinden yapılan tetkikat neticesinde HMK'nın 353. maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir...

. .

Başkan .

¸e-imzalıdır

....

Üye ...

¸e-imzalıdır

. .....

Üye ...

¸e-imzalıdır

. . .

Katip .

¸e-imzalıdır

NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."