Gaziantep BAM 11. HD 2022/1726 E. 2024/392 K.

T.C.

GAZİANTEP

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : .......

KARAR NO : .........

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ...........

ÜYE : ...........

ÜYE : ..........

KATİP :...........

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : GAZİANTEP 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : ..........

NUMARASI : .........

DAVACI : ...........

VEKİLİ : Av. .......

DAVALI : ...........

VEKİLİ : Av. A.............

DAVANIN KONUSU : İstirdat

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : .........

YAZIM TARİHİ : ..............

Taraflar arasında görülen davada ......... sayılı dosyasında verilen......... tarihli kararın istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- K A R A R -

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ............. açmış oldukları zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali davasında........ tarihli ara kararının .. numaralı kararı uyarınca taraflarına davaya konu çek hakkında ...........'ne karşı istirdat davası açmak için kesin süre verildiğini, taraflarınca bu kesin süre içinde ......... talep ettiği bu davayı açtıklarını, müvekkili firmanın ....... . . . ait keşidecisi . . ...........keşide tarihli...... TL tutarlı çekin müşterisi tarafından kendisine ciro yolu ile geçtiksen sonra müvekkili firmanın . ........... Adına çeki ciro ederek dava dışı diğer .....adet çek ile birlikte .......... kargo aracılığıyla müşterisine gönderildiğini, ....... kargo tarafından sunulan mail ile müvekkili firmaya bilgi verilerek gönderdikleri çeklerin bulunduğu kargoların ve başkaca kargoların kargo şirketi elemanı tarafından çalındığı bilgisinin verildiğini, kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali davasında davaya konu çekin kötü niyetli firmaların ve şahısların eline geçmiş olma ihtimali öngörülerek talep ettikleri ihtiyati tedbiri............. esas sayılı dosyası ile davaya konu çek hakkında taleplerinin kabul edilerek ihtiyati tedbir ödeme yasağı kararı verildiğini, ortada sahtecilik ve dolandırıcılık olayının bulunduğunu, çeki çalan şahıslar tarafından sahte kaşe ve cirolarla bu paranın tahsili yoluna gittiklerini, davalı firmanın yetkili meşru hamil olmadığını, çekin gerçek yetkili hamil.............. ulaşmamış olması nedeniyle ciro silsilesinde kopukluk meydana geldiğini, davaya konu çeki elinde bulundurduğunu beyan eden davalı şirketin söz konusu çekin yetkili meşru hamili olmadığını ileri sürerek davalı kabulü ile . . . . ait ...... keşide tarihli ...... TL tutarlı çekin taraflarına istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu çekin iyi niyetli meşru hamili olduğunu, çeki faturalı para alacağına karşılık çekin arkasında cirosu olan ...........den cirola aldığını, çekin kayıp olduğu iddiası ile ilgili hiçbir bilgisinin ve sorumluluğunun olmadığını, müvekkilinin çeki faturalı alacağına karşılık ticari defterlerine de kaydererek aldığını, çek aslının keşidecisi tarafından icra dairesinden alındığını, çekin taraflarında olmadığını, davanın yetkili mahkemede açılmadığını, yetkili mahkemenin müvekkilinin adresinin bağlı bulunduğu . . . ... olduğunu, davacının bu istirdat davasını açmadan önce dava şartı olan arabuluculuk yoluna başvurmadığını, çekin illetten mücerret olma özelliği dikkate alındığında davacı ile dava dışı şirket arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmaması, davalının davaya konu çeki kötü niyetle veya ağır kusurla iktisap ettiği anlamına gelmeyeceğini belirterek davanın reddine, davacının davaya konu çekin bedelinin .....oranında kötü niyet tazminatı ödemesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, "...Dava konusu çeke hamil olarak görünen davalının çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispat yükü davacı tarafa ait olup, dava konusu çekin davacının her ne suretle olursa olsun rızası hilafına elinden çıktığının belirlenmesi ve bu kapsamda zayi nedeniyle çek iptali davasının açılmış olması, davalının çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispata yeterli değildir. Anılan yasal düzenlemeler ve tespitler uyarınca, çalınan veya kaybedilen bir çeki elinde bulunduran son hamil hakkını müteselsil ve birbirine bağlı cirolara dayandırıp da çeki iktisap ederken de çalıntı veya kayıp bir çek olduğunu bilmiyor veya bilmesi gerekmiyor ise veyahut da çeki iktisap etmekte ağır bir kusuru yoksa kayıp veya çalınmış olsa bile elindeki çeki geri vermekle yükümlü değildir. Neticeten, iddia, savunma, taraflarca sunulan deliller ve tüm dosya kapsamı itibariyle davalının düzgün olan ciro silsilesine göre çeklere hamil olduğu, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi (6762 sayılı TTK m. 704) kapsamında davalının çeki iktisabında kötü niyetinin yahut ağır kusurunun bulunduğu ispat edilemediğinden davanın reddine" karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece eksik inceleme ve değerlendirme neticesinde yasa ve hukuka aykırı bir şekilde karar verildiğini, müvekkili firmanın .... . . . ait, keşidecisi . ............. TL tutarlı çek müşterisi tarafından kendisine ciro yolu ile geçtikten sonra müvekkili firma da . ........adına çek ciro edilerek dava dışı diğer .adet çekle beraber ... Kargo aracılığıyla müşterisine gönderildiğini, .... kargo tarafından mail ile müvekkili firmaya bilgi verilerek göndermiş oldukları çeklerin bulunduğu kargoların ve başkaca kargoların kargo şirketi elemanı tarafından çalındığının bilgisinin verildiğini, bu durumun taraflarına bildirilmesi üzerine çeklerin çalınmış olması nedeniyle ...........sayılı dosya ile çalınma nedeniyle kıymetli evrak iptali davasının açıldığını, açmış oldukları kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali davasında davaya konu çekin kötüniyetli firmaların ve şahısların eline geçmiş olma ihtimali öngürülerek talep ettikleri ihtiyati tedbirin............esas sayılı dosyası ile davaya konu çek hakkında taleplerinin kabul edilerek ihtiyati tedbir ödeme yasağı kararı verildiğini, ............ zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptali davasının yargılaması devam ederken davalı....... . . . . . .. ..'nin davaya konu çeklerden . . . . ait, keşidecisi........tutarlı çekin kendisinde olduğunun bildirildiğini, bunun üzerine mahkemece taraflarına bu istirdat davasının açılması için süre verildiğini, ortada sahtecilik ve dolandırıcılık olayının bulunduğunu, çeki çalan şahısların sahte kaşe ve cirolarla bu paranın tahsili yoluna gittiklerini, davalı firmanın yetkili meşru hamil olmadığını, çekin gerçek yetkili hamilinin . ..........ulaşmamış olması nedeniyle ciro silsilesinde kopukluk meydana geldiğini, davaya konu çekin kötü niyetli firmaların ve şahısların eline geçtiği ve sahte kaşe ve imzalarla çekin tahsili yoluna gidildiğini, yerel mahkeme kararında çeki elinde bulunduran hamilin ağır bir kusuru olmadığından hareketle karar verilmiş ise de ortada dolandırıcılık ve evrakta sahtecilik gibi unsurlarında olduğu göz önüne alındığında sırf ağır kusuru olmadığından hareketle hamilin bu çeki tahsil etmesinin hukuk düzeni tarafından korunmayacağının ortada olduğunu, müvekkilinin çek iptali davası ve akabinde verilen karar uyarınca istirdat davası açmadan başka çaresinin olmayıp, mahkemeye elinde bulunan tüm delilleri sunduğunu, mahkemece ilgili yerlere sunmuş oldukları deliller ışığında müzekkere yazılıp davanın esası hakkında inceleme yapılması gerekirken bu şekilde davanın reddedilmesinin hiç bir kusuru bulunmayan müvekkilinin maddi anlamda telafisi imkansız şekilde mağdur olması anlamına geldiğini belirterek ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

HMK'nın 353.maddesine göre inceleme yapıldığından duruşma açılmamıştır.

İstinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi hükmü uyarınca, istinaf edenin sıfatı, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava, çek istirdadı istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

TTK'nın 790. maddesi “ cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır”, TTK'nın 792. maddesi “çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür” hükümlerini içermektedir. Dava konusu çek üzerindeki ciro silsilesinin müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan oluşmasına göre davalının yetkili hamil sayılması gerekmektedir. Davalının dava konusu çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu ispatlanamadığına göre mahkemece davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşıldığından, davacı vekilinin tüm istinaf itirazlarının reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1. b. 1 maddesi uyarınca esastan REDDİNE,

2. İstinaf isteminde bulunan davacı tarafından yatırılması gereken 427,60 TL istinaf karar harcının peşin alınan 80,70 TL’den mahsubu ile bakiye 346,90 TL'nin davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,

3. Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4. HMK'nın 333. maddesi uyarınca artan gider avansının ilgili tarafa geri verilmesine,

5. HMK'nın 359. maddesi uyarınca kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

Dair, HMK'nin 353 ve 362/1-a bendi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 28/03/2024

..

Başkan

.

e-imzalıdır

.

Üye

.

e-imzalıdır

Üye

.

e-imzalıdır

.

Katip

e-imzalıdır

NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."