Erzurum BAM 3. HD 2024/613 E. 2024/897 K.

T.C.

ERZURUM

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/613

KARAR NO : 2024/897

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : (14/02/2024 Ara Karar)

NUMARASI : 2024/44 Esas,

DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

Taraflar arasında görülen ihtiyati tedbir talebinin reddi kararının kaldırılmasına ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı, yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Keşideci firma yetkisili olar ... Bursa ilinde olduğundan dolayı Erzurum ilinde Elektronik Eşya Bayiliği açmak için Erzurum iline ...ile gelen ...' a, keşidecisi ....Tük... Ltd.Şti olan ...Bankası Erzurum Şubesi muhataplı ... çek nolu 750.000,00 TL tutarlı, aynı banka şubesi muhataplı ... çek nolu 750.000,00 TL ve aynı banka şubesi muhataplı ... nolu 750.000,00-TL tutarlı toplam 2.250.000,00 TL tutarlı çekleri teslim ettiğini, söz konusu çeklerin , müvekkilinin zilyedinde iken rızası dışında elinden çıktığını, buna ilişkin olarak açılan Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/...Esas sayılı dosyasında, keşidecisi ....Tük... Ltd.Şti olan ...Bankası Erzurum Şubesi muhataplı ... çek nolu 750.000,00 TL tutarlı çekin davalı ... İnş.Mal Taah.Mad.Nak.Turz.San.ve Tic A.Ş.'de olduğu beyan edildiğini, dava konusu çekin, halen davalı elinde bulunduğunu, dava konusu çekin davalı tarafından kötü niyetle iktisap edildiği kanaatiyle söz konusu çekin imza ve keşide tarihi kısımlarının boş olduğunu, açıklanan nedenlerle dava konusu çekin istirdadı ile müvekkile iadesinin sağlanması talepli dava açılmıştır.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu olan çeklerin kaybolması gibi bir durum söz konusu olmadığı gibi keşideci firma yetkilisi ...'ın ...'a çekleri teslim ettiğine dair herhangi bir tutanak, belge veya ispata yarar bir bilgi, her iki dava dosyasında da bulunmadığını, kaldı ki bu çeklerin, hangi ticari ilişki nedeniyle, davacı yana verildiğini ortaya koyar bir sözleşme de dosyada bulunmadığını, davacı yan ile keşideci şirket yetkilisinin soyadlarına bakıldığında bir akrabalık bağının olduğunun aşikar olduğunu, keşideci tarafından da ne zayi nedeniyle iptal davası ne de istirdat davası açılabileceğinden, keşideci ile davacı yanın böyle bir yola başvurup amacın tamamen süre kazanmak ve kötü niyetli olarak çeklerin ödemesini geciktirdiğini, tüm bu sebeplerden dolayı yetkili hamil olmayan kişi tarafından açılan bu davanın öncelikle usulden reddedilmesi gerektiğini talep etmiştir.

DAVACI VEKİLİNİN İHTİYATİ TEDBİR TALEBİ:

Davacı vekili 13/02/2024 tarihli ihtiyati tedbir talepli dilekçesiyle özetle;dava konusu ....Tük... Ltd.Şti olan ...Bankası Erzurum Şubesi muhataplı ... çek nolu 750.000,00-TL davalı yedinde olan imza ve keşide tarihi kısımları boş olan çeklerin ödenmemesini, icraya konulmaması için İhtiyati Tedbir konulmasını, bu konuda ilgili bankaya müzekkere yazılmasını, mahkemenin 2023/...Esas sayılı dosyasında %15 teminat yatırdıklarından dolayı teminatsız veya o dosyadaki tutarın dosyaya alınması ve söz konusu çeklerin yazılmaması ve icraya konulmaması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN 14/02/2024 TARİHLİ ARA KARARI:

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda;"Türk Ticaret Kanununun 792. Maddesine göre; çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 790 uncu maddesi gereğince dava konusu çeklerin yetkili hamili ve dolayısıyla hak sahibi oldukları, bu durumda, dava konusu çeklerin ellerinden rızaları dışında çıktığını iddia eden davacının, yetkili hamil olduğunu kanıtlamasının yanında, yetkili hamil olan davalının da çekleri kötü niyetli iktisap etmiş olduğunu veya çeki iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir. Her ne kadar davacı vekili dava konusu ....Tük... Ltd.Şti olan ...Bankası Erzurum Şubesi muhataplı ... çek nolu 750.000,00-TL davalı yedinde olan çeklerin ödenmemesini, icraya konulmaması için ihtiyati tedbir konulmasını talep etmişse de anılan kanun maddeleri uyarınca yargılama aşamasında davacının yetkili hamil olduğu ve davalının kötüniyetli olduğu ispatlanamadığı" gerekçesiyle "Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine " şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ:

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Dava konusu çekin, halen davalı elinde olduğunu, çeklerin davalı tarafından kötü niyetle iktisap edildiğini, Çünkü Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/...Esas sayılı dosyadan konulan İhtiyati Tedbir Kararından davalının haberdar olduğunu ve dava konusu çekte keşide tarihi ve imza yerinin boş olduğunun davalı yanca bilindiğini, Hukuk Muhakemeleri Kanunumuzun 389, maddesi ve devamı hükümler dikkate alınacak olursa, ihtiyati tedbir kararı alınabilmesi için gerekli şartların; Mevcut durumda yaşanabilecek bir değişim nedeniyle, bir hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması, hakkın elde edilmesinin tamamen imkansız hale gelmesi, gecikme nedeniyle, bir sakıncanın veya bir zararın doğacağından endişe edilmesi şeklinde sayılabileceğini, somut olayda söz konusu çekin yazılması halinde müvekkili açısından ileride telafisi imkansız sonuçlar doğacağını, kararın tamamen eksik inceleme ve yetersiz gerekçeler ve somut bilgi ve belgelerin aksine verildiğinin sabit olduğunu belirterek ara kararın ortadan kaldırılmasına karar verilmesi istemi ile istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:

Dava, ihtiyati tedbir talebinin reddi kararının kaldırılması istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Davacı vekili tarafından .... Bankası A.Ş Erzurum Şubesine ait ... çek numaralı 750.000,00-TL tutarlı çekin yazılmaması ve icraya konulmaması yönünde açılan çek istirdadı davası ile birlikte ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğu, ilk derece mahkemesince 14/02/2024 tarih ve 2024/....Esas sayılı ara karar ile ihtiyati tedbir talebinin reddine yönelik karar verildiği, karara karşı ihtiyati tedbir talep eden vekili tarafından kararın kaldırılması istemi ile istinaf yasa yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Çek istirdadı davasında Türk Ticaret Kanunu'nun 792. maddesi gereğince çek rızası hilafına elinden çıkan hamilin çeki elinde bulunduranın kötü niyetle iktisap ettiği veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde çeki geri vermekle yükümlü olacağı düzenlenmiştir. Çek bilindiği üzere kambiyo senetlerinden biri olup kamu güvenine mazhardır. Bu yönü itibariyle piyasada dolaşım sağlamaktadır. Açılan çek istirdadı davasında davanın ispat durumuna göre ilk derece mahkemesince karar verileceğinden henüz yargılama tamamlanmadan dava sonucu hükmü elde etmeye yönelik ihtiyati tedbir talebinde bulunulması usul ve yasaya aykırı olup, ihtiyati tedbir talep eden vekilin istinaf başvurusunun bu nedenle 6100 Sayılı HMK'nın 353-1-b-1. maddesi gereğince esastan reddi gerekmiş ve aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1). b. 1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2. İstinaf başvurusu sırasında yeteri kadar harç alındığından harç konusunda karar verilmesine yer olmadığına,

3. İstinaf kanun yolu başvurusunda bulunan davacı tarafça bu aşamada yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4. İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

5. Kararın taraflara tebliği ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirmesine,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere ... tarihinde oy birliğiyle karar verildi.