Erzurum BAM 3. HD 2022/1238 E. 2024/672 K.

T.C.

ERZURUM

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2022/1238

KARAR NO : 2024/672

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 08/11/2019 (Karar)

NUMARASI : 2018/305 Esas, 2019/500 Karar

DAVA : Mülkiyet (Tespit İstemli)

Taraflar arasında görülen davaya ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'nun eşi ... 23.05.2017 tarihinde vefat ettiğini, müteveffa kocanın, 2006 yılında ... Yapı Kooperatifime ait olan, Erzurum ili, ... İlçesi, ... Mah. ... Ada, ... parselde kayıtlı bulunan, ... Mah. ...Cad. ... Apt. ... dış kapı numaralı .... Kat ... numaralı daireyi kooperatifte hissesi bulunan ...'dan adi yazılı sözleşme ile satın alındığını, davalı ... ..., müvekkilin eşinin daireyi satın aldığı hisse sahibi olmakla beraber, Erzurum Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtlarına göre aynı zamanda ...'nin de temsile yetkili üyesi olduğunu, anılan sözleşmeye göre satım işleminin 65,000 YTL (o zamanki para birimi) karşılığında gerçekleşmiş olduğunu bunun 30.000 YTL'sini elden ödendiğini, geri kalan 35.000 TL'sini ise daire sahibi ...'nun tapu çıktıktan sonra daireyi tapuda müteveffa ... üzerine yapması şartı ile ödenmesi hükmüne bağlandığını, ...'nun vefatı üzerine daire ile ilgili tüm işlemlerin müvekkili ... ve oğlu ... tarafından yapıldığını, müvekkilinin dava konusu dairede uzun yıllar malik sıfatıyla zilyet olarak oturduğunu ve sonrasında yine aynı sıfatlarla daireyi kiraya verdiğini, dava konusu daireye ilişkin deprem sigortasının müvekkilinin ... tarafından kendi ad ve hesabına yatırıldığını, daireyle alakalı ödenmesi gereken diğer tüm giderlerin müteveffanın oğlu ... tarafından yatırıldığını, geçen bu süreçte taraflarına satışı yapılan ve halen malik sıfatıyla zilyet oldukları dairenin tapusunu çıkarmadıklarını, binada yaşayan diğer daire sahiplerinin, tapu çıkmamasına rağmen, kooperatif arsa hissedarı olmalarından dolayı kat malikleri gibi hukuki işlem yapabilme hak ve ehliyetine sahip olduklarını, Kat Mülkiyeti Kanunu'nca yönetim kurulu toplantılarında diledikleri gibi oy ve söz hakkına sahip olduklarını ve bunun neticesinde de karar defterine toplantılardaki hususları izleyebildiklerini, müvekkilinin, daireyi kiraya verdikten sonra, yeni kiracıların doğal olarak elektrik, su, doğalgaz gibi abonmanlıkları üzerlerine almak istediklerini ancak müvekkilinin tapu sahibi olmadığı ve kooperatifte hisse sahibi görünmediği için bu işlemlerde her defa sıkıntılar yaşadığını ve hak kayıplarına uğradıklarını, kimi zaman kiracıların sırf bu sebepten daireyi kiralamaktan vazgeçtiklerini, müvekkilinin oğlu ..., hak kaybını önleyebilmek adına dönemin apartman yöneticisi ...ye söz konusu satım sözleşmesini karar defterine işlemek üzere teslim ettiğini, bu işlemin yerine getirilmediğini ve müvekkilinin belirsiz durumu devam ettiğini, bunun üzerine taraflarından 2016 yılında Erzurum... Sulh Hukuk Mahkemesi'nde 2016/... E. sayılı dosyası ile hasımsız olarak dava açıldığını, açılan davada müvekkilinin Kat Mülkiyeli Kanunu gereği işlemler yapamamasından ötürü meydana gelen mağduriyetin önlenmesi adına adi yazılı sözleşmesinin apartman ve kooperatif karar defterine işlenmesinin talep edildiğini, kooperatifin tasfiye haline geçmesi sebebiyle tebligatların bila döndüğünü ve yargılamanın halen devam etmesi ile müvekkilinin mağduriyetinin de devam ettiğini, 2006 yılı Temmuz ayında taraflarına teslim edilen dairenin üzerinde bulunduğu arsanın tapu kaydında özellikle Kooperatifin içine girdiği ekonomik çıkmazlar ve Kooperatif yetkililerin ortadan kaybolması nedenleriyle haricen öğrendikleri üzere davalar açıldığını, yetkililerin Ağır Ceza mahkemesinde yargılamalarının da devam ettiğini, bu durumun satışa konu edilen ve müvekkilinin malik sıfatı ile zilyedi bulunduğu dairenin tapusunun taraflarına devrini güçleştirdiklerini, aynı zamanda işbu açılan davanın davalısı ..., 22.05.2017 tarihinde Erzurum ... Asliye Hukuk Mahkemesinde 2017/... Esas numaralı dosyasında sözleşmenin ifa imkansızlığı nedeni ile feshedilmesi ve tarafların edimlerinin iadesine karar verilmesi talepli davayı müvekkiline ve çocuklarına yöneltildiğini, mülkiyeti ve zilyetliği müvekkiline ait dairenin, başka bir davaya konu edilmekle birlikte ortaya telafisi zor ve imkansız zararlar çıkacağının muhtemel olduğunu, bu açıdan mülkiyetin tespiti ve tescili davası açılmasında hukuki yarar bulunduğunun açıkça ortada olduğunu, Yargıtay İçtihatı Birleştirme Genel Kurulunun 1987/2 E. 1988/2 K. 30.09.1988 tarihli kararı ve yerleşik diğer Yargıtay kararlarından da açıkça anlaşılacağı üzere malik sıfatıyla zilyetliği elinde bulunduran şahısların tapu kaydı olmasa da zilyetliği elinde bulundurdukları için mülkiyetin de kendilerine geçeceğini ve bu durumun mahkeme kararıyla tescilinin gerektiği hususlarına yer verildiğini, bu nedenlerle dava konusu dairenin mülkiyetinin müteveffa kocanın mirasçıları olan müvekkili ve çocuklarına ait olduğunun tespiti ile ileride kat irtifakına veya kat mülkiyetine geçildiğinde tapusunun adlarına tescilinin sağlanması bakımından mahkememize başvurma zaruretinin doğduğunu belirterek, dava konusu edilen Erzurum ili, ... İlçesi, .... Mah. ... Ada, ... Parsel üzerinde bulunan ... Mah, ...Cad, ... Apt, ... dış kapı numaralı .... Kat ... numaralı bağımsız bölümün mülkiyetinin müteveffanın eşi olan müvekkilinin ve çocuklarına ait olduğunun tespitine ve bu hususta Tapu Sicil Müdürlüğü'nde kayıtlı bulunan tapu kaydına şerh verilerek kat irtifakına veya kat mülkiyetine geçildiğinde müvekkilinin sözleşme gereği borcunun ifası karşılığında müvekkilinin adına tescil yapılmasına, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP:

Davalıların davaya cevap vermediği görüldü.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; "Tüm dosya kapsamından ; Davacı tarafın murisleri ... tarafından 2006 yılında ... Yapı Koop. ait olan ... apartmanının ....kat, ... nolu daireyi kooperatife hissesi bulunan ve aynı zamanda kooperatifin temsile yetkili üyesi olan ... 'dan adi yazılı sözleşme ile 65.000,00 TL'ye satın alıp, 30.000,00 TL'sini peşin, 35.000,00 TL'sininde ...'nun tapu çıktıktan sonra tapuyu ...'na çıkarması sonrasında ödeneceği hüküm altına alındığı, davacı tarafın satın aldığı tarihten beri bu evde oturmakta oldukları, ....kat, ... nolu bağımsız bölümün mülkiyeti müvekkillerine ait olduğunun tespiti ile bu hususun tapu kaydına şerh verilmesi talebi ile dava açtığı, ...'nun mirasçılarından ... ve ...'ın celse arasında vekaletname ve muvafakatleri dosya içine katılmıştır. Ticaret Sicil müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabında söz konusu kooperatifin tasfiye halinde olduğu, davalı ...'nun tasfiye memuru sıfatı ile davaya dahil edildiği, diğer tasfiye memuru ...'nın ise 10/01/2015 tarihinde ölmüş olduğu tespit edilmiştir. Dosya içine celp edilen tapu kayıtlarında, söz konusu yerin hala arsa vasfında ... Konut Yapı Koop. Adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır. Erzurum .. AHM 2017/... Esas sayılı dosyasında davacı ... tarafından mahkememiz davacıları aleyhine sözleşmenin ifa imkansızlığı nedeniyle, sözleşmenin feshi ile birlikte tarafların edimlerinin iadesine karar verilmesi talebi ile dava açılmış olduğu, söz konusu dava dilekçesi ve içeriğinde kooperatife ait bir kısım borçlar ile kooperatif yönetiminden kaynaklı yasal sorunların nezaman sona ereceğinin de bilinemediğinden ve kooperatif genel kurulu toplantısı yapılamadığından, dava açıldığı anlaşılmıştır. Kısacası davacı tarafın sadece dairenin güncellenmiş değeri dışında kooperatif üyeliğinden kaynaklı bir kısım ödemeler ve yükümlülükleri gözönünde bulundurulduğunda, bu aşamada açılan davanın reddine" şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu edilen dairenin mülkiyet tespitinin yapılması gerektiğini, bir an için mülkiyet tespitinin yapılmaması halinde ise davalı yan alacağının 30.000,00-TL'sini 08/07/2006 tarihinde tahsil ettiği, elde ettiği kazanımları müvekkile sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iade etmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılması, yargılama ücreti ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:

Dava, devralının kooperatif üyeliği nedeniyle mülkiyetin tespiti istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Davacı, ...'nun eşi ...'nun 23.05.2017 tarihinde vefat ettiğini, müteveffa kocanın 2006 yılında ... Yapı Kooperatifime ait olan, Erzurum ili, ... İlçesi, ... Mah. ... Ada, ... parselde kayıtlı bulunan, .... Kat ... numaralı daireyi kooperatifte hissesi bulunan ...'dan adi yazılı sözleşme ile satın alındığını, davalı ...'nun, müvekkilin eşinin daireyi satın aldığı hisse sahibi olduğunu ve dairenin mülkiyetinin tespiti isteminde bulunduğu anlaşılmış, davacı husumeti davalı ... ile birlikte davalı ... Konut Yapı Kooperatifine yöneltmiştir.

Olayları anlatmak taraflara, hukuki nitelendirmeyi yapmak ise, HMK'nin 25, 26, 31 ve 33. maddeleri (1086 sayılı HUMK'un 74, 75 ve 76.) gereğince, hakime aittir. Ancak, 6100 sayılı HMK'nin 26. (1086 sayılı HUMK'un 74.) maddesine göre; hakim tarafların talep sonuçları ile bağlıdır, ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez, duruma göre talep sonucundan daha azına karar verebilir. Talepten fazlaya karar verilebilmesi ancak davalının muvafakatiyle mümkündür (HMK ...141/2).

İddianın ileri sürülüş şekline göre davacı müteveffa eşi ...'nun, davalı ...'dan devraldığı dairenin mülkiyetinin tespiti isteminde bulunmuştur, çoğun içerisinde az da vardır kuralı uyarınca, davacının davalı kooperatife de husumet yöneltmek suretiyle mülkiyet tespiti istemi ve iddianın ileri sürülüşündeki anlatıma göre davacının talebi kooperatif üyeliğinin tespiti istemini de barındırır.

Mahkemece davacının kooperatif üyeliğinin tespiti talebi yönünde araştırma yapılarak ve davalı kooperatifin tüzel kişiliğinin devam edip etmediği, ferdileştirme yapılıp yapılmadığı ve yapılmışsa tarihinin ve buna ilişkin belgelerin davalı kooperatiften temin edilerek davacının talep sonucu hakkında bir karar verilmesi gerekirken yukarıda yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile mahkemece verilen kararın HMK'nın 355, 353/(1)-a-6. maddeleri uyarınca, kaldırılmasına dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile, Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin 08/11/2019 tarih ve 2018/305 Esas, 2019/500 Karar sayılı kararının, HMK’nın 355, 353/(1). a. 6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

2. Dava dosyasının HMK’nın 355, 353/(1). a maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3. İstinaf kanun yolu başvurusu sırasında alınan peşin harçların yatıran tarafa iadesine,

4. İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesinde verilecek yeni kararda dikkate alınmasına,

5. İİK 36. maddesi gereğince istinaf aşamasında tehiri icra talebi doğrultusunda yatırılan teminat olması halinde yatıran tarafa İADESİNE,

6. Kararın taraflara tebliği, harç ve gider avansı iadesine ilişkin işlemlerin yerel mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oybirliğiyle HMK'nun 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere .... tarihinde oy birliğiyle karar verildi.