Erzurum BAM 3. HD 2021/1343 E. 2023/1818 K.

T.C.

ERZURUM

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2021/1343

KARAR NO : 2023/1818

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 17/03/2021 (Karar)

NUMARASI : 2018/599 Esas, 2021/126 Karar

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

Taraflar arasında görülen trafik kazası nedeniyle maddi manevi tazminat davasına ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ....'ın sevk ve idaresindeki ..... plakalı araç ile .....'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın 18/04/2018 günü ...sokak ile ...sokak kesişiminde bulunan kavşak girişinde çarpıştığını, kaza tespit tutanağında olay yeri inceleme ve sürücü beyanları ile sürücü .....'ın aslı kusurlu olduğunun tespit edildiğini, dava konusu kazaya karışan araçlardan, davalı tarafın işletmesinde bulunan aracın ...otobüsü olduğunu, söz konusu kazanın sorumluluğuna ilişkin işbu davanın Karayolları Trafik Kanunundan kaynaklandığını, davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını, ancak bu başvurunun süresi içerisinde değerlendirilmeye alınmadığını, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun devam ettiğini, müvekkilinin bu kaza sonrası maddi ve manevi cismani zarara uğradığını, kaza esnasında ciddi darbeler alarak yaralandığını, bu darbeler sonucunda çeşitli kırıkları bulunduğunu ve maluliyet yaşadığını, ...Hastanesi bünyesinde hazırlanan engelli sağlık kurulu raporu ile %3 oranında maluliyet tespiti yapıldığını, müvekkilinin taksicilik yaptığını ve aylık asgari ücretle çalıştığını, müvekkilinin kaza sonrası çok yıprandığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve hakların saklı kalması kaydı ile, davalıların kusur oranına göre belirlenecek maddi tazminatın şimdilik 100,00 TL'sinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 20.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Erzurum ... Belediyesi Başkanlığı'ndan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketine poliçe genel şartlar ve mevzuat çerçevesinde geçerli başvurunun yapılmadığını, dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddi gerektiği, poliçe tanzim tarihi 01/06/2015 sonrası olan poliçelere ilişkin geçici iş göremezlik taleplerinin teminat dışında tutulduğunu, davacı tarafın geçici iş göremezlik kaybı talebinin sağlık giderleri kapsamında kabul edildiğini teminat kapsamını dışında olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla kusur oranının tespiti için adli tıptan kusur rapora aldırılması gerektiğini, müvekkilinin sigortalısının kusuru oranında sorumlu tutulacağını, yine kabul anlamına gelmemek kaydıyla aktüerya ve maluliyet raporlarının aldırılması gerektiğini, olay tarihinden itibaren faiz talep edilmesinin hatalı olduğunu, bu nedenlerle öncelikle davanın usulden reddine karar verilmesi ile temerrüde düşmemiş ve davanın açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkili aleyhine yargılama giderine, faize ve vekalet ücretine de hükmolunmamasına, azami poliçe limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranı dikkate alınarak yargılama giderine, faize ve vekalet ücretine hükmolunmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Erzurum ... ...Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafından açılan davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, araç sürücüsünün alt işveren olan ... ... .. A.Ş' ye ait şirkette çalıştığını, müvekkili kurum hizmet işlerinin yürütülmesi amacıyla periyodik olarak ihaleye çıktığını, ihale bitiş tarihinde tekrar yeni bir ihaleye çıktığını, ihaleleri kazanan firma çalışacağını ve çalıştıracağı işçileri asıl işveren sıfatıyla kendisinin belirlediğini, bu nedenle müvekkili kurumun bu işçilerle herhangi bir ilişkisinin bulunmadığını, muhatabın sadece ihaleyi kazanan şirketin olması gerektiğini, kazanın oluşumunda müvekkil idareye ait aracı çalıştıran sürücünün kusurunun bulunmadığını, bu nedenlerle işbu davanın müvekkili idare açısından husumet yönünden reddine, haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın esastan reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; "Dava trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. 18/04/2018 tarihinde sürücüsü .... olan ..... plakalı aracın, sürücüsü ..... olan ... plakalı araca çarpması neticesinde yaralanmalı trafik kazası meydana gelmiştir. İstanbul Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 29/.../2020 tarihli maluliyet raporunda; " Kişinin tüm vücut engellilik oranının %0 (yüzdesıfır) olduğu, İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 1.5 (birbuçuk) aya kadar uzayabileceği" yönünde görüş beyan edildiği anlaşılmıştır. Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi Genel Kurulu tarafından düzenlenen 19/10/2020 tarihli kusur raporunda; "Sürücü .....'ın % 75 (yüzde yetmişbeş)derecede kusurlu olduğu, Sürücü ....'ın % 25 (yüzde yirmibeş) derecede kusurlu olduğu" yönünde görüş beyan edildiği anlaşılmıştır. Aktüerya bilirkişisi tarafından düzenlenen 02/02/2021 tarihli raporda; "davacı ....'ın 18/04/2018 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonrasında oluşan geçici iş göremezlik zararının 1.803,51 TL olarak hesaplanabileceği, davacının sürekli iş göremezliğine neden olacak maluliyeti bulunmadığından sürekli iş göremezlik zararının hesaplanamayacağı " yönünde görüş beyan edildiği anlaşılmıştır. Davacı vekili 15/02/2021 tarihli ıslah dilekçesinde; dava dilekçesinde 100,00 TL olarak belirttiği maddi tazminat talebinin, 1.703,51 TL artırılarak 1.803,51 TL olarak kabulüne, maddi tazminat talebinin dava tarihinden itibaren işletilecek faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, manevi tazminata yönelik talebin dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle davalı Erzurum ... Belediyesi'nden tahsiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür. Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davası olduğundan adli tıp kurumu tarafından düzenlenen kusur raporu, maluliyet raporu ve aktüerya bilirkişisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporu hükme esas alınarak davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile; 1.803,51 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine; davalı ... Sigorta A.Ş. Yönünden 23.10.2018, diğer davalı yönünden 18.04.2018 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davacının yaşı, meydana gelen kazadaki kusur durumu, kaza neticesinde ortaya çıkan maluliyet oranı, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, davacının geçici maluliyetinden dolayı kaza nedeni ile çektiği acı ve duymuş olduğu üzüntünün boyutu, hakkaniyet ve manevi tazminat miktarının bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmaması ilkesi ve davacının uğradığı manevi zarar göz önüne alınarak, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 3.000,00 TL manevi tazminatın, 18.04.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Erzurum ... Belediyesi'nden alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine" şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ:

Davalı Erzurum ... ...Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde özetle; araç sürücüsünün alt işveren olan ... ... İnşat Taahhüt Enerji Ticaret ve Sanayi A.Ş.'ye ait şirkette çalıştığını, müvekkil kurumun işçilerle herhangi bir ilişkisinin bulunmadığını, muhatabın sadece ihaleyi kazanan ... ... İnşat Taahhüt Enerji Ticaret ve Sanayi A.Ş. olması gerekirken müvekkilİ kuruma tazminat yükümlülüğü çıkmasının hukuka aykırı olduğunu, ayrıca kaza anına ait görüntüler izlendiği zaman görüleceği üzere müvekkilİ idareye ait aracı çalıştıran sürücünün kazanın meydana gelmesinde bir kusurunun bulunmadığını, sürücü hız ve trafik kuralları bakımından tüm hususlara uyduğu, kazanın gelmesinde kusurun davacı yana ait olduğunu belirterek kararın bozulması, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:

Dava, trafik kazası nedeniyle maddi manevi tazminat istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

18 Nisan 2018 tarihinde davacının sevk ve idaresinde bulunan ..... plakalı araç ile dava dışı .....'ın sevk ve idaresindeki davalılardan Erzurum ... ...Başkanlığı'nın mülkiyetinde bulunan ve davalı ... Sigorta A.Ş nezdinde ZMMS poliçesi bulunan ... plakalı aracın karıştığı trafik kazası neticesinde, davacı sürücünün uğradığı iş gücü kaybı sebebiyle açılan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin davanın ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması neticesinde, davanın kısmen kabulü yönünde karar verildiği, karara karşı kararın kaldırılması istemi ile davalı Erzurum ... ...Başkanlığı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

18/12/2018 havale tarihli dava dilekçesinin incelenmesinde; davacının şimdilik 100,00-TL maddi tazminat ile 20.000,00-TL manevi tazminatın tahsili talebinde bulunduğu, dosya kapsamında bulunan maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağına göre ... plakalı aracın Erzurum ... Belediyesine ait olduğunun belirtildiği ve otobüs niteliğinde bulunduğu belirtilmiştir. Yine dosya kapsamında yer alan 28/02/2018-28/02/2019 tarihlerini kapsayan ... plakalı otobüs niteliğindeki aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesine göre aracın Erzurum ... ...Başkanlığı olarak görülmektedir. Davalı Erzurum ... ...Başkanlığı 23/01/2019 havale tarihli cevap dilekçesi ile husumet yönünden davanın reddi gerektiğini belirtmiş, bu iddiasını da "araç sürücüsü alt iş veren olan ... ... İnşaat Taahhüt Enerji Tic. San. A.Ş'ye ait şirkette çalıştığını" ifade ederek ileri sürmektedir. Tüm bunlara göre; davalı Erzurum ... ...Başkanlığı'nın kazaya karışan ... plaka sayılı otobüsün 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu anlamında işleteni olduğu, dosya kapsamında alınan Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi'nin 19/10/2020 tarih ve 2020/.../... sayılı kusur raporuna göre, sürücü ..... 'ın % 75, diğer sürücü ....'ın %25 kusurlu olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır. Davalı Erzurum ... ...Başkanlığı tüm bu sebeplerle meydana gelen kazadan dolayı işleten sıfatı ile 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu anlamında sorumluluğu bulunduğu tespit edildiğinden aksi yöndeki davalı Erzurum ... ...Başkanlığı'nın istinaf başvurusunun esastan reddi gereklidir.

İlk derece mahkemesince, maddi tazminat olarak 1.803,51-TL 'ye karar tarihi olan 17/03/2021 tarihinde karar verilmiştir. 2021 yılında istinaf yasa yoluna başvuru sınırı 5.880,00-TL olup bu miktarın altında kalan maddi tazminata yönelik istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK' nun 346. Maddesi gereğince miktar itibariyle kesin karara karşı yapılan istinaf başvurusunun usulden reddi gereklidir.

Dosya kapsamında yer alan kusur durumu davacıda sürekli iş göremezlik zararının oluşmadığı ancak geçici iş göremezlik süresi, uyap ortamından yapılan 17/11/2023 tarihli entegrasyon sorgularına göre davacının evli ve 8 çocuklu olduğu, 18 yaşından küçük 3 çocuğunun bulunduğu, çocuklarının bekar olduğu, SSK sorgulama sonuç raporuna göre meslek edindirme kursiyeri olarak 2018/12 dönem kaydının sonlandırıldığı ve SSK kamu çalışanı, kamu emeklisi, SSK emeklisi, Bağkur çalışanı Bağkur emeklisi olarak sigorta kaydının bulunmadığı, aktif vergi kaydının bulunmadığı, yurt dışı ikamet adresinin bulunmadığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince hükmedilen manevi tazminatın, manevi tazminata hakim olan ilkeler davacının yukarıda özetlenen sosyal ve ekonomik durumu, kazanın oluş şekli ve kazada ki kusur durumları kişide oluşan maluliyetin türü ve niteliği ile süresi gözönüne alındığında ilk derece mahkemesinin manevi tazminata yönelik kararının usul ve yasaya uygun olduğu da anlaşıldığından aksi yöndeki davalı Belediyenin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK 'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 341/2. maddesi gereğince davalı vekilinin maddi tazminata yönelik istinaf kanun yolu başvurusunun kararın miktar itibariyle kesin olması nedeniyle USULDEN REDDİNE,

2. Davalı Erzurum ... ...Başkanlığı vekilinin diğer istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1). b. 1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

3. İstinaf başvurusu sırasında alınması gereken 328,12. TL harçtan başlangıçta alınan 82,03. TL harcın mahsubu ile bakiye 246,09. TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

4. İstinaf kanun yolu başvurusunda bulunan davalı tarafça bu aşamada yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5. İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

6. Kararın taraflara tebliği ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirmesine,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere ...... tarihinde oy birliğiyle karar verildi.