mahkeme 2022/1543 E. 2023/968 K.

T.C. TRABZON BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2022/1543 - 2023/968
T.C.
TRABZON BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2022/1543
KARAR NO : 2023/968

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : TRABZON ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 01/03/2022
NUMARASI : 2020/393 - 2022/177 E.K.

DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALILAR : 1 -
: 2
VEKİLİ : Av.
: 3 -
: 4 -
: 5 -
: 6 -
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 7
DAVANIN KONUSU : Tazminat
KARAR TARİHİ : 23/05/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 23/05/2023

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda verilen karara karşı .............Şirketi vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ............... tarafından Trabzon 3.İş Mahkemesinin ............. Esasında Müvekkil .................. A.Ş. aleyhine açılan işçilik tazminatları ve alacak davasına ilişkin olarak, anılan mahkemenin 26/04/2018 tarih ve 2018/209 karar sayılı hükmü ile kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücret alacağı, ubgt ücret alacağı, fazla mesai ücret alacağının faizi ile birlikte ve yargılama giderlerinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir. Söz konusu mahkeme kararı Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7.Hukuk Dairesi 2018/3103 Esas 2019/2005 karar ve 11/10/2019 tarihli ilamı ile kesinleşmiştir. Trabzon 3.İş Mahkemesinin yukarıda anılan kararı Akçaabat İcra Müdürlüğünün ............. sayılı dosyası üzerinden takibe konulmuş olup; takip dosya borcu olan toplam 80.669,42 TL müşterek ve müteselsil sorumluluk hükmü gereği müvekkil şirket tarafından ödenerek dosya borcu kapatılmıştır. Ayrıca müvekkil ..................Ş. tarafından Trabzon 3.İş Mahkemesinin ............. sayılı dosyasına yargılama gideri, masraf ve harç olmak üzere toplam 6.621,69 TL harcama yapılmıştır (201,55 TL masraf, 2.612,27 TL karar ilam harcı, 2.738,01 TL onama harcı, 1.069,86 TL istinaf harç vs.) Müvekkil Şirket ile davalılar arasında ihale yoluyla Hizmet Alımlarına ilişkin Sözleşme imzalanmış olup ....A.Ş. Trabzon İl Müdürlüğünden celbi), davalılar belirli sürelerle bu işi almış ve söz konusu işleri yürütmek üzere personel çalıştırmıştır. Müvekkil Şirket ile davalılar arasında düzenlenen sözleşmelere göre, sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracakları personele ilişkin sorumlulukların tamamı yükleniciye (Davalılara) aittir. Davalı şirketlerin tacir oldukları göz önüne alındığında basiretli birer tacir gibi davranmaları gerektiği kuşkusuzdur. Dolayısıyla davalıların, sözleşmesi feshedilen personellerinin kıdem ve ihbar tazminatlarını vs. ve diğer maddi yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekmektedir. İzah etmeye çalıştığımız sebeplere binaen, davalıların, iş sözleşmesi feshedilen personeline müvekkil şirketçe ödenen kıdem tazminatının, ihbar tazminatının, yıllık izin ücret alacağının, fazla çalışma alacağının, ubgt ücreti alacağının ve yargılama giderleri v.s. sorumluluklar anılan sözleşme ve İş Kanunu ilgili hükümleri gereği sorumlulukları oranında davalılara ait olduğundan, müvekkil şirket tarafından ödenmiş olan toplam tutarın davalıları sorumlu oldukları miktarlarının belirlenmesi ve davalılardan rücuen tahsili için iş bu davanın açılması zarureti hasıl olmuştur. Bu nedenlerle, sözleşme ve İş Kanunu ilgili hükümleri gereği sorumlulukları oranında toplam 87.291,11 TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsili ile yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep ettikleri görülmüştür.
CEVAP :
Davalı ...................i A.Ş. vekili tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin dava dilekçesinde ödeme yapıldığı ifade edilen dava dışı ............. ile herhangi bir ticari veya işçi/işveren ilişkisi bulunmadığı gibi, bu kişiye herhangi bir borcu da bulunmadığını, davacının, müvekkil şirketten talepte bulunması mümkün olmadığını, Davacı ile imzalanan ihale sözleşmesi kapsamında, müvekkili şirkete herhangi bir sorumluluk yüklenmediğini, kabul anlamına gelmemek üzere, müvekkili şirketin temerrüde düşürülmediğinden, ödeme tarihinden itibaren faize hükmedilmesi mümkün olmadığını, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ............Tic.Ltd.Şti. vekili tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı ve yetki itirazlarının bulunduğunu, iddiaları kabul anlamına gelmemek üzere rücu iddiaları konusu işçi müvekkil şirkette 01.06.2010 ile 31.01.2011 tarihleri arasında çalıştığını, bu nedenle müvekkili şirkette hiç bir hak ve alacağı bulunmadığını, rücu konusu işçilik alacak istemleri incelendiğinde müvekkil nezdinde hiçbir işçilik alacağı söz konusu olmadığını, dava konusu işçiler aslında üst işverene bağlı işçiler olup kayıtlarda görüleceği üzere ihale yolu ile iş farklı farklı firmalara verilmesine rağmen işçiler hep aynı kişiler olacak şekilde çalışma yapıldığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; " Mahkememizce tarafların tüm delilleri, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ve eki mahiyetindeki şartnameler ve dava dışı işçinin SGK kayıtları celp edilip toplandıktan sonra bu minvalde, taraflar arasındaki sözleşmelerin ve teknik şartnamelerin incelenerek işçilik alacaklarından sorumluluk noktasında rücu ilişkisini düzenleyen bir hüküm bulunup bulunmadığı ve bu kapsamda davacının davalıdan rücu alacağının bulunup bulunmadığı bulunuyor ise miktarının tespiti hususlarında mahkememiz dosyası, konusunda uzman işçilik hesaplamaları bilirkişisine tevdi edilmiş, emsal mahiyetteki Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 2020/529-615 E-K sayılı ilamında belirtilen usuller çerçevesinde her bir davalı için ayrı ayrı dava konusu alacağın mevcut olup olmadığı ve mevcut ise miktarının tespiti hususunda rapor tanzimi istenilmiştir. Yüksek Yargının işçi alacaklarının rücu davalarında yaptığı içtihat değişikliği de dikkate alınarak tanzim etmiş olduğu bilirkişi raporundan da anlaşıldığı üzere; dosyadaki belgeler ve taraflar arasında düzenlenen sözleşme hükümleri değerlendirildiğinde davalı yüklenicilerin tüm işçilik alacak ve tazminatlarından sorumlu olması gerektiği anlaşılmıştır. Davacı tarafından yargılama gideri, harç, masraf ve vekalet ücreti ile birlikte yapılan toplam 87.291,11 TL ödemenin; 4.874,39 TL'si .............Tic.Ltd.Şti.'nden, 4.594,04 TL'si ............... San ve Tic.A.Ş'den, 5.739,82 TL'si ................... San ve Tic.A.Ş'den, 5.867,09 TL'si .................... San ve Tic.Ltd.Şti.'nden, 5.956,19 TL'si ............... San ve Tic.Ltd.Şti.'nden, 10.219,68 TL'si ......................San ve Tic.Ltd.Şti.'nden, 14.342,33 TL'si ...............Tic.Ltd.Şti.'nden, 16.722,23 TL'si .......... Tic.Ltd.Şti.'nden, 18.974,98 TL'si ......... Tic.Ltd.Şti.'nden, olmak üzere sorumlu oldukları, davalılar aleyhine açılan davanın bilirkişi raporunda tespit edilen rakamlar üzerinden ödeme tarihi olan 18/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte kabulüne" * karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı .................. Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu işçinin müvekkili şirket nezdinde çalışma tarihlerinin hatalı olduğunu, SGK kayıtları ve şirket kayıtları dosyada bulunmasına rağmen bilirkişice ve mahkemece hatalı tarihler göz önünde bulundurulması nedeniyle tüm hesaplamaların hatalı belirlendiğini, müvekkili şirketin UBGT kalemlerinin zamanaşımına uğradığını, davacının üst işveren sıfatının bulunması nedeniyle sorumluluğunun göz ardı edildiğini, faiz başlangıcının hatalı tespit edildiğini, bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile mahkemece verilmiş olan kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
I) İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Sözleşmede rücu ve sorumluluk oranları ile ilgili özel bir hüküm bulunmadığı takdirde işçilik alacak ve tazminatlarının tamamından yükleniciler sorumludur (Yargıtay 23.HD 2017/732 E, 2020/2372 K; 2019/952 E, 2020/2536 K; 2019/1417 E, 2020/2515 K; 2019/782 E, 2020/1037 K).
Bu durumda ilk derece mahkemesince kıdem tazminatından alt yüklenici davalıların kendi dönemleriyle orantılı olarak sorumlu tutmasında hukuka aykırılık görülmemiştir. Ancak dava dışı işçinin özlük dosyası ve SGK kayıtları incelendiğinde davalı ........... Ltd. Şti bünyesinde 01.06.2010- 31.01.2011 tarihleri arasında çalıştığı 02.02.2011 tarihinden itibaren diğer davalı ................. Ltd Şti. Bünyesinde çalışmaya devam ettiği, ancak tazminat hesabında bu hususun dikkate alınmadığı anlaşılmakla davalı aleyhine fazla alacağa hükmedilmesi isabetli olmamıştır.
II)TBK'nın 117 hükmüne göre borçlunun temerrütü için ihtar gereklidir. Eldeki dosyada davalının İş Mahkemesi dosyasında taraf olmadığı, dava açılmadan önce temerrüte düşürülmediği ispatlanamadığı dikkate alındığında dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesi isabetli olmamıştır.
Tüm bu açıklamalar ışığında davalı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kararın kaldırılarak, kaldırma kararı doğrultusunda inceleme yapmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun KABULÜ ile Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/03/2022 tarih ve 2020/393 Esas, 2022/177 Karar sayılı hükmünün, HMK'nun 353/(1)-a-6 maddeleri uyarınca KALDIRILMASINA,
2-Dava dosyasının HMK’nun 353/(1)-a maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf kanun yolu başvurusunun kabulü nedeniyle başvuru sırasında alınan peşin harcın başvuru sahibi davalıya İADESİNE,
4-İstinaf kanun yolu başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin mahkemesince verilecek nihai kararla hüküm altına ALINMASINA,
5-İstinaf kanun yolu başvurusunun incelenmesi sırasında duruşma yapılmadan karar verildiğinden bu aşama için davalı yararına vekalet ücreti takdirine yer OLMADIĞINA,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nun 353/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere 23/05/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Başkan- Üye- Üye- Katip-
E-imzalı E-imzalı E-imzalı E-imzalı