mahkeme 2025/1350 E. 2025/1411 K.

T.C.
SAMSUN
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2025/1350
KARAR NO : 2025/1411

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ....
ÜYE : ....
ÜYE : ....
KATİP : ....

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 06/08/2025
NUMARASI : 2025/1295 2025/911
DAVACI : ....
VEKİLİ : ....
DAVANIN KONUSU : Zayi Belgesi Verilmesi

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Talep eden, dilekçesi ile özetle: .... 19 Mayıs Ticari Şubesi müşterisi.... 'nin talebi üzerine basımı yapılan .... müşteri numaralı .... nolu hesabına tanımlı 10 yapraklı 1 adet çek karnesinin kaybolduğunu, yapılan tüm aramalara rağmen bulunamadığını, tüm aramalara rağmen bulunamayan çek karnesi hakkında zayi belgesi verilmesi için dava konusu çek karnesinde bulunan çek yapraklarının tedavüle konulmaması, davanın kesin sonucuna kadar ödenmemi icra takibine konu edilmemesi için öncelikle teminatsız olarak, uygun görülmemesi halinde ise uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasını, 10 yapraklı 1 adet çek karnesi, şube nezdinde iken kayıp olduğundan zayi oluduğuna dair TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece Mahkemesi tarafından davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

İSTİNAFA BAŞVURAN TARAFLAR ve İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
İstinaf başvuru talebinde bulunan davacı vekili dilekçesinde özetle, müvekkili bankanın saklamakla yükümlü olduğu ancak şubede kaybolma nedeniyle zayi olduğu tespit edilen çek karnesi için zayi belgesi verilmesi gerektiğini, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

DELİLLER :
Tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Somut uyuşmazlıkta, davacı banka vekili, dava dışı müşterisine ait basımı yapılan 1 adet 10 yapraklı çek karnesinin kaybolduğunu ileri sürerek, çek defteri hakkında TTK'nın 82. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istenilmiştir.
Mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı tarafından istinaf edilmiştir.
Her ne kadar çek defteri TTK'nın 82. maddesi kapsamında ticari defter ve belge olmadığından bu madde kapsamında zayi belgesi verilmesi mümkün olmasa da HMK' nın 33. maddesinde düzenlenen uygulanacak normun hakim tarafından re'sen tespit edilmesi ve uygulanması ilkesi gereğince hakim, uygulanacak normu kendisi tespit eder ve hukuki nitelendirme bakımından taleple bağlı değildir. Bu kapsamda, davaya konu talebin TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla "kıymetli evrakın zıyası/ çek iptali" olarak değerlendirilmesi gerekir.
Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.
TTK'nın 818. maddesinde poliçeye ilişkin hangi hükümlerin çek hakkında da uygulanacağına dair düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenlemede yapılan atıf uyarınca TTK'nın poliçenin iptaline dair 757 ilâ 763. maddeleriyle 764. maddesinin birinci fıkrası hükümlerinin çekin iptalinde de uygulanması zorunludur.
Bu açıklamalar uyarınca somut olaya gelindiğinde; davacının, zayi nedeniyle iptali istenilen boş çek yağrağı kıymetli evrak niteliği taşımadığından bu madde kapsamında iptali istenemez.
Açıklanan bu durum karşısında; dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgeler uyarınca mahkeme kararının gerekçesinde ve dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1.Davacı vekilinin İstinaf Başvurusunun Esastan REDDİNE.
2.İstinaf karar harcı peşin alındığından başkaca alınmasına yer olmadığına,
3.İş bu kararın, bilgi mahiyetinde İlk Derece Mahkemesi'nce taraflara tebliğine.
Dair, HMK'nın 362/1-ç maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan incelemede kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 15/09/2025

....
Başkan
....
¸e-imza
....
Üye
....
¸e-imza
....
Üye
....
¸e-imza
....
Katip
....
¸e-imza

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 15/09/2025
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır!