Karar Detayı

T.C.
SAMSUN
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2025/1033
KARAR NO : 2026/220

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ...
ÜYE : ...
ÜYE : ...
KATİP : ...

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 28/02/2025
NUMARASI : 2024/645 Esas 2025/290 Karar
DAVACI : ... -...
...
VEKİLİ : ...
DAVALI : ...
...
DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Davacının arkadaşı .... ile davalının eşi olan .... arasında düzenlenen bonoya kefil olarak imza attığını, daha sonra adı geçenlerin arasındaki alacak verecek ilişkisinin karmaşıklığını öğrendiği için kefil olmaktan vazgeçtiğini,....'a giderek durumu anlattığını ve senedi geri istediğini, senedin iptal kaydıyla kendisine geri verildiğini, ancak aynı senedin dayanak gösterilerek icra takibi yapıldığını öğrendiğini, iptal kaydıyla iade edilen senedin .... tarafından sahte olarak düzenlendiğini, ....'ın asıl senedi elinde tuttuğunu, sonrasında eşi olan davalı ... 'a vererek icar takibi başlattığının ortaya çıktığını, soruşturma neticesinde ....'ın herşeyi itiraf ettiğini, davalı ve eşinini eyleminin sahtecilik yoluyla gerçekleştirilen muvazaalı eylemden oluştuğundan, bu durumda muvazaalı işlemin tarafların gerçek iradesine uygun bulunmadığından geçersiz olduğunu, senet iptal edilmeden önce de senet ilişkisinin .... ve diğerleri arasında kurulduğunu, davalı ....arafından haksız ve kötü niyetli olarak takipte araç olarak kullanıldığını beyanla menfi tespit davasının kabulü ile davalıya borçlu olmadıklarının tespitini, İİK 72/4 gereğince kötü niyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Yerel mahkeme tarafından yapılan yargılama sonucunda, Davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAFA BAŞVURAN TARAFLAR ve İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Davalı ile eşi .... arasında vekalet ilişkisi bulunduğu, davalının eşine işlerini takip etmesi için vekalet verdiği, bu hususun davalı ve eşinin beyanları ile sabit olduğu, cezai olarak sorumlu tutulmayan davalının hukuki olarak sorumluluğunun göz ardı edildiği, somut olayın şartları ve resmi makamlar önünde alınan beyanlar göz önünde bulundurulduğunda tarafların senedin düzenlenmesi ile borç ilişkisi içerisine girdikleri, senedin iadesi konusunda anlaşıp senedin iade edilmesi ile borç ilişkisinin sona erdirildiği, senedin bu hali ile bedelsiz ve hükümsüz kaldığı, ancak ....'ın kötü niyetli bir şekilde menfaat temin etmek amacıyla gerçek olmayan bir hukuki ilişki meydana getirdiği, davalının vekil tayin ettiği ....'ın hukuka aykırı ve hileli işlerinden sorumlu tutulmayarak davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesi ile istinaf edilmiştir.

DELİLLER :
Tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, menfi tespit (kambiyo alacağından kaynaklı) davasıdır.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hükümlerle sınırlı olmak üzere inceleme yapılmıştır.
Yerel Mahkeme tarafından davanın reddine karar verilmiş, verilen karar davacı vekili tarafından, davalı ile eşi .... arasında vekalet ilişkisi bulunduğu, davalının eşine işlerini takip etmesi için vekalet verdiği, bu hususun davalı ve eşinin beyanları ile sabit olduğu, cezai olarak sorumlu tutulmayan davalının hukuki olarak sorumluluğunun göz ardı edildiği, somut olayın şartları ve resmi makamlar önünde alınan beyanlar göz önünde bulundurulduğunda tarafların senedin düzenlenmesi ile borç ilişkisi içerisine girdikleri, senedin iadesi konusunda anlaşıp senedin iade edilmesi ile borç ilişkisinin sona erdirildiği, senedin bu hali ile bedelsiz ve hükümsüz kaldığı, ancak ....ın kötü niyetli bir şekilde menfaat temin etmek amacıyla gerçek olmayan bir hukuki ilişki meydana getirdiği, davalının vekil tayin ettiği ....'ın hukuka aykırı ve hileli işlerinden sorumlu tutulmayarak davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesi ile istinaf edilmiştir.
Yerel Mahkeme tarafından toplanması gerekli delillerin toplandığı, değerlendirilerek tartışıldığı, davalı tarafından davacı ... ve dava dışı .... hakkında Samsun İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyası üzerinden 250.000,00-TL tutarlı 14.06.2020 tanzim 02.07.2022 vade tarihli bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı, takibe konu senedin keşidecisinin dava dışı ...., lehtarının davalı ... olduğu, davacının ise söz konusu senedi kefil olarak imzaladığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafın dava dilekçesinde özetle; söz konusu senedin dava dışı .... ile davalının eşi .... arasındaki alacak borç ilişkisine ilişkin olarak düzenlendiği, davacının söz konusu senede kefil olduğu, ancak daha sonra kefil olmaktan vazgeçerek ....'dan senedin iadesini istediği, ....'ın senet aslını elinde tutarak sahte bir senet düzenleyip iade ettiği hususunu beyan ve iddia ettiği, davalının ise süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
Davacı ve dava dışı ....'ün şikayeti üzerine dava dışı ....hakkında yürütülen kovuşturma neticesinde Akkuş Asliye Ceza Mahkemesi'nin .... Esas .... Karar sayılı kararı ile sanık .... hakkında resmi belgede sahtecilik suçunu işlediğinden bahisle mahkumiyet kararı verildiği, ilgili kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği, söz konusu yargılama sırasında sanık ....'ın 'olay günü katılanların kendisini tehdit etmesi sebebiyle suça konu senedi düzenleyerek .......'ye verdiği, eşi ....'ın konu ile ilgisinin olmadığı, asıl senedin eşi.... tarafından icraya konulduğu' yönünde beyanının bulunduğu, ....'ın şikayeti üzerine davacı ... ve dava dışı .... hakkında tehdit suçundan yürütülen kovuşturma neticesinde Akkuş Asliye Ceza Mahkemesi'nin .... Esas .... Karar sayılı kararı ile sanıkların atılı suçu işledikleri sabit olmadığından ayrı ayrı beraatlerine karar verildiği, verilen kararın itiraz edilmeden kesinleştiği, Akkuş Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .... soruşturma sayılı dosyası üzerinden davalı ... hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan ek kovuşturmaya yer olmadığı yönünde karar verildiği anlaşılmıştır.
Yerel Mahkemenin davacının yargılamaya konu senedi kefil sıfatı ile imzalamış olması sebebi ile aval veren konumunda olduğu, aval taahhüdünün kefaletten farklı bir müessese olduğu, bağımsız ve asli bir borç yarattığı, aval veren kişinin teminat altına aldığı borç şekle aykırı bir noksandan başka bir sebepten batıl olsa bile aval verenin taahhüdünün geçerli olacağına yönelik değerlendirmesinin yerinde olduğu, ancak davalı ... (lehtar) hakkında verilmiş bir mahkumiyet hükmünün bulunmadığı, davalının eşi tarafından yapılan sahtecilik eylemini bildiğine ilişkin delil bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de; davalının eşi ....hakkında yargılamaya konu senedin sahtesinin düzenlenerek davacıya iade edilmesi sebebiyle resmi belgede sahtecilik suçunu işlediğinden bahisle mahkumiyet kararı verildiği, ....'ın davalının eşi olması sebebiyle davalının söz konusu durumdan haberdar olmadığına yönelik değerlendirmenin hayatın olağan akışına aykırı düştüğü, ....'ın senedin sahtesini düzenleyip davacıya iade ettiği, bu tarihte davacı ve ....'ın borcu sona erdirme iradesi içinde oldukları, olmayan bir borç sebebiyle avalistin sorumluluğuna da gidilemeyeceği, davalının bedelsiz kalan senedi takibe koyduğu, bu hali ile kötü niyetli olduğu, tüm bu sebeplerle davanın kabulü ile davacının kötü niyet tazminatı talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğu, bununla birlikte yeniden yargılama yapılmasının gerekli olmadığı anlaşılmakla, 6100 sayılı HMK'nın 353(1)-b-2. maddesi uyarınca Yerel Mahkeme kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1.Davacının İstinaf Başvurusunun KABULÜ ile;
Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas .... Karar sayılı 28.02.2025 tarihli hükmünün KALDIRILMASINA,
HMK 353/(1)-b-2. maddesi uyarınca KALDIRILAN HÜKMÜN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;
a)Hükmün aşağıdaki şekilde yeniden tesisine;
Açılan Davanın Kabulüne,
1-Davacının Samsun İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı icra takibine konu 250.000,00-TL tutarlı 14.06.2020 tanzim 02.07.2022 vade tarihli bono nedeniyle borçlu olmadığının tespitine,
2-Davacının kötü niyet tazminatı talebinin kabulü ile asıl alacak miktarı olan 250.000,00-TL'nin %20'sine tekabül eden 50.000,00-TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
b)(İlk Derece Harcı)
Alınması gerekli 17.077,50 TL harçtan, peşin alınan 4.330,09 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 12.747,41 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Harç tahsil müzekkeresinin İlk Derece Mahkemesi Yazı İşleri Müdürü tarafından yazılmasına,
c)(İlk Derece Vekalet Ücreti)
Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
d)(İlk Derece Yargılama Gideri)
Davacı tarafından yatırılan 4.330,09 TL peşin harç, 427,60 TL başvurma harcı olmak üzere yapılan 4.757,69 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından posta, tebligat gideri olmak üzere yapılan toplam 815,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
e)Yatırılan gider avansından artan kısmın talep halinde ve karar kesinleştiğinde ilgilisine İlk Derece Mahkemesince iadesine,
2.Kanun yolu yargılaması nedeniyle;
a)İstinaf Harcı:
Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL istinaf karar harcının talep halinde ve karar kesinleştiğinde İlk Derece Mahkemesi Yazı İşleri Müdürü tarafından davacıya iadesine,
b)İstinaf Yargılama Gideri:
Davacı tarafından karşılanan 30,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c)İstinaf Avukatlık Ücreti: AAÜT uyarınca, Dairemizce dosya üzerinden karar verildiğinden, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
3.İş bu kararın, İlk Derece Mahkemesi Yazı İşleri Müdürünce taraflara tebliğine,
Dair, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan incelemede kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.06/02/2026

...
Başkan
...
¸e-imza
...
Üye
...
¸e-imza
...
Üye
...
¸e-imza
...
Katip
...
¸e-imza

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 06/02/2026

Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır!