Karar Detayı

T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2026/93 - 2026/148
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2026/93
KARAR NO : 2026/148
KARAR TARİHİ : 30/01/2026
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 30/01/2026

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN :... (...)
ÜYE :... (...)
ÜYE :... (...)
KATİP :... (...)

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : KOCAELİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ : 11/02/2025
KARAR TARİHİ : 11/11/2025
NUMARASI : 2024/179 Esas - 2025/642 Karar

DAVACI : TÜRKERLER MÜHENDİSLİK YAPI SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ (VKN: ...) - ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : DYGOZAN YAPI SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ (VKN: ...) - ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVA : Eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli alacağı
HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi
İSTİNAF EDEN : Davacı vekili

Taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli alacağı davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davacı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Davacı şirketin davalı şirketin ... Mahallesi ... Sk. ... Gölcük Kocaeli adresinde bulunan Grand Kanyon Villaları projesinin yapı işlerini üstlendiği, yaptığı işler nedeniyle alacakları için toplam 643.000-TL'lik fatura düzenlediği ve bu alacağın sadece 300.000-TL'sinin davalı tarafından çek ve nakit olarak ödendiği, bakiye alacak için Kocaeli İcra Dairesi 2019/134230 Esas sayılı dosyası ile ilamsız takibe geçildiği, davalının itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, yapım işleri devam ederken davalı tarafın ödemelerini kestiği ve devamında da zor duruma düştüğünden alacağını şirket yetkilisinden devam eden iş için teminat senedi vermesini istediği ve silah zoruyla 200.000 TL'lik senet imzalattığı, davalının bu senet ile Kocaeli İcra Dairesi 2019/51376 Esas sayılı dosyasıyla kambiyo senetlerine mahsus yolla takibe geçtiği ve bu konuda açılmış menfi tespit davasının Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/397 Esas sayılı dosyası ile derdest olduğu, davalı şirketten 343.000-TL alacaklı olup şimdilik 10.000 TL'nin davalı şirketten tahsilini talep ettikleri, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000-TL alacağın icra takip tarihi olan 23.12.2019 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalı şirketten tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Ticari defter kayıtlarında, davacının düzenlediği faturaların toplam miktarının, 345.000-TL tutarında olduğu, bunun dışındaki hiçbir faturanın defterlerine işlenmediği, davacı tarafından gönderilen başkaca fatura olmadığı, borçlu olduğu iddia edilen faturalar karşılığında davacı tarafından yapılan iş yahut davacı tarafından satılan bir malzemenin mevcut olmadığı, davacının yaptığı işler karşılığında düzenlediği tüm faturaların, ticari defterlerine işlendiği ve bu faturalardan kaynaklanan tüm ödemeler de davacıya zamanında ve fazlasıyla yapıldığı, şirketlerine ait inşaat projesinde işlerini sürdürürken yanında çalışan işçilerine ücretlerini ödemediği için işçileri işi bıraktığı, akabinde davacı şirket yetkilisi ...'a işçilerine ücretlerini ödeyebilmesi ve şantiyenin ilerlemesi için 200.000-TL verdiği, bunun karşılığında da davacı ve davacı şirket yetkilisi ... müvekkile 200.000-TL değerinde senet verdiği, senede yönelik, davacı tarafça ikame edilen Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ndeki 2019/397 Esas sayılı menfi tespit konulu davanın tekemmül ettiği, bu dosya kapsamında, davacının borçlu vaziyetinin aydınlatılacağı, davacı tarafından, bu tarihten sonra, borçtan kurtulma maksadı ile, 23.10.2019 tarihinde Kocaeli İcra Dairesi'nin 2019/134230 E. Sayılı icra dosyası ile ödemesini yapmış oldukları 1 fatura (fatura no: ... nolu) ve 04.09.2019 tarihli 3 adet faturaya ilişkin müvekkil aleyhine icra takibi başlatıldığı ve haksız takibe itiraz ettikleri, Kocaeli İcra Dairesi'nin 2019/134230 E. Sayılı icra dosyası kapsamında, tüm faturaların 04.09.2019 tarihli tek bir seri içinde düzenlenmiş olması, bir diğeri ise, taraflar arasında hiçbir ticari ilişkinin mevcut olmadığı bir tarihte düzenlenmesi olduğu, her bir villa için, KDV ve sigorta işçilik giderleri, villanın boyaları da dahil olmak üzere 50.000-TL'ye anlaştıkları, davacının, bu villalara ait bedelleri de faturalara rakamları şişirerek yansıttığı, projede yalnızca 3 villa yaptığı, sonrasında, yarım bıraktığı işleri, dava dışı Nurullah Kargı, Hakkı Kinise ve Mehmet Fatih Anik tamamladığı, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; "Davacının açmış olduğu davanın reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;
Bilirkişi raporunda üstlenilen imalatların müvekkili tarafından tamamlandığını, faturalarda yer alan imalatlarla mevcut iş bedelleri arasında uyum bulunduğunun değerlendirildiğini, imalatların büyük kısmının kaplanmış olması ve yükseklik nedeniyle ölçüm alınamaması nedeniyle miktarların teknik olarak kesin şekilde tespit edilemediği yönündeki görüşün bilirkişilik kurumunun varlığına da aykırılık teşkil ettiğini, bu gerekçeyle davanın reddine karar verilmesinin yasa ve usule aykırılık teşkil ettiğini, bu nedenle yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli alacağı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 HMK, 6098 Sayılı TBK, 6102 sayılı TTK

3. Değerlendirme ve karar
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli alacağı istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
İlk Derece Mahkemesince, davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekillince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
Dairemizin 29/03/2024 tarihli, 2024/122 E, 2024/574 K sayılı kararında;
‘’…Bu durumda mahkemece, öncelikle taraf delilleri değerlendirilerek sözleşmenin kapsamı belirlenmeli, davalının ticari defterlerinde kayıtlı olan faturalar yönünden fatura bedeli esas alınmalı, davalının defterlerinde kayıtlı olmayıp davaya konu yapılan faturalar yönünden ise dosyaya rapor sunan bilirkişi heyetinden ve yeni bir bilirkişi heyeti marifetiyle mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak davacının dava dayanağı faturalarda belirtilen işleri yapıp yapmadığı, yapılmış ise faturalarla uyumlu olup olmadığı tespit edilmeli, yaptığı iş ve imalâtların yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçlerine göre, piyasa fiyatları içinde KDV de bulunduğundan piyasa rayicine göre bulunacak bedele ayrıca KDV eklenmeden, bedelinin ne olduğu konularında denetime elverişli rapor veya ek rapor alınarak belirlenmeli, bu şekilde dava konusu yapılan davalının ticari defterlerinde kayıtlı olan faturalar yönünden fatura bedeli, davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmayan faturalar yönünden ise yukarıda açıklanan yöntemle belirlenen bedel dikkate alınarak yüklenicinin hak ettiği iş bedeli ortaya konulmalı, fatura miktarları da göz önünde bulundurularak ispat edilen ödemeler de düşürülerek sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir. Bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmesi yerinde değildir ...’’ denilerek mahkeme kararı kaldırılmıştır.
Kaldırma kararı sonrasında mahkemece, davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
Eser sözleşmeleri, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmelerdir. Eser sözleşmelerinde işin sözleşmeye uygun ifa edilerek teslim edildiğini ispat yükü yükleniciye, iş bedelinin ödendiğinin ispat yükü ise iş sahibine aittir. Sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan TBK hükümlerine göre eserin bedeli önceden belirlenmemiş veya yaklaşık olarak belirlenmişse bedel, yapıldığı yer ve zamanda eserin değerine ve yüklenicinin giderine bakılarak belirlenir. Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre eser sözleşmesi ilişkisinin varlığı kabul edilip sözleşmede bedel yazılı olmaması ya da sözlü sözleşme ilişkisinde tarafların bedelde anlaşamamaları halinde yüklenicinin gerçekleştirdiği imalât bedelinin sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nın 481. maddesi hükmünce yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleriyle hesaplanacağı kabul edilmelidir. Mahalli piyasa rayiçleri içerisinde yüklenici kârı ve KDV olacağından bunlar ayrıca eklenmeyecektir. Ayrıca, taraflar arasında yazılı bir yazılı sözleşme yoksa ve taraflar arasında sözlü sözleşmenin kapsamı konusunda ihtilâf varsa Yargıtayın yerleşmiş uygulamalarına göre akdi ilişkinin kapsamının her tür delil ile ispatlanması mümkündür.
Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir.
Taraflar arasında yazılı bir eser sözleşme bulunmamakla birlikte davalının Grand Kanyon Villaları projesinin yapım işine ilişkin olarak eser sözleşmesi kurulduğu tarafların kabulündedir. Davacı, sözleşme kapsamında toplam 643.000,00 TL bedelli fatura düzenlemiş ve iş bedeli olarak bu bedeli talep etmiştir. Tacir olan tarafların ticari defter incelemesinde; davacı iş bedeli olarak 643.411,35 TL tutarlı dokuz adet tutarında davalı adına fatura düzenlediği, altı adet toplam 345.000,00 TL tutarlı faturaların her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, bu faturalar karşılığında 355.000,00 TL ödeme yapıldığı, 2019 yılında düzenlenenen 3 adet toplamda 298.411,35 TL faturaların her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, bu faturalar karşılığında herhangi bir ödeme yapılmadığı, 19.10.2018 tarihli, A-... nolu faturadan kalan 44.998,00 TL bakiyenin yersiz icra takibine konu edilmiş olduğu, bu bakiyenin davalıya ödenmiş olduğu belirlenmiştir. Taraflar arasındaki sözleşme sebebiyle altı adet toplam 345.000,00 TL tutarlı faturaların iki tarafın defterlerinde kayıtlı olduğu anlaşılmakla bu fatura bedelleri ve içerikleri kesinleşmiştir. Diğer faturalar tarafların ticari defterinde kayıtlı değildir. Davacı eseri eksiksiz ve ayıpsız yaptığını, iş bedeli için düzenlenen fatura bedellerinin ödenmediğini iddia etmekte; davalı ise, eksik iş bulunduğunu, davacının hakettiği iş bedelinin nakit ve çek ile ödendiğini savunmaktadır. Davacı ile davalı arasında Grand Kanyon Villaları projesine ilişkin fiili bir eser sözleşmesi ilişkisi bulunduğu, tarafların ticari kayıtlarında yer almayan faturalara ilişkin teknik bilirkişi raporunda faturalarda belirtilen iş kalemlerinin ve miktarlarının doğruluğunun teknik olarak kesin şekilde tespit edilemediği belirlenmiştir. Bu durumda, davacının takip konusu faturalar karşılığı işin yapıldığı hususunun ispatlamadığı, mahkemece gerekçeli ve denetime uygun bilirkişi raporu dikkate alınarak somut olaya uygun davacının iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine dair verilen hükümde dava dosyası içindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf isteminin reddi gerekmiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle; ilk derece mahkemesi dosyasında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/11/2025 tarih, 2024/179 E - 2025/642 K sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Davacıdan alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından peşin alınan yatırılan 615,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın adı geçen davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına, (harç tahsil müzekkeresinin temyize tabi dosyalarda Dairemizce, temyize tabi olmayan (kesin karar) dosyalarda ilk derece mahkemesince ilgili vergi dairesine yazı yazılmak sureti ile yerine getirilmesine,)
3-İstinaf yargılama giderinin istinafa başvuran taraf üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Kararın tebliği ve diğer işlemlerin Dairemizce yerine getirilmesine,
Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1.b.2 ve 361/1 maddeleri gereğince, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesine TEMYİZ yolu açık olmak üzere 30/01/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi

Başkan ...
e-imzalıdır

Üye ...
e-imzalıdır

Üye ...
e-imzalıdır

Katip ...
e-imzalıdır