Karar Detayı

T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/1775 - 2026/229
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2025/1775
KARAR NO : 2026/229
KARAR TARİHİ : 12/02/2026
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 13/02/2026

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN :... (...)
ÜYE :... (...)
ÜYE :... (...)
KATİP :... (...)

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ : 28/10/2022
KARAR TARİHİ : 17/06/2025
NUMARASI : 2022/899 Esas - 2025/502 Karar

DAVACI : TOWERLİFT ASANSÖR VE YÜRÜYEN MERDİVEN İMALAT İTHALAT İHRACAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ERKANLI YAPI VE YATIRIM ANONİM ŞİRKETİ - ...

VEKİLLERİ : Av. ...

Av. ...

Av. ...

DAVA : Eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebi
HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi
İSTİNAF EDEN : Taraf vekilleri

Taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebi nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kısmen kabulüne birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı taraf vekilleri tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. ASIL DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Vekil eden Towerlift Asansör firması ile davalı Erkanlı Yapı arasında, Sakarya İli Serdivan İlçesi’nde bulunan taşınmazdaki A, B ve E bloklara ilişkin asansör montaj ve ilgili işlere dair 20.03.2020 tarihli sözleşme ve revizyon sözleşmesi uyarınca tarafların karşılıklı borç altına girdiğini, vekil edenin A ve B bloklardaki işleri tamamlayarak yeşil etiketleri aldığını, E blokta ise işin 1/3’ünün ifa edildiğini, davalının sözleşmesel ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle işin durdurulduğunu, davalının başka firmalarla anlaşmaya çalıştığını ve bu durumun Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yazısıyla da hukuka aykırı olduğunun ortaya konduğunu, vekil edenin alacağının tahsili ile zararlarının giderilmesi amacıyla eldeki davanın açıldığını, davanın kabulünü, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin kabulünü talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Taraflar arasında 17.03.2020 tarihli asansör işleri sözleşmesi ve ek protokoller imzalandığını, sözleşme kapsamında A ve B bloklara ilişkin tüm ödemelerin müvekkili tarafından eksiksiz yapıldığını, davacının da 27.08.2020 tarihli Protokol 3 ile bu ödemeleri kabul ettiğini, ancak davacının sözleşmeye aykırı davranarak yeşil etiket ve tescil işlemlerini tamamlamadığını, müvekkilin bu nedenle projeyi faaliyete geçiremediğini ve zarara uğradığını, ayrıca davacının E blok imalatı için haklı bir talep bulunmaksızın ödeme istediğini, talep reddedilince A ve B blok asansörlerine zarar verdiğini, eksikliklerin tespit raporlarıyla da sabit olduğunu, bu nedenle sözleşmenin vekil edene haklı sebeple feshedildiğini, halihazırda geçerli bir sözleşme bulunmadığını, bu itibarla davada hukuki yarar da bulunmadığını, davacının taleplerinin belirsiz olduğunu ve açıklattırılması gerektiğini, davacının eksik ve ayıplı ifasından kaynaklı vekil eden alacaklarının takas-mahsup defi kapsamında dikkate alınmasını talep ettiklerini, davanın haksız ve dayanaksız olması sebebiyle reddini talep ettiklerini beyan etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Vekil eden Şirket ile davalı arasında 17.03.2020 tarihinde imzalanan anahtar teslim götürü bedel usulü asansör montaj sözleşmesi kapsamında, Müvekkil Şirket davalıya toplam 930.000 TL+KDV tutarında ödeme yapmış ve karşılığında A ve B bloklara ait asansörlerin eksiksiz teslim edilmesini ve faaliyete geçebilmesi için gerekli yeşil etiket ve belediye tescil işlemlerinin tamamlanmasını beklendiği, davalı tarafın, A ve B blok asansörlerinin montajını tamamlamış ancak faaliyete geçiş için zorunlu olan yeşil etiketi alıp teslim etmemiş, belediye tescil işlemlerini yapmadığını, projenin faaliyete geçmesini engellediğini, 11.12.2021 tarihinde davalı tarafından haksız şekilde asansörlere zarar verildiğini, elektrik kabloları ve kapılar sökülmüş, bu durum için suç duyurusunda bulunulduğunu, vekil eden şirket, davalının eksik ve hatalı ifasını tamamlamak için ek masraflar yapmak zorunda kaldığını, davalı yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davalı haksız ve hukuka aykırı ek ödeme taleplerinde bulunduğunu, sözleşme hükümlerine aykırı davrandığını, vekil eden şirketin, davalı tarafından yerine getirilmeyen işlerin tamamlanması, uğranılan zararların tazmini ve taraflar arasındaki sözleşme gereği hak edilen hakedişlerin tahsili için işbu davayı açmak zorunda kaldığı ileri sürülmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...'' ' karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinafa başvuru dilekçesinde özetle;
Vekil eden A ve B blok asansör yapım işine yönelik olarak tüm edimlerini ifa etmiş olmasına rağmen hak etmiş olduğu bedeller kendisine tam olarak ödenmediğini, vekil eden ile davalı şirket arasında tanzim edilmiş sözleşme gereğince sözleşme bedeli toplam 930.000,00 TL olarak belirlenmiş olduğunu, sözleşmede belirlenmiş olan %24,193'ne denk gelen 225.000,00 TL değerindeki tapu devri 02/06/2020 tarihinde yapıldığını, A blok asansör işlerinin tamamlanması ile 85.000,00 TL de müvekkile ödendiğini, B blok asansör işleri için başlangıçta malzeme alımı amacıyla 180.000,00 TL ödeme yapılacağı ve B blok işleri tamamlandığında 130.000,00 TL hakediş onayından itibaren 10-15 gün içinde nakden ödenmesi gerekirken B blok asansör işlerine başlandığında ve bitimi takiben ödenmesi gereken meblağ hiçbir şekilde ödenmediğini, vekil eden A ve B bloklara ilişkin tüm yükümlülüklerini yerine getirip alınması gereken yeşil etiketleri dahi almış olmasına rağmen sözleşme uyarınca alması gereken bedelleri tam olarak almadığını, A ve B blok asansör yapımına ilişkin tamamlanmış olan tüm işler dosya muhdeviyatında sabitken bahse konu işlere karşılık tüm ödemelerin yapıldığının ispat yükünün davalı tarafta olduğunu, davalı ise ne B blok için yapılan ödemelerin tam olarak yapıldığını ne de ek işlere ilişkin ödeme yapıldığını gösterir somut delil ibraz edebildiğini, salt 17/08/2020 tarihli protokole dayanarak ödemesi gereken bedellerin olmadığı savunmasını yapan davalı iyi niyetli olarak hareket etmediğini açıkça gösterdiğini, yapılan ödemelerin, A ve B blok asansör işlerinin tamamını karşılamadığını, vekil edenin kalan alacak tutarının 386.148,00 TL olduğunu, yeşil etiketlerin alınmış olduğu tarihten itibaren işletilmiş olan faiz ile birlikte bu tutarın 513.576,84 TL olduğu belirtildiğini, vekil edenin kar kaybı bedeli ve sözleşmenin ifasına duyulan güven sebebi ile ortaya çıkan zarar bedellerinin ödenmesi gerektiğini, istinaf başvurularının kabulünü, davanın tam kabulünü vekil eden aleyhine hükmedilen hükümler açısından kararın kaldırılmasını ve yerel mahkemeye gönderilmesini ve davanın kabulünü talep etmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;
Yerel mahkemece asıl davada hükmedilen tutarın taraflarca kabulü mümkün olmamakla birlikte hükmedilen tutar son derece fahiştirbirleşen karşı davaya ilişkin olarak verilen yerel mahkeme kararında "a ve b bloklarda eksik ifa tespit edilemediğinden talebin reddine" şeklinde verilen karar tamamen hatalı olup işbu kararın kaldırılması gerektiği nin aşikar olduğunu, davaya konu asansörlere gerek ups cihazlarını gerekse yeşil etiketleri bizzat vekil eden şirket taktırdığını, işin tamamlanmasını kendi imkanları ile sağladığını, birleşen davanın sonuç kısmında taleplerinin açık ve net bir şekilde belirtildiğini, vekil eden şirket tarafından, davalı yanın hem eksik edimleri hem de verilen zararları gidermek için 3. bir firmadan hizmet alınmak zorunda kalındığını, davalı tarafın müvekkil şirket'e vermiş olduğu zararların giderilmesi için yapılan harcamalara ilişkin masraflar ve hakediş faturası, hakediş tablosu ve yapılan işe ilişkin düzenlenen fatura da dosyada mübrez olduğunu, hususların tamamını açıkça ifade etmelerine rağmen Yerel mahkeme tarafından sanki yanlış bir talep yapılmış gibi bir gerekçe düzenlemesi hususuna taraflarca anlam verilemediğini, yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğundan itiraz ettiği hususlar yönünden kaldırılmasına karar verilmesini, istinaf başvurularının kabulünü, yerel mahkeme ilamının kaldırılmasını ve yerel mahkemeye gönderilmesine asıl davanın reddini, karşı davanın (birleşen) kabulünü talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 HMK, 6098 Sayılı TBK

3. Değerlendirme ve karar
Asıl ve birleşen dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
Mahkemece, asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulmuştur.
Davacı vekili; arasında, taraflar arasında Sakarya İli Serdivan İlçesi’nde bulunan taşınmazdaki A, B ve E bloklara ilişkin asansör montaj ve ilgili işlere dair 20.03.2020 tarihli sözleşme ve revizyon sözleşmesi uyarınca tarafların karşılıklı borç altına girdiğini, müvekkilin A ve B bloklardaki işleri tamamlayarak yeşil etiketleri aldığını, E blokta ise işin 1/3’ünün ifa edildiğini, ancak davalının sözleşmesel ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle işin durdurulduğunu, davalı tarafın haksız olarak sözleşmeyi feshettiğini beyanla sözleşme kapsamında ödenmeyen bakiye alacağın, A ve B bloklarda sözleşme dışı ilave işlerin ve davalının haksız feshi nedeniyle kalan işler için kar kaybı zararlarının tahsilini talep etmiş ıslahla talebini 531.000 TL olarak bildirerek bu miktarın davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı birleşen dosya davacı vekili; taraflar arasında 17.03.2020 tarihli asansör işleri sözleşmesi ve ek protokoller imzalandığını, sözleşme kapsamında A ve B bloklara ilişkin tüm ödemelerin müvekkili tarafından eksiksiz yapıldığını, davacının da 27.08.2020 tarihli Protokol ile bu ödemeleri kabul ettiğini, ancak davacının sözleşmeye aykırı davranarak yeşil etiket ve tescil işlemlerini tamamlamadığını, müvekkilin bu nedenle projeyi faaliyete geçiremediğini ve zarara uğradığını, ayrıca davacının E blok imalatı için haklı bir talep bulunmaksızın ödeme istediğini, talep reddedilince A ve B blok asansörlerine zarar verdiğini, eksikliklerin tespit raporlarıyla da sabit olduğunu, bu nedenle sözleşmenin müvekkilce haklı sebeple feshedildiğini beyanla davacının davasının reddi ile birleşen davada ise, davacıya yapılan fazla ödemenini iadesini ve davacı tarafından haksız şekilde asansörlere zarar verilmesi, elektrik kabloları ve kapılar sökülmesi nedeniyle uğranılan zararların tahsilini talep etmiştir.
Davacı yüklenici, davalı-birleşen dosya davacısı iş sahibidir.
Taraflar arasında 17.03.2020 tarihli "Univa Öğrenci Yurdu Evi A-B-E Blokları Asansör İşleri Anahtar Teslim Götürü Bedel Usulü Sözleşmesi" imzalandığı, sözleşme yeri Sakarya İli, Serdivan İlçesi, Beşköprü Mahallesi, Gölbaşı Mevkii, 18202 Parselde bulunan taşınmaz olup sözleşme konusunun bu parselde yer alan A,B ve E bloklarının asansör montaj, kuyu izolasyonu kuyu açma bakım, ray kapı düzeltme, kuyu ara bölmesi düzeltme ve yine asansör işlemlerinin test ve belge işlemeleri olduğu, bu sözleşmeyle birlikte eki protokollerin imzalandığı, sözleşme bedelinin 930.000 TL+KDV götürü bedel olduğu, işin yer tesliminden itibaren 90 gön içinde geçici kabule hazır hale getirileceği kararlaştırılmıştır.
Dosyada yer alan kayıtlardan; 17.03.2020 tarihli sözleşme sonrası taraflar arasında revizyon sözleşmeleri imzalandığı, davalı iş sahibince 17.8.2022 tarihli ihtarname ile işin süresinde teslim edilmesi aksi halde sözleşmenin feshedileceği ihtar edildiği, bu ihtara yüklenicinin 22.8.2022 tarihli cevabi ihtarında ödemelerin zamanında yapılmasının istenildiği, sonrasında davalı iş sahibince 08.09.2022 tarihli ihtarname ile sözleşme tek taraflı olarak feshedilmiş, fesih sonrasında her iki tarafça dava konusu işe ilişkin delil tespiti yaptırıldığı anlaşılmıştır.
İlk derece mahkemesince keşfen yapılan inceleme ile bilirkişi heyetinden kök ve ek raporlar aldırılarak asıl dava yönünden davacı yüklenicinin A ve B blok imalatları tamamladığı, taraflarca imzalanan 27.8.2020 tarihli protokolde A ve B bloklar için davalının ödeme yükümlülüğünün yerine getirildiğinin taraflarca imza altına alınması nedeniyle davacının A ve B bloklar için bakiye ve ilave iş talepleri ve kar kaybı talebi yerinde görülmeyerek davacının E blokta ise tamamlama seviyesinin %33 oranında olduğundan bu kısmın sözleşme fiyatlarıyla bedeli olan 97.020,00 TL yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, birleşen davanın ise reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık 6098 sayılı TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Eser sözleşmeleri, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmelerdir. Eser sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda işin yapılıp teslim edildiğini ve bedele hak kazanıldığını ispat yükleniciye, bedelin ödediğini kanıtlama yükü iş sahibine aittir.
Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda asıl davaya yönelik istinaf başvuruları incelendiğinde;
İlk derece mahkemesince toplanan deliller ve hükme dayanak bilirkişi raporuna göre taraflar arasında kararlaştırılan sözleşme konusu işlerden A ve B blok imalatlarının tamamladığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar davalı iş sahibince davacı yüklenicinin A ve B blok imalatlarını tamamlamadığı, bu yönde delil tespiti yaptırdıkları ve eksik işlerin üçüncü kişilere tamamlattırıldığı savunulsa da, davalı iş sahibinin fesih bildiriminden sonra davacı yüklenicinin de delil tespiti yaptırdığı ve ilgili tespit raporunda A ve B blok imalatlarının tamamlandığı tespit edildiği gibi bizatihi davalı tanığı ... da beyanında davacının A ve B blok imalatlarını tamamladığını bildirdiğinden davalı savunmalarına itibar edilmeyerek A ve B blok imalatlarını davacı yüklenicinin tamamladığının kabulü gerekmiştir. Bu durumda davacı yüklenici A ve B blok imalatları bedeline hak kazanmakla birlikte taraflarca imzalanan 27.8.2020 tarihli protokolde A ve B bloklar için davalı iş sahibinin iş bedellerini ödediği ve önceki tarihli sözleşme ve protokollere göre iş sahibinin borcunun bulunmadığı hüküm altına alındığından davalı iş sahibinin A ve B blok için davacıya bakiye ödemesinin kalmadığının kabulü gerekmektedir. Ö te yandan, davacı yüklenici tarafından A ve B blok için ilave işler yaptığı ileri sürülerek bunların bedelleri talep edilmişse de, 27.8.2020 tarihli protokole göre davacının ilave iş alacağı kapsamında da davalıyı ibra ettiği açık olduğundan davacının bu yöndeki talebinin de reddi gerekmektedir. Davacı yüklenici tarafından E blokta gerçekleştirilen tamamlama seviyesinin %33 oranında olduğu anlaşıldığından bu kısmın sözleşme fiyatlarıyla bedeli olan 97.020,00 TL’nin davalıdan tahsili gerekmektedir. Diğer yandan, davacı tarafça davalının haksız feshi nedeniyle işin kalan kısmı için kar kaybı talebi yönünden yapılan değerlendirmede, taraflar arasındaki ihtarlaşmalar ve tüm dosya kapsamına göre davacı yüklenicinin de iş programının gerisinde kaldığı anlaşıldığından davacının akdin ifasında kusuru bulunduğu ve kendi kusuruna dayalı olarak müspet zarar kapsamında kar kaybı isteyemeyeceğinden bu yöndeki talebin reddi gerekmektedir. Davacının ıslahla harçlandırılan dava değeri üzerinden reddedilen kısım için nispi tarifeye göre karşı yan yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmektedir. Belirtilen nedenlerle, mahkemece asıl dava yönünden davanın kısmen kabulüne dair verilen kararında isabetsizlik bulunmamıştır.
Birleşen dosyaya yönelik istinaf başvurusu incelendiğinde; yukarıda açıklandığı üzere yüklenicinin A ve B blokta eksik ifası tespit edilemediğinden iş sahibinin fazla ödeme ya da üçüncü kişilere tamamlattırılan bedelin yükleniciden tahsili talebinin yerinde olmadığı gibi yüklenicinin dava konusu esere ilişkin iş sahibi aleyhine zararlandırıcı haksız eylemi de tespit edilemediğinden mahkemece birleşen dava yönünden davanın reddine dair verilen kararında isabetsizlik bulunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle; mahkeme kararı yerinde görüldüğünden, taraf vekillerinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1/b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
2-Asıl davada davacı yönünden ve birleşen davada birleşen dosya davacısı yönünden alınması gereken istinaf karar harcından peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye harç alınmasına yer olmadığına,
3-Asıl davada davalı yönünden alınması gerekli istinaf karar harcından peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye 5.414,84 TL nin asıl dosya davalısından tahsili ile hazineye irat kaydına, (harç tahsil müzekkeresinin temyize tabi dosyalarda Dairemizce, temyize tabi olmayan (kesin karar) dosyalarda ilk derece mahkemesince ilgili vergi dairesine yazı yazılmak sureti ile yerine getirilmesine,)
4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf kanun yoluna başvuran taraflar üzerinde bırakılmasına,
5-Duruşma açılmadığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde TEMYİZ yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 12/02/2026

Başkan ...
e-imzalıdır

Üye ...
e-imzalıdır

Üye ...
e-imzalıdır

Katip ...
e-imzalıdır