mahkeme 2025/1323 E. 2025/1233 K.

T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/1323 - 2025/1233
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2025/1323
KARAR NO : 2025/1233
KARAR TARİHİ : .../09/2025
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : .../09/2025

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN :... (...)
ÜYE :... (...)
ÜYE :... (...)
KATİP :... (...)

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : SAPANCA 1.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ : 13/02/2024
KARAR TARİHİ : 28/05/2025
NUMARASI : 2024/61 Esas - 2025/150 Karar

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ : 13/02/2024
KARAR TARİHİ : 11/07/2025
NUMARASI : 2025/471 Esas - 2025/484 Karar

DAVACI : .... OTOMOTİV İNŞAAT SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - 0827062878700001
VEKİLİ : Av...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av...

DAVA : Sebepsiz Zenginleşmeden Kaynaklanan Tazminat
HÜKÜM : Sapanca 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesi

Taraflar arasında görülen davada Sapanca 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.

I. DAVA
Davacı vekili 13/02/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ile davalı arasında 07.07.2017 tarihinde adi yazılı şekilde kat karşılığı inşaat sözleşmesi ve gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi akdedildiğini, anılan sözleşme uyarınca davalı ...'a ait Sakarya İli Sapanca İlçesi Kırkpınar .... Mah. ..... M2 Yüzölçümlü, ... Parsel sayılı taşınmaz üzerinde 12 adet villa yapımı konusunda taraflar anlaştıklarını, müvekkili davacı şirket yapacağı 12 adet villanın yarısı olan 6 adetini, kalan 6 adetini ise mülk sahibi davalı ...'a bırakılacağı hususunda anlaştıklarını, kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile birlikte tapu, davacı tarafından müvekkili şirket yetkilisi ...'a devredilmiş, ... tarafından da ....10.2017 de ... Grup'a satışı gerçekleştirildiğini, bu devirde davalıya müvekkili şirket tarafından taşınmazın rayiç bedeline ilişkin olarak değişik tarihlerde bir kısım hesaptan ödemeler bir kısım elden olmak üzere ödemeler yapılmış, bu husus hem müvekkillerinin hem de davalının hesap hareketlerinde mevcut olduğunu, davalı ... Sapanca Asliye Hukuk Mahkemesi 2019/106 Esas sayılı dosyası ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi ve satış vaadi sözleşmesinin iptali istemiyle dava açtığını, söz konusu dava sonucunda kat karşılığı inşaat sözleşmesi ve satış vaadi sözleşmesini geriye etkili olarak fesih edilmesine karar vermiş, karar gerekli aşamalardan geçerek kesinleştiğini, bu bağlamda; Eski Sakarya ili, Sapanca ilçesi, Kırkpınar Hasanpaşa Mahallesi, Danaderesi Mevki, ... pafta, ... parselde, Yeni ... ada ... parsel ve ... ada ... parselde bulunan 6 adet villa tipi yapı müvekkili şirket olan .... tarafından yapıldığını ve davalı üzerine kaldığını, tüm bu anlatılanlar dikkate alındığında; müvekkili şirket dava konusu parselle üzerine 07.07.2017 tarihinden beri birçok emek harcayıp, birçok masraf yapmış olmasına rağmen, son aşamada elinde hiçbir şey kalmamış olmasına rağmen davalı taraf hiçbir emek ve masraf yapmadan 6 adet villa sahibi olarak sebepsiz zenginleştiğini, müvekkili yaptığı imalatlara dayalı olarak elde edeceği muhtemel kardan mahrum kalmış davalı hiç bir emek sarf etmeden söz konusu villalardan kira, otel işletmeciliği vb gelirler elde ederek sebepsiz zenginleşmtiğini, bu sebeple bedeller hesaplanarak davalıdan alınıp, müvekkili davacıya ödenmesi gerektiğini, müvekkilinin mağduriyetinin giderilmesi için iş bu davanın açılması zaruriyeti doğduğunu, müvekkili davalı tarafla yapmış olduğu kat karşılığı inşaat sözleşmesi ve gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi gereği söz konusu parseller üzerine yapmış olduğu villalar sebebiyle davalı sebepsiz zenginleştiğini, müvekkilinin ise aynı oranda zararı doğduğunu, bu sebeple müvekkili tarafından yapılan villaların bedelleri hesaplanarak ve ticari faiz uygulanarak davalıdan alınıp müvekkili şirkete ödenmesini talep ettiklerini, yukarıda açıklanan nedenlerle; öncelikle, Eski Sakarya ili, Sapanca ilçesi, Kırkpınar ... Mahallesi, Danaderesi Mevki, ... pafta, ... parselde, Yeni Sakarya ili, Sapanca ilçesi, Kırkpınar mahallesi, ... ada ... parsel ve ... ada ... parselde bulunan 6 adet villa tipi yapıya ihtiyati tedbir konulmasına, haklı davanın kabulü ile davacının sebepsiz yere zenginleşmesine sebep olan Sakarya ili, Sapanca ilçesi, Kırkpınar mahallesi, ... ada ... parsel ve ... ada ... parselde bulunan 6 adet villa tipi yapının yapılan imalat bedelleri hesaplanarak, fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 3.071.454,28 TL TL'nin 07.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkili davacıya verilmesine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARININ ÖZETİ
Sapanca 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin kararı;
''...1-Davanın ticari iş mahiyetindeki alacak istemine ilişkin olduğu anlaşıldığından ; Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 08/07/2021 tarihli müstemir yetkilerin belirlenmesine ilişkin 568 sayılı kararnamesi ile Sakarya'da 01/09/2021 tarihinden itibaren Ticaret Mahkemesi kurulup faaliyetine başlamış olduğu, 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararı ile de Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı çevresinin Sakarya ilinin mülki sınırları olarak belirlendiği,bu tarih itibariyle mahkememizin Ticaret Mahkemesi Sıfatı yetkisinin sonlandığı, somut uyuşmazlıkta görevli mahkemenin ticaret mahkemesi olduğu dikkate alındığında; HMK'nun 1, 114/c maddeleri gereğince Mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşılmakla kararın kesinleşmesine müteakip iki hafta içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ve yetkili Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, aksi takdirde HMK'nun 20/1-son maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine, görevsizlik kararı verilmesine karar verilmiş, karar 19/06/2025 tarihinde kesinleşmiştir.
Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin kararı;
Somut uyuşmazlık hakkında yargılama yapma görevi mahkememize ait olmayıp genel görevli mahkemeye yani Asliye Hukuk Mahkemesine aittir. Görev kamu düzenine ilişkin olup dava şartlarındandır. HMK nun 138/1 maddesindeki " Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir; gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir." hükmü ile aynı yasanın 320/1 maddesindeki "Mahkeme, mümkün olan hâllerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir." düzenlemesi ve "Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır" şeklindeki HMK nun 115/1 maddesi ile usul ekonomisi nazara alınarak dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde tensiple mahkememizin görevsizliğine asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğuna dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.Mahkememiz ile Sapanca 1. Asliye Hukuk Mahkemesi arasında görev uyuşmazlığı doğduğundan kararın istinaf olmaksızın kesinleşmesi halinde merci tayini için dosyanın Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesine gönderilmesi gerekmektedir.
Mahkememizin görevsizliğine, davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği görev dava şartı yokluğundan usulden reddine,... şeklinde görevsizlik kararı verilmiş, karar 09/09/2025 tarihinde kesinleşmiştir.

III. İSTİNAF

Yargı yeri belirlenmesi amacıyla dosya Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından Dairemize gönderilmiştir.

IV. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, merci tayinine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 Sayılı HMK, Türk Ticaret Kanunu

V. DEĞERLENDİRME ve KARAR
Dava, Sebepsiz Zenginleşmeden Kaynaklanan Tazminat istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nun 4/1 maddesinde her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (A) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarıyla çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir. Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari dava olabilmesi için her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut kanunda sayılan hallerden birine dahil olması gerekmektedir.
TTK 11/1 md uyarınca ticari işletme ''Esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlılığı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü'' işletme olup 12/1 md uyarınca da bir ticari işletmeyi kısmen dahi kendi adına işleten kişiye tacir denir.
Somut olayda, taraflar arasında daha önce görülen 2019/106E- 2021/45 K sayılı kat karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshine ilişkin uyuşmazlığın, dairemizin 2022/13E- 2022/19 K sayılı ilamıyla onaylandığı, kararın kesinleştiği, davacının talebinin bu sözleşmeden kaynaklanan sebepsiz zenginleşmeye ilişkin tazminat istemine ilişkin olup, davaya bakma genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinin görevi kapsamında kaldığından; Bu nedenlerle; Sapanca 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-6100 Sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23.maddeleri gereğince Sapanca 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine,
2-Dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmek üzere merci tayini talebinde bulunan mahkemeye iadesine,
Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-c maddesi gereğince KESİN olarak oybirliği ile karar verildi..../09/2025
*
Başkan ...
e-imzalıdır

Üye ...
e-imzalıdır

Üye ...
e-imzalıdır

Katip ...
e-imzalıdır