mahkeme 2024/379 E. 2024/833 K.

T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/379
KARAR NO : 2024/833
KARAR TARİHİ : 17/05/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 17/05/2024

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ : 13/08/2020
KARAR TARİHİ : 19/10/2023
NUMARASI : 2020/377 Esas -2023/562 Karar

DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ : Av. ... - ...

DAVALI : TURSES TURİZM İNŞAAT GIDA SANAYİ VE DIŞ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...- ...
VEKİLİ : Av. ... - ...

DAVA :Eser sözleşmesinden kaynaklı fatura sebebiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemi
HÜKÜM : Kararın kaldırılması- gönderme
İSTİNAF EDEN : Davalı vekili

Taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklı fatura sebebiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemi nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davalı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde;
Vekil edenin, takibe dayanak olarak gösterilen faturalardan kaynaklı olarak davalıdan alacağının bulunduğunu, davalının faturaları tebliğ aldığını, ticari defterlerine işlediğini, buna rağmen ödemesini yapmadığını, ödeme yapılmaması üzerine icra takibine girişildiğini, takibe haksız bir şekilde itiraz edilerek takibin durduğunu, icra takibine yapılan itirazın iptalini, takibin devamını, davalı aleyhine asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde;
Cevap dilekçesi sunulmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; ''Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; davalının Kocaeli İcra Dairesinin 2020/13137 Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazının iptaline, takibin 24.345,60-TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihi olan 27.02.2020 tarihinden itibaren takip talibi ile bağlı kalınarak yasal faizi uygulanmasına, alacağın %20'si oranında hesap edilen 4.870,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine, davanın reddedilen kısmı yönünden kötü niyet tazminatına yer olmadığına'' karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı istinafa başvuru dilekçesinde özetle;
Davacı tarafın, işbu itirazın iptali davasını açmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartını yerine getirmediğini, davacı tarafın, işbu itirazın iptali davasını açmadan önce arabulucuya başvurmamış olup yerel mahkeme kararının kaldırılarak dava şartı yokluğu sebebiyle usulden ret kararı verilmesini talep ettiklerini, davalı vekil edene şirkete ait ticari defter ve belgeler 02.06.2022 tarihinde vergi müfettişine teslim edildiğini, ticari defterlerin ibraz edilememesi tarafımızdan kaynaklanmadığını, ticari defterler vergi müfettişliğinde olduğunu, davalı vekil edene ait ticari defterlerin vergi müfettişliğinde olması yüzünden incelenememesi nedeniyle ticari defterlerin incelenmesi için ikinci kez talimat yazıldığını, yerel mahkemece yazılan ikinci talimat üzerine ise taraflara herhangi bir tebligatın gönderilmediğini, davalı tarafın ticari defterlerini ibraz etmediğini ve davacının ticari defterlerinin davacı lehine delil olarak kabul edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, 15.08.2023 tarihli bilirkişi ek raporunda da davacı tarafından, takip konusu faturaların içeriği mal veya hizmetin davalıya verildiği yönünde herhangi bir tespit yapılamadığı ifade edildiğini, davanın kısmen kabulü kararının kaldırılmasını ve ara bulucuya başvurulmadığı için davanın usulden reddini, kararın esastan reddini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklı fatura sebebiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı HMK, 6098 sayılı TBK, 6201 sayılı TTK

3. Değerlendirme
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı fatura sebebiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir.
Somut olayda, taraflar arasında araç tamirine ilişkin eser sözleşmesi ilişkisi bulunduğu iddiasıyla davacı yüklenici tarafça dava konusu iş sebebiyle iş bedeli olarak 02.12.2019 tarihli 4.248,00 TL bedelli fatura, 31.12.2019 tarihli 16.036,20 TL bedelli fatura, 13.02.2020 tarihli 885,00 TL bedelli fatura, 22.02.2020 tarihli 12.661,40 TL bedelli fatura düzenlendiği, davacı 31.12.2019 tarihli 16.036,20 TL bedelli, 13.02.2020 tarihli 885,00 TL bedelli, 22.02.2020 tarihli 12.661,40 TL bedelli faturalar için takip başlatıldığı, takibe itiraz sonrasında davacı tarafça eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (TTK 21/2). Süresi içinde itiraz edilmeyerek kesinleşen faturadaki alacakla ilgili olarak, süre geçtikten sonra iade edilmesi veya ticari defterlere kaydedildikten sonra iade faturası düzenlenmesi, borçtan kurtulmayı sağlayan ve alacağı tartışmalı hale getiren geçerli bir araç değildir. İtiraz süresi geçtikten sonra, faturaların doğrudan iade edilmesi veya iade faturası kesilmesi alacağın varlığını ortadan kaldıran bir sonuç doğurmayacaktır. Faturaya itiraz edilmemesi sözleşme ilişkisini kanıtlamaz ise de, sözleşme ilişkisinin kanıtlanması halinde, bu sözleşme gereğince düzenlenmiş olan ve süresinde itiraz edilmeyen faturadaki miktar kesinleşir. (Yargıtay 15.H.D. 2016/4742 E, 2018/652 K sayılı ilamı)
Davacının ticari defterlerinin incelemesinde; davacının işletme defteri tuttuğu, takibe ve davaya konu faturaların defterinde kayıtlı olduğu, 2019 ve 2020 yıllarında davalı namına 5 adet satış faturası düzenlediği, fatura toplamının 43.341,40 TL olduğu, davalıdan toplamda 18.110,80 TL tahsilat gerçekleştirdiği 30.11.2019 tarih ve 9.510,80-TL bedelli fatura ödendiği için takip konusu yapılmadığı, 4 adet faturanın takip konusu yapıldığı, davalı tarafından banka kanalıyla yapılan ödemeler mahsup edildikten sonra alacak bakiyesinin 25.230,60-TL olduğu, ancak takip konusu yapılan 13.02.2020 tarihli faturanın davalı şirket tarafından iade edildiği ve davacının iade faturayı kayıtlarına işlediği, belirlenmiştir. Davalının ticari defterlerinin incelenmesi için yazılan talimatlardan sonuç alınamamış, davalının ba formlarının incelemesinde 30.11.2019 tarihli ... nolu 9.510,80 TL bedelli, 02.12.2019 tarihli ... nolu 4.248,00 TL bedelli, 31.12.2019 tarihli ... nolu 16.036,20 TL bedelli faturaların davalı şirkete tebliğ edildiği, davalının tebliğ aldığı bu faturaları kabul ederek ticari defterlerine kaydettiği belirlenmiştir.
Her ne kadar yerel mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.
Davacının defter ve kayıtları “işletme defteri” şeklinde olup, 6102 sayılı TTK’nın 64. maddesinde belirtilen defterler tutulmadığından somut olaya HMK’nın 220/3. maddesinin uygulanması da mümkün değildir. Bu nedenle mahkemece verilen kesin süreye rağmen bilanço esasına göre defter tutan davalının ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmemesi nedeniyle HMK’nın 220/3. maddesi uyarınca davacının defterine ve beyanlarına itibar edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmesi yerinde değildir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/(19)11-1662 Esas, 2021/1357 Karar sayılı kararı)
Tarafların ticari kayıtları üzerinde yapılan incelemede takibe konu bir kısım faturanın kesinleştiği, takibe konu kesinleşmeyen faturalarda belirtilen iş kalemleri yönünden konusunda uzman teknik bilirkişi heyeti marifetiyle mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak davacının dava ve takip dayanağı faturada belirtilen işleri yapıp yapmadığı, yapılmış ise faturayla uyumlu olup olmadığı tespit edilmesi konularında denetime elverişli rapor alınarak belirlenmelidir. Mahkemece, bu yönlü araştırma, keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmadığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece yapılması gereken, davalıya ticari defterlerini sunması için süre ve imkan tanınması, sunması halinde ticari defteri üzerinde inceleme yapılarak dosyaya rapor sunan mali müşavir bilirkişiden ek rapora alınması, davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu belirlenen faturalar yönünden fatura bedeli esas alınmalı, kesinleşmeyen faturalar yönünden tarafların usulüne uygun olarak bildirdikleri tüm delillerin birlikte değerlendirilerek yüklenicinin hak ettiği iş bedelinin ortaya konulması bakımından gerektiğinde keşif bilirkişi incelemesi yapılarak davacının kesinleşmeyen faturaları ile sınırlı olarak ne miktarda alacaklı olduğunun tespit edilmesi için davacının dava ve takip dayanağı faturada belirtilen işleri yapıp yapmadığı, yapılmış ise faturayla uyumlu olup olmadığı tespit edilmesi hususlarınde konusunda uzman bilirkişiden veya bilirkişi heyetinden belirtilen hususları kapsayan, taraf, mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli olacak şekilde bilgi ve belgeye dayalı, gerekçe ihtiva eden, raporun dayanağı olan somut ve özel nedenleri bilimsel verilere uygun gösteren rapor alınmalı, bu şekilde dava konusu yapılan davalının ticari defterlerinde kayıtlı olan faturalar yönünden fatura bedeli, davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmayan faturalar yönünden ise yukarıda açıklanan yöntemle belirlenen bedel dikkate alınarak yüklenicinin hak ettiği iş bedeli ortaya konulmalı, fatura miktarları da göz önünde bulundurularak ispat edilen ödemeler de düşürülerek sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir. Bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmesi yerinde değildir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının diğer istinaf nedenleri incelenmeksizin mahkemece uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması nedeniyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, HMK nun 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için yerel mahkeme kararının kaldırılarak dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6.maddesi gereği kabulüne, Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/10/2023 tarihli, 2020/377 Esas-2023/562 Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
2-Dosyanın yeniden yargılama yapılarak karar verilmek üzere kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3- İstinaf eden tarafça yatırılan istinaf karar harcının talep halinde yatıran tarafa iadesine,
4-İstinaf incelemesi duruşmasız olarak yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-İstinaf kanun yoluna başvuranın yaptığı istinaf giderlerinin kararın niteliği gereği ilk derece mahkemesinde yeniden yapılacak yargılamada dikkate alınmasına,
6-Kararın 6100 sayılı HMK'nun 359/3.maddesi uyarınca Mahkemesince taraflara tebliğine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6.maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 17/05/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

...
Başkan
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Katip
...
¸e-imzalı