mahkeme 2023/921 E. 2023/1769 K.

T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/921
KARAR NO : 2023/1769
KARAR TARİHİ : 28/12/2023
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 28/12/2023

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ : 11/09/2018
KARAR TARİHİ : 05/04/2023
NUMARASI : 2019/273 Esas - 2023/202 Karar

DAVACI :... - ... ...
VEKİLLERİ : Av. ... - ...
Av. ... - ...
Av. ... - ...

DAVALI :BBS PROJE MÜŞAVİRLİK İNŞAAT TAAHHÜT TURİZM SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ... ...
VEKİLİ : Av. ... - ...

DAVA İHBAR OLUNAN : ... -...

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

HÜKÜM : İstinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddi
İSTİNAF EDEN : Davacı vekili - Davalı vekili

Taraflar arasındaki Alacak davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davacı ve davalı tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin Lastik İş oteli, Toyota Fabrikası, Kolsan Fabrikası ve Fevziye Camisindeki inşaat işlerini yapmak üzere iş aldığını, bu inşaat işlerinin bir kısmını da taşeron olarak müvekkiline malzemele olarak yaptırdığını beyan ederek müvekkilinin davalıya yaptığı inşaat işlerinin kalan bakiye alacağının tam ve kesin olarak hesaplanarak tespitine, bu tespite göre şimdilik 1.000,00-TL alacağın ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, ayrıca davanın esas yönünden de yerinde olmadığını belirterek, davanın öncelikle görev, olmadığı takdirde esastan reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...dava tarihinden önce davacıya 1.697.794,27-TL ödenmiş olduğundan davacının hakedebileceği bakiye alacak tutarının 263.908,22-TL olduğu tespit edilerek davanın kısmen kabul kısmen reddine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; kararın hesaplama, sözleşmelerin incelenmesi ve delillerin değerlendirilmesi yönünden hatalı olduğu, 16/08/2021 tarihli ek bilirkişi raporu incelendiği belirtilse de, raporun sadece sonuç kısmına yer verildiği, sonuç kısmında da inşaat bilirkişisinin değerlendirmesi olmadığı, inşaat bilirkişisinin raporun başında, taraflarınca yapılan tüm itirazları ayrı ayrı değerlendirdiği, hatta 48.159,96TL'lik hesap hatasını sehven yaptığı belirtilmiş ise de, mahkemece bunun atlandığı, yine bu raporda diğer tüm itirazlarının da hesaplanarak hükmedilmesi mahkemenin takdirine bırakılmıştır. Bu itirazlarının tanık beyanlarına dayandığı, kararın eksik inceleme ile kurulduğunu beyanla; arz ve izah ettikleri sebepler ve re'sen gözetilecek diğer sebeplerle, kararın ortadan kaldırılarak davanın tam kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; dosya kapsamında yaptırılan bilirkişi incelemeleri ve tanzim edilen bilirkişi raporlarında açık bir şekilde davalı firmanın dosyaya ibraz ettiği EFT -SGK -ÇEK belgelerinin bedellerinin gerçekten ödenmesi halinde davalı şirketin borcunun bulunmadığı, davacının düzenlediği toplam fatura tutarının KDV dahil 1.385.841,50 TL olduğu, davalı ödemelerinin 1.697.794,27 TL olduğu, ayrıca ...' ya yapılan ödemeler toplamının 231.160,00 TL olduğu raporda açık bir şekilde ticari defter ve kayıtlara göre müvekkili şirketin borçlu değil alacaklı konumda olduğu sabit olmasına rağmen yerel mahkemece müvekkili şirket aleyhine alacağa hükmedilmesinin açıkça hukuki izahattan yoksun olduğunu beyanla; açıklanan ve re'sen tespit edilecek nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın istinaf mahkemesinde yeniden görülmesine, bu mümkün değilse yerel mahkeme kararının kaldırılarak dosyanın yeniden karar verilmek üzere yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Bakiye İş Bedelinin Tahsii) istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 Sayılı HMK, 6098 sayılı TBK, 4721 sayılı TMK,

3. Değerlendirme
Dava, 4 adet eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedelinin tahsili talebine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
Davacı vekili, davalı şirketin Lastik İş Oteli, Toyota Fabrikası, Kolsan Fabrikası ve Fevziye Camiindeki inşaat işlerini yapmak üzeri bu kurumlardan iş aldığı, anılan yerlerin birtakım inşaat işlerinin yapılması konusunda davalı ile taşeronluk sözleşmeleri yapıldığı, sözleşmeler kapsamında davacının tüm edimlerini eksiksiz yaparak davalıya teslim etmesine karşın iş bedelinin tamamının ödenmediği gerekçesiyle bakiye iş bedelinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000 TL'nin tahsilini talep ve dava etmiş, 05/05/2022 tarihli ıslah delikçesi ile alacak talebini 754.914,54 TL artırarak 755.915,54 TL olarak dava tarihinden itibaren ticari faiziyle tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davanın Ticari dava olması itibariyle Ticaret Mahkemeleri davaya bakmakla görevli olduğundan davanın öncelikle görev yönünden reddine, aksi halde, davacı ile Fevziye Camiinde inşaat işleri yapımına ilişkin bir sözleşme olmadığı, diğer işlerin ise bedellerinin ödenmesi nedeniyle davacıya borç bulunmadığından davanın reddini savunmuştur.
Davanın ilk açıldığı Kocaeli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 201/462 esas, 2019/156 sayılı karar ile görevsizlik kararı verilerek dosyanın talep üzerine Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiği, Mahkemece yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne dair verilenen karara karşı taraf vekilleri istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
Davacı dava dilekçesinde davalı ile arasında eser sözleşmesine dayalı 4 adet akdî ilişki bulunduğunu iddia etmektedir, davalı iddia olunan bu 4 akti ilişkiden Fevziye Caminin bir kısım inşaat işlerine ilişkin olan akdî ilişkiyi inkâr etmektedir. Davacı buna ilişkin yazılı bir belge de sunamamıştır. Kurulduğu iddia edilen temel hukuksal ilişki TBK'nın 470. maddesinde tanımlanan eser sözleşmesidir. Kural olarak, eser sözleşmesi, zorunlu şekil koşuluna bağlı değildir. Ancak, sözlü yapılan sözleşme inkâr edildiği takdirde, sözleşmenin yapıldığı zamanki miktar veya değeri HMK'nın 200. maddesindeki miktardan fazla ise akdî ilişkinin anılan yasa hükmü gereğince davacı tarafından yazılı delille kanıtlanması zorunludur. Akdî ilişkinin tanık delili ile kanıtlanabilmesi için ya davacı tarafından "yazılı delil başlangıcına" dayanılmış olması veya davalının tanık dinlenmesine açıkça onay vermiş olması gerekir. Anılan bu iş yönünden davalının kabulü, davacının da sunduğu yazılı delil ve yazılı delil başlangıcı bulunmadığından bu sözleşme kapsamında talep olunan iş bedelinin Mahkemece reddinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
Davaya konu Lastik İş Oteli, Toyota Fabrikası, Kolsan Fabrikasının bir kısım inşaat işlerine ilişkin ise Lastik İş Oteline ilişkin taraflar arasında ayrıntılarıyla imzalanan 18/06/2016 tarihli yazılı sözleşme bulunduğu, diğer ikisi yönünden yazılı sözleşme bulunmuyor ise de bu sözleşmelerin yapıldığı davalının kabulündedir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın eser sözleşmesinin konusu olduğu açıktır. Davacı taraf yüklenici (alt yüklenici), davalı taraf ise iş sahibi (yüklenici)dir. Eser sözleşmesinde, işin uzmanı sayılan yüklenici, yapımını yüklendiği işi, özen borcu gereği olarak fen ve sanat kurallarına, sözleşme hükümlerine, kendisine duyulan güvene ve beklenen amaca uygun şekilde yapmakla ödevlidir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190. maddesi ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi gereğince iddia eden, iddiasını ispat yükümlülüğü altındadır. Kural olarak yapılan işin miktar ve değerini ispat yükü yüklenicide, iş bedelinin ödendiğini ispat yükü ise iş sahibindedir. Eser sözleşmelerinde kural olarak yüklenici işinin ehli ve basiretli bir iş adamı olarak yükümlendiği imalâtı fen ve sanat kurallarına, sözleşmeye, iş sahibinin amacına uygun tamamlayarak teslim etmek zorundadır.
Lastik İş Oteline ilişkin taraflar arasında imzalanan 18/06/2016 tarihli sözleşmede yapılacak işler ayrıntılı olarak liste halinde belirlenmiş sözleşme bedeli ise birim fiyatlı kabul edilmiştir. Davacı bu iş yönünden sözleşme kapsamındaki işlerin tamamlanmasının yanında sözleşme dışı işler de yaptığını ileri sürmektedir. Mahallinde yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporu ile sözleşme kapsamındaki işlerin tamamlandığı tespit olunarak bu işler yönünden hakedilen bedel sözleşmedeki birim fiyatları ile; yapılan sözleşme dışı işler ise yapıldığı yıl piyasa rayiçlerine göre belirlenmiş olup bu hesaplama yerindedir. Toyota Fabrikası ve Kolsan Fabrikasında yapılan işler de yazılı bir sözleşme bulunmadığı ise sözleşme bedeli uyuşmazlık konusu olmakla bu işlerin bedelinin de yapıldığı yıl piyasa rayiçlerine göre hesaplanarak sonuca gidilmesi doğru olmuştur. Dosyada gerek teknik bilirkişicilerce yapılan keşifler sonucu düzenlenen raporlar, gerekse SMMM bilirkişilerince defter ve kayıtlar üzerinde yapılan inceleme neticesinde, bu 3 sözleşme kapsamında yapılan işlerin bedeli 1.951.702,49 olarak tespit olunarak davalı yanca ispatlanan ödemelerin düşülmesi ile belirlenen bakiye iş bedeline hükmedilmesi yerindedir.
Davalı, Kolsan Fabrikası işlerinin büyük bir kısmının davacının ortağı olan ... tarafından yapılarak bedelin ... ya ödenmesi nedeniyle bu sözleşme yönünden ve toplamda borç kalmadığı yönünde istinafta bulunmuş ise davacının bu ortaklığı kabul etmediği gibi dosyaya kazandırılan bilgi ve belgelerle bu ortaklığın ortaya konulamadığı, Lastik İş Oteline ilişkin sözleşme ekinde bulunan teklifte davacının yanında ... nun adının bulunuyor olması da bu durumu ispata yeterli olmadığı, kaldı ki sözleşmede yalnız davacının imzası bulunduğu, ortaklığın Lastik İş yönünden de ortaya konulamadığı, bu iş yönünden kabul edilse bile Kolsan Fabrikasının inşaat işlerine ilişkin yazılı sözleşme bulunmadığı gibi ortaklıkça yapıldığı ve bu kapsamda ödemenin ... ya davacının bilgisi dahilinde ödendiğinin ispatlanamadığı gözetildiğinde davadışı ...'ya yapılan ödemelerin hakediş bedelinden düşülmemesi de dosya kapsamıyla uyumludur. Davalı delil olarak hakedişlere dayanmış ise de kesinleşen ve imza bulunan hakedişler olmadığından bunlar gözetilmeksizin keşfen belirlenen sözleşme kapsamıra ve sözleşme dışı işi belirlenerek ispat olunan ödemelerin düşümü ile bakiye iş bedelinin belirlenek, buna dayalı davanın kısmen kabul kararı yerinde olmuştur.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle; ilk derece mahkemesi dosyasında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, taraf vekillerinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-KOCAELİ 1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 05/04/2023 tarih, 2019/273 Esas - 2023/202 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 18.027,58 TL harçtan, peşin yatırılan 4.506,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 13.520,68 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına, (harç tahsil müzekkeresinin temyize tabi dosyalarda Dairemizce, temyize tabi olmayan (kesin karar) dosyalarda ilk derece mahkemesince ilgili vergi dairesine yazı yazılmak sureti ile yerine getirilmesine,)
3-Davacıdan alınması gereken 269,85 TL harcın peşin yatırılan 4.507,00 TL istinaf nispi karar harcından mahsubu ile fazla yatırılan 4.237,15 TL'nin talebi halinde davacı tarafa iadesine,
4-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,
5-Duruşma açılmadığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
6-Kararın Dairemizce taraflara tebliğine,
Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1.b.1 ve 361/1 maddeleri gereğince, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesine TEMYİZ yolu açık olmak üzere 28/12/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi

...
Başkan
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Katip
...
¸e-imzalı