mahkeme 2023/1344 E. 2024/99 K.

T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/1344
KARAR NO : 2024/99
KARAR TARİHİ : 18/01/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 18/01/2024

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ : 21/12/2022
KARAR TARİHİ : 11/05/2023
NUMARASI : 2022/985 Esas - 2023/459 Karar

DAVACI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... - ...
DAVALI : ... -...
VEKİLİ : Av.... - ...

DAVA : Alacak (Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)

HÜKÜM : Kararın kaldırılması-Gönderme
İSTİNAF EDEN : Davacı vekili

Taraflar arasındaki Alacak (Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davacı tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; münfesih Hasparlak Çelik San. Tic. AŞ. ile TOSB arasında 01.03.2018 tarihinde imzalanan ... Sözleşme numaralı Elektrik Satış Sözleşmesi kapsamında, ... ada, ... parsel ve ... proje numaralı alan için elektrik satış hizmeti sağlanması, dağıtım yapılması ve abone şirketin bu hizmetlerden faydalanabilmesi ile ilgili haklar ve yükümlülüklerin düzenlendiği, 2022 yılı içinde TOSB nezdindeki elektrik ana sayaçları incelenerek ve üyelerin aylık toplam elektrik tüketimleri kıyaslanarak yapılan kontroller sonucunda; 22.03.2011 tarihinden beri (yaklaşık 11 yıl boyunca) yanlış akım trafo çarpanı nedeniyle 34.494.269,55 kWh elektrik karşılığının Hasçelik tarafından kullanıma konu olduğu halde ödenmediğinin saptandığı, bu durumun ilk defa 30.04.2011 tarihli faturaya yansıdığı tespit edilmiş olup; çarpan hatası sorununun derhal düzeltildiğini, Hasçelik’in 2022 yılı Şubat ayı elektrik tüketimini yansıtan ve doğru şekilde tahakkuk ettirilen 28.02.2022 tarihli elektrik faturasının Hasçelik’e e-fatura olarak gönderildiğini, satış sözleşmesinden kaynaklı borçların, davalılar Hasçelik / Hasparlak tarafından tam ve gereği gibi ifa edilmediğini beyanla; davalı Has Çelik Sanayi ve TİC. A.Ş.'nin alıcının müvekkili tedarikçi TOSB Otomotiv Tedarik Sanayi İhtisas Organize Sanayi Bölgesinden satın aldığı ve bedelini ödemeden kullandığı 34.494.269,55 kwH/saat elektriğin bedeli olan toplam 11.215.306,94.-TL'yi fazlaya ve işlemiş faize ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla kullanım tarihinden itibaren hesaplanacak ticari avans faizi ve ferileriyle birlikte ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; yönetim sınırları dahilindeki 309 firmadan sadece müvekkili firma ile ilgili faturalarda hata yapıldığı iddiasının, akılla ve ticari icaplarla açıklanmasının mümkün olmadığını, 11 yıldan sonra fark edildiği bildirilen konuda ihmal gösteren çalışanları hakkında herhangi bir yasal işlem yapmamış olmalarının, mantık ve ticari icaplarla açıklanır bir durum olmadığını, 2011 yılından sonra, 2018 ve son olarak da 2022 yılında tamamen yeni bir elektrik satış sözleşmesi imzaladığı düşünüldüğünde, TBK'nun 133.maddesi anlamında da, elektrik sözleşmesinden kaynaklandığı iddia edilen borçların tamamen yenilenme suretiyle sona ermiş sayılacağı ve önceki sözleşmelerden kaynaklı bir borçtan bu itibarla da artık söz edilemeyeceğinin açık olduğunu beyanla; davacı tarafın açmış olduğu davanın, hem usul hem de esas açısından hukuka aykırı olduğundan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; mahkemenin gerekçeli kararı usul ve esaslar yönünden tamamen hatalı olup kaldırılması gerektiğini, uyuşmazlığın esasını davacı müvekkili ile arasındaki sözleşme uyarınca aldığı elektrik miktarına göre eksik ödeme yapan davalının bu eksik tutarı ödeme borcunun oluşturduğunu, inceleme konusu uyuşmazlıkta taraflar arasındaki borç ilişkisi bakımından davalı Hasçelik’in edim borcunun, kullandığı (satın aldığı) elektrik enerjisinin miktarına göre tespit edilmiş bedel borcunu ödemek olduğunu, bu bakımdan davacı müvekkilinin eksik ödenen bedel kısmına ilişkin “aynen ifa” talebinin, “zarar unsuru bulunmadığı” gerekçesi ile reddinin mümkün olmadığını, öte yandan davalının bu borcu geçerli ve muaccel olduğu gibi, TBK m.97 uyarınca ödemezlik def’i ileri sürmesi de mümkün olmadığından davacı talebinin hükme bağlanmasına hiçbir engel olmadığını, şu halde mahkemenin gerekçeli kararında, davacının talebinin reddinin davalının zararı bulunmadığına dayandırılmasının hatalı olduğunu, yerel mahkemenin hukuk normunun olaya tatbikinde açık bir hataya düştüğünü, varılan kararı izah etmek için başvurulan aracın olayın hukuki vasıflandırmasında temel bir hata yapıldığını gösterdiğini beyanla; izan edilen sebeplerle yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini, aksi kanatte olunur ise dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının davası ve aynı temele dayanan istinaf talebi haklı bir hukuki temele dayanmadığından, istinaf taleplerinin reddi ile usul ve esas yönden hukuka uygun olan yerel mahkeme kararını onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Alacak (Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 Sayılı HMK,6102 Sayılı TTK,

V. Değerlendirme
Dava; davacı tarafça dağıtılan elektriğin bedelinin davalı tarafça eksik ödendiği iddiası ile açılan alacak istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
Davacı vekili, TOSB yetkililerinin ve davalı şirketin yetkililerinin huzurunda Siemens tarafından yapılan test ve ölçümler sonucunda; akım trafosunda çarpan hatası olduğunun, hatanın DM9'da bulunan firma çıkış hücresindeki 50-100/5-5 olan akım trafosunun 100/5 olarak bağlı olduğunun, ancak faturalardaki tüketim hesabında kullanılan çarpanın 50/5 olarak alındığının, tüketimin olması gerekenin yarısı olarak hatalı hesaplandığının tespit edildiğini, 11 yıl borunca bu şekilde faturalandırma yapıldığını, davalının toplam 4.494.269,55 kwH/saat elektriğin bedeli olan toplam 11.215.306,94.-TL'yi eksik ödediğini, bu bedelin avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacı yönetimindeki 309 firmadan sadece davacı firma ile ilgili faturalarda hata yapıldığı iddiasının yerinde olmadığı, iddia olunan eksiklik nedeniyle ancak, davacı yetkilileri, çalışanlarının sorumluluğuna gidilebileceği, ayrıca taleplerin zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar davacı vekilince istinaf edilmiştir.
Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Görevle ilgili konularda kazanılmış hak söz konusu olmaz.
6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesine göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan yasa maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan sayılması gerekir. Kanunun 5. maddesi uyarınca ticari davalarda görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olup, Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisidir.
Somut olayda; Uyuşmazlık, davacı tarafından sağlanan elektrik enerjisi bedelinin eksik ödenmesi nedenine dayalı alacak istemine ilişkindir. Bu uyuşmazlığın mutlak ticari dava olduğuna ya da asliye ticaret mahkemelerinde görüleceğine dair yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle, eldeki davanın ticari dava olarak kabulü için uyuşmazlık konusunun her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olması ve her iki tarafın da tacir olması gerekmektedir.
4562 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi uyarınca OSB'ler özel hukuk tüzel kişisidir. Bununla birlikte 6102 sayılı Kanun'un 11 inci maddesindeki tanıma göre esnaf işletmeleri için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı amaçlayan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü işletmeleri işletmedikleri için aynı Kanun'un 16 ncı maddesi uyarınca tacir olarak kabul edilmeleri mümkün değildir. Öte yandan OSB'lerin ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır. Bu sebeple OSB'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde yargılamanın asliye hukuk mahkemelerinde görülmesi gereklidir. (Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin 2022/4599 Esas 2023/3797 Karar sayılı bölge adliye mahkemeleri kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi kararı) O halde eldeki davada uyuşmazlığın çözümü Ticaret Mahkemelerinin görevi içerisinde olmayıp genel mahkemelerin görevi içinde olduğundan mahkemece davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken esas hakkında karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, yerel mahkeme kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a.3 maddesi gereğince kaldırılmasına ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davacının istinaf başvurusunun KABULÜNE,
1-GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 11/05/2023 tarih, 2022/985 Esas - 2023/459 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden karar verilmek üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Davacı tarafça yatırılan istinaf maktu karar harcının (269,85 TL) istek halinde iadesine,
4-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
5-İstinaf kararının ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6, maddesi gereğince KESİN olmak üzere 18/01/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

...
Başkan
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Katip
...
¸e-imzalı