Karar Detayı

T.C. SAKARYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1646 - 2024/2114
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2023/1646
KARAR NO : 2024/2114

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ...(...)
ÜYE : ...(...)
ÜYE : ...(...)
KATİP : ...(...)

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 01.06.2023
NUMARASI : 2018/881 Esas -2023/574 Karar

İSTİNAF YOLUNA
BAŞVURAN DAVACILAR : 1-...- ...
2-...- ...
3-...- ...
4-...- ...
5- ...-...
6-...- ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTİNAF YOLUNA
BAŞVURAN DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
- [16661-66460-62174] UETS

İSTİNAF YOLUNA
BAŞVURANDAVALI : ANADOLU ANONİM TÜRK SİGORTA
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : MAPFRE SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLİ : Av.

DAVALI : ...

İHBAR OLUNAN : ...

İHBAR OLUNAN : ALLİANZ SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLİ : Av....

DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

BAŞVURU TARİHİ : 09.08.2023-11.08.2023-13.08.2023-07.09.2023
İSTİNAFA GELİŞ TARİHİ : 17.10.2023
KARAR TARİHİ : 09.12.2024
YAZIM TARİHİ : 09.12.2024

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve Dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın Dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı ve başvuru şartlarının yerine getirildiği anlaşılmakla;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde; 13.05.2017 tarihinde davalılardan ...'in sürücü, ...'in araç maliki, Mapfre Sigorta şirketinin ZMMS sigortacısı olduğu, ... plakalı çekici ve ona bağlı ... plakalı dorse ile davacılardan ...'ın sürücü, diğer davalı Anadolu Sigorta şirketinin hem ZMMS hemde zorunlu koltuk ferdi sigortacısı olduğu ... plaka sayılı otobüsün de karıştığı çok taraflı maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazası neticesinde davalı ...'ın %62 oranında malül kaldığını, çalışamadığını ve kazanç kaybı yaşadığını, bu nedenle bilahare alınan %92 oranındaki maluliyet raporuna istinaden malulen emekli olduğunu, kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığını beyanla, şimdilik kendisi için tedavi gideri, kazanç kaybı ve çalışma gücünün azalmasından doğan zararın tahsili amacıyla 1000 TL maddi (bilahare sunduğu ıslah dilekçesindeki miktarın), 200,000,00 TL manevi, diğer davacılar eş ... için 100,000,00 TL, çocukları ... ve ... için 100,000,00 TL, anne ve babası ... ile ... için ayrı ayrı 50.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere sigorta şirketi yönünden dava tarihinden itibaren, davalılardan ... ve ...' den ise olay tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile iş bu davacılara verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Mapfre Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde; kendilerine kazadan sonra usulüne uygun müracaatın bulunmadığını, poliçe limitinin 330,000,00 TL olduğunu, manevi tazminatın kapsam dışı olduğunu, kusur ve maliyetin tespiti gerektiğini, tazminat hesabının ....... yaşam tablosuna göre yapılmasın gerektiğini, geçici iş göremezlik, tedavi ve bakıcı giderlerinin teminat dışı olduğunu, müterafik kusurun gözetilmesi gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kendilerine atfı kabil kusur bulunmadığını, manevi tazminatın fahiş olduğunu, faizin yasal faiz olabileceğini, maluliyetin tespiti gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde; zorunlu dava şartı, zamanaşımı, derdestlik, husumet, hatır taşıması, müterafik kusur gibi usule ilişkin itirazlarının peşinen ileri sürdüklerini, kusur ve maluliyetin tespiti gerektiğini, tedavi giderlerinin teminat dışı olduğunu, tazminat hesabının aktüerya uzmanı tarafından 1.8 teknik faiz uygulanmak suretiyle yapılması gerektiğini, faize yasal faiz olarak dava tarihinden işletilebileceğini, teminatın paylaştırılmasın gerektiğini, manevi tazminatların teminat dışı olduğunu varsa SGK tarafından yapılan ödemelerin düşülmesini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
Diğer davalı ... cevap dilekçesi sunmamıştır.
İlk derece mahkemesi tarafından, davacı ... .....'nın maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 1.204,73 TL geçici iş göremezlik, 917.271,23 TL sürekli iş göremezlik ve 1.750,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 920.225,96 TL maddi tazminatın; davalı Mapfre Sigorta Anonim Şirketi'nin poliçe limiti ile sorumlu olduğu miktar olan 330.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere, davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi'nin zorunlu koltuk ferdi kaza poliçesi kapsamında sorumlu olduğu 175.000,00 TL sürekli iş göremezlik (sürekli sakatlık) ve 1.750,00 TL tedavi gideri alacağı ile sınırlı olmak üzere; davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... Usta'ya verilmesine, hükmedilen maddi tazminata davalılar Mapfre Sigorta Anonim Şirketi ve Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 15/12/2017 tarihinden, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 12/05/2017 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Davacıların manevi tazminat davalarının kısmen kabulü ile, davacılardan ... Usta için 70.000,00TL, ... Usta için 30.000,00TL, ... Usta için 15.000,00TL, ... Usta için 15.000,00TL davacı ... Usta için 10.000,00TL ... Usta için 10.000,00 TL manevi tazminatın, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, hükmedilen manevi tazminata kaza tarihi olan 12/05/2017 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.
Yerel mahkemenin bu kararına karşı davacılar vekili, davalı ... vekili, davalı Anadolu sigorta şirketi vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas kusuru kabul etmediklerini, maluliyetin düşük belirlendiğini, manevi tazminatın yetersiz olduğunu beyanla, yerel mahkeme hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; tazminatın hatalı ve farazi hesaplandığını, ücretin tespitinde yanılgıya düşüldüğünü, kusuru kabul etmediklerini, maluliyetin yanlış yönetmeliğe göre belirlendiğini, yasal faiz yerine avans faizi işletilemeyeceğini, reddedilen kısımlar yönünden ayrı ayrı vekalet ücreti takdiri gerektiğini beyanla, yerel mahkeme hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta şirketi vekili istinaf dilekçesinde; davacı ...'ın sürücüsü olduğu ... plakalı otobüsün kendilerine hem Zorunlu Mali Sorumluluk hem de Karayolu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası ile sigortalı olduğunu, sürücü olması sebebiyle kusuruna denk gelen zarara ilişkin ZMMS poliçesi kapsamında talepte bulunmayacağını, bunun dışında Karayolu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi bakımından zarar görenin maluliyet oranı ve maluliyetine ilişkin uğramış olduğu zararın hesaplama yönteminin kendine özgü olup, genel şartlarında hesaplama yönteminin açıkça izah edildiğini, davacının hangi sigortaya ilişkin sorumluluğa dayandığı açıklattırılmaksızın zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasından hüküm kurulmasının talebin aşılması niteliğinde olduğunu ve usule aykırı olduğunu, manevi tazminatlar yönünden reddedilen kısım için vekalet ücreti takdir edilmediğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, trafik kazasında yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
(1). Kusura yönelik yapılan incelemede, 13.05.2017 tarihinde dava dışı Prizma Şirketinin işleteni, davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta şirketi'nin hem Zorunlu Mali Sorumluluk hem de Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza sigortacısı olduğu ... plakalı otobüsün, içindeki yolcularla birlikte, davacı sürücü ...'ın sevk ve idaresinde TEM otoyolu İstanbul-Ankara istikametinde seyir halinde iken, dava dışı sürücü ...'ın idaresindeki ... plakalı çekici ve ... plakalı dorseye çarptığı, davalı ...'in işleteni, davalı Mapfre sigorta şirketinin ZMMS sigortacısı olan davalı sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... Plakalı çekici ve ... Plakalı çekicinin ise davacı ...'ın kullandığı ... plakalı otobüse arkadan çarptığı ve anılan kaza neticesinde davacı ...' ın yaralandığı anlaşılmaktadır. Mahkemece alınan kusura ilişkin ATK 'nın 10.12.2019 tarihli raporuna göre davacı ... ve davalı ...'in eşit kusurlu oldukları belirtilmektedir. Anılan raporun kaza tespit tutanağına, dosya münderecatına uygun olduğu anlaşıldığı gibi, aynı olaya ilişkin eşit kusur esası benimsenen ve Dairemizin 2023/538 Esası ile kesinleşen Kocaeli 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/506 (eski 2018/307) Esas sayılı hükmü gözetildiğinde davacı sürücü ... ve davalı ...'in kazanın oluşumunda eşit oranda kusurlu olduklarının kabulü isabetli bulunmuştur.
(2). Davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta şirketi vekilinin maluliyetin ve tazminatın hesaplama yöntemine ilişkin istinaf sebeplerinin incelemesinde;
Yargıtay'ın muhtelif tarihli kararlarında belirtildiği üzere, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza sigortası, can sigortası türlerinden olup, meblağ sigortası olması itibariyle de ölüm halinde limit kadar olmak üzere maktu; yaralanma halinde ise, yapılan tedavi giderleri bakımından buna ilişkin limiti geçmemek üzere ve yapılan harcama kadar nispi; sürekli sakatlık halinde ise, sakat kalma oranı ve sakatlığın derecesine göre limitin belli oranı olmak üzere sigorta bedelinin ödenmesi gerekeceğinden bu yönlerin ispatlanması yeterli olup, gerçek zararın hesaplatılmasına girişilmeksizin tespit edilecek bu miktarların aynen ödenmesi gerekmektedir.
Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası ile diğer sorumluluk sigortaları veya müteselsil sorumlular arasında teselsül ilişkisi bulunmamaktadır. Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasından yararlanan yolcu veya görevli, kazanın oluşunda kusuru bulunan üçüncü kişilere ve sorumluluk sigortalarını yapan sigortacılara karşı dava açarlarsa, bu davada hesaplanacak tazminat tutarlarından, Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasından yapılan ödemeler indirilmez. Kısaca söylemek gerekirse, Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasından yapılan tedavi giderleri dışındaki ödemeler, üçüncü kişilere karşı açılan tazminat davalarında hesaplanacak tazminattan indirilmez.
Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlar 8/B. maddesinde: “İşbu poliçe ile temin edilen bir kaza, sigortalının derhal veya kaza tarihinden itibaren iki sene zarfında daimi surette maluliyetine sebebiyet verdiği takdirde tıbbi tedavinin sona ermesini ve daimi maluliyetin kat'i surette tesbitini müteakip, daimi maluliyet sigorta bedeli aşağıda münderiç nisbetler dahilinde kendisine ödenir." denildikten sonra, (36) satırdan oluşan bir tabloya yer verilmiştir. Cetvelde yer almayan bir maluliyet ya da yine cetvelde belirlenen oranda olmayan maluliyet halinde ise sigortacının zarardan sorumlu tutulması mümkün değildir.
Bu nedenle, davacının maluliyetinin maluliyet cetvelinden hangisi kapsamında kaldığı belirlenmelidir. Şayet maluliyetinin cetvelde belirtilen maluliyetlerden herhangi biri kapsamında değilse bunun organın işlev ve önem derecelerine göre cetvelde yazılı oranlara göre kıyasen belirlenmesi gerekmektedir. Poliçe Genel Şartları’nın 8 nci maddesinde “yukarıdaki cetvelde zikredilmemiş bulunan malüliyetlerin nispeti, daha az vahim olsalar bile, bunların ehemmiyet derecelerine göre ve cetvelde yazılı nispetlere kıyasen tayin olunur” hükmünün de gerektiğinde uygulanması da gözden kaçırılmamalıdır.
Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası ile diğer sigortalar ve davalılar arasında teselsül ilişkisi bulunmamasına karşın bu sigortalı bakımından ayrı hüküm tesisi yerine müteselsilen sorumluluğa hükmedilmesine ilişkin davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmamış oluşuna göre ve açıklanan hususlar çerçevesinde yapılan incelemede somut olayda; davalı Anadolu sigortanın davacı ...'ın sürücüsü olduğu ... plakalı otobüsün hem ZMMS hem de zorunlu ferdi kaza koltuk sigortacısı olduğu anlaşılmaktadır. Kural olarak, işleten sıfatı bulunmamak ve kendi kusuruna denk gelen tutardan sorumlu tutulmamak kaydıyla, sürücüler kendi sigortacısından tazminat isteyebilirler. Ancak, iddianın ileri sürülüş biçimine göre davacının maddi tazminat isteminin davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi yönünden Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasına dayandığı anlaşılmakla, mahkemece anılan davalının Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası çerçevesinde sorumluluğuna gidilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, davacılar vekili davacılardan ...'ın sağ ayağının kesildiğini, uzuv kaybı yaşadığını, kopan sol parmağının dikilmekle birlikte eski fonksiyonuna dönemediğini, koluna ise platin takıldığını, çalışamadığını beyan etmiştir. Davalı Anadolu Sigorta şirket vekili ise istinaf dilekçesinde, davacının ferdi kaza koltuk sigortası kapsamında sorumluluğa dayanması durumunda maluliyet ve tazminat hesabının buna göre hesaplanması gerektiğini ileri sürmüştür.
Buna göre, daimi maluliyet oranının belirlenmesi konusunda mahkemenin hükme esas aldığı 16.11.2021 tarihli ATK Üst Kurul raporunun "Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik" hükümleri çerçevesinde hazırlandığı ve maluliyetinin %56 olarak belirlendiği anlaşılmakla, bu rapordaki maluliyet oranı tespiti yukarıda bahsi geçen Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları'nın 8/B maddesindeki ilkelere ve bu maddedeki cetvele göre maluliyet belirleme biçimine uygun değildir. Davalı Anadolu Sigorta vekilinin bu hususa ilişkin istinaf sebebi yerinde bulunarak kabul edilmiştir.
İlk derece mahkemesince Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları'nın 8/B maddesindeki ilkelere ve bu maddedeki cetvele göre hazırlanmayan malüliyet ve hesap raporu esas alınarak hüküm kurulması dairemizce HMK'nın 353/1-a-6 maddesi kapsamında "uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması" olarak nitelendirildiğinden, davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta şirketi vekilinin bu hususa ilişkin istinaf talebinin kabulü ile HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince tarafların diğer istinaf sebepleri incelenmeksizin ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacının malüliyet oranının Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları'nın 8/B maddesindeki ilkelere ve bu maddedeki cetvele göre konusunda uzman bir doktor bilirkişi marifetiyle tespiti ile davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi'nin sorumlu tutulabileceği meblağın hesaplanması ve sonucuna göre yeniden bir karar verilmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının KABULÜ İLE, Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 01.06.2023 tarih ve 2018/881 Esas-2023/574 Karar sayılı kararının HMK'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın Gebze Asliye Ticaret Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Peşin alınan istinaf karar harçlarının talep halinde yatıranlara iadesine,
4-İstinaf yoluna başvuranların yaptıkları giderlerin esas hakkında verilecek kararda değerlendirilmesine, harcanmayan istinaf gider avansının yatıranlara iadesine,
5-Karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.362/1-g maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.09.12.2024

Başkan ...
e imzalıdır

Üye ...
e imzalıdır

*Üye ...
e imzalıdır

Katip ...
e imzalıdır

İşbu evrak 5070 sayılı Kanunun 5. Maddesi gereğince Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır