mahkeme 2025/590 E. 2025/569 K.

T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/590 Esas - 2025/569
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/590 Esas
KARAR NO : 2025/569

HAKİM : ...
KATİP : ...

DAVACI : ....

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 13/08/2025
KARAR TARİHİ : 10/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 11/09/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti
Davacı asil dava dilekçesinde özet;k 27/02/2025 tarihinde ... sahibi ... 2018 model bir araç karşılığında, ... Bankası ... Şubesi'ne ait, 20/08/2025 vadeli, 1.300.000 TL tutarında, ... seri numaralı çek aldığını, Bu çek, ... ... isimli şahsa yapılan araç alışverişinde ödeme aracı olarak kullanıldığını, ticari uyuşmazlık nedeniyle çekin iadesini talep ettiğini, ... tarafından tarafıma iade edilen çekin, daha önce verdiğim gerçek çekin sahte bir ikizi olduğu, Sahte çek, fiziki olarak gerçeğiyle birebir benzerlik taşıdığından fark edilmediğini ve tarafımca başka bir ticarette kullanıldığını,. Şu anda hem gerçek çekin hem de sahte çekin kimde olduğu bilinmediğini, çekin kötü niyetli kişilerce kullanılması ihtimalini doğurmakta ve telafisi imkânsız zararlar yarattığını, bankaya ödeme yasağı konulmasını ve çekin iptalini talep etmiştir.
II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar
Dava, TTK'nun 818/s maddesi yollaması ile çeklerde de uygulanması gereken TTK 757 ve devamı maddeleri uyarınca açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller
Dava dilekçesi ve ekindeki çek fotokopileri incelendi.
IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s. maddesi gereğince; iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrasının poliçeye ait hükümler çek hakkında da uygulanacaktır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 757. maddesine göre; iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.
TTK'nun 651. maddesi gereğince; kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Aynı kanunun 652. maddesine göre de; kıymetli evrakı zayi eden kimse, iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir.
Çekin zayi olması nedeniyle iptal davasını, çekin zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan meşru hamil açabilir (..., ...; Çekin Zıyaı ve İptali, Erzurum - 2014, s. 85).
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin 16/12/2024 T. 2024/1873 E. 2024/1844 K. Sayılı ilamında "...Kambiyo senedinde mündemiç hakka sahip olmak için senet üzerindeki zilyetlik zorunludur (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 06.06.2012 tarih ve 2011/4524 Esas, 2012/9838 Karar sayılı kararı da benzer yöndedir) Çek üzerinde lehtar olmayıp, lehtar tarafından yapılan bir ciro da olmadığı gibi davacının çek üzerinde hak sahibi olmadığını açıkça beyan etmekle yetkili hamil sayılmayacağından , çek ile ilgili herhangi bir talep ileri süremeyecektir..." denilmiştir.
V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler
Davamıza gelince; davacı dava konusu kendisine ait çekin zayi olduğunu belirterek çek iptali istemi ile dava açmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, çekin iptalini ancak hamilin talep edebilecek olması ve davacının kendisine sahte çekin verildiğini ve bu sahte çeki de ödeme aracı olarak kullandığını, dolayısıyla da davacı çekin yetkili hamili olmadığından, eldeki davayı açmak yetkisi olmadığı anlaşılmakla davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA
3-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
5-Mahkememizin 19/08/2025 Tarihli Tensip Zaptı (4) nolu ara kararı ile verilen ödeme yasağının derhal kaldırılmasına,
6-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince davacı tarafa tebliğine,
7-Teminat iadesi hususunda çeki elinde bulunduran ... muhtıra çıkarılarak çek üzerine konulan ödeme yasağı sebebiyle zarara uğradığı iddiası olması halinde dava açması ve ilgili dava bilgilerini mahkememiz dosyasına sunması için 1 aylık süre verilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 10/09/2025
Katip ...
e-imzalı

Hakim ...
e-imzalı