mahkeme 2024/622 E. 2025/581 K.

T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/622 Esas - 2025/581
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/622 Esas
KARAR NO : 2025/581

HAKİM : ...
KATİP : ...

DAVACI : ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 26/09/2024
KARAR TARİHİ : 16/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 08/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı tarafın iddiaları: 10.05.2024 tarihinde davacıya ait ... plaka sayılı araca, kaza tarihinde davalı ... kapsamında sigortalı olan ... idaresindeki ... plaka sayılı aracın çarpıştığını, çarpma nedeniyle davackının aracında hasar meydana geldiğini, meydana gelen trafik kazasında olay yerinde tutulan kaza tutanağı uyarınca da davalı ... %100 kusurlu bulunduğunu, bu hususun kaza tutanağına da işlendiğini, davacıya ait ... plaka sayılı aracın ise meydana gelen kazada kusuru bulunmadığını, davacının aracında davalı yana ait aracın haksız fiiline binaen meydana gelen trafik kazası sonucu yapılan tamiratlar neticesinde 75.136,98 TL tutarında hasar meydana geldiğini, mevcut kaza sebebiyle aracın bir kısım parçalarının yenileriyle değiştirildiğini, bir kısım parçalarının ise tamir görerek onarıldığını, aracın gördüğü iş bu kapsamlı tamir/onarım/boya/parça değişimi tramer kayıtlarına işlendiğini, davalı ... yapılan başvuru ve süreç içerinde yapılan görüşmeler neticesinde davacı ... hesabına 58.858,00 TL kısmi ödeme yapıldığını, ancak davalı ... yapmış olduğu ödeme aracın modeli, yılı, kilometresi göz önüne alındığında yapılacak bilirkişi incelemesinde de ortaya çıkacağı üzere yetersiz ve eksik kaldığını, davacı ile davalı ... Arasında yapılan ihtiyari arabuluculuk görüşmelerinde yapılan ödemenin eksik ve zararı karşılamaktan uzak olması nedeniyle anlaşma sağlanamadığını, davayı açmadan önce dava şartı olarak arabulucuya başvur gerçekleştirildiğini, 2024/112705 dosya numarası ile görülen zorunlu arabuluculuk görüşmelerinde taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, açıklanan nedenlerle; kusurunun bulunmadığı kaza nedeniyle davackının maliki olduğu ... plaka sayılı araçta meydana gelen değer kaybının HMK m.107 uyarında fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla (bilirkişi raporundan sonra artırılmak üzere) şimdilik 500 TL'nin davalı ... yapılan başvuru tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekilinin cevap dilekçesi ile; işbu davanın açılmasının usul ekonomisi ilkesine aykırılık teşkil ettiğini, davacının dava konusu kazaya ilişkin değer kaybı tazminatını davalı şirketten tam ve eksiksiz bir şekilde tahsil ettiğini, davacının kısmi dava açmasında hukuki yararın bulunmadığını, usule ve esasa ilişkin itirazda bulunduklarını, dava konusu kazaya ilişkin davacının aracında oluşan değer kaybına ilişkin davalı şirket tarafından davacı vekilinin hesabına ödeme yapıldığını, yapılan ödemeler neticesinde poliçe limitinin dolduğunu, davacı tarafın değer kaybı taleplerinin maddi teminat limitlerinin en fazla %15'ine kadar olduğunu, faize ve ticari faiz talebine ilişkin itiraz ettiklerini, açılan davanın usulden reddine karar verilmesini, usulden red talebinin yerinde görülmemesi halinde davalı şirket tarafından değer kaybı tazminatı ödenmesine rağmen davacının haksız olarak açtığı işbu davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleriyle, vekâlet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Dava, trafik kazasından kaynaklı değer kaybı bedelinin tahsili yönündedir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davanın belirsiz alacak davası olarak açılıp açılmayacağı, davalı ... tarafından davacıya değer kaybına ilişkin bir ödeme yapıp yapmadığı, ödeme var ise yeterli olup olmadığı, tarafların kazadaki kusur durumu ve varsa davacının talep edebileceği değer kaybı tazminat miktarına ilişkindir.
Davaya konu kaza; 10.05.2024 tarihinde ... üzerinde ... plakalı aracın geri manevra yapması ve park halinde bulunan ... plakalı araca çarpması şeklinde gerçekleştiği tespit edildi.
KTK 97. Maddesi kapsamında davacının davalı sigorta şirketine dava açılmadan önce müracaat ettiği, yine dava açılmadan önce arabulucuk dava şartının sağlandığı görülmüştür.
Davaya konu talep başlangıçta belirlenebilir olmadığından belirsiz alacak davası şeklinde davanın açılabileceği anlaşılmış ve davalının bu yöndeki itirazı yerinde görülmemiştir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesinde araç işletenin sorumluluğu, 90 ve devamı maddelerde ise zorunlu trafik sigortacısının sorumluluğu düzenlenmiştir. Buna göre bir motorlu taşıtın işletilmesinden dolayı ortaya çıkacak zararlardan dolayı işleten aynı zamanda sürücü değil ise sürücü ile birlikte müteselsil sorumlulukları bulunmaktadır. ... sorumluluğu ise kazadan dolayı poliçe ve teminat miktarı bakımından muteberdir.
Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 Tarih, Esas 2019/40, Karar 2020/40 Sayılı Kararı ile; a) Karayolları Trafik Kanun’un 90. Maddesinin Birinci Cümlesinin “...bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.” Bölümünde Yer Alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” İbaresi ile İkinci Cümlesinde Yer Alan “...ve genel şartlarda...” İbaresinin Anayasaya aykırı olduğundan oy çokluğu ile iptallerine karar vermiştir. Anayasa Mahkemesi'nin bu maddelerdeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu değer kaybı tazminatı öncelikle Karayolları Trafik Kanununun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanununun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenecektir. Bu kanunlarda açıkça düzenlenmiş hususlarda genel şartlar ile kanunun kapsamını daraltan yada genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartlar TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarıldığı için, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile genel şartların hükümleri uygulanacaktır. Anayasa mahkemesinin iptal kararı derdest olan eldeki davada da uygulanması gerekmektedir. Bu durumda; değer kaybının ZMMS Genel Şartlarına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir. (Sakarya BAM 3. HD 2021/1231 esas- 2022/757 karar,benzer yönde Yargıtay 17. HD'nin 2016/16876 E - 2017/12161 K sayılı, 27/12/2017 tarihli ve 2015/5301 E - 2017/11098 K sayılı, 28/11/2017 tarihli, YARGITAY 17. Hukuk Dairesi 2016/17525 esas- 2017/9448 kararları). Haksız fiil sorumluluğu içerisinde yer alan değer kaybı zararları tarafların kusur oranlarına göre belirlenecek olup makine mühendisi bilirkişi tarafından kusur oranının ve zarar miktarının doğru bir şekilde tespiti gerekir.
Mahkememizin 11.03.2025 tarihli (2) Nolu ara kararı gereği rapor düzenlenmek üzere dosya Makine Mühendisi Bilirkişisi ... tevdi edilmiştir.
Makine Mühendisi Bilirkişisi ... 24.03.2025 Tarihli Bilirkişi Raporunda değer kaybı bedelinin 3.942,00 TL olduğu şeklinde mütalaada bulunmuştur.
Bilirkişi raporunun taraf vekillerine tebliğ edildiği, rapora karşı davalı vekilinin beyan ve itirazda bulunduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin bedel artırım dilekçesi sunduğu, bu hususta gerekli harçları yatırdığı, sunulan dilekçenin davalıya tebliğ edildiği anlaşıldı.
Tarafların iddia ve savunmaları ile temin edilen deliller kapsamında yürütülen yargılama neticesinde; 10.05.2024 tarihinde meydana gelen kazada ... plakalı aracın park halindeki ... plakalı araca çarpmasında ... plakalı aracın sürücüsünün KTK'nın 67/a maddesinde düzenlenen "Sürücülerin, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır." kuralını ihlal ettiği tespit edilmekle %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı aracın kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı, kazanın etkisiyle davacının aracında ortaya çıkan zarardan dolayı KTK'nın 85 ve 90. maddelerine göre davalı sigorta şirketinin sorumlu bulunduğu anlaşılmıştır.
Kaza nedeniyle ... plakalı aracın motor kaputu, ön tampon ve sağ çamurluktan hasar aldığı tespit edilmiştir.
Bilirkişi hesaplamalarına göre davacının aracının hasarsız piyasa rayiç bedelinin 1.570.000,00 TL, kaza sonrası onarılmış piyasa rayiç bedelinin 1.507.200,00 TL olduğu, değer kaybı tutarının 62.800,00 TL olduğu, davacıya 58.858,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, bakiye değer kaybı bedelinin 3.942,00 TL olduğu, bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaların usul ve yasaya uygun olarak yapıldığı, rapora itibar edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Alınan bilirkişi raporuna karşı somut itirazlar ileri sürülmemiştir. Dolayısıyla itirazları dikkate alınmamıştır.
... açısından temerrüt tarihinin 2918 sayılı KTK 99 maddesi gereğince başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan tutarları hak sahibine ödemek zorundadır. Davacının davalı ... 11.07.2024 tarihinde başvurduğu, 8 iş gününün sonunda 23.07.2024 tarihi itibariyle temerrütün oluştuğu anlaşılmakla talep edilen tazminat kalemine 23.07.2024 tarihinden itibaren faiz işletilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda davacının talebinin kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Açılan davanın KABULÜ İLE,
-3.942,00-TL değer kaybı tazminatının temerrüt tarihi olan 23.07.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte ve poliçede yazılı limitle sınırlı olmak üzere davalı ... alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 615,40-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 487,60-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 127,80-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 3.942,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 427,60-TL Peşin/nisbi Harcı, 60,00-TL Islah Harcı, 7.166,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 8.081,70TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,
5-Arabuluculuk nedeniyle hazine tarafından karşılanan 3.600,00 TL'nin davalı ... tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Karar tebliğ giderleri karşılandıktan sonra kalan gider avansının karar kesinleşmesinden sonra talep halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekili yüzünde, davalı vekili yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/09/2025

Katip ...
e-imza

Hakim ...
e-imza