Karar Detayı

T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/675 Esas - 2025/87
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/675 Esas
KARAR NO : 2025/87

BAŞKAN : ...
KATİP : ...

DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ...

VEKİLİ : Av. ...

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/12/2023
KARAR TARİHİ : 12/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı aleyhinde Sakarya 3. İcra Dairesi 'nin 2023 / 14061 Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, takibe dayanak bonodaki imzanın sadece "Y" harfini içerir bir imza olduğunu, davacının okuma yazma bilmeyen ve tek başına yaşayan birisi olduğunu, davacının senede konu yapılan borcunun bulunmadığını, davacının kandırılarak senedin düzenlendiğini, davacının ticaret yapma vaadi ile kandırıldığını, davalı ile bir kamyon alıp nakliye işi yapmayı istediğini, davalının bu durumdan istifade ettiğini, tarafların 500.000,00 TL şer para koyarak bir kamyon almayı kararlaştırdıklarını, davacının bu miktarda parasının olmaması sebebiyle davalının davacının payına düşen 500.000 TL yi kendisinin verebileceğini ancak karşılığında da 750.000 TL alacağını ve davacının bu borcu sağlanacak kazançtan taksitlerle ödeyebileceğini söyleyerek dava konusu bonoyu davacıya imzalattığını, davalının başka bir şart olarak teminat olması maksadıyla bu bononun takibe konulmasını ve davacının emekli maaşlarının haczedilerek takip dosyası kapsamında kendisine ödenmesini istediğini, davacının davalıya güvenerek bu doğrultuda işlem yaptığını, düzenlenen bononun Sakarya 3. İcra Dairesinde 29.08.2023 tarihinde takibe konulduğunu ve ödeme emrinin bila tebliğ iade dönmesine rağmen takibin danışıklı olması itibariyle davacının 01/09/2023 tarihli beyanına istinaden takibin kesinleştirilerek maaş haczinin yapıldığını ve davacının her iki emeklilik maaşınının tamamının haczedildiğini, bu aşamadan sonra davalının siz kamyonu bulun ben alırım şeklinde söylemesi ile davacının kamyon arayışı içine girdiğini ancak her bulunan kamyonda davalının alıma yanaşmadığını ve bir süre sonra davalıya ulaşılamadığını ve dolandırıldığını anladığını, davacının dava konusu bono sebebiyle davalıya borçlu olmadığını belirterek menfi tespit talebinde bulunmuş ve icra dosyasında ödenen 37.000 TL nin dava tarihinden itibaren faizi ile birlikte davacıya iadesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı taraf; Davacıyı arkadaşı olan ...aracılığıyla tanıdığını, ...'ın davacı ile birlikte bir su bayisi açmak istediğini ve bu amaçla borca ve yardıma ihtiyacı olduğunu söylediğini, Kenan'ın davalıdan (... adına tescilli) ... Plakalı aracı taksitle kendisine satmasını ve 47.000- TL ve 40.000 TL olan borçlarının ödenmesini istediğini, bu doğrultuda davalının Kenan'ın belirtilen borçlarını ödediğini, davacının ise Kenan'ın bu borcuna karşılık dava konusu senedi verdiğini, ... Plakalı aracın ise davacının oğlu ...’e noterde satış yoluyla devredildiğini, bu anlaşma çerçevesinde dava konusu senedin takibe konulduğunu ve davacının bizzat kendi el yazısı ile yazdığı dilekçe ile 01.09.2023 tarihinde borcu kabul ederek emekli maaşlarına haciz konulmasına muvafakat ettiğini, davacının okuma yazma bildiğini ve kıraathane ile masaj salonu işlettiğini, mahkemeyi etkilemek için kendini geçinmeye çalışan dul bir kadın olarak gösterdiğini, davacının kötüniyetli olarak bu davayı açtığını, senetteki imzanın davacıya ait olduğunu, kıymetli evrakta mücerretlik ilkesinin geçerli olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Taraflar arasındaki anlaşmazlık: Sakarya 3. İcra Dairesinin 2023/14061 Esas sayılı dosyasına dayanak olan 750.000,00-TL bedelli bono sebebiyle davacının davalıya borçlu olup olmadığı hususlarındadır.
Ön inceleme duruşmasında davalının talil sebebini değiştirdiği yönünde bir değerlendirme yapılmış ise de sonraki duruşmada bu yöndeki tespitten vazgeçilmiş ve çifte talil bulunduğu değerlendirilmiştir.
Ayrıca ...'ın borcunun davacı tarafından dış üstlenilmesinin söz konusu olabileceği ve dava konusu senedin yazılı delil başlangıcı olabileceği düşünülerek taraf tanıkları dinlenmiştir.
Mahkememizin 18/11/2024 tarihli duruşmasında davacı vekiline karşı tarafa yemin teklif edip etmedikleri hususu sorulmuş ve davacı vekilince de yemin teklif edilmiş ise de : yeminin konusunun teminat senedi olması sebebiyle bedelsiz olan dava konusu senedin icra takibine konulması vakıasını da içerdiği ve bu haliyle davalıyı TCK 167 maddesinde düzenlenen ceza soruşturması ya da kovuşturması ile karşı karşıya bırakacak mahiyette olduğu, dolayısıyla bu konuda HMK nun 226/1.c maddesi gereği yemin deliline dayanılamayacağı değerlendirilmekle yemin teklifine ve davalıya yemin davetiyesi çıkarılmasına yönelik 18/12/2024 tarihli ara karardan dönülmüştür.
Sakarya 3. İcra Müdürlüğü'nün 2023/14061 Esas sayılı dosyası ilgili dosya olarak eklenmiş ve incelenmiştir.
Davacı tanığı ... alınan ifadesinde; "Ben taraflar arasındaki alışverişe birebir şahidim, davacı ile davalı ortak bir kamyon alıp nakliye işi yapacaklardı, ancak davacının nakit parası olmadığı için sadece maaşı olduğu için dava konusu olan senedi düzenleyerek davalıya verdi ve icra takibinde de emekli maaşlarının kesilmesine bu şekilde razı oldu, ancak daha sonradan davalı bu anlaşmaya uymadı, senet bu kapsamda verilen bir senettir, Davalının beyanlarında bahsi geçen taahhütnameler sureti altındaki imza bana aittir, bu belgeleri ben boş olarak imzalamıştım, amacım elektrikli motor almaktan kaynaklanan borca yönelik bir belge düzenlemekti, ben elektrikli motoru ...'den almıştım, motor bedeli olan 47.000-TL'yi davalı ...kartından çekmişti, bende bu şekilde ...'a borçlandım, bu borcumu bizzat davalı ...'a daha sonra elden ödemiştim, diğer belgede yazan 40.000-TL ile benim bir ilgim yoktur, davalı bu belgeleri daha sonra kendisi doldurmuştur, taraflar arasındaki alışveriş ve senet yukarıda belirttiğim gibidir, bahsedilen araç satışı ile bir ilgim yoktur, bu alışveriş benim dışımdadır, demiştir.
Davacı tanığı ... alınan ifadesinde; "Davacı annem, davalı ile birlikte bir kamyon almaya karar vermiş, daha doğrusu davalı annemi bu doğrultuda kandırmış, araç alınacağı inancıyla annemden senedi almış, senet bedelini ödetmek içinde icra takibine koyup annemden maaşların haczi için muvafakatını almış, bu suretle annem kamyon için oluşacak borcunu taksitle ödemeyi istemiş, ancak daha sonrasında davalıdan ses çıkmadı, telefonlarımıza da bakmadı, bu şekilde annem kandırılmış oldu, ne benim ne de annemin davalı ile başka bir alışverişi yoktur, davalının belirttiği hususlar gerçek değildir, savunulduğu gibi bir alışveriş olmamıştır, senedin verilmesine dayanak husus yukarıda belirttiğim gibidir. demiştir.
Davalı tanığı ... alınan ifadesinde; "Benim taraflarla bir tanışıklığım ve alışverişim olmamıştır, sadece tanık olarak bulunan ... benden motorumu satın almıştı, daha doğrusu borcu bitince tescil etmek üzere devretmiştim, ... yanında tanımadığım bir şahısla gelerek bu motordan doğan 47.000-TL'yi yanındaki şahsın kredi kartına çekilmek suretiyle ödedi, benim bunun dışında bir münasebetim olmamıştır, tarafların arasındaki ilişkiyi de bilmiyorum, demiştir.
Davalı tanığı ... alınan ifadesinde; "Ben ...'u tanırım, birgün bir ortamda aracını Yaşar isimli şahsa sattığını, ve karşılığında senet aldığını, emekli maaşından kesintiye muvafakat verilmesi ile ödeme alacağını söylemişti, bu dışında taraflar arasındaki münasebete ilişkin bir bilgim yoktur, davalı ... ile tanık olarak dinlenen ... çocukluk arkadaşıdır, hatta ...'un söylemesiyle ...'ı da yanımıza siyası parti için çalışmalara almıştık, demiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Takibe dayanak 750.000,00 TL bedelli senedin incelenmesinde düzenleyeninin ... lehtarının ... düzenleme yerinin Sakarya düzenleme tarihinin 23/06/2023 vadesinin ise ...olduğu, zorunlu unsurları taşıdığı ve kambiyo vasfının bulunduğu, senette nakten kaydının olduğu anlaşılmaktadır.
Davalı bu senet sebebiyle Sakarya 3.İcra Müdürlüğü'nün 2023/14061 Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatmış, davacı bu icra dosyasında -kendisine ödeme emri tebliğ edilmeden- 01/09/2023 tarihinde sunduğu dilekçe ile borcu kabul ettiğini bildirerek emekli maaşının tamamına haciz konulmasına muvafakat ettiği, bu doğrultuda işlem tesis edildiği, daha sonra borçlunun 18/12/2023 tarihli dilekçesi ile maaşından yapılan kesintilere itiraz ettiği ve dilekçesinde senet alacaklısı ...'den faizle para almak için bu senedi verdiğini ancak daha para alamadan bu senedin düzenlendiğini ve takibe konulduğunu dolayısıyla dolandırıldığını ileri sürdüğü görülmektedir. İcra Hukuk Mahkemesince yapılan şikayet yargılaması neticesinde davacının emekli aylıklarına konulan hacizlerin kaldırıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı mahkememizdeki iddiasında takibe dayanak senedin davalının bedelini ödeyeceği fakat ortak işletecekleri bir kamyon alınması amacıyla teminat maksadıyla verildiğini ileri sürmüş, davalı ise bu hususu reddederek senedin dava dışı ...'ın borcunun ödenmesi maksadıyla davacı tarafından düzenlendiğini savunmuştur.
Dava konusu senet nakten kaydı taşıdığından nakit verilen borca karşılık düzenlendiği anlaşılmaktadır. Aksi ispat edilmiş değildir. Somut olayda ispat yükünün yer değişmesi de sözkonusu değildir. Davacı bu senetlerin teminat olarak verildiğini ve bedelsiz olduğunu ispat etmek zorundadır. (Sakarya BAM 7 HD 2023/970 Esas 2024/1573 Karar)
Dava konusu bonoların teminat senedi olduğunu iddia eden davacının öncelikle bu iddiasını HMK’nın 201. maddesi uyarınca yazılı delille ispatlaması gerekmektedir. Davacı taraf bu hususta yazılı bir delil sunamamıştır. Bu iddianın açık muvafakat olmadıkça tanıkla ispatlanması da mümkün değildir. Yemin deliline dayanılmış ve yemin teklif edilmiş ise de yukarıda belirtildiği üzere bedelsiz olan senedin takibe konulması suç olduğundan konusu suç teşkil eden bir vakıa hakkında yemin edilemeyeceğinden bu yemin teklifi icra edilmemiştir.
Açıklanan gerekçelerle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir. Yargılama sırasında İİK 72 md uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmiş ve icra edilmiş olması sebebiyle İİK 72/4 maddesi gereğince dava konusu alacağın yüzde yirmisi oranında belirlenen 150.258,90- TL tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine de hükmolunarak aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın reddine,
2-Yargılama sırasında ihtiyati tedbir kararı verilmiş olması sebebiyle İİK 72/4 maddesi gereğince dava konusu alacağın (751.294,52 TL) yüzde yirmisi oranında belirlenen 150.258,90- TL tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Mahkememizin 27/12/2023 tarihli ara kararı ile verilmiş olan ''Sakarya 3. İcra Müdürlüğünün 2023/14061 Esas sayılı dosyasında icra veznesindeki paranın alacaklıya tedbiren ödenmemesine'' şeklindeki ihtiyati tedbirin İİK 72/4 maddesi gereğince hükümle birlikte kalktığının tespitine,
4-Dava adli yardımlı açıldığından alınması gereken 615,40-TL karar harcının ve 615,40-TL başvuru harcının davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 116.694,18-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı adli yardımdan yararlandığından Hazine'den karşılanan 3.015-TL tebligat giderinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
7-Davalı tarafından yapılan 750 TL tanık ücreti ile 350 TL posta giderinden ibaret 110 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davalı tarafından (başvurunun reddi ile sonuçlanan) ara kararın istinafı sebebiyle yapılmış olan harç ve posta giderleri ile fotokopi ücreti giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
9-Ara buluculuk dosyasında Bakanlık bütçesinden karşılanan 3.120-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
10-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereği talep aranmaksızın taraflara tebliğine,
11-Karar tebliğ giderleri düşüldükten sonra artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran davalıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzünde, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.

12/02/2025

Katip ...
e-imzalı

Hakim ...
e-imzalı