mahkeme 2023/220 E. 2025/83 K.

T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/220 Esas - 2025/83
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/220 Esas
KARAR NO : 2025/83

HAKİM : ...
KATİP : ...

DAVACI : ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 2- ...
3- ...

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 17/04/2023
KARAR TARİHİ : 11/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının maliki olduğu ...plakalı araç, 22/12/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu hasarlanmış ve sonuç olarak davacının aracında değer kaybı meydana gelmiş ve davacı, tamir süresince aracından mahrum kaldığını, Davacıya çarpan ... plakalı aracın işleteni davalılardan ..., sigortacısı ise diğer davalı ...olduğunu, Davaya konu olayın meydana gelmesinde kusurun tamamı davalılara ait olduğunu, Davacının aracı, davaya konu trafik kazası nedeniyle ağır derece hasarlandığını, olay nedeniyle araçta değer kaybı meydana gelmiş, davacı tamir süresinde aracından mahrum kaldığını, İşbu dava öncesi ...takip numaralı APS ile davalı sigorta şirketine başvurulmuş ve yine sigorta şirketine karşı arabuluculuk yapılmış ise de sigorta şirketinin ödeme yapmadığını, araç mahrumiyet bedelinin olay tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte sadece davalılar ...İle ...'ndan müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ve harçları ile vekalet ücretinin de davalılar üzerinde müteselsilen bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı Sigorta Vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın esastan reddini, Davacı yanın tüm zararı daha önce karşılandığı için davanın reddini, aksi halde, ödeme tarihinden itibaren faizi güncellenmek suretiyle tazminattan mahsubunu, Davacının bakiye zarara uğradığını gösteren faturaların sorulmasını, aksi halde ispatlanamayan davanın reddini, ret taleplerinin kabul edilmemesi halinde; davaya konu talep yönünden yukarıda belirttiğimiz gibi bilirkişi incelemesi yapılmasını ve tarafların kusur durumu ile bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasını, Talebin kabulü halinde, dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesini,
Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Dava, trafik kazasından kaynaklı hasar bedeli, değer kaybı bedeli ve araçtan mahrum kalma bedeline yönelik tazminat isteminden ibarettir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; 22.11.2021 tarihinde meydana gelen kazada kazaya karışan araçların kusur oranlarının ne olduğu, ... plakalı araçta değer kaybının olup olmadığı, araçta hasarın meydana gelip gelmediği, var ise bunları davacının davalıdan talep edip edemeyeceği, ayrıca araçtan mahrum kalma bedelinin talep edilip edilemeyeceği hususundadır.

Davaya konu kaza; 22.11.2021 tarihinde Sakarya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi ...Caddesi üzerinde maliki davalı ... ve sürücüsü davalı ... olan ...plakalı aracın ... market önünden ana caddeye çıkması ve cadde üzerinde seyir halindeki maliki davacı ... ve sürücüsü ... olan ... plakalı araçla çarpışması şeklinde gerçekleştiği tespit edildi.
Davalı ... görev itirazında bulunmuş olsa da ... şirketinin maliki ... olan ... plakalı aracın ZMMS sigortacısı olduğu, davacının Ak sigorta ile sözleşmesinin olmadığı, tüketici işlemi sayılamayacağı, davaya TTK'da yer alan sigorta hükümlerine göre bakmak gerektiği, bu nedenle mahkememizin davaya bakmaya görevli olduğu anlaşılmakla görev itirazı yerinde görülmemiştir.
KTK 97. Maddesi kapsamında davacının davalı sigorta şirketine dava açılmadan önce müracaat ettiği, yine dava açılmadan önce arabulucuk dava şartının sağlandığı görülmüştür.
Davacı hasar bedelini belirsiz alacak davası olarak ikame etmiş olsa da hukuki nitelendirmenin hakimde olduğu gözetilerek talebin kısmi dava olarak ileri sürüldüğü sonucuna varılmıştır. Diğer talepler ise belirlenebilir olmadığı anlaşılmakla belirsiz alacak davasına konu edilebilecektir.
Noterler Birliğinden ... ve ... plaka numaralı araçların kaza tarihi olan 22.11.2021 tarihindeki ve öncesindeki malik bilgilerinin celp edilmiştir.
Davalı sigorta şirketine müzekkere yazılarak, davacı tarafından sigorta edildiği iddia edilen ... plaka sayılı aracın 22.11.2021 tarihinde karıştığı trafik kazasına ilişkin; poliçesinin, hasar dosyasının, hasar dosyasına ait Aktüerya raporunun, trafik kazası nedeniyle ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise miktarı ve dayanak belgelerinin, davacı tarafça başvuru olup olmadığı, varsa başvuru tarihi, belgeleri ve verilen yanıtların mahkememize gönderilmesi için yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.
Sigorta Bilgi Gözetim Merkezinden davacı adına kayıtlı olduğu belirtilen ... plaka sayılı aracın karıştığı tüm kazalara ilişkin tramer kayıtlarının mahkememize gönderilmesi için yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.
Karasu Sulh Hukuk Mahkemesinin 2007/218 Esas ve 2007/303 karar numaralı ilamı ile davalı ...'nun ...'nun velayeti altına alındığı görüldü.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesinde araç işletenin sorumluluğu, 90 ve devamı maddelerde ise zorunlu trafik sigortacısının sorumluluğu düzenlenmiştir. Buna göre bir motorlu taşıtın işletilmesinden dolayı ortaya çıkacak zararlardan dolayı işleten aynı zamanda sürücü değil ise sürücü ile birlikte müteselsil sorumlulukları bulunmaktadır. Sigorta şirketinin sorumluluğu ise kazadan dolayı poliçe ve teminat miktarı bakımından muteberdir.
Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 Tarih, Esas 2019/40, Karar 2020/40 Sayılı Kararı ile; a) Karayolları Trafik Kanun’un 90. Maddesinin Birinci Cümlesinin “...bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.” Bölümünde Yer Alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” İbaresi ile İkinci Cümlesinde Yer Alan “...ve genel şartlarda...” İbaresinin Anayasaya aykırı olduğundan oy çokluğu ile iptallerine karar vermiştir. Anayasa Mahkemesi'nin bu maddelerdeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu değer kaybı tazminatı öncelikle Karayolları Trafik Kanununun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanununun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenecektir. Bu kanunlarda açıkça düzenlenmiş hususlarda genel şartlar ile kanunun kapsamını daraltan yada genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartlar TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarıldığı için, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile genel şartların hükümleri uygulanacaktır. Anayasa mahkemesinin iptal kararı derdest olan eldeki davada da uygulanması gerekmektedir. Bu durumda; değer kaybının ZMMS Genel Şartlarına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir. (Sakarya BAM 3. HD 2021/1231 esas- 2022/757 karar,benzer yönde Yargıtay 17. HD'nin 2016/16876 E - 2017/12161 K sayılı, 27/12/2017 tarihli ve 2015/5301 E - 2017/11098 K sayılı, 28/11/2017 tarihli, YARGITAY 17. Hukuk Dairesi 2016/17525 esas- 2017/9448 kararları). Haksız fiil sorumluluğu içerisinde yer alan değer kaybı zararları tarafların kusur oranlarına göre belirlenecek olup makine mühendisi bilirkişi tarafından kusur oranının ve zarar miktarının doğru bir şekilde tespiti gerekir.
Mahkememizce dosya bilirkişi ... gönderilmiş, bilirkişi kök ve ek raporları sunmuştur. Sunulan kök ve ek raporlardaki kusur değerlendirmesinin nasıl yapıldığı konusunda açıklayıcı bilgi olmaması, dayanakların hatalı tespit edilmesi, hesaplamaların yerinde olmaması nedenleriyle yeni bilirkişiden rapor alınmıştır.
Makine Mühendisi Bilirkişisi ... 19.10.2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...'nun kazanın meydana gelmesinde ASLİ (%100) oranda kusurlu olduğu, Kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç Sürücü ...'ın herhangi kusur ve kabahatinin olmadığı, ... plakalı araçta kaza sonrasında meydana gelen hasarın giderilmesi için gerekli olan yedek parça ve işçilik bedelinin 23.966,36 (Yirmi Üç Bin Dokuz Yüz Altmış Altı lira Otuz Altı Kuruş) olduğu, Dava konusu kaza nedeniyle ... plakalı araçta değer kaybı meydana gelmediği, ... plakalı araçtan mahrum kalma tazminatının 2.500,00 TL (İki Bin Beş Yüz lira) olduğu," şeklinde mütalaada bulunmuştur.
Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı taraf vekillerinin beyan ve itirazda bulunduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin bedel artırım dilekçesi sunduğu, bu hususta gerekli harçları yatırdığı, sunulan dilekçenin davalıya tebliğ edildiği anlaşıldı.
Tarafların iddia ve savunmaları ile temin edilen deliller kapsamında yürütülen yargılama neticesinde; 22.11.2021 tarihinde ... plakalı aracın Essen market önünden ana caddeye girerken ana yoldan gelen araçları kontrol etmeden, dikkatsiz, tedbirsiz ve kontrolsüz bir şekilde davranması, bu esnada cadde üzerinde seyir halinde olan ... plakalı araca çarpması şeklinde gerçekleşen kazada ... plakalı araç sürücüsünün KTK'nın 67/a maddesinde düzenlenen "Sürücülerin, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır." kuralını ihlal ettiği tespit edilmekle %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı aracın kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı, kazanın etkisiyle davacının aracında ortaya çıkan zarardan dolayı KTK'nın 85 ve 90. maddelerine göre aracın maliki davalı ..., sürücüsü davalı ... ve davalı sigorta şirketinin sorumlu bulunduğu anlaşılmıştır.
Davalı ... kusur değerlendirmesine itiraz etmiş, kaza tespit tutanağına itiraz etmiş olsa da kaza tespit tutanağındaki imzayı baskı ile imzalamaması, dolayısıyla itibar edilmesi gerektiği, olayın oluş şekline göre 19.10.2024 tarihli bilirkişi raporundaki değerlendirmelerin yerinde olması nedenleriyle itirazı yerinde görülmemiştir.
Davalı Sigorta şirketi kusur değerlendirmesine itiraz etmiş olup bu yönde somut delil ibraz etmediğinden itirazları yerinde görülmemiştir. Ayrıca mahkemizce kazanın oluş şeklinin tespiti yapılmış, kusur oranlarının değerlendirilmesinin mahkemede olduğu dikkate alınmış ve 19.10.2024 tarihli bilirkişi raporlarındaki kusur oranlarına yönelik değerlendirmenin mahkememizce uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Kaza nedeniyle ... plakalı aracın ön tampon, ön panelin yenisi ile değiştirildiği, sağ marşpiyel, sağ arka kapı sol ön çamurluk, sağ ön kapı, sağ ön çamurluğun onarımlarının yapıldığı ve boyandığı tespit edilmiştir. 19.10.2024 tarihli bilirkişi raporunda aracın hasar bedeli olarak 23.966,36 TL olarak belirlenmiş, belirlenen bedelin daha önceden davalı sigorta şirketince ödendiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla hasar bedeli talebi yerinde görülmemiştir.
Davaya konu ... plakalı aracın kazadan önce ağır hasarlı olduğu, ağır hasar kaydı olması halinde araçta değer kaybının oluşmayacağı anlaşılmakla değer kaybı talebi yerinde görülmemiştir.
Davaya konu ... plakalı aracın hasarlı bölgeleri için yapılacak onarım ve boya işleri için 5 iş gününün geçeceği, günlük kira bedeli olan 500 TL üzerinden yapılacak hesaplama ile davacının talep edebileceği araçtan mahrum kalma bedelinin 2.500,00 TL olduğu, bu yönde sunulan bilirkişi raporundaki tespitlere ve hesaplamalara itibar edilmiştir. Davacının talep artırım dilekçesinde ileri sürdüğü talep yerinde görülmemiştir.
Davacı ve davalıların 19.10.2024 tarihli bilirkişi raporuna yaptığı itirazlarının beyandan öteye geçmediği, somut delil ibraz etmediği gözetilerek itirazlarının reddine karar verilmiştir.
Sonuç olarak, davacının davalılardan tahsilini istediği hasar bedeli ve değer kaybı bedeli taleplerinin reddine, davalı Hüseyin Karabaşoğlu ve Selime Karabaşoğlu'ndan tahsilini talep ettiği araçtan mahrum kalma bedeli talebinin kabulüne karar verilmiştir. Dava haksız fiilden kaynaklandığından kaza tarihinden itibaren faiz işletilmiştir. Davalılar ....ve ...'nun tacir olmadığı anlaşılmakla yasal faize hükmetmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Açılan davanın KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE,
-2.500,00 TL araçtan mahrum kalma bedelinin kazanın meydana geldiği tarih olan 22.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'ndan tahsili ile davacıya verilmesine,
-Hasar bedeli ve değer kaybı bedeli taleplerinin ayrı ayrı reddine,
2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 615,40-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 179,90-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 435,5‬0-TL harcın davalılar ... ve ...ndan tahsili ile alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 2.500,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...ndan tahsili ile alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı sigorta şirketi kendisini vekil ile temsil ettiğinden 20-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı sigorta şirketine verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 179,90-TL Başvuru Harcı, 179,90-TL Peşin/nisbi Harcı, 43 -TL ıslah harcı olmak üzere toplam 402,8‬-TL harcın davalılar ... ve ...ndan tahsili ile alınarak davacıya verilmesine, ,
6-Davacı tarafından yapılan; 8.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 1.776,75‬-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 9.776,75-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak (%99,21 kabul oranı) 9.699,51-TL lik kısmanın davalılar ... ve ...ndan tahsili ile alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra talep eden tarafa iadesine,
8-Hazineden karşılanan 860,00 TL arabuluculuk masrafının arabuluculuk görüşmelerinin sigorta şirketi açısından zorunlu olması ve sigorta şirketine karşı açılan davada kabul edilen bir tutar olmadığından davacıdan alınarak hazineye irat kaydına ,
Dair, davacı vekilinin ve davalı Hüseyin Karabaşoğlu yüzünde, davalı sigorta vekilinin ve Selime Karabaşoğlu yokluğunda verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, 6100 sayılı yasanın 321/2. Maddesi uyarınca gerekçeli kararın en geç bir ay içinde re'sen tebliğe çıkarılacağı hususu da bildirilerek karar verildi.11/02/2025

Katip ...
e-imzalı

Hakim ...
e-imzalı