mahkeme 2025/1295 E. 2025/1102 K.

T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : ...
KARAR NO : ...
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Konya.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ARA KARAR TARİHİ : 21/05/2025
NUMARASI : ... Esas
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTİNAF EDEN DAVALI : 1- ...
VEKİLLERİ : Av. ... Av. ...
DAVALI : 2- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Menfi Tespit
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 08/09/2025
YAZIM TARİHİ : 09/09/2025
Davacı tarafından davalılar aleyhine Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 21/05/2025 tarihinde tesis edilen itirazın reddine ilişkin ara karara karşı, davalı ...'ın istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine Konya.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla kambiyo senedine dayalı takip başlatıldığını, takibe konu senedin müvekkili tarafından düzenlenmediğini, yazının ve imzanın sahte olduğunu, bilirkişi incelemesi ve takibin iptali amacıyla Konya.... İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasıyla dava açıldığını, söz konusu senet nedeniyle Konya Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyasıyla sahtecilik ve dolandırıcılık hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, müvekkilinin davalılar ile hiçbir alışverişinin olmadığını, borç alma durumunun olmadığını, müvekkilinin davalılara borçlu olmadığınını tespiti ile dava sonuna kadar Konya.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İlk derece mahkemesi 18/12/2024 tarihli ara karar ile; 6100 s. HMK'nın 393/1. maddesi gereğince ara kararın tebliğinden itibaren 1 haftalık kesin süre içerisinde dava değerinin % 20'si oranında hesaplanan 664.460,27 TL nakdi teminatın veya kesin ve süresiz banka teminat mektubunun Mahkememize ibrazı halinde davacının ihtiyati tedbir talebininin kabulü ile; Konya.... İcra Müdürlüğü'ne ait ... Esas sayılı takibin, 6100 s. HMK.nun 209. maddesi gereğince takibin sadece davalılar ... ve/veya ... tarafından başlatılmış olması halinde ve sadece davacı ... yönünden (varsa diğer borçluları etkilememek üzere) tedbiren durdurulmasına karar vermiştir.
İTİRAZ: Davalı ... vekili cevap ve itiraz dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davacının borçlusu olduğu senete güvenerek bir çok yere borçlandığını, sözü geçen senedin ödenmemesi üzerine müvekkilinin gerek ticari gerekse özel hayatının sekteye uğradığını, dosyaya konu olan senet miktarının bir tacirin ticari hayatını çok rahat bitirebilecek büyüklükte olduğunu, müvekkilinin tedbir kararı ile mağdur olduğunu, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemeyeceğini, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarında icra işlemlerinin durdurulması için icra dosyasının güncel borcunun tamamının icra dairesine depo edilmesi ve senet bedelinin %15'i oranında teminatın mahkemenin veznesine yatırılması gerektiğinden bahisle ihtiyati tedbir kararına itirazlarının kabul edilerek tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "....2004 sayılı İİK'nın 72. maddesi uyarınca takipten sonra açılan menfi tespit davalarında takibin tedbiren durdurulmasına karar verilemez ise de davacı tarafça sahtecilik iddiasında bulunulması karşısında 6100 sayılı HMK'nın 209. maddesine göre değerlendirme yapılmasının mümkün olduğu, nitekim Yargıtay 19.Hukuk Dairesi 05/11/2013 tarih 2013/12247 Esas 2013/17229 Karar, 26/11/2013 tarih 2013/14872 Esas 2013/18849 Karar, 17/05/2012 tarih 2012/3644 Esas 2012/8311 Karar sayılı kararı, 09/07/2013 tarih 2013/8826 Esas 2013/12605 Karar ve 16/04/2013 tarih 2013/2077 Esas 2013/6927 Karar sayılı ilamlarının da aynı yönde olduğu, davacı tarafça ibraz edilen delillerin yaklaşık ispata elverişli olduğu dolayısıyla ihtiyati tedbirin şartlarının mevcut olduğu sonucuna varıldığından sebebe dayalı itirazlar yerinde görülmemiştir. Her ne kadar teminat miktarına da itiraz edilmiş ise de alınan teminat miktarının yeterli ve taraflar arasındaki menfaat dengesine uygun olduğu sonucuna varıldığından teminata yönelik itirazlar da yerinde görülmemiştir...." gerekçesiyle mahkemenin 18/12/2024 tarihli ihtiyati tedbir kararına yönelik itirazların reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, müvekkili ...'ın 2009-2024 yılları arasında ev yapma ve satma işiyle uğraştığını, dosya taraflarının da bu dönemde tanıştığını, müvekkili tarafından ...'e 2020 yılında elden 2.200.000,00 TL borç para verildiğini, devamında ...'in borcuna karşılık ilgili senedi ciro ederek müvekkiline verdiğini, Konya CBS ... soruşturma sayılı dosyası incelendiğinde de bu durumun görüleceğini, ilgili savcılık dosyasında müvekkilinin yalnız ciranta olarak yazı ve imzasının bulunduğunu, senedin diğer kısımlarında yazı ve imzasının olmaması nedeniyle hakkında takipsizliğe hükmedildiğini, Konya....İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda da davaya konu senet üzerindeki imzanın davacı borçluya ait olduğunun açıkça belirlendiğini, açıklanan nedenlerle 21/05/2025 tarihli ara kararın kaldırılarak itirazlarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Talep; ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın reddi kararının kaldırılması istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.
İhtiyati tedbir talebinin kabulüne itiraz eden davalının istinaf sebepleri doğrultusunda dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;
İstinaf isteminde bulunan davalı borçlunun itirazları; HMK'nın 209.maddesi gereğince icra takibinden sonra açılan senedin sahte olarak oluşturulduğu iddiasına dayalı menfi tespit davasında tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilip verilemeyeceği hususundadır.
Bu konudaki düzenlemeler dikkate alındığında;
İcra İflas Kanunu'nun 72/3.maddesinde;“İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir.”
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 209.maddesinde ise;"1)Adi bir senetteki yazı veya imza inkâr edildiğinde, bu konuda bir (karar verilinceye kadar, o senet herhangi bir işleme esas alınamaz. (2)Resmî senetlerdeki yazı veya imza inkâr edildiğinde, senetteki yazı veya imzanın sahteliği, ancak mahkeme kararıyla sabit olursa, bu senet herhangi bir işleme esas alınamaz. (3)Senede dayanılarak verilmiş olan ihtiyati tedbir, o senet hakkındaki sahtelik iddiasından etkilenmez ve gerektiğinde senet sahibi haklarının korunması için yeni tedbirler talep edebilir.”şeklinde yasal düzenleme mevcuttur.
Menfi tespit davası her ne kadar İİK’da düzenlenmiş ise de icra hukukuna özgü bir dava türü olmayıp maddi anlamda kesin hüküm teşkil eden ve HMK’daki genel usul ve yargılama kurallarına tabi olan ve genel mahkemelerde görülen bir dava türüdür.
Dolayısıyla usul kuralları bakımından İİK'nın hükümleri ile yetinilmesi doğru olmayıp HMK’daki usul kurallarının ve yasal düzenlemenin dikkate alınması gerekmektedir.
Yine her ne kadar menfi tespit davası, İİK da özel olarak düzenlenmiş ise de borçlu olmadığı iddiası ile açılan menfi tespit davasında; ödeme borcun sona ermesi, edimin ifa edilmemesi başta olmak üzere pek çok iddia gerek borcun dayanağı olan belgeye ilişkin def’ilerden gerekse kişisel def’ilere ilişkin olabilir.
Halbuki icra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarında takibe dayanak senetteki itiraz hususu HMK’nın 209.maddesinde özel olarak düzenlendiğinden yazı veya imza inkarına dayalı menfi tespit davalarında takip dayanağı belgedeki imzaya ve yazıya itiraz bulunduğu takdirde bu konuda özel hüküm olan HMK’nın 209.maddesinin uygulanması gerekmektedir.
Diğer yandan takibin durdurulması bakımından HMK’nın ihtiyati tedbirin koşullarına ilişkin genel düzenlemelerinin dikkate alınarak HMK'nun 390/3.maddesinde; “tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.” şeklindeki düzenlemede “yaklaşık ispat” ölçüsünde bir kısım delil ve emarelerle haklılığı ihtimal dahilinde gösteren belgelere dayalı olması koşulu da aranmalıdır.
Bu genel açıklamalardan sonra somut olay değerlendirildiğinde; davacının takibe konu senetteki imzanın kendisine ait olmadığından bahisle açtığı menfi tespit davasında takibin durdurulması talebinde bulunduğu, ilk derece mahkemesince teminat alınarak davalı tarafından Konya.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yapılan takibin davacı yönünden tedbiren durdurulmasına karar verildiği, davalının itirazının reddedildiği, ilk derece mahkemesince tedbir talebinin HMK'nın 209. maddesi delaleti ile HMK 389 ve devamı maddelerindeki düzenlemeler gereğince teminat alınarak kabul edilmesinin usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, bu nedenle HMK 353/1.b.1 maddesi gereğince ihtiyati tedbire itiraz eden davalı ...'ın istinaf başvuru talebinin esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davalı ...'ın istinaf başvuru talebinin ESASTAN REDDİNE,
2- Alınan harç yeterli olduğundan harç ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,
3- İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,
4- İstinafa başvuran davalı ... tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5- Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 359/4. maddesi gereğince; kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
6- Dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 08/09/2025 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.

Başkan ...
e-imzalıdır

Üye ...
e-imzalıdır

Üye ...
e-imzalıdır

Katip ...
e-imzalıdır

...