Karar Detayı

T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO :
KARAR NO :

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : KONYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 22/11/2023
NUMARASI : Esas Karar

DAVACI :
VEKİLİ : Av.

DAVALI :
VEKİLİ : Av. Z
DAVA : İtirazın İptali

Birleşen Konya .Asliye Ticaret Mahkemesi'nin E. K.sayılı dava dosyası
DAVACI :
VEKİLİ : Av.

DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Menfi Tespit
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 12/11/2024
YAZIM TARİHİ : 14/11/2024
Davacı-birleşen dosya davacısı tarafından, davalı-birleşen dosya davalısı aleyhine Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve birleşen Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyaları ile açılan itirazın iptali ve menfi tespit davalarında 22/11/2023 tarihinde tesis edilen karara karşı, tarafların istinaf kanun yoluna başvurmaları üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ticari ilişki bulunduğunu, taraflarınca Kahramankazan İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyası üzerinden 24/05/2021 düzenleme tarihli satış faturasına dayalı (429.464,82 TL üzerinden) ilamsız takip başlatıldığını, davalının takibe, borca, borcun tüm fer'ilerine ve yetkiye itiraz ettiğini, davalı şirketin borca itirazının haksız nedenlere dayandığını, şöyle ki; davacı müvekkilinin dava dışı ... Otomotiv ve Savunma San.A.Ş. ile ticari ilişki içine girecekken, ... Şirketi ... Teknik Şirketi'nin mali tablolarını inceleyip onun zor bir mali süreçten geçtiğini gördüğünü, ancak ... Teknik Şirketi'nin malların kalitesi, uygunluğu, güvenirliği gibi sebeplerden ötürü ... Teknik Şirketi'nden vazgeçmek istemediğini, bu sebeple ... Teknik Şirketi'nden başka bir isimle şirket kurmasını ve aralarındaki ticareti yeni kurulacak bu şirket üzerinden devam ettirmek istediğini söylediğini, bunun üzerine, ... Teknik Şirketi'nin yetkilisi .... ... Teknik Şirketi'nde çalışan ve uzaktan akrabası olan ....'e PSDM Şirketi'ni kurdurttuğunu, ... Teknik ve PSDM Şirketi'nin aralarında organik bağ olduğunun bir diğer kanıtının ise şirketlerin uzun süre aynı adreste faaliyet gösterdiklerini ve ... Teknik Şirketi'nin yetkilisi ....’in 3 çocuğunun da PSDM firmasında sigortalı olarak çalışmakta olduğunu, PSDM Şirketi kurulduktan sonra, ... Teknik'in imal ettiği ürünlerin PSDM Şirketi'ne satıldığını, PSDM Şirketinin de bu malları ... Şirketi'ne sattığını ve satıştan gelen parayı ... Teknik Şirketi'nin yetkilisi ....'e teslim ettiğini, ancak ... Teknik ile PSDM Şirketleri aynı adreste faaliyet gösterdiği dönemde, ....'in kasten yarattığı ön muhasebe hatası sebebiyle ... Teknik'in PSDM Şirketi'ne sattığı mallar için fatura kesilmediğini, bu doğrultuda .... ile .... arasında anlaşmazlık doğmadan hemen önce, ... Teknik Şirketi, imal ettiği ve Kahramankazan İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı icra takibinin dayanağı olan faturaya konu malları yine PSDM Şirketi'ne sattığını, ancak ....'in daha sonra bu satıştan gelen parayı ... Teknik Şirketi'nin yetkilisine teslim etmediğini, işlerin artık anlaştıkları gibi devam etmeyeceğini, organik bağı olan bu şirketleri ayırdığını ve PSDM Şirketi'nin gelirlerinin artık kendisinin olduğunu iddia ettiğini, bunun üzerine müvekkilinin yaptığı araştırma neticesinde ....'in bu zamana kadar ... Teknik Şirketi'nin PSDM Şirketi'ne yaptığı satışlar için ön muhasebede kasten hata yaratarak fatura kesilmemesini sağladığını fark ettiğini ve müvekkili ... Teknik Şirketi hemen PSDM Şirketi'ne ...... nolu 24.05.2021 fatura ve düzenleme tarihli satış faturasını kesip gönderdiğini, ancak PSDM Şirketinin söz konusu faturayı haksız olarak ... Teknik Şirketine iade ettiğini, özetle her ne kadar davalı şirket, davacının kendisine kestiği faturayı iade etmiş olsa da, davacının faturaya konu malları PSDM Şirketi'ne satıp teslim ettiğini ancak PSDM Şirketinin bahsi geçen malların bedelini ödemediğini, açıklanan nedenlerle davalının icra takibine yaptığı haksız itirazın iptali ve takibin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davacı vekili 04/07/2022 tarihli ıslah dilekçesiyle; PSDM Şirketi tarafından ... Teknik Şirketi'ne kesilen faturalara ilişkin açıklama yapmak gerektiğini, dilekçelerinde PSDM Şirketi'nin ... Teknik Şirketi'ne kestiği faturalara örnek olarak 2 adet fatura sunulduğunu (30/06/2020 tarihli 318.600,00 TL bedelli "Aracılık Komisyonları (%18)" açıklamalı fatura ve 30/09/2020 tarihli 243.330,75 TL bedelli "Fason İmalat (%18)" açıklamalı fatura), PSDM Şirketi ile ... Teknik Şirketi arasında aracılık komisyonu ile ilgili hiçbir anlaşma olmamasına rağmen, PSDM Şirketi tarafından ... Teknik Şirketi'ne kesilen 30/06/2020 tarihli 318.600,00 TL bedelli faturanın aracılık komisyonları açıklaması ile kesildiğini, ayrıca 30/09/2020 tarihli 243.330,75 TL bedelli faturanında da aslında olmayan bir teslimata ilişkin kesilmiş bir fatura olduğunu, bu iki faturanın da her iki firmanın vergi ve KDV ayarlamaları için kesilmiş faturalar olduğunu ve gerçek alım satımın söz konusu olmadığını, zira 2 şirket arasında komisyon durumunun söz konusu olmadığını, PSDM Şirketi sadece satıcı konumundayken ... Teknik Şirketi'ne fason üretim yapmasının mümkün olmadığını, PSDM Şirketi'nin 2018 ve 2019 yıllarına ait ... Teknik Şirketi'nin sisteminde bulunan cari verilerinin ekte sunulduğunu, bu kayıtların da ..... tarafından tutulduğunu, itirazın iptali davasına konu Kahramankazan İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı icra takibine dayanak faturanın, ... Teknik ve PSDM Şirketlerinin birlikte hareket ettikleri sırada ... Teknik Şirketi'nin PSDM Şirketi'ne sattığı PSDM tarafından da ...’a sevk edilmiş ürünlere ilişkin olarak 2021 yılında kesilen fatura olduğunu (bu faturanın daha önce kesilmiş olması gerekirken ..... tarafından zamanında kesilmediğini), bu faturanın tamamının PSDM Şirketi tarafından.... fatura nolu faturası ile iade edildiğini beyanla ıslah yoluyla ileri sürülen yeni vakıaların değerlendirilmesine, dosyanın bu eksiklikler giderildikten sonra bilirkişiye tevdi edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ticaret merkez adresi Selçuklu/Konya olup yetki yönünden itiraz ettiklerini, dava konusu alacağın dayanağı fatura davacının tek taraflı düzenlediği fatura olup müvekkili şirketin takibe konulan faturadan dolayı davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, dava dilekçesinde yazılan soyut iddiaları kabul etmediklerini, davacı şirket Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.... Esas sayılı dosyasından açtığı konkordato mühleti verilmesine ilişkin dava dosyasına müvekkili PSDM Şirketine 659.099,54 TL borçlu olduğunu bildirdiğini, bu hususun dosya kapsamıyla sabit olduğunu, davacı müvekkiline olan borcunu ödememek, konkordato sürecinde lehine durum yaratmak ve borcundan dolayı hakkında açılacak takip ve davaların önünü kesmek için iş bu davayı ve davaya dayanak icra takibini açtığını, davacının kötüniyetli olduğunu, iş bu davanın açılmasından sonra yine müvekkilinin gıyabında 28/01/2022 tarihli 639.076,68 TL bedelli e-fatura düzenleyerek müvekkiline gönderdiğini, müvekkilinin Konya ...Noterliğin 01/02/2022 tarih .... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle faturayı iade ettiğini, davacının iddiasını yazılı belgelerle ispatlaması gerektiğini, tanık dinletilmesine muvafakatlarının bulunmadığını, öncelikle davanın yetki yönünden reddine, hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatının davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Konya ..Asliye Ticaret Mahkemesi ....Esas sayılı dava dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı konkordato dosyasında, davalı tarafın konkordato masasına yaptığı alacak başvurusu nedeniyle, davacı müvekkili firmadan 639.076,68 TL alacaklı olduğunu iddia ettiğini öğrendiklerini, ancak müvekkili firmanın böyle bir borcu olmadığını, bu sebeple davalının bu haksız talebinin konkordato masasından kaldırılması amacıyla böyle bir borcun olmadığını, davacı müvekkilinin dava dışı ... Otomotiv ve Savunma San.A.Ş. ile ticari ilişki içine girecekken, ... Şirketi ... Teknik Şirketi'nin mali tablolarını inceleyip onun zor bir mali süreçten geçtiğini gördüğünü, ancak ... Teknik Şirketi'nin malların kalitesi, uygunluğu, güvenirliği gibi sebeplerden ötürü ... Teknik Şirketi'nden vazgeçmek istemediğini, bu sebeple ... Teknik Şirketi'nden başka bir isimle şirket kurmasını ve aralarındaki ticareti yeni kurulacak bu şirket üzerinden devam ettirmek istediğini söylediğini, bunun üzerine, ... Teknik Şirketi'nin yetkilisi .... ... Teknik Şirketi'nde çalışan ve uzaktan akrabası olan ....'e PSDM Şirketi'ni kurdurttuğunu, ... Teknik ve PSDM Şirketi'nin aralarında organik bağ olduğunun bir diğer kanıtının ise şirketlerin uzun süre aynı adreste faaliyet gösterdiklerini ve ... Teknik Şirketi'nin yetkilisi ....’in 3 çocuğunun da PSDM firmasında sigortalı olarak çalışmakta olduğunu, PSDM Şirketi kurulduktan sonra, ... Teknik'in imal ettiği ürünlerin PSDM Şirketi'ne satıldığını, PSDM Şirketinin de bu malları eskiden beri müşterisi olan .... Savunma Sistemleri Müh. San ve Tic Ltd Şti., .... Ve Teknoloji Sanayi A.Ş, ..... Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve ... Şirketi'ne sattığını ve satıştan gelen parayı ... Teknik Şirketi'nin yetkilisi ....'e teslim ettiğini, ancak .... daha sonra, bu satışlardan gelen parayı ... Teknik Şirketi'nin yetkilisine teslim etmeyerek; işlerin artık anlaştıkları gibi devam etmeyeceğini, organik bağı olan bu şirketleri ayırdığını ve PSDM Şirketi'nin gelirlerinin artık kendisinin olduğunu iddia ettiğini, ... Teknik ile PSDM Şirketleri aynı adreste faaliyet gösterdiği daha sonraki dönemlerde ....'in kasten yarattığı ön muhasebe hatası sebebiyle ... Teknik'in PSDM Şirketi'ne sattığı mallar için fatura kesilmediğini, buna rağmen PSDM Şirketinin alıcı firmalara yaptığı satışlardan gelen paraları ... Teknik Şirketi'nin hesabına göndermeye devam ettiğini, ....'in kasten yarattığı ön muhasebe hatası nedeniyle bir dönem ... Teknik Şirketinin yaptığı üretim karşılığında ödeme almasına rağmen fatura kesmediğinden PSDM Şirketinin kağıt üzerinde davacı müvekkilden 639.076,68 TL alacaklı göründüğünü, oysa bu alacağın sadece söz konusu faturalar kesilemediği için kağıt üzerinde var olan, gerçekte ise olmayan bir alacak olduğunu beyanla öncelikle davalının Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi'nin....Esas sayılı konkordato dosyasındaki konkordato masasına yaptığı alacak kaydı talebinin işbu dava kesinleşinceye kadar yapılmaması için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davalı tarafça yapılan bu haksız alacak talebinin konkordato masasından kaldırılması amacıyla, davacı müvekkilin davalıya 639.076,68 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ticaret merkez adresi Selçuklu/Konya olup yetki yönünden itiraz ettiklerini, öncelikle davanın yetki yönünden reddi gerektiğini, davacı şirket, müvekkiline olan borcunu ödememek, konkordato sürecinde lehine durum yaratmak ve bu borcundan dolayı hakkında açılacak takip ve davaların önünü kesmek için iş bu davayı açtığını, davacı tek taraflı düzenlediği faturadan kaynaklı alacağı olduğundan bahisle Kahramankazan İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlattığını, itiraz üzerine Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/93 Esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açıldığını, davacı, itirazın iptali davası ve işbu menfi tespit davasını açtıktan sonra müvekkilinden alacaklı olduğundan bahisle yine gıyabında tek taraflı 28/01/2022 tarihli 639.076,68 TL bedelli e-fatura düzenleyerek müvekkiline gönderdiğini, müvekkilinin Konya ...Noterliğin 01/02/2022 tarih... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle faturayı iade ettiğini, davacının iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğundan bahisle davanın esastan reddiyle %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatının davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Davacı tarafa asıl dava ve birleşen davadan dolayı, davalı şirket temsilcisine yemin teklif edip etmeyecekleri sorulmuş, yemin teklif edeceklerini bildirmişlerdir. Davalı şirket temsilcisi .... duruşmaya katılarak, asıl davaya konu 421.913,72 TL.'lik faturadan dolayı davalı şirketin davacı şirkete borcunun olmadığına, birleşen davaya konu olan 639.076,68 TL.'lik faturadan dolayı da davalı şirketin davacı şirketten alacaklı olduğuna dair yemin etmiştir.
Davacı tarafın, birleşen her iki davasını yazılı delillerle ispat edememesi ve ayrıca davalı tarafın davacının yemin teklifini kabul edip, birleşen her iki dava yönünden yemin etmesi karşısında davacının birleşen her iki davasının ispat edilememesi nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı taraf, birleşen her iki davada fer'i nitelikte tazminat talebinde bulunmuş ise de; Asıl itirazın iptali davası yönünden tazminata hükmedilebilmesi için 2004 s. İİK.'nin 67/2. maddesine göre, takibin haksız olması yeterli olmayıp, aynı zamanda kötü niyetli olarak da yapılmasının gerekmesi, iyi niyetin karine olarak mevcut olup, aksinin davalı tarafından ispat edilememesi nedeniyle asıl itirazın iptali davası yönünden davalının fer'i nitelikteki tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
Menfi tespit davasında davalı alacaklı lehine fer'i nitelikte tazminata hükmedilebilmesi için 2004 s. İİK.'nin 72/4. maddesine göre, takibin tedbiren durdurulmasına karar verilmiş ve davanın reddedilmiş olması gerekli olduğu halde, icra takibinin durdurulmasına ilişkin herhangi bir tedbir bulunmadığı anlaşıldığından davalının birleşen menfi tespit davasına ilişkin fer'i nitelikteki tazminat talebinin de reddine karar vermek gerekmiştir.
Birleşen her iki dava görevsizlik ve yetkisizlik kararları ile Mahkememize gelmiş ise de; birleşen her iki davada davanın reddedilmesi ve davalı vekilleri için davalı lehine vekalet ücretine hükmedilecek olması karşısında görevsizlik ve yetkisizlik kararlarından dolayı (Emsal Yargıtay 15. HD.nin 18.10.2017 gün ve 2016/1777 E. 2017/3491 K. sayılı içtihadı gereğince) davalı vekilleri için davalı lehine ayrıca vekalet ücretine hükmedilmediği...." gerekçesiyle davacının; asıl 2......E. sayılı itirazın iptali davasının ispat edilememesi nedeniyle reddine, davalının itirazın iptali davasına ilişkin şartları oluşmayan fer'i nitelikteki tazminat talebinin reddine, davacının; birleşen Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı menfi tespit davasının ispat edilememesi nedeniyle reddine, davalının menfi tespit davasına ilişkin şartları oluşmayan fer'i nitelikteki tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı-birleşen dosya davacı vekili asıl ve birleşen dosyaya yönelik istinaf dilekçesinde özetle; ticari faaliyetin ilk zamanlarında davacı müvekkil ... Teknik Şirketi'nden davalı PSDM Şirketi'ne faturalar kesildiğini, ancak müvekkil ... Teknik ile davalı PSDM Şirketleri aynı adreste faaliyet gösterdiği daha sonraki dönemlerde, davalı PSDM şirketini kuran ....'in kasten yarattığı ön muhasebe hatası sebebiyle müvekkil ... Teknik'in PSDM Şirketi'ne sattığı mallar için fatura kesilemediğini, buna rağmen PSDM Şirketinin alıcı firmalara yaptığı satışlardan gelen paraları ... Teknik Şirketi'nin hesabına göndermeye devam ettiğini, davalı PSDM şirketini kuran ....'in kasten yarattığı ön muhasebe hatası nedeniyle bir dönem ... Teknik Şirketi yaptığı üretim karşılığında ödeme almasına rağmen fatura kesmediğinden PSDM Şirketi kağıt üzerinde davacı müvekkilden 639.076,68 TL alacaklı göründüğünü, oysa bu alacağın sadece söz konusu faturalar kesilemediği için kağıt üzerinde var olan, gerçekte ise olmayan bir alacak olduğunu, davalı PSDM Şirketi'nin, müvekkil ... Teknik tarafından karşılanamayacak olan ve bu sebeple dışarıdan direkt imalatını yaptırdığı ürünler veya tedarikler dışında tek tedarikçisi müvekkili ... Teknik Şirketi olduğunu, müvekkil ... Teknik Şirketi tarafından kesilmesi gereken faturalar kesilerek hesaplara intikal ettirilmediğinden, stoklar veya kesilen faturalar üzerinden yapılacak incelemelerde davalı PSDM Şirketi'nin kendisinde olmayıp iade ettiğini iddia ettiği ürünleri sattığı görüleceğini, davalının da iade faturası düzenlediği halde müvekkile iade etmeyip satarak haksız kazanç elde ettiğini, davalı PSDM Şirketi sattığı ürünler için müvekkil ... Teknik Şirketi'nin kullandığı stok kodlarını ve isimlerini kullandığını, bunun amacının müvekkil ... Teknik'in faturalandırıp kendisine teslim ettiği ürünleri davalı PSDM Şirketi’nin de aynı kod ve isimle alıcılara teslim etmesi ve her iki firma için de aynı stokları takip etmesi olduğunu, davalı PSDM Şirketi'nin sipariş peşinatı olarak alıcılardan tahsilat yapmadan davacı müvekkil ... Teknik'e para verme gücünün bulunmadığını, müvekkili ... Teknik Şirketi'ne davalı PSDM Şirketi tarafından yapılan ödemelerin müvekkil ... Teknik Şirketi'nin yaptığı imalatlar karşılığı yapılan ödemeler olduğunu, eğer bu ödemeler sipariş avansı olarak verilmiş olsaydı henüz teslim alınmamış ürünler için olması gerekeceğini, oysa firmanın davacı müvekkilden teslim alması gereken herhangi bir ürünü kalmadığını, dosyaya sunulan 22/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda; müvekkili ... Teknik Ltd. Şti. ile davalı PSDM Ltd. Şti. arasında herhangi bir alacak verecek durumunun bulunmadığı sonucuna varıldığını, sonraki raporda ise borçlu olduğu kanaatine varıldığını, bilirkişilerin eksik ve hatalı raporlar düzenlediklerini, davanın aydınlatılması ve hak kaybına uğramamaları amacıyla sunulan raporlara karşı itiraz edildiğini ve eksik kalan husuların bildirildiğini, ancak düzenlenen bilirkişi raporlarında bu hususa ısrarla değinilmediğini, davalı PSDM şirketinin müvekkilinden başka herhangi bir firmadan mal veya hizmet alımı yapmadığını, davalı şirketin düzenlediği 24.05.2021 tarihli 421.913,72 TL tutarlı iade faturasına konu olan malların müvekkili şirkete iade edilmediğini, aksine davalı şirket tarafından bahsi edilen malların ... Şirketi'ne satışının yapıldığının taraflarınca bilindiğini, yalnızca ticari defter kayıtlarının incelenmesinin yetersiz kaldığı dava konusu olayın, açıklığa kavuşması için; davalı şirketin müvekkili şirkete iade faturası düzenleyerek iade edildiği iddia edilen mallar ile PSDM Şirketi'nin ... Şirketi'ne satıp fatura ettiği malların aynı mallar olup olmadığı hususunda şimdiye kadar hiçbir tespit yapılmadığını, bu hususta yeniden bilirkişi raporu alınmasını talep ettiklerini, ayrıca davalı PSDM, müvekkili ... Teknik'ten teslim alarak sattığı ürünlerin listesi ile davalı şirketin ... Şirketine sattığı ürünlerin faturalarının dosyada mevcut olduğunu, sunulan bilgiler kapsamında davalı PSDM şirketinin; ... Şirketi'ne sattığı ürünlerin, müvekkili şirketten aldığı ve iade faturası düzenlediği ürünler ile ile aynı ürünler olduğunun açıkça görüleceğini, ancak bilirkişilerin sunulan bu faturaları göz önünde bulundurmadan değerlendirme yaptığını, ... A.Ş. firmasından gelen siparişlere ait e-posta bilgilerinin hem PSDM Ltd. Şti. hem de ... Teknik Ltd. Şti. yetkilileri tarafından ortaklaşa takip edildiğini, ortaklaşa cevaplandığını, ortaklaşa onaylandığını ve çoğu siparişin ... Teknik Ltd. Şti. yetkilisi .... tarafından cevaplandırıldığını, siparişlerin satıcı ile beraber imalatçı olan ... Teknik Ltd. Şti.'ne de iletildiğinin görüleceğini, gelen sipariş e-postalarının incelenmesi üzerine görüleceği üzere tüm sipariş - imalat - satış işlemleri 3 şirket arasında görülerek ve kabul edilerek yapıldığını, açıklanan nedenlerle eksik ve hatalı bilirkişi raporları doğrultusunda verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla kararın kaldırılarak haklı davalarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı-birleşen dosya davalı vekili asıl ve birleşen dosyaya yönelik istinaf dilekçesinde özetle; davacının birleşen her iki davasının da reddi kararının yerinde olduğunu, ancak; dava konusu olayda her iki dava yönünden de tazminat (icra inkar ve kötü niyet tazminatı) şartları oluştuğu halde mahkemece taleplerinin reddi kararının yerinde olmadığını, bu nedenle kararı reddedilen icra inkar ve kötü niyet tazminatı talepleri yönünden istinaf ettiklerini beyanla davacının yerinde olmayan istinaf başvurusunun reddine, icra inkar tazminatı ve kötü niyet tazminatı yönünden yapılan istinaf başvurularının kabulüyle kararının bu yönüyle ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl dava; itirazın iptali, birleşen dava ise menfi tespit istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Davacı-birleşen dosya davacısının asıl ve birleşen dosyaya yönelik istinaf başvuru talebinin incelenmesinde; ispat yükü ile ilgili genel kuralı düzenleyen TMK’nın 6. maddesine göre; “Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.” İspat yükü kenar başlıklı HMK’nın 190. maddesine göre; “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.”
Belirtilen yasa hükümleri karşısında, alacağın tahsili için girişilen icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasında kural olarak ispat yükü davacı alacaklıya aittir. Bununla birlikte itirazın iptali davasında davalı borçlunun ödeme savunmasında bulunması ya da borcu ortadan kaldıran diğer itirazları ileri sürmesi halinde ispat yükü yer değiştirecek ve davalıya geçecektir.
Menfi tespit davasında da anılan Yasa hükümlerindeki ispat yüküne ilişkin kuralın uygulanması gerekir. Buna göre, menfi tespit davasında ispat yükü kural olarak alacaklı olduğunu iddia eden tarafa yani davalıya düşer. Ancak davalının alacağı senede dayanıyorsa ispat yükü yer değiştirerek senetten dolayı borçlu olmadığını iddia eden davacı tarafa düşer (Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2017/3521 Esas 2019/1844 Karar sayılı ilamı).
6100 sayılı HMK'nın 222.maddesinde "(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz. (4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır...." hükmünün yer aldığı,
Davacı-birleşen dosya davacısının dava dışı ... Otomotiv ve Savunma San.A.Ş. ile ticari ilişki içine girecekken, ... Şirketi ... Teknik Şirketi'nin mali tablolarını inceleyip onun zor bir mali süreçten geçtiğini gördüğünü, ancak ... Teknik Şirketi'nin malların kalitesi, uygunluğu, güvenirliği gibi sebeplerden ötürü ... Teknik Şirketi'nden vazgeçmek istemediğini, bu sebeple ... Teknik Şirketi'nden başka bir isimle şirket kurmasını ve aralarındaki ticareti yeni kurulacak bu şirket üzerinden devam ettirmek istediğini söylediğini, bunun üzerine, ... Teknik Şirketi'nin yetkilisi .... ... Teknik Şirketi'nde çalışan ve uzaktan akrabası olan ....'e PSDM Şirketi'ni kurdurttuğunu, ... Teknik ve PSDM Şirketi'nin aralarında organik bağ olduğunun bir diğer kanıtının ise şirketlerin uzun süre aynı adreste faaliyet gösterdiklerini ve ... Teknik Şirketi'nin yetkilisi ....’in 3 çocuğunun da PSDM firmasında sigortalı olarak çalışmakta olduğunu, PSDM Şirketi kurulduktan sonra, ... Teknik'in imal ettiği ürünlerin PSDM Şirketi'ne satıldığını, PSDM Şirketinin de bu malları ... Şirketi'ne sattığını ve satıştan gelen parayı ... Teknik Şirketi'nin yetkilisi ....'e teslim ettiğini, ancak ... Teknik ile PSDM Şirketleri aynı adreste faaliyet gösterdiği dönemde, ....'in kasten yarattığı ön muhasebe hatası sebebiyle ... Teknik'in PSDM Şirketi'ne sattığı mallar için fatura kesilmediğini, bu doğrultuda .... ile .... arasında anlaşmazlık doğmadan hemen önce, ... Teknik Şirketi, imal ettiği ve Kahramankazan İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibinin dayanağı olan faturaya konu malları yine PSDM Şirketi'ne sattığını, ancak ....'in daha sonra bu satıştan gelen parayı ... Teknik Şirketi'nin yetkilisine teslim etmediğini, işlerin artık anlaştıkları gibi devam etmeyeceğini, organik bağı olan bu şirketleri ayırdığını ve PSDM Şirketi'nin gelirlerinin artık kendisinin olduğunu iddia ettiğini, bunun üzerine müvekkilinin yaptığı araştırma neticesinde ....'in bu zamana kadar ... Teknik Şirketi'nin PSDM Şirketi'ne yaptığı satışlar için ön muhasebede kasten hata yaratarak fatura kesilmemesini sağladığını fark ettiğini ve müvekkili ... Teknik Şirketi hemen PSDM Şirketi'ne .... nolu 24.05.2021 fatura ve düzenleme tarihli satış faturasını kesip gönderdiğini, ancak PSDM Şirketinin söz konusu faturayı haksız olarak ... Teknik Şirketine iade ettiğini, özetle her ne kadar davalı şirket, davacının kendisine kestiği faturayı iade etmiş ise de; iade faturasındaki malların dava dışı ... firmasına sattığı mallarla aynı olduğunu beyan ettiği, birleşen dosyada ise; ....'in kasten yarattığı ön muhasebe hatası nedeniyle bir dönem ... Teknik Şirketinin yaptığı üretim karşılığında ödeme almasına rağmen fatura kesmediğinden PSDM Şirketinin kağıt üzerinde davacı müvekkilden 639.076,68 TL alacaklı göründüğünü, oysa bu alacağın sadece söz konusu faturalar kesilemediği için kağıt üzerinde var olan, gerçekte ise olmayan bir alacak olduğunu beyan ettiği, bu nedenle asıl dosyada davalı tarafından kesilen iade faturasındaki malların davalı tarafından ... firmasına satılan mallara aynı olup olmadığının gerekirse ... firmasının ticari defterleri de incelenerek belirlenmesi , birleşen dosyada ise davalı-birleşen dosya davalısının açık hesaptan dolayı alacaklı göründüğü faturaların dava dışı şirketlere sattığı mallarla aynı olup olmadığı gerekirse dava dışı şirketlerin defterleri de incelenerek belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken sadece taraf defterlerini inceleyen bilirkişi raporuna göre karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından davacı-birleşen dosya davacısının asıl ve birleşen dosyaya yönelik istinaf başvuru talebinin kabulü ile, HMK 353/1.a.6 maddesi gereğince; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve değerlendirme yapıldıktan sonra karar verilmek üzere dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebebine göre davalı-birleşen dosya davalısının istinaf sebeplerinin incelenmesine yer olmadığı sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı-birleşen dosya davacısının asıl ve birleşen dosyaya yönelik istinaf başvuru talebinin KABULÜ ile; Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/11/2023 tarih .... Esas ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
2-Kaldırma sebebine göre davalı-birleşen dosya davalısının istinaf sebeplerinin incelenmesine yer olmadığına,

3-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-İstinaf başvurusunda bulunan davacı-birleşen dosya davacısı tarafından asıl ve birleşen dosyaya yönelik ayrı ayrı yatırılan 427,60 TL istinaf karar harcının talep halinde davacı-birleşen dosya davacısına iadesine,
5-İstinaf başvurusunda bulunan davalı-birleşen dosya davalısı tarafından asıl ve birleşen dosyaya yönelik ayrı ayrı yatırılan 427,60 TL istinaf karar harcının talep halinde davalı-birleşen dosya davalısına iadesine,
6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,
7-İstinaf başvurusunda bulunanlar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
8-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4 maddesi gereğince; kararın tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 12/11/2024 tarihinde oy çokluğuyla HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.

Başkan....
e-imzalıdır

Üye ...
e-imzalıdır
(Muhalif)

Üye ...
e-imzalıdır

Katip ...
e-imzalıdır

MUHALEFET ŞERHİ: Davalı-birleşen dosya davalısının icra takibinden sonra şirket merkezini Konya'ya taşıdığı, davacı-birleşen dosya davacısının asıl dosyada takip konusu yaptığı 421.913,72 TL'lik faturaya ilişkin olarak davalı-birleşen dosya davalısı tarafından kesilen iade faturasının davacı-birleşen dosya davacısının defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı-birleşen dosya davacısının defterlerine göre davacı-birleşen dosya davacısının davalı-birleşen dosya davalısına 639.076,71 TL borçlu olduğu, defterdeki kayıtların Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 10/10/2019 tarih 2018/2190 Esas 2019/4712 Karar, 18/06/2013 tarih 2013/8049 Esas 2013/11345 Karar ve 12/09/2012 tarih 2012/7670 Esas 2012/12782 Karar sayılı ilamlarında da belirtildiği gibi davacı-birleşen dosya davacısı aleyhine delil olacağı, davacı-birleşen dosya davacısı tarafından teklif edilen yeminin davalı-birleşen dosya davalısı şirket yetkilisi tarafından eda edildiği, ilk derece mahkemesince asıl ve birleşen dosyada davanın reddine davalı-birleşen dosya davalısının asıl ve birleşen dosyada şartları oluşmayan tazminat taleplerinin reddine karar vermesinin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından tarafların asıl ve birleşen dosyaya yönelik istinaf başvuru taleplerinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddi gerektiği düşüncesinde olduğumdan sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.

Üye....
e-imzalıdır