Karar Detayı

T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : ...
KARAR NO : ...

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Konya.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 16/05/2024
NUMARASI : ... Esas ... Karar
ASIL DAVADA
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Menfi Tespit

Birleşen Konya....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. .... K.sayılı dava dosyası
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : İtirazın İptali

İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 18/02/2025
YAZIM TARİHİ : 21/02/2025
Davacı-birleşen dosya davacısı tarafından, davalı-birleşen dosya davalısı aleyhine Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve birleşen Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyaları ile açılan menfi tespit ve itirazın iptali davalarında 16/05/2024 tarihinde tesis edilen asıl ve birleşen davanın kabulüne ilişkin karara karşı, davalı-birleşen dosya davalısının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;
DAVA: Asıl dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından, müvekkili şirkete toplam 71.430 kg compound sattığı iddiasıyla düzenlenen ... numaralı 09/02/2021 tarihli fatura ve taraflarınca işbu faturaya konu ürünlerin müvekkil şirkete satış ve teslimi gerçekleşmediğinden ötürü kesilen MDF ... nolu 18/02/2021 tarihli iade faturası üzerine aynı ürünlere ilişkin davalı şirket tarafından kesilen faturalara konu ürünlerin müvekkili şirkete satış ve teslimi gerçekleştirilmediğinden davalı şirkete işbu faturalara ilişkin herhangi bir borçlarının bulunmadığını, müvekkil şirketin uzun yıllardır kauçuk geri dönüşüm sektöründe faaliyet gösteren, bu faaliyetlerini yürütürken yasalara ve ticari örf ve adetlere sıkı sıkıya bağlı olan bir firma olduğunu, müvekkil şirket ile davalı şirket arasında gerçekleşen kauçuk hamur ve kauçuk makineleri satışı neticesinde müvekkil şirket tarafından, ...... ve ... Tic. A.Ş nam ve hesabına 03/02/2021 tarihli, ... nolu 295.000,00 TL bedelli ve 09/02/2021 tarihli, ... nolu 32.450,00 TL bedelli faturaların düzenlendiğini, müvekkil şirket tarafından; davalı şirketin nam ve hesabına keşide edilen işbu faturalardan 03/02/2021 tarihli, ... nolu faturaya istinaden; 1 adet 25.000,00 TL bedelli kauçuk ezme friksiyon makinesi ve 1 adet 25.000,00 TL bedelli 40*100 sargı makinesinin teslimatının yapıldığına ilişkin 03/02/2021 tarihli ve ... nolu sevk irsaliyesi ile yine aynı faturaya konu 2 adet 100.000 TL bedelli kauçuk ezme friksiyon makinesinin teslimatının yapıldığına ilişkin 03/02/2021 tarihli ... nolu sevk irsaliyesi düzenlendiğini, müvekkili şirket tarafından 03/02/2021 tarihli ... nolu 295.000,00 TL bedelli ve 09/02/2021 tarihli ... nolu 32.450,00 TL bedelli faturaların keşide edilmesinin akabinde davalı tarafından faturalara konu borçlarından mahsup edilmesi düşüncesiyle herhangi bir mal satışına dayanmayan ve hayal ürünü olan davaya konu ... numaralı ve 09/02/2021 tarihli fatura keşide edildiğini, ancak davalı tarafından keşide edilen işbu faturaya konu 71.430 kg Compound ürün müvekkil şirkete teslim edilmediğini, işbu faturada yazan ürünlerin müvekkil şirkete teslim edildiğine dair sevk irsaliyesi veya teslimata ilişkin taraflarca imza altına alınmış herhangi bir tutanak da bulunmadığını, faturaya konu ürünlerin teslimatı müvekkil şirkete bugüne kadar yapılmadığını, müvekkil şirket ile borçlu/davalı şirket arasında gerçekleşen ticari faaliyet neticesinde müvekkil şirket davalı şirketten alacaklı olduğunu, satım sözleşmesi hükümleri gereğince satıcının malın teslimini kanıtlaması gerektiğini, ispat yükü satıcı konumunda bulunan borçlu/davalıda olduğunu, faturaya konu ürünlerin teslimatının müvekkil şirkete bugüne kadar yapılmadığını, davanın kabulü ile müvekkil şirkete toplam 71.430 kg Compound sattığı iddiasıyla düzenlenen ... numaralı 09/02/2021 tarihli fatura ve taraflarınca işbu faturaya konu ürünlerin müvekkil şirkete satış ve teslimi gerçekleşmediğinden ötürü kesilen MDF ... nolu 18/02/2021 tarihli iade faturası üzerine aynı ürünlere ilişkin davalı tarafından kesilen faturalara konu ürünlerin müvekkil şirkete satış ve teslimi gerçekleştirilmediğinden davalı şirkete işbu faturalara ilişkin müvekkili şirketin herhangi bir borcunun olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf açmış olduğu davayı kendi yerleşim yerleri olan Kocaeli ilinde açmakla söz konusu davada yetkili mahkemenin HMK madde 6 gereğince davalının yani müvekkilin yerleşim yeri olan Konya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemelerinin iş bu davada yetkisiz olduğunu, bu sebeple dosyanın yetkili yer olan Konya Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini talep ettiklerini, 2000 yılında kurulan müvekkil şirket yüz küsür çalışanı ile son derece kurumsal ve iş ahlakına sahip bir firma olduğunu, müvekkil ile davacı taraf arasında daha önce birçok ticaret olduğunu ve bugüne kadar bir ihtilaf yaşanmadığını, müvekkil şirket, davacı taraftan 800.000 TL bedelli makine satın aldığını ve bunun karşılığında Konya.... Noterliğinden ... sayılı yevmiye numaralı araç satışı yapmış ve elden de 100.000 TL para verdiğini, ancak davacı taraf kesmiş olduğu faturaya karşılık ücretini müvekkil firmadan alamadığı gibi kötü niyetli olarak icra takibi yaptığını, Kocaeli İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasından 21.06.2021 tarihinde ödeme emrinin tebliğ edildiğini, bunun üzerine haksız icra takibine itiraz edildiğini, davacı taraf ile müvekkil şirket arasında 5-6 yıldır ticari ilişkileri sürdüğünü, davacı firma müvekkilden compound (Geri Dönüştürülmüş Kauçuk Yarı Mamül) talep ettiğini ve taraflarınca 09.02.2021 tarihli ... numaralı fatura kesildiğini ve mal davacının makinaları müvekkil firmaya gönderdiği kamyona 04.02.2021 tarihinde yüklediğini ve elden teslim edildiğini, makinalar indirildiğini compound yüklendiğini ve davacıya teslim edildiğini, hatta malın tesliminde sıkıntı olmaması için, davacının makineleri göndermiş olduğu kamyon ile mal gönderildiğinden davacı tarafın malı teslim aldığı noter belgesinin arkasına yazıldığını, fatura davacı şirkete usulüne uygun bir şekilde tebliğ edildiğini ve 8 gün içinde içinde davacı tarafça faturaya bir itiraz edilmediğini, davacının ticari defteri yönünden ise faturaların tarafların ticari defterlerine kayıtlı olması (özellikle satın alanın ticari defterlerine kaydedilmiş olması) faturalar kapsamındaki malların teslim edildiğinin açık bir göstergesi olduğunu, davacı taraftan müvekkilin aldığı makinelere ilişkin olarak taraflarınca araba satıldığı belirtildiğini, söz konusu aracın, satış sırasında, tüm ayrıntılı açıklamalar yapılarak davacıya teslim edildiğini, daha sonra davacı tarafından arabanın satışı alınması akabinde ve davacının aracı alıp gittiğini, müvekkil şirket aleyhine haksız olarak açılan iş bu davanın reddine, haksız açılan dava nedeniyle açıkça kötü niyetli olan davacı taraf aleyhine tazminat hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Konya....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...... ve ... A.Ş. ile davacı müvekkil şirket arasında doğan dava konusu alacağın iki adet faturaya dayandığını, müvekkili şirketin 03/02/2021 tarih ... no.lu 295.000,00 TL bedelli ve 09/02/2021 tarih ... no.lu 32.450,00 TL bedelli faturalarda belirtilen makineleri ve malları davalı şirkete sattığını, müvekkili şirketin icra takibine konu fatura alacaklarını tüm talep ve görüşmelere rağmen davalı borçlu şirketten tahsil edemediğini, müvekkili şirketin davalı borçludan alacaklı olduğunu gösterir hesap ekstresinin de dava dilekçesi ekinde sunulduğunu, müvekkili şirket tarafından davaya konu satış faturaları keşide edilmeden evvel davalı ile müvekkil şirket arasındaki ticari işlemler sonucunda cari hesap ekstresine göre 5.690,00'TL tutarında davalının bakiye alacağı kaldığını, sonrasında yapılan ticari faaliyetler neticesinde müvekkil şirket tarafından keşide edilen ve dava konusu edilen faturalara ilişkin davalı şirket tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalı ile müvekkil sirkete ait cari hesap ekstresinde müvekkilin 321.760,00 TL tutarında alacağının gözükmesinin sebebinin; taraflar arasında gerçekleşen ve 2020 yılına ait ticari faaliyetlerden kaynaklanan 5.690,00 TL tutarındaki davalı şirketin bakiye alacağından kaynaklandığını, müvekkili şirketin davalı şirketten olan alacaklarının tahsili amacıyla Kocaeli İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra takibi her ne kadar 327.450,00 TL tutar üzerinden başlatılmış olsa da fazlaya ilişkin dava ve takip hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 321.760,00 TL bedele ilişkin olarak davalı tarafından yapılan itirazın iptalinin talep edildiğini, borçlunun 03/02/2021 tarihli ... nolu 295.000,00 TL bedelli ve 09/02/2021 tarihli ... nolu 32.450,00 TL bedelli faturalara ilişkin herhangi bir borcunun bulunmadığına ilişkin itirazı somut gerçeklere aykırı olduğunu, davalı 24/05/2021 tarihli dilekçesi ile davaya konu fatura bedellerinin Konya.... Noterliğinin 09/02/2021 tarih ve ... yevmiye numaralı araç satım sözleşmesi uyarınca devredilen araç karşılığında ödendiğini ve müvekkile herhangi bir borcunun kalmadığını iddia ettiğini, ancak Konya.... Noterliği'nin 09/02/2021 tarih ve ... yevmiye numaralı araç satım sözleşmesi incelendiğinde; satıs sözleşmesinin tarafları olarak satıcı ......, alıcı ...... İthalat İhracat ve Dış Ticaret Ltd. Şti. gözüktüğünü, davalı ...... ayrı biz tüzel kişiliğe haiz olup dava dışı satıcı ......'nun şahsi olarak yaptığı araç satışının davalı şirket ile müvekkil şirket arasındaki alacak borç ilişkisine herhangi bir etkisi bulunmadığını, kaldı ki; işbu araç satış sözleşmesinde satıcının araç bedelini aldığı ve aracı teslim ettiğinin yazılı olduğunu, araç satış sözleşmesinden de görüldüğü üzere araç bedelinin dava dışı satıcıya eksiksiz bir şekilde ödendiğini, bu sebeple davalı şirketin davaya konu faturalara ilişkin borcunu tarafı olmadığı araç satış sözleşmesine dayalı olarak ödemiş olması hukuken kabul edilemez bir durum olduğunu, bu nedenlerle Kocaeli İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra dosyasına yapılan itirazın 321.760,00 TL asıl alacak tutarı üzerinden kısmen iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına, kötüniyetli ve haksız olarak yapılan itiraz nedeni ile davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Birleşen dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava dilekçesinde belirtmiş olduğu faturalara karşılık ücretini müvekkil firmadan alamamış gibi kötü niyetli olarak icra takibi yaptığını, Kocaeli İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasından 21.06.2021 tarihinde ödeme emrinin taraflarına tebliğ edildiğini, taraflarınca haksız icra takibine itiraz edildiğini, taraf arasında daha önce birçok ticaret olduğunu, bugüne kadar bir ihtilaf yaşanmadığını, söz konusu dava konusu ihtilaftan bahsetmek gerekirse müvekkil şirketin davacı taraftan 800.000,00 TL bedelli makine satın aldığını ve bunun karşılığında Konya.... Noterliğinden ... sayılı yevmiye numaralı araç satışı yaptığını, elden 100.000,00 TL para verdiğini, davacı firmanın müvekkilden compound (Geri Dönüştürülmüş Kauçuk Yarı Mamül) talep ettiğini ve taraflarınca 09.02.2021 tarihli ... numaralı fatura kesildiğini, malın 04.02.2021 tarihinde elden teslim edildiğini, hatta malın tesliminde sıkıntı olmaması için davacının makineleri göndermiş olduğu kamyon ile mal gönderildiğinden davacı tarafın malı teslim aldığı noter belgesinin arkasına yazıldığını, taraflar arasında ticari ilişkinin varlığının sabit olduğunu, davacı taraf dava dilekçesinde her ne kadar satıcının ......, alıcının ise ...... olduğunu belirtmiş ise de; ......'nun ...... A.Ş.'nin yönetim kurulu başkanı olduğunu, gerek satış tarihi, mal alım tarihi olsun gerek müvekkil ile davacı arasındaki görüşmeler olsun söz konusu aracın satışının ...... namına yapıldığının açık ve net olduğunu, davacının davasında haksız olduğunu, tüm taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "...Esas dosya açısından yapılan değerlendirmede; davacı 295.005,90 TL bedelindeki faturadan dolayı borçlu olunmadığının tespitini, ürünlerin kendilerine teslim edilmediğini, sevk irsaliyesinin de bulunmadığını beyan etmiş, davalı ise davacının makinaları davalı firmaya gönderdiğini, malların kamyona 04.02.2021 tarihinde yüklediğini ve elden teslim edildiğini, makinaların indirildiğini, compound yüklendiğini ve davacıya teslim edildiğini, hatta malın tesliminde sıkıntı olmaması için, davacının makineleri göndermiş olduğu kamyon ile mal gönderildiğinden davacı tarafın malı teslim aldığı noter belgesinin arkasına yazıldığını beyan ettiği anlaşılmakla, ihtilafın 295.005,90 TL faturadaki malların davacıya teslim edilip edilmediği, noter evrakı arakasındaki yazının geçerli olup olmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmakla, Ankara Jandarma Kriminal Laboratuvar Müdürlüğü'nün 29/05/2023 tarihli uzmanlık raporunda; yazılarda ikinci bir cins mürekkep tespit edilmesi hususları bir arada değerlendirildiğinde, faturaya konu edilen malların teslim edildiğine dair davalının irsaliye v.b. herhangi bir belge sunamadığı görülmekle, davalının cevap dilekçesinde yemin deliline dayanması nedeni ile Mahkememizce yemin delili davalıya hatırlatılmış, Mahkememizce hatırlatılması sonrasında davalının yemin deliline dayanmayacaklarını beyan etmiş oldukları anlaşıldığından, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Birleşen dosya yönünden yapılan değerlendirmede; ... plakalı araç satışında; satıcının ......, alıcının ...... Ltd. Şti. Satıcı ......'nun davadışı davalı şirketin yönetim kurulu başkanı olması dikkate alınarak, dava dışı ......'na (ticaret sicil gazetesi ilanlarına göre davalı şirketin hâkim ortağı ve yönetim kurulu başkanı) ait Volvo marka aracın davalı şirketin borcuna mahsuben davacı şirkete satılması iddiasının dava konusu borcun ifası için kabul edilemeyeceği kanaatine varılmış, her ne kadar davalı taraf yemin deliline dayanmış ise de Mahkememizce hatırlatılması sonrasında yemin deliline dayanmayacaklarını beyan etmiş oldukları anlaşıldığı...." gerekçesiyle asıl davanın kabulüne, ... numaralı ve 09/02/2021 tarihli 295.005,90 TL bedelli faturadan ve devamında aynı ürünlere ilişkin kesilen faturalardan dolayı borçlu olmadığının tespitine, davacının tazminat talebinin reddine, birleşen Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan davanın kabulüne, Konya İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasından yapılan itirazın iptali ile 321.760,00 TL asıl alacak üzerinden takibin devamına, kabul edilen 321.760,00 TL asıl alacak üzerinden %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı-birleşen dosya davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin vermiş olduğu gerekçeli kararın kısa ve davayı açıklar nitelikte bir gerekçe olmadığını, gerekçeli kararın kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili şirketin dava konusu 71.430,00 kg compoud satışına ilişkin kesilen 09/02/2021 tarih ... numaralı 295.005,90 TL bedelli faturası ilgili ürünlerin satışı ve teslim edilmesi sonucu kesilen fatura olduğunu, faturanın davacı şirkete usulüne uygun bir şekilde tebliğ edildiğini ve 8 gün içinde davacı tarafça faturaya itiraz edilmediğini, malın teslim edilmediğine dair davacı iddiasını kabul etmediklerini, davacı şirket tarafından 800.000 TL bedelli makinenin satın alındığını ve bunun karşılığında Konya.... Noterliğinden ... sayılı yevmiye numaralı araç satışı yapıldığını, elden de 100.000 TL para verildiğini, davacı hasarlı ve hasar kayıtlı olduğunu bildiği aracı 09.04.2021 tarihinde teslim aldıktan sonra aracı galericiye götürüp satmak istediğini, galeride "araçta hasar var" denilerek araca piyasanın altında fiyat verildiğini, ardından davacı tarafından müvekkilinin arandığını, "aracın değeri bizim satın aldığımız değer kadar değilmiş, araçta ağır hasar varmış, galerici daha düşük miktar veriyor, aradaki farkı nakit veya çek olarak bize verin" diyerek müvekkili şirketi sorumlu tutmak istediğini, olanların bu aşamadan sonra olduğunu, davacı şirketin ticari defterleri incelendiğinde ''......" plakalı aracın satış tarihinden 2 ay sonra davacı şirketin aktiflerine kaydedildiğini, buna karşılık dava dışı ......'na olan borcun davacı şirket ortağı ......'tan olan alacağa mahsup edilerek kapatıldığının görüleceğini, 800.000 TL bedel karşılığı alınan makinenin söz konusu araç ile ödendiğinin yukarıda da ayrıntılı şekilde açıklandığını, ticari defter kayıtlarının da kendilerini doğrular nitelikte olduğunu, defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanması gerektiğini, söz konusu satış sözleşmesinin bir yüzünde yazan yazı ile ilgili imza incelemesinin Ankara Jandarma Kriminal Laboratuvar Müdürlüğünce yapıldığını, yapılan incelemenin yeterli ve teknik donanıma sahip bir laboratuvar ortamında yapılmadığını, yapılan itirazların kabul görmemesi ve imza için uzman bilirkişiye gidilmeden hüküm tesis edilmesinin bozma nedeni olduğunu, Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin ...... Esas ... Karar sayılı ilamında bu yönde olduğunu beyanla kararın kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılarak talepleri doğrultusunda asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl dava; menfi tespit, birleşen dava ise; itirazın iptali istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.
Asıl davada davacı, davalı tarafından düzenlenen ... numaralı, 09/02/2021 tarihli 295.000,00 TL bedelli faturaya konu 71.430 kg Compound ürün müvekkil şirkete teslim edilmediğini, davalının sözkonusu faturayı müvekkili şirketin davalı adına düzenlediği 03/02/2021 tarihli, ... numaralı 295.000,00 TL bedelli ve 09/02/2021 tarihli, ... nolu 32.450,00 TL bedelli faturalardan kaynaklanan alacağı ile mahsuplaşmak amacıyla gerçeğe aykırı olarak düzenlediğini iddia ederek menfi tespit talebinde bulunmakta, davalı ise faturada belirtilen ürünlerin davacıya 04.02.2021 tarihinde teslim edildiğini, mal teslimi hususunun davacıdan alınan dört adet makine karşılığında davacıya devredilen aracın devrine ilişkin sözleşme arkasına yazıldığını, davacının sekiz günlük süre geçtikten sonra iade faturası kestiğini savunarak davanın reddini talep etmektedir.
Birleşen davada davacı, 03/02/2021 tarih ... no.lu 295.000,00 TL bedelli ve 09/02/2021 tarih ... no.lu 32.450,00 TL bedelli faturalara konu malların davalıya satıldığını, fatura bedellerinden davalının cari hesaptan kaynaklanan 5.690,00 TL alacağı düşüldükten sonra geriye kalan 321.760,00 TL alacağın tahsili için Kocaeli İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının haksız olarak takibe itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptalini talep etmekte, davalı ise davacıdan 800.000 TL bedelli makine satın aldığını, bunun karşılığında bir adet araç ve 100.000 TL nakit verildiğini savunarak davanın reddini talep etmektedir.
Davacı tarafından davalıya 4 adet makine satılmasına ilişkin olarak düzenlenen 03/02/2021 tarihli, ... numaralı 295.000,00 TL bedelli faturalara konu 4 adet makinenin ve kauçuk hamuru satışına ilişkin olarak düzenlenen 09/02/2021 tarihli, ... nolu 32.450,00 TL bedelli faturaya konu kauçuk hamurunun davalıya teslim edildiği hususunda taraflar arasında herhangi bir uyuşmazlık bulunmayıp uyuşmazlık davalı tarafından davacıya 71.430 kg compound satışına ilişkin olarak düzenlenen ... numaralı, 09/02/2021 tarihli 295.000,00 TL bedelli faturaya konu malın teslim edilip edilmediği, davalı şirket yetkilisi tarafından davalıya devredilen ... plaka sayılı aracın davacıdan alınan makinelere karşılık olarak verilip verilmediği noktasında toplanmaktadır.
Fatura satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı göstermek üzere emtiayı satan veya iş yapan tacir tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır. Fatura tek başına alacağın varlığını ispatlamaya yeterli değildir. Faturanın tebliğ edilmiş olması da faturada belirtilen alacağın doğmasına sebep olan edimin ifa edildiğini göstermez. Faturaya dayalı olarak alacak talebinde bulunan kişi, faturada belirtilen alacağın doğmasına sebep olan edimin (mal teslimi, hizmet ifası vs.) ifa edildiğini kesin delillerle ispatla mükellef olup bu hususun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 202 inci 203 üncü maddelerinde belirtilen istisnai haller dışında tanıkla ispatı mümkün değildir. Fatura tek başına alacağın varlığını ispatlamaya yeterli olmamakla birlikte faturanın alıcı tarafından kabul edilerek ticari deftere kaydedilmiş olması karine teşkil etmektedir.
Dava konusu somut olayda davacıya ait ticari defterler üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan 27.02.2023 tarihli raporda davalı tarafından düzenlenen ... numaralı, 09/02/2021 tarihli 295.000,00 TL bedelli faturanın davacı defterine kayıtlı olduğu, faturaya ilişkin olarak davacı tarafından 08.02.2021 tarihinde iade faturası kesildiği, bundan sonra da tarafların sözkonusu faturayı karşılıklı olarak 56 kez iade ettikleri tespit edilmiştir. Buna göre sözkonusu faturada belirtilen malların teslim edildiği hususunda davalı lehine karine oluşmuş olup davacının tek taraflı olarak iade faturası düzenlemesi sözkonusu karineyi ortadan kaldırmaz. Buna göre mal teslimine ilişkin belgenin geçerli kabul edilmesi gerekmekte olup mahkemenin mal teslimine ilişkin belgenin geçersiz olduğu yönündeki kabulü doğru olmamıştır. Mahkemece mal teslimi hususunda davalı lehine oluşan karinenin ve mal teslimine ilişkin belgenin aksinin ispatlanamadığı, ancak davacının birleşen davada yemin deliline de dayandığı gözetilerek davacıya yemin hakkı hatırlatıldıktan sonra oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu nedenle davalı-birleşen dosya davalısının istinaf başvuru talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı-birleşen dosya davalısının istinaf başvuru talebinin KABULÜ ile; Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/05/2024 tarih ... Esas ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
2-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf başvurusunda bulunan davalı-birleşen dosya davalısı tarafından yatırılan 10.532,81 TL istinaf karar harcının talep halinde davalı-birleşen dosya davalısına iadesine,
4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,
5-İstinaf başvurusunda bulunan davalı-birleşen dosya davalısı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
6-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4 maddesi gereğince; kararın tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 18/02/2025 tarihinde oy çokluğuyla HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.

Başkan ...
e-imzalıdır
(Muhalif)

Üye ...
e-imzalıdır

Üye ...
e-imzalıdır

Katip ...
e-imzalıdır

...

MUHALEFET ŞERHİ: Asıl dava; menfi tespit, birleşen dava ise; itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasında alım - satım akdine dayalı hukuki ilişkinin varlığı konusunda ihtilaf bulunmadığı, ihtilafın; birleşen dosya konusu icra takibindeki alacağa dayanak 03/02/2021 tarihli ... nolu 295.000,00 TL bedelli ve 09/02/2021 tarih, ... nolu 32.450,00 TL meblağlı fatura bedellerinin,ödenip ödenmediği konusunda olduğu,
İspat yükü ile ilgili genel kuralı düzenleyen TMK’nın 6. maddesine göre; “Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.” İspat yükü kenar başlıklı HMK’nın 190. maddesine göre; “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.”
Davacı şirket tarafından tanzim edilen ..., ... numaralı faturada belirtilen malların davalı şirkete teslim edildiği hususu tartışmasızdır.
Davalı tarafın TMK 6 ve HMK 190. maddeleri gereğince iade faturasında belirtilen malların yukarıda belirtilen faturanın bedeli karşılığı davacıya teslim edildiğini ispatlaması gerektiği, bu konuda iade faturasının davacı defterlerine kaydedildiği ve Adli Tıp Kurumu'nda inceleme konusu yapılan belge içeriğindeki "Araç Medi'de alınan 4 adet makinanın ödemesidir. 71.430 kg compound elden 4 şubatta teslim edildi." ibaresini içeren belgenin delil olarak gösterdiği,
Her ne kadar sayın çoğunluk tarafından iade faturasının deftere kaydedilmesi nedeniyle malların davacıya teslim edildiği karine olarak kabul edilmiş ise de; davacı şirketin basiretli tacir gibi davranarak gelen iade faturasını defterine kaydettiği ancak 9 gün sonra asıl davaya konu faturayı usulüne uygun olarak iade ettiği anlaşıldığından; faturanın deftere kaydedilmesi ile ilgili malların teslimine ilişkin karineden davalının yararlanmasının mümkün olmadığı, asıl davaya konu faturadaki malların davacıya teslim edildiğinin yazılı belge ile davalı tarafça ispatlanması gerektiği,
Mevcut dava dosyasında toplanan deliller ve özellikle davalı tarafça malların teslimine ilişkin delil olarak sunduğu belge üzerinde Adli Tıp Kurumuncu yapılan inceleme sonucunda tanzim edilen rapor ve davalının 71.430 kg compound'u davacının birleşen davaya dayanak yaptığı faturadaki malları gönderdiği araca yüklemek suretiyle davacıya teslim ettiğine ilişkin iddia ile ilgili malları taşıyan sürücünün alınan yeminli beyanı nazara alındığında; davalının asıl davaya konu faturadaki malların davacıya teslim ettiği iddiasını ispatlayamadığı ve hatırlatılmasına rağmen yemin delilinden yararlanmadığı gözönünde bulundurulduğunda;
Tarafların iddia ve savunmaları ile ilgili bildirilip toplanan delillerin taktir ve değerlendirilmesi sonucu ilk derece mahkemesince verilen kararda hukuka aykırılık bulunmadığı, davalının asıl ve birleşen davaya yönelik istinaf talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddi gerektiği görüş ve kanaatinde olduğumdan;
Sayın çoğunluğun asıl dava konusu faturadaki malları teslim almadığını ispatlaması gerektiği, bu hususu ispatlayamadığı, davacıya yemim delili hatırlatılması gerekçesiyle davaınn yeniden görülmesi için dava dosyasının HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesine iadesine ilişkin görüşüne katılmıyorum.

Başkan ...
e-imzalıdır