Karar Detayı

T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO :
KARAR NO :
KARAR TARİHİ : 11/12/2024

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : KONYA. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ : 16/05/2024
NUMARASI : Esas Karar

DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
İSTİNAF KARAR TARİHİ : 11/12/2024
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ : 11/12/2024
Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil ...... aleyhine davalı tarafından Konya .. İcra Müdürlüğünün ..... Esas numaralı dosyasından ilamlı takip başlatıldığını, müvekkilinin icra dosyasına takip dayanağı belge olarak eklenen Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... D.İş (Esas) ..... D.İş. (Karar) sayılı ilamın ve bu ilama dayanak İstanbul .. Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... Esas ..... Karar Sayılı kararı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .. H.D...... esas ..... Karar sayılı kararına konu davada taraf olmamasına rağmen dosyaya, dosya borçlusu gibi gösterildiğini, müvekkil ......'ın icra takibine dayanak yapılan ilamla doğrudan bir bağlantısının bulunmadığını, müvekkilinin, davalı yanın taraf olduğu İstanbul .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... Esas sayılı dosyasında sadece tanık olarak dinlendiğini, davalının İstanbul .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... Esas, ..... Karar sayılı kararı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .. Hukuk Dairesi ..... Esas ve ..... Karar sayılı kararına dayalı olarak ihtiyati haciz kararı verilmesini istediğini, Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ise ihtiyati hacze ilişkin kararı verirken dosyada davacı müvekkilin isminin geçmesi sebebiyle hatalı olarak müvekkilini taraf olarak eklediğini ve müvekkili aleyhine bir icra takibi başlatıldığını ve usulsüz bir şekilde takibin kesinleştiğini, ilgili dosyada ihtiyati haciz ile birlikte müvekkil ......'ın banka hesaplarına, taşınmazlarına ve aracına haciz konulduğunu, davacının davalıya böyle bir borcunun bulunmadığını, bu nedenlerle davanın ve ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, icra takibine dayanak ilamda müvekkilimin taraf olmaması hasebiyle ihtiyati tedbir talebinin teminatsız olarak kabulüne ve icra takibinin, işbu dava neticelendirilinceye kadar durdurulmasına, müvekkilin banka hesapları, araçları ve taşınmazları üzerine konulan tüm hacizlerin, kaldırılmasına davacı müvekkilin davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığının tespitine, Konya . İcra Müdürlüğünün ..... Esas numaralı dosyasının teminatsız olarak durdurulmasına ve takibin iptaline, kötü niyetli davalının %40 tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 27/12/2011 tarihinde ..... sevk ve idaresindeki davacı ......'ın sahibi olduğu ZMM Sigortası bulunmayan ..... plaka sayılı aracın yaptığı kaza sonucu araç sürücüsü .....'ın vefat ettiğini, kazada .....'ın tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, Kazadan sonra vefat eden .....'ın hak sahipleri tarafından ..... Hesabı aleyhine destekten yoksun kalma tazminatı talebiyle İstanbul .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... E ..... K sayılı dosyası ile dava açıldığını, mahkeme kararının İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .. Hukuk Dairesinin ..... E ..... sayılı kararı kesinleşmesi üzerine kararda hükmedilen tazminat tutarları ferileri ile birlikte stopaj kesintisi yapıldıktan sonra Ankara .. İcra Müdürlüğü'nün ...E sayılı dosyasına 15.02.2023 tarihinde 433.102,29 TL (11.375,27 TL stopaj kesintisi yapıldıktan sonra) ödendiğini, ayrıca dosyanın karar ilam harcı olan 12.968,30 TL'nin 31.10.2018 tarihinde ödenmiş olup, toplam ödemenin 457.445,86 TL olduğunu, mirasçıları aleyhine ve araç sahibi olan ve aracın zorunlu sigortasını yaptırmadığı için sorumluluğu tartışmasız olan davacı ...... aleyhine icra takibinin başlatıldığını, davacının, yapılan usulüne uygun tebligat doğrultusunda itirazda bulunmadığını ve icra takibinin davacı açısından kesinleştiğini, davacının sorumluluğunun bulunduğunun açık olduğunu, bu nedenlerle davacının haksız davasının reddine, vekalet ücreti, arabuluculuk ücreti ve yargılama giderlerinin davacı taraflara yükletilmesine ayrıca davacının % 40 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
İlk derece mahkemesinin kararı ile; "Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; davacı vekilinin, davacı ...... aleyhine davalı tarafından Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ..... esas numaralı dosyasından ilamlı takip başlatıldığını, davacının icra dosyasına takip dayanağı belge olarak eklenen Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... D.İş (Esas) ..... D.İş. (Karar) sayılı ilamın ve bu ilama dayanak İstanbul .. Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... Esas ..... Karar Sayılı kararı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin .. H.D...... esas ..... Karar sayılı kararına konu davada taraf olmamasına rağmen dosyaya, dosya borçlusu gibi gösterildiğini, davacı ......'ın icra takibine dayanak yapılan ilamla doğrudan bir bağlantısının bulunmadığını, davalının İstanbul .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... Esas, ..... Karar sayılı kararı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nin ..... Esas ve ...... Karar sayılı kararına dayalı olarak ihtiyati haciz kararı verilmesini istediğini, Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ise ihtiyati hacze ilişkin kararı verirken dosyada davacı nın isminin geçmesi sebebiyle hatalı olarak davacının taraf olarak eklediğini ve davacı aleyhine bir icra takibi başlatıldığını ve usulsüz bir şekilde takibin kesinleştiğini beyan ederek, davacının davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, davalı ise 27/12/2011 tarihinde ..... sevk ve idaresindeki davacı ......'ın sahibi olduğu ZMM Sigortası bulunmayan ........ plaka sayılı aracın yaptığı kaza sonucu araç sürücüsü .....'ın vefat ettiğini, kazada .....'ın tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, Kazadan sonra vefat eden .....'ın hak sahipleri tarafından ..... Hesabı aleyhine destekten yoksun kalma tazminatı talebiyle İstanbul .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... esas ..... karar sayılı dosyası ile dava açıldığını beyan etmiş olup, her ne kadar davacı; davacının mahkeme ilamı ile herhangi bir alakası olmadığını, davacının araç plakalarının Konya'da bir başkası tarafından kopyalanarak aynı marka, model başka araçlara takıldığını iddia etmiş ise de, Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturmalı numaralı dosyasında takipsizlik kararı verildiği, Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığında davacının iddialarına ilişkin soruşturma dosyasının bulunmadığı, İstanbul.. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... esas ..... karar sayılı dosyasında ''....... plakalı aracın ......'a ait olduğunun '' belirtildiği, yine aynı kararda ''Bölge Adliye Mahkemesi.. Hukuk Dairesi'Nin...... esas, .......karar 10/05/2018 tarihli kararı ile somut olayda, ölen destek .....'ın kullandığı ........ plaka sayılı aracın gereçek plakasının ........ olduğu ve söz konusu bu aracın ............ isimli kişiye ait olduğu, araç maliki olan kişi tarafından Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığına aracın çalındığı konusunda suç duyurusunda bulunulduğu, Konya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma sonucunda verilen 01/03/2012 gün ve ......-........ sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğinin'' belirtildiği anlaşılmakla, davacı tarafından ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir
Davanın REDDİNE,
Davacının tazminat talebinin reddine" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dosyaya konu trafik kazasına karışan aracın şaşe numarası ve plakasının birbiriyle uyumlu olmadığını, yerel mahkemece yapılan değerlendirmede 27/12/2011 tarihinde meydana gelen kazada ..... sevk ve idaresindeki ..... plaka sayılı aracın gerçek plakasının ..... olduğunu ve söz konusu bu ..... plaka sayılı aracın davacı müvekkili ............'a ait olduğunun iddia edildiğini, bu hususta ilgili Trafik Müdürlüğü'ne ve Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak ..... ve ..... plakalı araçların şase numaralarının ve tüm kayıtlarının yerel mahkemeye gönderilmesinin istenmesi gerekirken, araçların şase numaralarından sahiplerinin sorgulanmadığı, delillerin celp edilmesi gereken yerleri bildirmelerine rağmen delillerin dosyaya getirilmediğini, davacı müvekkilinin araç sahibi olmadığı açıkça belirtilmiş olmasına rağmen bu dosya üzerinde hatalı bir inceleme yapılarak araç sahibinin müvekkili olduğu yönünde bir karar tesis edildiğini, yerel mahkeme tarafından tesis edilen gerekçeli karar incelendiğinde kararın, HMK’da belirtilen açık, anlaşılır ve somut bir şekilde gerekçelendirerek yazılması gerektiği hususlarını içermediğini, yerel mahkemenin somut delillerin tamamını ve tüm dosyayı değerlendirmeden haksız ve hukuka aykırı karar tesis ettiğini, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına, yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.
Kamu düzeni yönünden yapılan incelemede
492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 30 ve 32. maddeleri uyarınca davacı, dava harçlarını ödemek zorundadır. Anılan kanun maddelerinde, harcın ödenmemesi halinde yargılamaya devam olunamayacağı ve müteakip işlemlerin yapılamayacağı öngörülmüştür. Dava açılırken peşin olarak ödenmesi gereken harcın eksik ödenmesi halinde, eksik harcın ne şekilde tamamlatılacağı 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 30. maddesinde açıklanmıştır. Buna göre; dava harçlarının eksik ödendiğinin yargılama sırasında anlaşılması halinde, yalnızca o celseye devam olunur ve davacı tarafa eksik harcı tamamlaması için uygun bir mehil verilir. Harç tamamlanmadıkça yargılamaya devam olunmaz. Mahkemece verilecek süre içinde eksik harcın tamamlanmaması halinde, dosyanın işlemden kaldırılmasına karar vermek gerekir. Bu doğrultuda, harç eksikliğinin verilecek süre içinde giderilmemesi durumunda dava dosyası hakkında öncelikle işlemden kaldırma kararı verilmesi, işlemden kaldırma tarihinden itibaren üç ay içinde harç tamamlanarak dava yenilenmediği takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilebileceği gözetilmeden kamu düzeninden olan ve resen nazara alınması gereken harç eksikliği konusunun dikkate alınmadan esas hakkında karar verilmesi doğru olmamıştır.
Bu bakımdan Yasal süresi içinde dosyanın işleme konulması noksan harcın ödenmesine bağlıdır. Harçlarla ilgili kanunda yapılan düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olduğundan, görevi gereği mahkemeler ve istinaf ve temyiz halinde de Yargıtay ve istinaf tarafından da kendiliğinden gözönünde tutulur.
Dava, Menfi Tespit istemine ilişkindir.
Menfi tespit davaları nispi harca tabidir. Harç hususu kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece resen dikkate alınması gerektiği gibi istinaf incelenmesinde de resen dikkate alınır.
Somut olayda; davacı tarafça, Konya.. İcra Müdürlüğü'nün ..... E.sayılı dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespiti istemli olarak eldeki davanın açıldığı, icra takip alacağının 470.129,85 TL olduğu, dava değerinin de yine 470.129,85 TL olarak gösterildiği, dava tarihinde 179,90 TL peşin harç yatırıldığı, dava değeri üzerinden HMK'nın 120. ve Harçlar Kanunu 30 vd maddeleri gereğince peşin nispi harcın 1/4'ünü dava açılırken yatırması gerektiği buna göre 8.028,64 TL harç yatırılması gerekirken, eksik 7.848,74 TL harç ikmal ettirilmeden hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.
HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususların incelenmesinde; yukarıda açıklanan Kanun hükümleri uyarınca öncelikle eksik harca ilişkin usulü işlemlerin tamamlanması ve hasıl olacak sonuca göre yargılamaya devamla karar verilmesi, gerekirken anılan hususun gözardı edilmiş olması doğru görülmemiştir.
(Nitekim aynı mahiyette Yargıtay 17. Hd nin 2015/15522 esas 2018/3302 karar, 2015/15813 esas 2018/3302 karar sayılı ilamları)
KABULE GÖRE DE ;
İcra takibine konu alacağın, İstanbul .. ASTM'nin ... E.-... K. sayılı dosyasından kaynaklanan maddi tazminatın hak sahiplerine ödenmesi nedeniyle, sorumlulardan rücuen tahsili talebine ilişkin olduğu, gerek bu davada verilen kararda gerekse karara karşı istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar veren İstanbul BAM .. HD'nin ..... E.-..... K.sayılı kararında kazaya neden olan aracın ..... plakalı değil ..... plakalı araç olduğunun tespit edildiği ve bu hususun kesinleştiği anlaşılmıştır.
İcra dosyası alacaklısı olan ..... Hesabı tarafından .... plakalı araç maliki olduğundan bahisle davacı hakkında ilamsız icra takibi yapılmıştır. Tazminat davasında yargılama yapan mahkemenin gerekçeli kararında, Konya CBS'nın 2.....- 2..... sayılı KYOK içeriğinde söz konusu aracın ...... isimli şahsa ait olduğunun belirtildiği ifade edilmiş ise de yine aynı mahkemenin gerekçeli kararında ..... plakalı aracın trafik tescil kayıtlarının incelenmesinde malikinin .......... ve Organizasyon Ltd.Şti. olduğu tespitinin yer aldığı, UYAP üzerinden yapılan araştırmada ..... plakalı aracın pasif araç sorgusunda 20.04.1993 tarihinde ..... adına tescil edildiği, aktif araç sorgu raporunda 04.08.2004 tarihli sahiplik belgesine göre araç sahibinin ..........ve Organizasyon Ltd.Şti olarak görüldüğü, mahkemece söz konusu aracın işleteninin davacı olduğu gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de; kaza tarihinde .... plakalı aracın işleteninin kim olduğunun mevcut dosya kapsamına göre net olarak anlaşılamadığı bu nedenle kazaya karışan......... plakalı aracın 27.12.2011 kaza tarihinde işleteninin kesin olarak tespit edilerek ve Küçükçekmece CBS'nın soruşturma dosyasının da akıbetinin de araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu sebeple, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1.a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, belirtilen eksikliklerin ikmalinden sonra delillerin esastan değerlendirilip hüküm tesis etmek üzere dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan sebeplerle KABULÜ ile Yerel Mahkeme kararının HMK.m.353/1-a/6 hükmü uyarınca KALDIRILMASINA,
2-Yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf eden davacı tarafça yatırılan, başvurma harçları dışında kalan, istinaf karar harçlarının talep halinde davacı tarafa iadesine,
4-İstinaf eden davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan masrafların İlk Derece Mahkemesi tarafından verilecek nihai kararda hüküm altına alınmasına,
5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Karar tebliği ve harç işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle KESİN olarak karar verildi. 11/12/2024

Başkan

e-imzalı

Üye

e-imzalı

Üye

e-imzalı

Katip

e-imzalı

Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.