mahkeme 2023/2668 E. 2024/218 K.

T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO :
KARAR NO :
KARAR TARİHİ : 13/02/2024

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ : 18/07/2023
NUMARASI : Esas Karar

DAVACILAR : 1-
2-
VEKİLİ : Av.
DAVALILAR : 1-
VEKİLİ : Av.
2- ...
VEKİLİ : Av.
DAVA İHBAR OLUNAN :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 13/02/2024
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ : 13/02/2024
Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacılar vekili dava dilekçesi ile özetle; Müvekkili şirketin araç kiralama işi ile iştigal ettiğini, 01/05/2022 tarihinde müvekkil şirkete ait .... plakalı aracın diğer müvekkil...... tarafından kiralandığını, .... plakalı araç 05/05/2022 tarihinde park yasağının olmadığı bir yerde park halinde iken davalılara ait elektrik direğinin kırılarak aracın motor kaputuna düştüğünü, hasara ilişkin aracın kasko sigortasından hasar tazminatı alındığını ancak araçta ciddi bir değer kaybı meydana geldiğini, müvekkilinin her ne kadar kasko sigortasına hasar için başvuru yapmışsa da poliçe teminatlarındaki muafiyet gereği hasarın 4.694,30 TL'lik kısmını kendisinin karşıladığını, aynı zamanda aracın 12 gün kullanılamamasından kaynaklı 7.200,00 TL mahrumiyet kaybı meydana geldiğini, müvekkillerinin zararlarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tazmin edilmesi gerektiğini bu nedenlerle müvekkili şirkete ait .... plakalı araçta oluşan değer kaybı miktarının fazlaya ilişkin hak ve talepleri saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00-TL,sinin, müvekkili...... tarafından 09.05.2022 tarihli faturaya istinaden ödenen 4.694,30-TL kasko muafiyet bedeli, aracın tamir süresince kullanılamamasından doğan 12 günün bedeli olarak 7.200,00-TL ile 2.140,97-TL KDV olmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalması kaydıyla toplam 14.035,27-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile özetle; Davayı kabul etmediklerini, davanın reddinin gerektiğini, dava konusu olayda aydınlatma direklerinden birinin kırılarak davacıya ait park halindeki aracın ön kaputunun üzerine düşmesi nedeni ile kaza meydana geldiği iddia edildiğini, dava konusu olayın müvekkili Tedaş ile hiç bir alakası olmadığını, kırıldığı iddia edilen aydınlatma direğinin müvekkilinin Tedaş'a ait olmadığını, bu nedenle davanın reddinin gerektiğini, davacıya ait aracın dolmuş durağına yani park yasağı olan alana park edildiğini, davacının tamamen kusurlu olduğunu, kırılan direğin ... Belediye Başkanlığı'nın pankartının asılması nedeniyle kırılmış olduğunu, müvekkili Tedaş'ın herhangi bir kusuru olmadığını, bu olay kaza tutanağında da yer aldığını, bu nedenlerle öncelikle yetki itirazlarının kabulü ile dava dosyasının yetkili Nöbetçi Isparta Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini ve nihayetinde davanın reddini, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...Elektrik Dağıtım A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile özetle; Öncelikle huzurdaki davada yetki itirazında bulunduklarını, yetkisizlik nedeniyle usulden reddinin gerektiğini, davaya konu olayın, ... Belediyesi tarafından müvekkil şirkete ait aydınlatma direğine pankart asılması ile rüzgarın pankartı germesi sonucu aydınlatma direğinin davacı şirkete ait olan .... plakalı aracın ön kaputunun üzerine düşmesiyle meydana geldiği iddia edildiğini, davaya konu edilen hasara, ... Belediyesi tarafından aydınlatma direklerine müvekkili şirketin bilgisi dışında söz konusu pankartların bağlanması sebep olduğundan iddia edilen hasarlardan ... Belediyesinin sorumlu olduğunu, somut uyuşmazlıkta müvekkili şirkete atfedilebilecek hiçbir kusur ve sorumluluk olmadığını, ayrıca müvekkili şirketin huzurdaki davada taraf sıfatı olmadığı ve sorumluluğu bulunmadığına ilişkin itiraz ve beyanlarının altını çizerek kabul anlamına gelmemek üzere davacı yana ait arabanın daha önceden herhangi bir arızasının olup olmadığı, tamir görüp görmediği ve olay tarihi itibariyle çalışır durumda olup olmadığının araştırılması, ikame aracın hasar gören araçla denk olup olmadığı ve kaç gün kullanıldığının, emsal araç kira bedellerinin mukayesesi gerektiğini, salt davacı yanın iddialarına yönelik hüküm kurulmasının mümkün olmadığını, bu nedenlerle huzurdaki davanın ... Belediyesi'ne ihbarı ile hukuki mesnetten yoksun haksız ve yersiz açılan davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; "(a) Davacı...... Ltd. Şti'nin Değer Kaybı Maddi Tazminat Davası Açısından Yapılan Değerlendirmede: .... plakalı aracın davacı şirket tarafından diğer davacı......'e 01/05/2022 tarihli kira sözleşmesine istinaden kiralandığı, davacı şirketin araç maliki olduğu, aracın diğer davacı...... kullanımında iken park halinde bulunduğu esnada diğer davalılara ait aydınlatma direğinin devrilmesi neticesinde zarar gördüğü, kazanın meydana gelmesinde davacılara atfı mümkün bir kusur olmadığı, yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 20/09/2017 Tarih ve 2016/14941 Esas-2017/7966 Karar sayılı ilamı çerçevesinde hazırlanan 07/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda kaza tarihinde aracın hasar uğramadan önceki rayiç değerinin 375.000,00 TL, hasara uğradıktan sonraki rayiç değerinin 350.000,00 TL, davacının uğradığı değer kaybı maddi zararının ise 25.000,00 TL olduğu anlaşılmakla davacı şirketin davasının kabulü ile davacının 05/05/2022 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle mahrum kaldığı 25.000,00 TL Değer Kaybı maddi zararının davalılar ... Elektrik Dağıtım A.Ş İLE ...Elektrik Dağıtım A.Ş'den dava tarihi olan 25/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili davacıya verilmesine karar verilmiştir.
(b) Davacı......'in Kasko Muafiyet Bedelinin Rücusu Talepli Davası Açısından Yapılan Değerlendirmede: .... plakalı aracın davacı şirket tarafından diğer davacı......'e 01/05/2022 tarihli kira sözleşmesine istinaden kiralandığı, davacı şirketin araç maliki olduğu, aracın diğer davacı...... kullanımında iken park halinde bulunduğu esnada diğer davalılara ait aydınlatma direğinin devrilmesi neticesinde zarar gördüğü, kazanın meydana gelmesinde davacılara atfı mümkün bir kusur olmadığı, yukarıda detayı verilen T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 23/03/2022 Tarih ve ... Esas..... Karar sayılı ilamında ifade edildiği üzere davacı/kiracı sürücü......'in kira sözleşmesi gereğince diğer davacı şirketten aldığı dava konusu aracı aldığı gibi eksiksiz ve hasarsız olarak malikine teslim etmekle yükümlü olduğu, araçta meydana gelen hasarın davacı şirkete ait kasko şirketi tarafından tanzim edildiği lakin kasko poliçesinde yer alan muafiyet klozunun ihlal edilmesi sebebiyle bilirkişi raporuyla teyit edilen kasko muafiyet bedeli olan 4.694,30 TL'nin davacı şirket tarafından davacı......'den tahsil edildiği, davacı......'in ise bu zararı, haksız fiil sorumlusu davalılara rücu etme hakkı bulunduğundan davacının 05/05/2022 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle uğramış olduğu 4.694,30 TL kasko muafiyet bedeli maddi zararının davalılar ... Elektrik Dağıtım A.Ş İLE ...Elektrik Dağıtım A.Ş'den dava tarihi olan 25/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili davacıya verilmesine karar verilmiştir.
(c) Davacı......'in İkame Araç Bedeli Maddi Tazminat Davası Açısından Yapılan Değerlendirmede: .... plakalı aracın davacı şirket tarafından diğer davacı......'e 01/05/2022 tarihli kira sözleşmesine istinaden kiralandığı, davacı şirketin araç maliki olduğu, aracın diğer davacı...... kullanımında iken park halinde bulunduğu esnada diğer davalılara ait aydınlatma direğinin devrilmesi neticesinde zarar gördüğü, kazanın meydana gelmesinde davacılara atfı mümkün bir kusur olmadığı, davacı......'in dava konusu aracın zarar görmesi sebebiyle kiraladığı aracı bakiye kalan kiralama süresi boyunca kullanamadığı, bu sebeple yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 29/09/2022 Tarih ve 2021/26777 Esas-2022/11236 Karar sayılı ilamı da emsal alındığında ikame araç bedeli maddi zararı talep edebileceği, .... plakalı araçtaki hasar göz önüne alındığında aracın kaporta, boya ve elektrik gibi farklı alanlarda yapılması gereken işçilikleri olduğu, makul onarım süresinin 5 gün olduğu, emsal bir araç kiralamanın kaza tarihindeki günlük bedelinin KDV dahil 500,00 TL olduğu, davacının kaza olmasaydı dahi yapılması gereken amortisman vs. gibi zorunlu giderlerinin de günlük 100,00 TL olduğu kanaatine varılarak zorunlu giderler, günlük araç kiralama bedelinden düşüldüğünde ortaya çıkan günlük net KDV dahil 400,00 TL üzerinden yapılan hesaplamada davacının talep edebileceği ikame araç bedeli maddi zararının 2.000,00 TL olduğuna kanaat edilmekle Davacının 05/05/2022 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle uğramış olduğu 2.000,00 TL ikame araç mahrumiyet bedeli maddi zararının davalılar ... Elektrik Dağıtım A.Ş İLE ...Elektrik Dağıtım A.Ş'den dava tarihi olan 25/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hükümler tesis edilmiştir.
8.HARÇ İKMALİ AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE: Davacılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığı, ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu, her bir davacının davalarının ayrı davalar olduğu anlaşılmakla her bir davacı yönünden başvuru harcı ayrı ayrı alınarak her bir davacının davası ayrı davalar olarak değerlendirilmiş ve yargılama bu çerçevede neticelendirilmiştir. " şeklinde Davacı ..... Gıda ... Ltd. Şti'nin davasının kabulü ile; davacının 05/05/2022 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle mahrum kaldığı 25.000,00 TL değer kaybı maddi zararının davalılar ... Elektrik Dağıtım A.Ş ile ...Elektrik Dağıtım A.Ş'den dava tarihi olan 25/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili davacıya verilmesine, davacı......'in davasının kabulü ile; Davacının 05/05/2022 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle uğramış olduğu 4.694,30 TL kasko muafiyet bedeli maddi zararının davalılar ... Elektrik Dağıtım A.Ş İLE ...Elektrik Dağıtım A.Ş'den dava tarihi olan 25/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili davacıya verilmesine, Davacının 05/05/2022 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle uğramış olduğu 2.000,00 TL ikame araç mahrumiyet bedeli maddi zararının davalılar ... Elektrik Dağıtım A.Ş İLE ...Elektrik Dağıtım A.Ş'den dava tarihi olan 25/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine dair hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı ...Elektrik Dağıtım AŞ vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda maddi hatalar ve eksikliklerin bulunduğunu, rapora yapılan itirazların değerlendirilmeden karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirketin söz konusu olay ile alakalı hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenle müvekkiline husumetin yöneltilemeyeceğini beyan ederek Yerel Mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılması ile davanın müvekkili şirket yönünden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı TEDAŞ vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; söz konusu sözleşmenin imzalanma tarihinden itibaren yürürlükte olduğunu, haksız fiilin gerçekleştiği 05/05/2022 tarihinde de geçerliliğini koruduğunu, sözleşmedeki üçüncü kişilerin her türlü hak ve iddiasına konu davaların muhatabının ...Elektrik Dağıtım AŞ olacağının kararlaştırıldığını, bu nedenle müvekkili şirketin pasif husumet yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan ederek Yerel Mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılması ile talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.
Mahkemece verilen hükmün davacı...... yönünden kesin olduğu, kabul edilen dava miktarının 6.694,30TL olduğu, 2023 yılında kesinlik sınırının da 17.830,00TL olduğu anlaşılmakla davalı TEDAŞ vekilinin istinaf talebinin...... yönünden reddine karar verildiği anlaşılmaka inceleme istinaf incelemesi kabul kararı verilen diğer davacı elt petrol yönünden yapılmıştır
Davalı TEDAŞ'ın husumete itiraz
Dava; Türk Borçlar Kanununu'nun 69. maddesine dayalı tazminat istemine ilişkindir. Bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür. (TBK m.69; BK m.58) Enerji nakil hatları da yapı eseri niteliğinde olup, bölgede elektrik enerjisinin dağıtımını yerine getirmektedir.
Elektrik dağıtım piyasasının en temel aktörü ... Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) tüzel kişiliğe sahip, özel hukuk hükümlerine tabi, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesi ile sınırlı, elektrik dağıtımıyla, elektriğin tüketicilere perakende satışı ve tüketicilere perakende hizmeti verilmesiyle iştigal eden bir iktisadi devlet teşekkülüdür. Doğal tekel niteliğindeki elektrik dağıtım faaliyeti 4628 sayılı Kanun öncesinde TEDAŞ tarafından gerçekleştirilmekte iken, 4628 sayılı Kanun uyarınca, dağıtım sektörünün, EPDK tarafından verilen dağıtım lisanslarıyla bölgesel tekeller olarak işletilmesi öngörülmüştür. 17.03.2004 tarihinde Yüksek Planlama Kurulu'nun 2004/3 sayılı kararıyla onaylanarak yürürlüğe giren "Elektrik Enerjisi Sektörü Reformu ve Özelleştirme Stratejisi Belgesi" (Strateji Belgesi) ile elektrik dağıtım ve üretim alanları için özelleştirme girişimi başlatılarak özelleştirme uygulamalarına dağıtım sektöründen başlanacağı belirtilmiş, Strateji Belgesi'ndeki eylem planına uygun olarak Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun 02.04.2004 tarih ve 2004/22 sayılı kararıyla TEDAŞ, özelleştirme programına alınmıştır. Bu kapsamda, söz konusu Yüksek Planlama Kurulu kararı ekinde yer alan dağıtım bölgelerinin şirketleştirilmesinin tamamlanarak TEDAŞ'ın hissedarı olduğu ve dağıtım, perakende satış hizmeti yürüten 20 dağıtım şirketi oluşturulmuştur. İşlem tarihinde yürürlükteki haliyle 4628 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 2. fıkrasında yer alan, "TEDAŞ'ın faaliyet alanında yer alan ve dağıtım faaliyeti için gerekli olan işletme ve varlıklar üzerinde, mülkiyeti saklı kalmak kaydı ile TEDAŞ ile belirlenen dağıtım bölgelerinde faaliyet göstermek üzere kurulan elektrik dağıtım şirketleri arasında işletme hakkı devir sözleşmesi düzenlenebilir." kuralı uyarınca, TEDAŞ ile %100 hisselerine sahip olduğu 20 elektrik dağıtım şirketi arasında dağıtım varlıklarının işletilmesine yönelik idarî sözleşme niteliğine sahip "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi" imzalanmış ve Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun 07.11.2005 tarih ve 2005/125 sayılı kararıyla da; sermayesinin %100'ü TEDAŞ'a ait olan ve elektrik dağıtım bölgelerinde dağıtım lisansı ile TEDAŞ'ın uhdesinde bulunan dağıtım sisteminin işletme hakkına sahip olan veya ileride sahip olacak dağıtım şirketlerinin hisselerinin blok olarak satış yöntemi ile özelleştirilmesine karar verilmiştir. Diğer davalı ...ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş. de bu kapsamda belirlenen 20 dağıtım bölgesinden birinde kurulan bir dağıtım şirketidir.
4628 Sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 14. maddesinde TEDAŞ'ın özelleştirilmesine ilişkin olarak “Bakanlık, TEDAŞ, Elektrik Üretim Anonim Şirketi, bunların müessese, bağlı ortaklık, iştirak, işletme ve işletme birimleri ile varlıklarının özelleştirilmesine yönelik öneri ve görüşlerini Özelleştirme İdaresi Başkanlığına bildirir. Özelleştirme işlemleri, 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun hükümleri dairesinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından yürütülür.(Ek fıkra: 10/05/2006-5496 S.K./4.mad.) TEDAŞ'ın faaliyet alanında yer alan ve dağıtım faaliyeti için gerekli olan işletme ve varlıklar üzerinde, mülkiyeti saklı kalmak kaydı ile TEDAŞ ile belirlenen dağıtım bölgelerinde faaliyet göstermek üzere kurulan elektrik dağıtım şirketleri arasında işletme hakkı devir sözleşmesi düzenlenebilir.
Bu özelleştirme uygulamaları çerçevesinde, bu Kanunda belirtilen piyasa faaliyetlerinde yer alan gerçek ve tüzel kişilerden, yabancı gerçek ve tüzel kişiler elektrik üretim, iletim ve dağıtım sektörlerinde, sektörel bazda kontrol oluşturacak şekilde pay sahibi olamazlar.
(Ek fıkra:09.07.2008-5784 S.K./4.mad.) Elektrik Üretim Anonim Şirketi ve/veya müessese, bağlı ortaklık, iştirak, işletme ve işletme birimleri ile varlıkları özelleştirme programına alınsa bile bunların bağlı oldukları Bakanlık veya kurumları ile ilgileri ve mülkiyetinin bağlı bulundukları kurum ve/veya kuruluşlara aidiyeti aynen devam eder. Ancak, bu kuruluşların özelleştirmeye hazırlanmalarına yönelik teknik, mali, idari ve hukuki işlemler, personele ilişkin işlemler ve özelleştirilmelerine ilişkin iş ve işlemler, 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilir. Ancak bu kuruluşların ve bu kapsamda oluşturulabilecek yeni anonim şirketlerin yönetim kurulu başkanlığı ve üyelikleri, denetim ve tasfiye kurulu üyelikleri ve genel müdürlükleri ile ait oldukları kuruluşlardan ayrı olarak özelleştirme programına alınan ve anonim şirkete dönüştürülmelerine gerek görülmeyen müesseselerde, müessese müdürlükleri ve yönetim komitelerine, işletme ve işletme birimlerinde bunların müdürlüklerine yapılacak atamalar ve bu görevlerden alınma işlemlerine ilişkin olarak Başbakana teklifte bulunma yetkisi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanına aittir. Başbakan bu maddeyle ilgili yetkisini Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanına devredebilir. “ düzenlemesine yer verilerek, TEDAŞ ile belirlenen dağıtım bölgelerinde faaliyet göstermek üzere kurulan elektrik dağıtım şirketleri arasında işletme hakkı devir sözleşmesi imzalanması ancak konusunu oluşturan yapı ve tesisler üzerinde TEDAŞ 'ın mülkiyet hakkı saklı tutularak mümkün kılınmıştır.
4046 Sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un 18/A maddesinde özelleştirme yöntemleri düzenlenirken, kiralama ve işletme hakkının devredilmesi de özelleştirme yöntemleri arasında gösterilmiş ayrı ayrı belirtilmiş, 18/A-b maddesinde kiralama “kuruluşların aktiflerindeki varlıklarının kısmen veya tamamen bedel karşılığında ve belli bir süre ile kullanma hakkının verilmesidir.”, şeklinde, 18/A-c maddesinde İşletme Hakkının Verilmesi “Kuruluşların bir bütün olarak veya aktiflerindeki mal ve hizmet üretim birimlerinin-mülkiyet hakkı saklı kalmak kaydıyla bedel karşılığında belli süre ve şartlarla işletilmesi hakkının verilmesidir.” şeklinde tanımlayarak, her iki durum biribirinden ayrılmıştır. İşletme hakkının devredilmesinde “belirli süre” ile devredilebileceği kabul edilmiştir. İşletme hakkının devredilmesinde esas olan bir malın kullanımı değil, Kamu İktisadi Kuruluşu tarafından hali hazırda yürütülmekte olan hizmetlerinin, işletme hakkını devralan tarafından yerine getirilmesine devam edilmesi ve hizmetlerin iyileştirilmesidir.
Bu duruma göre olayın gerçekleştiği enerji nakil hattının işletme hakkı devir sözleşmesi ile (mülkiyetinin değil ) diğer davalıya işletim hakkının devredildiği, TEDAŞ'ın faaliyet alanında yer alan ve dağıtım faaliyeti için gerekli işletme ve varlıklardan olduğu konusunda şüphe bulunmayan enerji nakil hattı üzerindeki mülkiyet hakkı kanun düzenlemesinde de saklı tutulmuştur.
Yapı niteliğinde olan enerji nakil hattından kaynaklı MADDİ HASAR olayından dolayı yapının esas sahibi olarak TEDAŞ ile diğer işletme hakkı sahibi davalı dağıtım şirketinin birlikte sorumluluğu bulunmaktadır.
Somut olayda, davacı davalılardan TEDAŞ'ın yapı sahibi olarak maliki olduğu, diğer davalının ise işletme hakkı devir sözleşmesiyle işletmekte bulunduğu enerji nakil hattından kaynaklı tazminat davasında TEDAŞ'tan maddi tazminat isteminde bulunmuştur.
Elektrik enerjisinin, varlığı, nakli, dağıtımı ve niteliği itibariyle bir tehlike ve dolayısı ile zarar doğurma ihtimali taşıdığından, enerji nakil hatlarından dolayı TBK m.71 uyarınca işletme hakkı sahibi olan dağıtım şirketi ve yapı maliki olarak TEDAŞ ın enerji nakil hatları ile tesislerinin malik ve işleticisi ile birlikte "tehlike sorumluluğu" da bulunmaktadır. Davalı her iki şirketin sorumluluğu, bir sebep sorumluluğu olan kusursuz (objektif) sorumluluktur.
Her ne kadar, TEDAŞ ile ...Elektrik Dağıtım A.Ş. arasında sorumluluğa ilişkin düzenlemeler içeren işletme hakkı devir sözleşmesi var ise de; davacı bu sözleşme yönünden 3. kişi konumunda olup, sözleşme hükümleri davacı yönünden bağlayıcı değildir. Sözleşme, ancak iç ilişkide, diğer bir anlatımla sözleşmenin tarafları arasında uygulanabilir. Olayın gerçekleştiği tarihte ve halen enerji nakil hattının maliki ilgili kanun gereği davalı TEDAŞ olup, diğer davalı bu enerji hatlarının işleticisi konumunda bulunduğundan husumetin TEDAŞ' a yöneltilmesinde bir hata yoktur.
O halde mahkemece, olay tarihinde enerji nakil hattının maliki olması nedeniyle TBK m.71 uyarınca "Tehlike Sorumluluğu" ile TBK m. 69 uyarınca "Yapı malikinin sorumluluğu" na dayanarak TEDAŞ'a husumetin yöneltilebileceği dikkate alınarak karar verilmesi doğrudur
Nitekim yargıtay 3 hd nin 2020/12409 esas 2021/3851 karar sayılı ilamı
Hasara itiraz
Yargıtay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.
Davada sigorta şirketinin taraf olmaması nedeniyle yeni genel şartların uygulanması mümkün olmayıp,kaldı ki 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden tarafı olmadığı ZMSS sözleşmesindeki şartların davacı açısından bağlayıcı olmaması nedeniyle uygulanmaması gerekekir.somut olayda raporu bu şartlara uygun belinlenmesine göre itiraz yersizdir
Kusura itiraz
Mahkemece Dosya içerisinde yer alan hasar dosyası ile kaza sonrasına ilişkin fotoğraflar incelendiğinde davacıya ait aracın park halinde olduğu, davacı ile birlikte dava dışı kişilerin de sıralı olarak araçlarını mahalle park ettiği, park edilen alanın şehir merkezi içerisinde olduğu, davalılara ait elektrik direğinin devrilmesi neticesinde davacıya ait aracın hasar gördüğü, mevcut fotoğraflar ve deliller nazara alındığında aydınlatma direğinin devrilmesi ve davacıya ait aracın hasar görmesinde hayatın olağan akışı gereğince davacıya atfı mümkün bir kusur olmadığı belirtilerek kusur raporu aldırılmadan hüküm kurulmuştur
Davalı tarafça Davaya konu olay ... Belediyesi tarafından davalı şirkete ait aydınlatma direğine pankart asılması ile rüzgarın pankartı germesi sonucu aydınlatma direğinin davacı şirkete ait olan .... plakalı aracın ön kaputunun üzerine düşmesiyle meydana geldiği iddia edilmektedir. Dolayısıyla söz konusu hasar, ... Belediyesi tarafından müvekkil şirketin bilgisi ve izni olmaksızın aydınlatma direğine pankart asılması sebebiyle meydana geldiğinden illiyet bağı kesilmiş olduğu iddia edilmekte,ayrıca davalı tarafça aracın hatalı park edilmesi sebibeyle zaranın arttığı ileri sürülmektedir
Bu nedenle mahallinde kusur bilirkişi marifetiyle keşif icra edilerek tarafların yüzdesel olarak kusuruna ilişkin (varsa dava dışı belediyenin de kusurunun belirlenerek )raporun sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken olayla ilgili hiç bir rapor alınmadan karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, aksinin kabulü savunma hakkı ihlali oluşturacağından bu halde davalı vekilinin buna yönelik itirazları doğrudur
Yukarıda yapılan genel açıklamalar ışığında, istinafa konu ilk derece mahkemesinin dosyası incelendiğinde, yukarıda belirtilen ve esasa etki eden hususlarda delillerin eksik toplandığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesi kararının duruşma yapılmaksızın kaldırılması ve davanın sadece davalı tarafça istinaf edildiği aleyhe istinafın olmadığı gözetilerek ve DİĞER DAVACI...YÖNÜNDEN VERİLEN KARARIN KESİNLEŞTİĞİ GÖZETİLEREK SADECE DAVACI ELT PETROL YÖNÜNDEN VERİLEN HÜKME İLİŞKİN kazanılmış haklara halel gelmemek suretiyle davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye iadesinine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun açıklanan sebeplerle KABULÜ ile Yerel Mahkeme kararının HMK.m.353/1-a/6 hükmü uyarınca KALDIRILMASINA,
2-Dosyanın, gerekçede belirtilen eksiklikler giderilerek davanın sadece davalı tarafça istinaf edildiği aleyhe istinafın olmadığı gözetilerek ve diğer davacı...yönünden verilen kararın kesinleştiği gözetilerek sadece davacı ... Petrol yönünden verilen hükme ilişkin kazanılmış haklara halel gelmemek suretiyle yeniden yargılama yapılması için HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf yasa yoluna başvuran taraflarca peşin olarak yatırılan başvuru harcı dışında kalan istinaf karar harçlarının talep halinde taraflara ayrı ayrı iadesine,
4-Dosya üzerinde inceleme yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,
5-İstinaf yasa yoluna başvuranlar tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
6-Karar tebliği ve harç işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
7-Konya.. İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyasına davalı ...Elektrik Dağıtım AŞ tarafından yatırılan 46.806,29 TL tutarlı teminatın İİK 36/5 maddesi gereğince talep halinde ilgilisine iadesine,
HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle KESİN olarak karar verildi. 13/02/2024

Başkan Üye Üye Katip

E imza E imza E imza E imza

Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.