mahkeme 2025/339 E. 2025/719 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO:

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
DAVA : Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (Tazminat)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARARIN YAZILDIĞI TARİH :
Seydişehir . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı görevsizlik kararı ile dava dosyası mahkememize gönderilmekle yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
1.BEYANLAR:
Davacı vekili Seydişehir Asliye Hukuk Mahkemesine sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkil bankanın, karşı taraftan kredi sözleşmeleri kapsamındaki alacaklarını tahsili amacıyla eldeki davayı ikame etme zorunluğumuz hasıl olduğunu, dava dışı asıl borçlu ... ile davacı müvekkili banka arasında 02.05.2016 tarihli, 250.000,00 TL limitli; 21.08.2017 tarihli ve 360.000,00 TL limitli ve 21.02.2018 tarihli ve 600.000,00 TL limitli üç adet kredi sözleşmesi akdedildiğini, söz konusu sözleşmelerde dava dışı müteveffa ... kefil sıfatını haiz olduğunu, borçluların bu sözleşmelerden kaynaklanan kredi borcunu ödemekten kaçınmaları nedeniyle taraflarınca; Beşiktaş . Noterliği'nden 04.09.2019 tarihli ... yevmiye numaralı ve Seydişehir Noterliği'nden 20.09.2019 tarihli ... ve ... yevmiye numaralı ihtarnameler ile yasal yollara başvurulacağına dair ihtarda bulunulduğunu, akabinde borcun hala ödenmemesi nedeniyle taraflarınca; Seydişehir İcra Dairesi ... E. sayılı dosyası üzerinden dava dışı asıl borçlu ... ile müteveffa kefil ... mirasçıları olan; dava dışı ... ve davalı ... hakkında 27/12/2019 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığını, dava dışı ... borca ve takibe herhangi bir itirazı da söz konusu olmadığını, öte yandan davalı ... ve ... 17.02.2020 tarihli dilekçeleri ile söz konusu icra takibine, terekenin borca batık olduğunun tespiti ve mirasın hükmen reddi davası ikame ettiklerinden bahisle itiraz ettiklerini ve bu itiraz neticesinde takibin durdurulduğunu, Seydişehir Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... E. ve ... K. sayılı ilamı ile dava dışı ... reddi miras talebinin kabul edildiğini, ancak Seydişehir . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. ve ... K. sayılı ilamı incelendiğinde görüleceği üzere; muris ... terekesinin borca batık olmadığının kabul edilmesinin yanında davalı ... reddi miras talebinin reddedildiğini, bu itibarla, davaya konu icra takibinin davalı ... yönünden devamının gerekliliğinin ortada olduğunu ancak gelinen aşamada 17.02.2020 tarihli itirazın iptalini talep edebilmek için verilen bir yıllık hak düşürücü yasal süre dolmuş olduğundan eldeki genel alacak davasını ikame ettiklerini beyanla; haklı davalarının kabulü ile davacı müvekkilinin 142.870,27 TL tutarındaki alacağının hesaplanacak olan ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı müvekkiline verilmesine, vekalet ücreti ve diğer yargılama giderlerinin -davalının arabuluculuk toplantılarına katılmadığı da göz önüne alınarak, kabul anlamına gelmemek kaydı ile davaları reddedilse dahi- karşı taraf uhdesinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
2.GÖREVSİZLİK KARARI VE GEREKÇESİ:
Seydişehir . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 22/04/2025 tarihli ... esas ve ... karar sayılı ilamı ile " 01/01/2025 tarihli Bankacı Bilirkişi ... hazırladığı raporda;136.072,93 TL alacak hesaplandığı bildirilmiştir. Dava; kredi çerçeve sözleşmesinden kaynaklanan alacağın müteselsil kefilin mirasçısından tahsili talebidir. TTK 4.maddesi;MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.[3] (2) (Değişik: 28/2/2018-7101/61 md.) Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir; miktar veya değeri bir milyon Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır. (Ek cümle: 28/3/2023-7445/30 md.) Bu fıkrada belirtilen parasal sınır, 6100 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin birinci fıkrasına göre artırılır.[4][5] Dava açıldığı tarihte yürürlükte olan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1 maddesine göre; her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafarın tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları da ticari dava sayılır. Aynı Kanunun 5/1 maddesine göre "Aksine hüküm bulunmadıkça dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Davacı ile dava dışı Tayyar Turcan arasında 360.000 TL limitli kredi çerçeve sözleşmesi akdedilmiş olup, davalı murisi Adem Turcan sözleşmede aynı limit ile müteselsil kefil olarak yer almaktadır. İşbu davaya bakmakla görevli mahkeme, davaya dayanak kredi sözleşmesinin niteliğine göre belirlenecektir. Benzer Ankara Bam HD'nin ... esas ve ... karar sayılı ilamı.. 23/08/2017 tarihli müteselsil kefil olunan sözleşmenin kredi türleri başlıklı 2.2. maddesi " ... Banka müşteri lehine açtığı yukarıda belirtilen limiti Türk Lirası veya herhangi bir para cinsinden teminatsız, kefalet karşılığı veya herhangi bir teminat karşılığı, nakdi veya gayri nakdi, vadesiz, kısa vadeli, orta veya uzun vadeli, cari hesap, taksitli, spot, avans ya da iskonto-iştira, ayni ve bankaca müşterilere ilan edilecek diğer kredileri kullandırabilecektir. Banka anılan kredilerin yeniden finansmanı amacıyla da kredi kullandırabilir, kredili ticari mevduat hesabı açabilir ..." hükmünü içermektedir. Sözleşmenin imza kısmında işletme kaşesi bulunduğu görülmüştür. Somut olayda, yukarıda açıklandığı üzere kredi çerçeve sözleşmesi hükümlerinin içeriğinden de sözleşmenin ticari nitelikte kredi sözleşmesi olduğu anlaşılmakla sözleşme esnaf kredi sözleşmesi olmadığı gibi, bireysel sözleşme niteliğinde de değildir. Bilirkişi raporunda da taksitli ticari kredi(işletme kredisi) olduğu belirtilmiştir. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 4/1-f maddesi uyarınca genel kredi sözleşmelerinden kaynaklanan davalar ise mutlak ticari davalardır. Anılan Kanunun 5/2 maddesi uyarınca da tüm ticari davalara bakmakla görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Kanun'un 5/3 bendinde ise asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu ve bu durumda göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanacağı şeklinde düzenleme yapılmıştır. Mahkemenin görevli olması da, HMK'nun 114/1.c maddesi uyarınca dava şartlarından olup, anılan kanunun 115. maddesi uyarınca davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılır. 6102 Sayılı Kanun hükümleri ve dava konusu ticari kredinin tahsili amacıyla müteselsil kefil mirasçısına karşı icra takibine konu edildiği dikkate alındığında asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu anlaşılmıştır.Ankara BAM 21 HD'nin 2022/1365 esas ve 2022/1622 karar sayılı ilamı.. Kabule göre; Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilen ;07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı gereğince "Konya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Konya ilinin mülki sınırları" olarak belirlendiği ,işbu uyuşmazlığın ticari nitelikte olması ve Konya Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Konya ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesi nedeniyle;talep tarihi gözetildiğinde Mahkememizin Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatı bulunmadığı gözetilerek." gerekçesiyle görevsizlik kararı kaldırılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları beraber değerlendirildiğinde uyuşmazlık konusunun kredi sözleşmesine dayalı tazminat istemine ilişkin olduğu görülmüştür.
Kredinin tanım olarak 5411 sayılı Bankacılık Kanununda (Ban. K) kanun koyucu tarafından bir belirlemesi yapılmamıştır. Bununla birlikte kredi sınırlarının çizilmesinde bankanın hangi işlemlerinin kredi sayılacağı hususu Ban. K madde 48 belirlenmiştir.
Buna göre, krediler, bankalarca verilen nakdî krediler ile teminat mektupları, kontrgarantiler, kefaletler, aval, ciro, kabul gibi gayri nakdî krediler ve bu niteliği haiz taahhütler, satın alınan tahvil ve benzeri sermaye piyasası araçları, tevdiatta bulunmak suretiyle ya da herhangi bir şekil ve surette verilen ödünçler, varlıkların vadeli satışından doğan alacaklar, vadesi geçmiş nakdî krediler, tahakkuk etmekle birlikte tahsil edilmemiş faizler, gayrinakdî kredilerin nakde tahvil olan bedelleri, ters repo işlemlerinden alacaklar, vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ile benzeri diğer sözleşmeler nedeniyle üstlenilen riskler, ortaklık payları ve Kurulca kredi olarak kabul edilen işlemler izlendikleri hesaba bakılmaksızın bu kanun uygulamasında kredi sayılacağı şeklinde düzenlenmiştir.
Kredinin birden çok çeşidi olmakla beraber uygulamada en çok kullanılan tür nakit ödeme yapılmak suretiyle verilen kredilerdir. Bu tür ise, nakdi kredi olarak tanımlanabilecektir. Bu itibarla kredi kartı hesabı suretiyle kullandırılan kredi, tüketici ya da ticari krediler nakdi krediye örnek olarak verilebilecektir.
Nakdi kredinin alt türlerinden olan sabit vadeli para ödüncü kredisinde değinilecek olursa; banka parayı bir defada kredi alana verecek, kredi alan ise almış olduğu bu para ödüncünü tek defada veya taksitler halinde kararlaştırmış oldukları vadede geri ödeyecektir.
Bu kredi sözleşmelerinde cari hesap şeklinde çalışmaz. Bu nedenle kredinin yenilenmesi, döner çalışması söz konusu değildir. Banka krediyi bir defada verir, kredi alan ödeme yapmakla belli limite kadar tekrar kredi çekme imkânı yoktur. Kredi belli bir limite kadar cari hesap şeklinde açılmamıştır. Bu sebeple kredi alanın ödemeler yaparak krediyi döner olarak kullanması mümkün değildir (... : Kredi ve Kredi İşlemlerinin Hukuki Açıdan Değerlendirilmesi, Pamukkale Journal of Eurasian Socioeconomic Studies 6/2 (Aralık2019), 45-46).
Kredi Sözleşmesinin genel hükümler bağlamında hukuki niteliği; Türk Borçlar Kanunu (TBK) madde 386 ve devamında düzenlenmiştir. Kanuni tanım da dikkate alındığında, kanun koyucu tüketim ödüncüne ancak ya bir miktar para ya da tüketilebilen bir şeyin söz konusu olabileceği, ödünç verenin bu ödüncü devretmeyi yükümlendiği, ödünç alanın ise aynı nitelik ve miktardaki şeyi geri vermeyi taahhüt ettiği tam iki tarafa borç yükleyen, rızai sözleşme olarak tanımlamıştır.
Sözleşmenin rızai niteliği sebebiyle; banka ve kredi talep edenin anlaşması halinde artık sözleşmenin kurulacağı yorumu yapılabilecektir. Bu nedenle ayrıca paranın devredilmesi şart değildir. Bu hususa ilişkin ihtilaf olması halinde ancak tarafların yükümlülükleri dairesinde bakmak ve değerlendirmek gereklidir (... ,s.47).
Kanun koyucu, ticari olmayan tüketim sözleşmelerinde ancak kararlaştırılmış olması halinde faiz istenebileceğini belirlemişken, ticari işlerde ise, tarafların bu konuda herhangi bir anlaşması olmasa bile faiz talebinde bulunulabileceği şeklinde düzenleme yapmıştır.
Kefalet Sözleşmesi irdelenecek olursa, ilgili sözleşme TBK madde 581 ve devamında düzenlenmiş olup, kefilin alacaklıya karşı borçlunun borçlarını ifa etmemesi halinde ödemeyi kişisel olarak üstlenmesi hali olarak tanımlanmıştır.
Kefalet, halihazırdaki borç için yapılabileceği gibi gelecekte doğacak borç için de yapılabilecektir. Yine sözleşme, yazılı şekilde yapılması gerekli olup, kefilin sorumlu olacağı miktarın ve kefalet tarihinin yazılması da geçerlilik şartı olarak düzenlemiştir.
Kefaletin türü bakımından ayırım ise, kefilin sözleşmeye müteselsil kefil olduğunu açıkça belirtmesi gerekli olup aksi halde adi kefalete ilişkin hükümlerin uygulanması gereklidir. Bunun önemi ise, adi kefalet halinde alacaklı, istisnai hükümler hariç öncelikle borçluya başvurmadan kefilin sorumluluğuna gidemeyecekken, müteselsil kefalette ise, alacaklı borçlu yerine kefile doğrudan takibe geçme imkanına sahip olacaktır.
Tüm dosya kapsamı beraber değerlendirildiğinde; davacı banka ile dava dışı Tayyar Turcan arasında değişik tarihlerde üç adet kredi sözleşmesi akdedildiği, ilgili sözleşmelere davalının müteveffası Adem Turcan'ın kefil sıfatıyla katıldığı, ilgili borcun ödenmemesi sebebiyle Seydişehir İcra Dairesi ... E sayılı dosyası üzerinden icra takibine girişildiği, davalı tarafından hükmen mirasın reddine yönelik talepte bulunduğu, mirasın reddine ilişkin kararın kaldırıldığı, davacının itirazın iptali davası açma süresi geçmesi sebebiyle iş bu davayı dermeyan ettiği, ilgili kredi sözleşmesi incelendiğinde davalının murisinin müteselsil kefil sıfatıyla sorumlu olduğu, uzman bilirkişi marifetiyle yapılan tespite göre borca ilişkin ödeme bulunmadığının tespit olduğu beraber değerlendirildiğinde davacının alacağını ispat ettiği hususunda mahkememizde tam bir vicdani kanaat oluşmuş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Hüküm: Gerekçesi Yukarıda açıklandığı Üzere:
Davanın KABULÜ ile;
1-142.870,27 TL'nin davalıdan tahsili (Seydişehir İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı icra takibi göz önüne alındığında mükerrer ödeme olmamak şartıyla) ile davacıya ÖDENMESİNE,
2- Davanın kabul edilen kısmı üzerinden alınması gereken 9.759,47 TL karar ilam harcından davacının ödediği peşin harç ve ıslah harcının toplamı olan 2.439,87 TL nin mahsubu ile eksik kalan 7.319,60 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan peşin harç olan 2.439,87 TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan: 269,85 TL başvuru harcının davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan masraf olan: 4.859,50 TL'nin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre hesaplanan toplam 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazine’ye gelir kaydına,
7-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
8-Karardan sonra yapılacak masrafların davalıdan alınmasına,
9-Davalının yaptığı masrafların davalı üzerinde bırakılmasına,
10-Taraflarca yatırılan ve dosyada bakiye kalan delil/gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize iletilmek üzere bulundukları yer Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verecekleri dilekçe veya tutanağa kaydedilmek koşuluyla beyanda bulunmak suretiyle Konya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/09/2025

Katip Hakim