mahkeme 2025/147 E. 2025/532 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI : 1-
VEKİLİ :
DAVALILAR : 2-
3- ... -
VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARARIN YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
1.İSTİNAF KALDIRMA KARARI ÖNCESİ BEYANLAR:
Davacı vekili 01/11/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı araç 21/05/2022 tarihinde müvekkile ait ... plakalı araca çarparak maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet vermiştir. Kaza sonucunda müvekkilin aracı 75.244,93 TL hasar kaydına uğramıştır. Kazada tam kusurlu bulunan davalı ..., müvekkilin aracının ön kısmına çarpmış ve bu esnada kırmızı ışıkta geçmiştir. Davalı ... Sigorta Şirketi ise, ... plakalı aracın sigorta şirketi olarak sorumludur. Müvekkil 90 gün boyunca aracından mahrum kalmış ve bu süreçte araç mahrumiyet bedeli talep etme hakkı doğmuştur. Kaza tarihinden itibaren nakliye ve araç mahrumiyeti bedelleri de dahil olmak üzere müvekkilin uğradığı zararlar için toplamda 1.655,00 TL (100 TL değer kaybı, 100 TL hasar, 100 araç mahrumiyeti, 1.355,00 TL nakliye ücreti) talep edilmektedir. Ayrıca, dava şartı olan arabuluculuk süreci de başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Müvekkilin aracında meydana gelen değer kaybı, hasar farkı bedeli, araç mahrumiyeti bedeli ve nakliye ücretinin, olay tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talep edilmektedir.
Davalı ... Sigorta Şirketi vekili 24/11/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı ... ’in müvekkil sigorta şirketine karşı açtığı davada 25.244,93 TL maddi hasar tazminatı ve 16.517,00 TL değer kaybı ödemesi yapılmış olup, başkaca bir sorumluluğumuz bulunmamaktadır. Davaya konu kazada sigortalı araç 1041616422 numaralı poliçe ile sigortalıdır ve zamanaşımı def'i ileri sürülmektedir. Davacının tüm talepleri poliçe teminat limitiyle sınırlıdır ve belirsiz alacak olarak açılmasında hukuki menfaat bulunmamaktadır. Müvekkil şirketin sorumluluğu, araçta yapılan onarım ve değişimlerin orijinal parça veya eşdeğer parça ile değiştirilmesi ve bildirimlerin yapılması suretiyle yerine getirilmiştir. Değer kaybı talepleri 04/12/2021 tarihli genel şartlar doğrultusunda hesaplanmış olup, piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi ve hasar tutarı dikkate alınmıştır. Sigorta şirketinin talep edilen KDV yönünden sorumluluğu bulunmamaktadır. Araç mahrumiyet bedeli ve nakliye ücreti talepleri ZMMS teminatı dışında olduğundan reddi gerekmektedir. Talep edilen faiz türü yönünden temerrüt tarihinden itibaren yasal faize karar verilmelidir. Davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ederiz.
Davalılar ... ve ... vekili 09/08/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; yetkili yer İscehisar mahkemeleridir, bu nedenle yetkiye itiraz ediyoruz. Zamanaşımı itirazında bulunuyoruz. Davacı, HMK 121. maddesine göre dava ile ilgili delillerini tebliğ etmelidir. Davacının talebi fahiştir ve aracı ... plakalı araç daha önce dört kazaya karışmıştır, bu nedenle araç değer kaybına uğramıştır. Davacının zararının usulen ispat edilmesi gerekmektedir. Davacı tarafın kusuru oranında tazminattan indirim yapılması gerekmektedir. Davacının zararı sigorta şirketi tarafından karşılanmıştır ve dava konusu araç daha önce de kazaya karıştığı için emsal değer araştırması yapılırken bu husus dikkate alınmalıdır. Bu nedenlerle davanın reddini talep ediyoruz
2.KALDIRMA ÖNCESİ MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR:
Mahkememizin 09/07/2024 tarih ... Esas ve ... Karar sayılı kararında özetle:
" Esas yönünden incelenen dosyada; toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür. Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafık Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder. Somut olayda meydana gelen trafik kazasında davalı sigorta şirketinin ZMMS sorumlusu olduğu araç ile davacının maliki olduğ aracın çarpışması neticesinde davacının aracında zarar meydana geldiği, ayrıca davacının çekici kullanmak zorunda kaldığı meydana gelen zarar nedeni ile ZMMS ile güvence altında bulunan aracın sürücüsü davalı Mustafa, işleteni İsmail ve davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu ve bu kapsamda hüküm kısmında yazılı olduğu şekliyle sorumlulardan tahsil edilecek tazminatların davacı tarafa ödemesi gerektiğinden davanın kabulüne karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur."
Gerekçesiyle
"Davacının davasının KABULÜ İLE;
107.647,00 TL araç hasar bedeli, 18.483,00 TL değer kaybı bedeli ve 1.355,00 TL nakliye ücreti olmak üzere toplam 127.485‬,00 TL'nin davalı ... Sigorta Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 08/09/2022 tarihinden itibaren davalılar ... ve ... yönünden ise kaza tarihi olan 21/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3.165,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 21/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.
3.KALDIRMA KARARI VE GEREKÇESİ: :
Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nin 14/02/2025 tarihli ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile "1-Davalıların, bedel artırım dilekçesinin tebliğ edilmediğine ilişkin itirazında; HMK 107.maddede belirsiz alacak davası düzenlenmiş olup, 107/2.fıkrada "Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir." esası kabul edilmiştir. Buna göre davacı taraf talep artırım dilekçesi ile talebini artırabilecektir. Talep artırım, niteliği itibari ile davalı taraf aleyhine esaslı bir değişiklik olup, davalı tarafın, duruşmada bulunmadığı durumlarda tebligat yolu ile bu istemden haberdar edilmesi zorunludur. Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacı tarafından 09.07.2024 tarihli karar duruşmasından önce 08/07/2024 tarihli bedel artırım dilekçesi sunulduğu, davalı sigorta vekilinin duruşmaya katılmadığı, diğer davalılar vekilinin mesleki mazeret dilekçesi sunduğu, mazeret talebinde bulunan davalılar vekilinin mazeretinin mahkemece kabul edildiği, mazeret talebinde yokluklarında karar verilmesi istemine yönelik de bir beyan bulunmadığı, anlaşılmıştır. Talep artırım dilekçesinin tebliği konusundaki düzenleme, adil yargılanma hakkının kapsamında yer alan savunma haklarının etkin biçimde kullanılmasını teminen konulmuş olup hassasiyetle üzerinde durulmalıdır. Anılan bu yasal düzenlemede, davada taraf olanların haklarının korunması amaçlanmış olup tarafların yargılama süreçlerine etkin katılımının sağlanması ise, yapılan tüm tebligatların usulüne uygun olması ile sağlanabilecektir. Davalılara sadece bilirkişi raporu tebliğ edildiği ancak talep artırım dilekçesi tebliğ edilmediğinden, bedeli tam olarak bilmeyen davalıların hukuki dinlenilme ve savunma hakkı ihlal edilmiştir. Açıklanan nedenlerle; belirtilen ihlalin giderilmesi için davacı tarafça hazırlanan talep artırım dilekçesinin davalılara tebliğ edilmek üzere usul ve yasaya uygun düşmeyen kararın kaldırılması gerekmiştir. (bkz. aynı yönde YARGITAY . Hukuk Dairesi ... ESAS, ... KARAR sayılı ilamı) 2-Sıralı sorumluluk yönünden yapılan değerlendirme: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir. Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur. Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir. Somut olayda, davalı ... Sigorta A.Ş, kazaya neden olan aracın ihtiyari mali mesuliyet (İMSS) sigortacısı olup, olay tarihi itibariyle bu davalının, ZMSS limitini aşan kısımdan (ve temin ettiği İMSS poliçe limiti dahilinde sınırlı olarak) sorumlu olacağı açıktır. Yukarıda izah edilen sıralı sorumluluk esasına göre, davalı ihtiyari mali mesuliyet sigortacısına, ancak zorunlu mali sorumluluk sigortası limitinin üzerinde bir zararın tespiti halinde, limitin üzerinde kalan kısım yönünden başvurulabileceği, başka bir anlatımla, davalının uğradığı bedeni zararlar, kazaya karışan aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında ise, bu aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğunun doğmayacağı gözetilerek zmms limininin garameten paylaştırılması sonrasında imms şirketinin ödemeleri düşülerek kalan limitten garameten sorumluluk yoluna gidilmesi gerekir. Bu çerçevede, davalı ...'e ait ... plakalı aracın ZMMS ile ... Sigorta A.Ş. nezdinde sigortalı olduğu ve dava dışı sigorta şirketince davacının bir kısım zararlarının karşılandığı anlaşılmakla, dava dışı ... Sigorta A.Ş.den, dava konusu kaza nedeniyle davacı aracının hasarı nedeniyle yapılan ödemeler sorularak ve buna ilişkin belgeler getirtilerek, yukarıda ifade edildiği şekilde İMMS sigortacısı olan davalı sigortanın sorumluluğunun tespiti gerekmektedir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından, kararın bu sebeple de kaldırılması gerekmiştir.... " gerekçesiyle mahkememiz kararı kaldırılmıştır.
4.MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLER ile DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Kaldırma kararı sonrasında İstinaf ilamına uygun olarak bedel arttırım dilekçesi tebliğ edilmiş, ... plaka sayılı aracın sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'ne müzekkere yazılarak söz konusu aracın poliçesi kapsamında 21/05/2022 tarihli kaza nedeniyle davacı ... yapılan ödemelerin miktarı ve bu hususa ilişkin belgelerin onaylı bir suretiyle hasar dosyasının gönderilmesi sağlanmış ve yapılan ödemeler de nazara alınarak yeniden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Hüküm: Gerekçesi Yukarıda açıklandığı Üzere:
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE;
a- 57.648,00 TL araç hasar bedeli, 18.483,00 TL değer kaybı bedeli ve 1.355,00 TL nakliye ücreti olmak üzere toplam 77.486,00 TL'nin davalı ... Sigorta Şirketi yönünden (işbu şirketin sorumluluğu 57.647,00 TL araç hasar bedeli, 18.483,00 TL değer kaybı bedeli ve 1.355,00 TL nakliye ücreti olmak üzere toplam 77.485,00 TL ile sınırlı olmak üzere) temerrüt tarihi olan 08/09/2022 tarihinden itibaren davalılar ... ve ... yönünden ise kaza tarihi olan 21/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
b- 3.165,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 21/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
c-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2- Kabul miktarı üzerinden hesaplanan toplam 5.509,27 TL karar ilam harcından davacının ödediği peşin ve ıslah harcı toplamı olan: 2.580,70 TL'nin masubu ile bakiye 2.928,57 TL'nin ; 2.813,61 TL'lik kısmının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 114,96 TL'lik kısmının sigorta şirketi dışında kalan davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Kaldırma kararı öncesi yazılan harç tahsil müzekkeresinin iptaline,
4-Davacı tarafça yatırılan peşin ve ıslah harcı toplamı olan : 2.580,70 TL'nin; 2.479,39 TL'lik kısmının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 101,31 TL'lik kısmının sigorta şirketi dışında kalan davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafça ödenen 80,70 TL başvuru harcının kabul ret oranı nazara alınarak 50,34 TL 'sinin; 48,36 TL'lik kısmının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 1,98 TL'lik kısmının sigorta şirketi dışında kalan davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafça yapılan 5.411,75 TL masrafın kabul/ ret oranına göre 3.243,20 TL'lik kısmının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 132,52 TL'lik kısmının sigorta şirketi dışında kalan davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı ... tarafından yapılan 2.346,18 TL masrafın kabul ret oranı nazara alınarak 882,69 TL sinin davacıdan alınarak anılan davalıya verilmesine bakiye miktarın davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin (kabul/talep oranına göre) 1.996,08 TL'sinin davalı ... Sigorta A.Ş'den ; 1.203,92 TL'sinin davacıdan alınarak Hazine’ye gelir kaydına,
9-Arabuluculuk ücreti hususunda kaldırma kararı öncesi yazılan müzekkerinin iptaline,
10-Karardan sonra yapılacak masrafların % 62,38 oranında (kabul oranı) (% 59,93 'lik kısmının tüm davalılara müştereken ve müteselsilen, % 2,45'lik kısmının sigorta şirketi dışında kalan davalılara müştereken ve müteselsilen) ; % 37,62 oranında (ret oranı) davacıya yüklenmesine,
11-Artan gider/delil avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
12-Davacı taraf kendisi vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin 28.822,33 TL'lik kısmının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 1.177,67 TL'lik kısmının sigorta şirketi dışında kalan davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
13-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak eşit oranda (1/3) davalılara verilmesine,
Dair, bir kısım davalılar vekilinin yüzüne karşı diğer tarafların yokluğunda 6100 sayılı HMK'nın 341-345 maddeleri uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/06/2025

Katip Hakim