mahkeme 2024/895 E. 2025/531 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLLERİ :
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki İnanç Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARARIN YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki İnanç Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
1.İSTİNAF KALDIRMA KARARI ÖNCESİ BEYANLAR:
DAVA; Davacı vekili, müvekkilinin davalıdan makine satın aldığını, davalıya satım bedeli için peşinat gönderilmesine rağmen davalının makineyi teslim etmediğini, davalının sözleşmeye aykırı davranması nedeniyle müvekkilinin başka bir firmadan makine satın almak zorunda kaldığını, davalıdan ödenen peşinatın iade edilmesi istenilmesine rağmen davalı tarafından iade edilmemesi nedeniyle aleyhine takip başlatıldığını ancak, davalının haksız itirazı ile takibin durdurulduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamını ve davalı aleyhine asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili, davacının iddialarını kabul etmediklerini, davacının iddialarının yerinde olmadığını, dava dışı üçüncü kişi ... müvekkiline müracaat ederek makine almak istediğini beyan etmesi üzerine yapılan sözlü görüşmeler sonucunda 310.000,00 TL'ne ve bu bedelin de 50.000,00 TL'sinin peşinat olarak alınması kalan 260.000,00 TL'nin de mal tesliminde ödenmesi konusunda anlaşmaya vardıklarını, dava dışı üçüncü kişinin diğer bazı makine ihtiyacı için davacı şirket ile irtibata geçtiğini ve bu makineleri temin için anlaştıklarını, ... , müvekkili şirkete ödenmesi gereken 50.000,00 TL'ni davacı şirkete müvekkili şirkete gönderilmesi maksatlı teslim ettiğini, davacı şirketin yaklaşık bir ay gecikmeli olarak 30.000.00 TL'ni peşinat olarak gönderdiğini, müvekkilinin gönderilen peşinat eksik olsa da malzeme alarak işe başladığını ve kararlaştırılan zamanda makineyi hazır ettiğini ancak, davacı şirketin dava dışı üçüncü kişiyi aynı makinenin kendisi aracılığıyla temin edilmesi hususunda ikna ettiğini ve dava dışı üçüncü kişi adına kendi hesabından müvekkili şirkete ödediği 30.000,00 TL peşinatı geri istediğini, davacının kötüniyetli olduğunu savunarak, davanın reddi ile davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
2.KALDIRMA ÖNCESİ MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR:
Mahkememizin 09/01/2024 tarih ... Esas ve ... Karar sayılı kararında özetle:
"...Dava kapsamında davacı aralarındaki sözleşme gereği davalı tarafa ödemiş olduğu peşinatın iadesi hususunda başlattığı takibe yönelik itirazın iptalini talep etmektedir. Davacının defterlerinin incelenmesi neticesinde tanzim ettirilen bilirkişi raporundan anlaşıldığı üzere takibe konu 30.000,00 TL peşinatın davacı tarafça davalı hesabına aktarıldığı kanıtlanmıştır. Davalının "esasında peşinatı gönderen davcı şirket ile değil dava dışı 3. kişi olan ... ile anlaştıkları, ... kendilerine peşinat olarak göndereceği 50.000,00 TL'yi davacı şirket üzerinden göndermek üzere parayı davacı şirkete teslim ettiği, ancak davacı şirketin söz konusu parayı eksik olarak yani 30.000,00 TL olarak kendilerine gönderdiği" yönündeki karşı iddiasını kanıtlar yeterli düzeyde delil sunamadığı anlaşıldığından davanın kabulü ile takip tutarının % 20 si oranında icra inkar tazminatına hükmetmek gerektiğinden aşağıdaki şeklide hüküm kurulmuştur..." gerekçesiyle, davanın kabulü ile davalının Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin 30.000,00 TL asıl alacak, 1.205,00 TL temerrüt faizi olmak üzere toplam 31.205,00 TL üzerinden ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işletilecek yasal faizi ile devamına, hükmedilen 31.205,00 TL üzerinden % 20 oranında hesaplanan 6.241,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
3.KALDIRMA KARARI VE GEREKÇESİ:
Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nin 12/11/2024 tarihli ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile;
"Dava, taraflar arasında makine alımı için peşinat olarak gönderildiği iddia edilen bedelin iadesi için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.
6100 sayılı HMK'nın ''Taleple Bağlılık İlkesi'' başlıklı 26. maddesinde ''(1) Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.
(2) Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır.'' hükmü düzenlenmiştir.
Bu durumda somut olayda, davacı tarafça dava dilekçesinde asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talep edilmiş, davacı tarafça 30.000,00 TL asıl alacak, 1.205,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 31.205,00 TL'nin tahsili istemi ile takip başlatılmış olması karşında, icra inkar tazminatına talep gibi asıl alacak miktarı üzerinden hükmedilmesi gerekirken taleple bağlılık kuralına aykırılık teşkil edecek şekilde toplam alacak miktarı üzerinden hükmedilmesi yerinde görülmemiştir.
İşin esasının incelenmesine gelince ise; Mahkemece yapılan yargılama sırasında ön inceleme celsesinde taraflara ticari defterlerini ibraz etmek üzere ihtarlı kesin süre verildiği, davacı defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen kök ve ek rapor hükme esas alınarak yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
Ancak, somut uyuşmazlıkta, davacı tarafından davalıya 30.000,00 TL havalenin yapıldığı uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık, taraflar arasında akdi ilişkinin bulunup bulunmadığı ve akdi ilişki kurulmuş ise, davalı tarafça edimin yerine getirilip getirilmediği noktasında toplanmaktadır. Zira, davacı tarafça akdi ilişkinin taraflar arasında kurulduğu iddia edilirken davalı tarafça, dava dışı üçüncü kişi ile kurulduğu ve dava dışı üçüncü kişi adına davacı tarafça dava konusu peşinat ödemesinin yapıldığı savunulmaktadır.
Bu kapsamda yapılan incelemede; Dava ve takip konusu havale dekontunda '' ... Ltd. Şti.-Başkan Tarımsal Alet Peşinat Ödemesi'' açıklaması ile, 30.000,00 TL'nin gönderildiği, davacı defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde davalı ile ticari ilişkinin tespit edilemediği sadece dava konusu havalenin kaydının bulunduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.
Somut olayda, davacının akdi ilişkinin varlığını ve işbu ilişki kapsamında davalıya peşinat ödemesi yaptığını ve davalı tarafından edimin yerine getirilmemesi nedeniyle peşinatın iade edilmesi gerektiğini ispat etmesi gerektiği, davacı tarafından ibraz edilen havale dekontunun taraflar arasında akdi ilişkinin varlığı ve işbu ilişki kapsamında davalıya peşinat ödemesi yapıldığı yönünde karine oluşturduğu, aksinin davalı tarafça ispat edilmesi gerektiği, davalı tarafça yemin deliline de dayanıldığı anlaşılmakla, davalıya yemin teklif etme hakkı da hatırlatılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi de yerinde görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur" gerekçesiyle mahkememiz kararı kaldırılmıştır.
4.MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLER ile DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İlgili icra dosyası ile Mahkememiz dosyası ilişkilendirilmiştir.
3. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce istinaf kararı doğrultusunda davacı şirket temsilcisinin adresinin bağlı bulunduğu mahkemeye talimat yazılmış, davacı şirket temsilcisi mahkeme huzurunda "Ben, ... Ticaret Ltd. Şti. yetkilisi olarak, davalı ... Tic.Ltd.Şti. (isim değişikliği nedeniyle: ... Tic.Ltd.Şti ile doğrudan bir satış sözleşmesi yaptığımıza, davaya konu 30.000 TL havalenin ... adına değil, tamamen ihtiyaç nedeniyle şirketimizin siparişi doğrultusunda gönderildiğine ve davalı şirketin siparişi zamanında yetiştiremediğine, bu nedenle başka bir firmadan aynı makineyi almak zorunda kaldığımıza dair namusum, şerefim ve kutsal saydığım bütün inanç ve değerlerim üzerine yemin ediyorum" şeklinde yemin etmiş olduğundan istinaf bozma ilamı ve yaptırılan yemin doğrultusunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda açıklandığı Üzere:
1-Davacının davasının kabulü ile; davalı borçlunun Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin 30.000,00 TL asıl alacak, 1.205,00 TL temerrüt faizi olmak üzere toplam 31.205,00 TL üzerinden ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işletilecek yasal faizi ile devamına,
2-Asıl alacak olan 30.000,00 TL üzerinden % 20 oranında hesaplanan 6.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3- Davanın kabul edilen kısmı üzerinden alınması gereken 2.131,61 TL karar ilam harcından davacının ödediği peşin harç ve ıslah harcının toplamı olan 376,88 TL nin mahsubu ile eksik kalan 1.754,73 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, karar vermek gerekmiş ise de bu hususta 15/03/2024 tarihli harç tahsil müzekkeresi yazıldığından yeniden karar verilmesine yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yatırılan toplam peşin ve ıslah harcı toplamı olan 376,88 TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan: 179,90 TL başvuru harcının davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan masraf olan: 2.196,75 TL'nin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
7-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre hesaplanan toplam 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı'dan tahsili ile Hazine’ye gelir kaydına, karar vermek gerekmiş ise de bu hususta 15/03/2024 tarihli harç tahsil müzekkeresi yazıldığından yeniden karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
9-Karardan sonra yapılacak masrafların davalıdan alınmasına,
10-Davalının yaptığı masrafların davalı üzerinde bırakılmasına,
11-Taraflarca yatırılan ve dosyada bakiye kalan delil/gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nın 341-345 maddeleri uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/06/2025

Katip Hakim