Karar Detayı

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ...
VEKİLİ :
DAVALI : 1- ... - ... ...
VEKİLİ :
DAVALI : 2- ... - ... ...
VEKİLİ
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin demir çelik işi yaptığını, müvekkili ile davalıların ... Tesislerinde yapılacak olan futbol sahasının çevresinin sac ile izole edilmesi/kaplanması işinin müvekkili tarafından ifa edilmesi; bu iş karşılığında ise müvekkiline 800.000,00 TL ödenmesi hususunda anlaştıklarını, kullanılacak tüm sacların davalılar tarafından müvekkiline temin edileceğini, müvekkilinin bu sacları işleyip, boyasını ve montajını yapacağını, montaj sırasında kullanılan vinç vs tüm malzemeler de müvekkili tarafından kiralacağını, müvekkiline yapılacak ödemenin müvekkilinin her hafta inşa etmiş olduğu ... miktarına oranla cuma günleri ödenmesinin kararlaştırıldığını, anlaşma kapsamında davalıların müvekkiline 76 ton işlenmemiş sacı müvekkile temin ettiklerini, müvekkilinin bu sacların yaklaşık 40 tonunu sahanın bulunduğu tesiste işlediğini ve montajını yaptığını, kalan 36 ton tonu sacın ise müvekkilinin işyerinde işlediğini ve montajını sağladığını, bu edim karşısında müvekkiline 455.000,00 TL ödeme yapıldığını, başkaca bir ödeme yapılmadığını, davalıların ödeme yapmaması sebebiyle müvekkilinin işlemiş olduğu yaklaşık son iki ton sacın montajının ödeme yapılması akabinde yapılacağını davalılara bildirdiğini, davalıların kötüniyetli bir şekilde hareket ederek müvekkilinin saclara el koyduğunu iddia ettiklerini, arabuluculuğa başvuru yapıldığını anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle; fazlaya ilişkin taleplerinin saklı kalması kaydıyla; 50,00 TL bakiye alacak bedelinin davalıların temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek ticari/avans faiziyle birlikte davalılar ... İnşaat Taahhüt San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve ...'dan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara müşterek ve müteselsilen yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; dava konusu yapım işleri, diğer davalı şirketinin yapım işini üstlendiği şantiye alanında olup tüm iş takibini, işe alımını ve ödemelerini diğer davalı şirket yapmakta olduğunu, müvekkilinin iş bu dava konusu olayda bir sorumluluğu olmadığından öncelikle müvekkili yönünden husumet itirazlarının bulunduğunu, davacının ve müvekkilinin esnaf olması sebebiyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk ve Tüketici Mahkemeleri olduğunu, davalı şirket ... İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti., Konya Büyükşehir Belediyesi'nin ... Tesislerinin yapım işini üstlenmesinden sonra birtakım işlerin yapımı için müvekkili ile sözlü olarak anlaştığını, müvekkilinin çelik sac uygulama işini kendisinin yapmadığını, diğer davalı şirkete başka birini bulabileceğini, istenilen diğer işleri de kendisinin yapabileceğini belirtmesi üzerine diğer davalı şirket yetkilisinin onayı sonrasında müvekkilinin ... isimli sac ustasını bulduğunu, ...’nin davalı şirketin yapım işlerini kabul ettiğini ve çalışmaya başladığını, sac işleri için kendisine 10.05.2023 tarihinde diğer davalı şirket tarafından gönderilen 100.000,00-TL ödeme müvekkilince yapıldığını, daha sonra davalı şirketin avans vermemesi ve ödemelerde gecikme yapması sebebiyle ...’nin işi yarım bırakıp ayrıldığını ve yerine yine diğer davalı şirketin onayıyla davacının gelerek işin geri kalanını yapmaya başladığını, davacının yapıp bitirdiği ücretlerin davalı şirkete iletildiğini, davalı şirketçe müvekkiline ödeme yapıldığını ve müvekkili tarafından davacıya gönderildiğini, dava konusu olayda aslı işveren ve işin ücretlerini ödeyenin diğer davalı şirket olduğunu, davalı şirketin sunmuş olduğu fiyat teklif formunda müvekkilinin onaylamış olduğuna dair bir belge olmadığını, müvekkilinin kendisine düşen edim yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacının müvekkilinden almamış olduğu bir ödeme bulunmadığını, davacının yapmış olduğu işin birim maliyetinin 6 TL üzerinden hesaplandığını, davacının, diğer davalı şirketten ücretlerini tam ve eksiksiz olarak aldığını, davacının müvekkilinden herhangi bir alacağının olmadığını ve müvekkilinin bu konuda bir sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenlerle; davanın reddini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... İnş. Taah. San.. Şti. vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili şirket arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığını, davacının sunmuş olduğu belgelerde müvekkilinin yükümlülük altına sokacak herhangi bir delil bulunmadığını, davacının iş sahasında bulunan şirketlerine ait 2 tona yakın malzemelere haksız bir şekilde el koyduğunu ve taraflarına teslim etmediğini, bu hususta şikayette bulunduklarını, müvekkilinin bu sebeple ciddi zarara uğradığını, müvekkilinin ... Tesislerinde yüklenici firma olarak çalışma yürüttüğünü ve ”... ...” adı altında hizmet veren ... ... arasında sözleşme bulunduğunu, ... Tesislerindeki çelik saç uygulama işini kendisine verdiklerini, işi yapabilmesi için kendisine ödeme yapıldığını, taraflarına ait malzemelerin işin yapılması için iş sahasına teslim edildiğini, davacıya bilgileri dışında işin verildiğini, davacının işi tamamlamadığını, eksik işi müvekkilince tamamlandığını, davacının malzemeleri haksız olarak el koyması sebebiyle yeniden aynı malzemeden alındığını ve zarar uğradıklarını, davacıya, müvekkili şirketçe herhangi bir malzeme teslim edilmediğini, işin tamamlanması için bütün ücretler ödendiği halde işin yapılmadığını, yüklenici firma olmaları sebebiyle fazladan ... ... Ticaret Limited Şirketi isimli firmalara yeniden ödeme yapılarak yeniden saç alındığını, ... ile anlaşılarak ... Tesislerinde bulunan sahalara saç kesme kaynak ve kapı yapılması ile ilgili ödeme yapıldığını, ... LTD. ŞTİ., ... Tic. LTD. ŞTİ., ... Tic. LTD. ŞTİ., isimli firmalarla vinç, montaj ve makaslı platform hizmeti alınması gerektiği için anlaşılarak ödeme yapıldığını, ... Tic. Ltd. Şti., isimli firma ve ... ’dan otomatik çelik kepenk ve raylı sürgülü kapı işin tamamlanması için ödemesi taraflarınca yapılarak yeniden alındığını, ... ile anlaşılarak saç boyama İşi kendisine fazladan ödeme yapılarak tamamlattırıldığını, bu nedenlerle; davanın reddini, dava masraf ve giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilinin 02/01/2025 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu görülmüştür.
(II) YARGILAMADA TOPLANAN DELİLLER:
Mevlana Vergi Dairesinin 30/01/2024 tarihli cevabi yazısı ile; davacının bilanço esasına göre defter tuttuğunun bildirildiği görülmüştür.
Konya Ticaret Sicili Müdürlüğünün 31/01/2024 tarihli cevabi yazısı ile; davacının ticari işletme ve şahıs şirket ortaklığına rastlanılmadığının bildirildiği görülmüştür.
Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinin 30/01/2024 tarihli cevabi yazısı ile; davacının 24/03/2017 tarihinden itibaren Baki Demir Doğrama unvanı ile kayıt yaptırdığını ve halen sicil kaydının devam ettiği bildirilmiştir.
... Polis Merkez Amirliğinin 26/02/2024 tarihli cevabi yazısı ile; ... sayılı şikayet dosyasına ait tüm evrakların gönderildiği görülmüştür.
Makine Mühendisi Bilirkişi Mürsel ..., İnşaat Mühendisi Bilirkişi ... ve ...’ın mahkememize sunmuş olduğu 01/04/2024 tarihli raporunda özetle; Dava konusu işin ... Tesislerinde yapılacak olan futbol sahasının çevresinin sac ile izole edilmesi işi olduğu, Davacı ile davalı ve diğer davalı arasında yazılı bir sözleşmenin dosya muhteviyatında rastlanılmadığı, bütün işlemlerin sözlü olarak yapıldığı, Davalı ... ... (... ...) ile diğer davalı ... İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti arasında sözlü sözleşme bulunduğu, davalı ... ... (... ...)’nın diğer davalıdan aldığı işi davacıya sözlü olarak verdiği, Davacının iddialarının doğru olduğu yönünde mahkemenin kanaatinin hasıl olması durumunda; Davacı yüklenicinin 73,817 Ton işlenmemiş saç imalatın işlemini tamamlayarak yerine montajını yapmış olduğu, Davacının işyerinde davalıya ait 2183 kg işlenmemiş saç malzemesinin mevcut bulunduğu, Davacının davalı ile yaptığı sözlü anlaşmada saç imalatın astar boyasının fiyatın içinde olduğu, ancak sözleşme dışı boya imalatlarını da yapmış olduğunu beyan ettiği, davacının sözleşme harici yapmış olduğu astar hariç boya imalatı miktarının 2.158,00 m2 olarak hesaplandığı, 25.09.2023 dava tarihi itibariyle davacının davalıya yapmış olduğu imalatların tutarının 684.623,00 TL olarak hesaplandığı, Buna mukabil davacının işyerinde davalıya ait iade edilmesi gereken 2183 kg saç malzemesinin 25.09.2023 dava tarihi itibariyle bedelinin KDV dahil 49.772,40 TL olduğu, mahkememizce mahsuplaşma gerektiği yönünde kanaati hasıl olursa; Davacının alacak miktarı : 684.623,00 TL, Davalının malzeme alacağı : -49.772,40 TL, Kalan: 634.850,60 TL davacının yapmış olduğu iş bedeli olarak hesaplandığı, Davalının iddialarının doğru olduğu yönünde mahkemenin kanaatinin hasıl olması durumunda; Davacı yüklenicinin 73,817 Ton işlenmemiş saç imalatı işlem işini tamamlayarak yerine montajını yapmış olduğu, Davacının işyerinde davalıya ait 2183 kg işlenmemiş saç malzemesinin mevcut bulunduğu, Davacının davalı ile yaptığı sözlü anlaşmada saç imalatın astar boyasının fiyatın içinde olduğu, ancak sözleşme dışı boya imalatlarını da yapmış olduğunu beyan ettiği, davacının sözleşme harici yapmış olduğu astar hariç boya imalatı miktarının 2.158,00 m2 olarak hesaplandığı, 25.09.2023 dava tarihi itibariyle davacının davalıya yapmış olduğu imalatların tutarının 583.172,00 TL olarak hesaplandığı, Buna mukabil davacının işyerinde davalıya ait iade edilmesi gereken 2183 kg saç malzemesinin 25.09.2023 dava tarihi itibariyle bedelinin kdv dahil 49.772,40 TL olduğu, mahkememizce mahsuplaşma gerektiği yönünde kanaati hasıl olursa; Davacının alacak miktarı :583.172,00 TL, Davalının malzeme alacağı : 49.772,40 TL, Kalan: 533.399,60 TL davacının yapmış olduğu iş bedeli olarak hesaplandığı görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Makine Mühendisi Bilirkişi ..., İnşaat Mühendisi Bilirkişi ... ve ...’ın mahkememize sunmuş olduğu 19/06/2024 tarihli raporunda özetle;Davacının yapmış olduğu saç imalatı işçiliği bedeli yapıldığı tarih itibariyle; 521.268,00 TL saç imalatını yapmış olacağı, Sözlü anlaşmalarında astar boya dâhil anlaştıkları, esas boyama işinin sözleşmelerinde olmadığı, bu nedenle % 40 ‘ına tekabül eden 1.992,00m2 olarak esas boyama işçiliği hesaplandığı, yapıldığı tarih itibariyle bedelinin 79.680,00 TL olduğu, Davacının yapmış olduğu imalatlar tutarının 521.268,00 TL + 79.680,00 TL = 600.948,00 TL olarak hesaplandığı, Davacının elinde hapis bulunması gereken 4.748,00 kg sacın 25.09.2023 dava tarihindeki bedelinin 90.212,00 TL olarak hesaplandığı, Davacının yaptığı iş bedelinden elinde hapis bulunan saç bedelinin düşülmesi halinde 600.948,00 TL – 90.212,00 TL =510.736,00 TL davacının alacağı bulunduğu, Davacıya yapılan ödemeler ve defter incelemesi uzmanlık alanları dışında olduğundan muhasebe bilirkişi tarafından incelenerek tespit edilecek ödeme miktarının davacının alacağından düşülmesi gerektiği görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Makine Mühendisi Bilirkişi Mürsel ...'in mahkememize sunmuş olduğu 10/09/2024 tarihli raporunda özetle; dava konusu alan 27.5 m genişlikte ve 9 m yükseklikteki bir yer olduğu, bu alan hem çizim programı yardımıyla hem de hesap yöntemiyle elde edildiği, buna göre eksik yapılan alanın ağırlığı 4 748 kg olduğu, Davacının elinde 2 183 kg olduğunun tespit edildiği, Dava tarihi itibariyle peşin fiyatı HRP Siyah Sacın kg fiyatı 19 TL + KDV olduğundan; Toplam maliyet= 4 748x19= 90 212 + KDV’dir. Davacının hapis hakkını kullanarak uhdesinde bıraktığı 2.183 x 19= 41 477 + KDV’dir. 2023 yılının 6. Ayında tarih itibariyle hem dosya içindeki beyanlar hem de serbest piyasa göre HRP Siyah Sacın kg fiyatı 10 TL olduğundan; Toplam maliyet=4 748x10=47480 TL+ KDV’dir. Davacının hapis hakkını kullanarak uhdesinde bıraktığı 2.183 x 10= 21 830 + KDV’dir. İşin başlangıç tarihi itibariyle hem dosya içindeki beyanlar hem de serbest piyasa göre HRP Siyah Sacın kg fiyatı 6 TL olduğundan; Toplam maliyet=4 748x6= 28 488 TL+ KDV’dir. Davacının hapis hakkını kullanarak uhdesinde bıraktığı 2.183 x 6= 13 098 + KDV olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Makine Mühendisi Bilirkişi ..., İnşaat Mühendisi Bilirkişi ... ve ...’ın mahkememize sunmuş olduğu 15/10/2024 tarihli raporunda özetle; Davacının yapmış olduğu saç imalatı işçiliği bedeli yapıldığı tarih itibariyle; 521.268,00 TL saç imalatını yapmış olacağı, Sözlü anlaşmalarında astar boya dâhil anlaştıkları, esas boyama işinin sözleşmelerinde olmadığı, bu nedenle % 40 ‘ına tekabül eden 1.992,00m2 olarak esas boyama işçiliği hesaplandığı, yapıldığı tarih itibariyle bedelinin 103.584,00 TL olduğu, Davacının yapmış olduğu imalatlar tutarının yapıldıkları tarih itibariyle 521.268,00 TL + 103.584,00 TL = 624.852,00 TL olarak hesaplandığı, Davacının elinde hapis bulunan 2 183 Kğ sacın hurda değerinin 25.09.2023 dava tarihindeki bedelinin 41.477,00 TL olarak hesaplandığı, Davacının yaptığı iş bedelinden elinde hapis bulunan saç bedelinin düşülmesi halinde 624.852,00 TL – 41. 477,00 TL =583 375 TL davacının alacağı bulunduğu, Vinç kiralama işinin davacıya ait olmadığı yönünde mahkemenin kanaati hasıl olursa vinç kirasının yapıldığı tarih ve iş süresi itibariyle bedelinin 5 000 TL x 50 gün= 250.000,00 TL olduğu, Davacıya yapılan ödemeler ve defter incelemesi uzmanlık alanları dışında olduğundan muhasebe bilirkişi tarafından incelenerek tespit edilecek ödeme miktarının davacının alacağından düşülmesi gerektiği görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Makine Mühendisi Bilirkişi ..., İnşaat Mühendisi Bilirkişi ... ve ...’ın mahkememize sunmuş olduğu 14/12/2024 tarihli raporunda özetle; Davacının yapmış olduğu saç imalatı işçiliği bedeli yapıldığı tarih itibariyle; 521.268,00 TL saç imalatını yapmış olacağı, Sözlü anlaşmalarında astar boya dâhil anlaştıkları, esas boyama işinin sözleşmelerinde olmadığı, bu nedenle % 40 ‘ına tekabül eden 1.992,00 m2 olarak esas boyama işçiliği hesaplandığı, yapıldığı tarih itibariyle bedelinin 79.680,00 TL olduğu, Davacının yapmış olduğu imalatlar tutarının 521.268,00 TL + 79.680,00 TL = 600.948,00 TL olarak hesaplandığı, Davacının elinde hapis bulunan 4.748,00 Kğ sacın işlerin yapıldığı tarihteki bedelinin 28 488 TL olarak hesaplandığı, Mahkemenin mahsuplaşma yönünde kanaati hasıl olursa; Davacının işlerin yapım tarihi itibariyle yaptığı iş bedeli : 600.948,00 TL Davacının elinde hapis bulunan sacın işlerin yapıldığı tarih itibariyle bedeli: 28 488,00 TL Davacı alacak bedeli: 572 460,00 TL olduğu görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Davacı tanığı ...’in keşif mahallinde alınan beyanında; “Ben davacının iş yaptığı kısımda kendime ait vinç ile sacların indirilmesi ve yerine kaldırılması işlemlerini yaptım, davacının tüm çalışma sürecinde bende fiili olarak sahada bulundum, davacı iş yapılan kısımdaki 3 tarafı tamamen bitirdi ve güney kısımda yaklaşık 20 metrelik alanda iş yapmadı, iş yapmama sebebi olarak ödemeleri üst işverenden alamadığını söyledi, hatta işin tamamlanması için beni çağırdığında, kendisi ödeme alamadığından bana da ödeme yapmayınca ben teklifini kabul etmedim, davacının elinde tuttuğu saclarla ilgili bir bilgim yoktur, biz davacı ile anlaşmamıza göre 250.000,00 TL üzerinden anlaştık, 200.000,00 TL ödedi, 50.000,00 TL alacağım halen vardır, ben işe başladığım zaman sadece demir direkler vardı, buda davacının iş alanında değildi, başkası tarafından davacının yapması gereken iş kapsamında yapılan hiçbir iş yoktu,” diyerek beyanda bulunmuştur.
Davacı tanığı ...’un keşif mahallinde alınan beyanında; “Ben davacının yanında işçi olarak çalışıyorum, yapılan işin montajında da ben bulundum, biz işi aldığımızda sacların tamamı inşaat sahasında yığılıydı, işlemlerin kolaylığı açısından biz araçlar ile işlem görmemiş sacları işyerine götürdük, orada birleştirme ve boyama işlerini halledip sadece montajı yapılacak şekilde sahaya geri getiriyor ve işlem görmemiş sacları yeniden montaja hazır hale getirmek üzere iş yerine götürüyorduk, bu şekilde sirkülasyonla keşif mahallinde gezilen toplam 400 metrelik alanın 375 - 380 metre civarında sac döşemelerini yaptık, sahanın tamamının çevresi 400 metredir, döşenen sacların yüksekliği de 9 metredir, en son olarak 20-25 metre civarında iş para ödenmemesi nedeniyle bırakılmıştır, kalan kısmın kim tarafından yapıldığını bilmiyorum, hatta işin yarısı bitmişken ödemeler aksadığı için işveren bir ara çalışmayı durdurmuştu, ancak fiyat artışı ile birlikte ödemeler yapılınca devam ettik, son 20 metrede de ödeme alınamayınca işi bıraktır, iş yerine götürülen sacların tamamı halen çalışmış olduğum iş yerinde bulunmaktadır, sadece sac malzemesi vardır, iş için kilo üzerinden anlaşma yapılmıştı, en başta 6,00 TL'ye anlaşıldı, yarısından sonra iş bırakılınca kilosu 9,00 TL'ye anlaşıldı ve son 20 metre kalana kadar devam ettik, vinç için ne kadar ödeme yapıldığını bilmiyorum, dış boya en başta bizim işimizin kapsamında değildi, sadece sacların astarını biz atıyorduk, işin sonuna yaklaşırken boyama işini de bizim yapmamız istendi, ne kadar anlaştıklarını bilmiyorum, gezilen sahanın %35 - %40 civarında dış yüzün boyamasını da davacı firma yapmıştır, ödeme yapılmayınca kalanını yapmadık, biz işe başladığımızda yapacağımız iş kapsamında başkası tarafından yapılan hiçbir iş yoktu, tanık beyanında geçen demir kapılara ait malzeme çalıştığım iş yerinde bulunmamaktadır, sadece saclar vardır, iş kapsamında demir kapı olup olmadığını bilmiyorum,” diyerek beyanda bulunmuştur.
Davalı tanığı ...’nın keşif mahallinde alınan beyanında; “Ben davalı ... .. Şti.'nin resmi yetkilisi değilim ancak ortağıyım. Davacı ile hiçbir iletişimin ve iş ilişkim olmamıştır, ben davalı ... ile dava konusu gezilen alandaki işin yapımı hususunda 530.000,00 TL'ye götürü bedelle anlaştım, daha sonra en başta 100.000,00 TL civarında avans ödemesi yaptım, sonrasında da yaptığı işin karşılığı olarak peyderpey ödemeler yapılacaktı, anlaşmamız bu şekildeydi ve iş tamamlandıkça yaptığımız ödemeler toplam 660.000,00 TL oldu, davalı ... ile anlaşmam sacların döşenmesi ve dışının boyanması dahildi, ancak işin bitimine yaklaşık 27,5 metre kala iş bırakıldı ve 3 tona yakın malzeme kullanılarak ben bu işi başkasına yaptırmak zorunda kaldım, çalışma yapılmayan alana kullanılacak 3200 kg sacda davalının işi verdiği kişide kaldı, bize iade etmedi, yine ortağı olduğum firmaya ait boya komprasör de davalının iş verdiği davacıda kaldı bana iade edilmedi, bununda bedeli yaklaşık olarak 100.000,00 TL civarındadır, yine yapılması gereken iş kapsamında 6 adet sürgülü demir kapıda vardı, yapılmayan yer dışında bu işlerde eksikti, sürgülü demir kapıların malzemelerin yukarıda bahsettiğim 3200 kg demirin içerisindedir, bunlarda bize teslim edilmedi, dışarıdan temin edilerek başkasına yaptırmak zorunda kaldım, “diyerek beyanda bulunmuştur.
Davalı tanığı ...’in keşif mahallinde alınan beyanında; “Ben dava konusu işin yapıldığı sahada sorumlu olarak bulunuyordum ve işin malzeme ve metraj ölçümlerini, imalatı takip ediyordum, bizim doğrudan muhatabız davalı ...'di, davacı ile herhangi bir iş ilişkimiz yoktu, çalışmış olduğum firma yapılması gereken işe ait tüm malzemeleri alarak sahaya getirmişti, ancak davacı işin yapımını kolaylaştırmak adına bu sacları kendi firmasına götürüp işlemleri tamamlayıp geri getiriyordu, yapılması gereken saha etrafı toplam 400 metredir, bunun yaklaşık 370 metre civarında kaplaması yapılmıştı, son 25-30 metre civarında tamamlanmayan iş kaldı, boya kısmı ise yaklaşık tamamlanan işin %30'u civarında yapılmıştı, kalan bölgeler yapılmamıştı, demir kapılar da iş kapsamındaydı, malzemeleri ile sahaya getirilmişti, bu malzemeler de davöacı tarafından götürülmüş, son kalan işi ilişkin götürülen malzemelerin ne kadar olduğunu bilmiyorum ancak eksik bırakılan işi dışarıdan yeniden malzeme alarak tamamladık, buda 3200 kg sac olarak alım yapıldı, demir kapılar için kullanılacak malzemelerde belirtiğim kilogramın içindedir, çalıştığım firmaya ait boya komprasörü de davacı tarafından götürülmüş ve iade edilmemiştir, davacı işe başlamadan önce yapılması gereken iş kapsamında başkasına yaptırılan hiçbir iş yoktur, eksik bırakılan işe kadar tüm işi davacı yapmıştır, dedi, tanık ücreti talebim yoktur “diyerek beyanda bulunmuştur.
(III) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı alacak davasıdır.
Davacı vekili dava dilekçesiyle; müvekkili ile davalıların ... Tesislerinde yapılacak olan futbol sahasının çevresinin sac ile izole edilmesi/kaplanması işinin müvekkili tarafından ifa edilmesi; bu iş karşılığında ise müvekkiline 800.000,00 TL ödenmesi hususunda anlaştıklarını, kullanılacak tüm sacların davalılar tarafından müvekkiline temin edileceğini, müvekkilinin bu sacları işleyip, boyasını ve montajını yapacağını, montaj sırasında kullanılan vinç vs tüm malzemeler de müvekkili tarafından kiralacağını, müvekkiline yapılacak ödemenin müvekkilinin her hafta inşa etmiş olduğu ... miktarına oranla cuma günleri ödenmesinin kararlaştırıldığını, anlaşma kapsamında davalıların müvekkiline 76 ton işlenmemiş sacı müvekkile temin ettiklerini, müvekkilinin bu sacların yaklaşık 40 tonunu sahanın bulunduğu tesiste işlediğini ve montajını yaptığını, kalan 36 ton tonu sacın ise müvekkilinin işyerinde işlediğini ve montajını sağladığını, bu edim karşısında müvekkiline 455.000,00 TL ödeme yapıldığını, başkaca bir ödeme yapılmadığını, bu nedenlerle; fazlaya ilişkin taleplerinin saklı kalması kaydıyla; 50,00 TL alacak bedelinin tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davacı asilin keşif mahallinde alınan beyanında; davalı ... ile aralarında anlaşmanın kilogram bazında olduğunu, kapılara ilişkin özel bir anlaşma olmadığını, ödemelerin yapılması ve söylenmesi halinde bunları tamamlayabileceklerini, iş yerinde tuttukları malzemelerin sadece kalan 27,5 metrelik eksiği kapatacak sac malzemesi olduğunu, bu eksik kalan kısımda kapı boşluğu düşüleceğini, bunun haricinde boya komprasörü de yine iş yerinde olduğunu, kompresörün çalışmadığını, kompresörün davalılar arasındaki anlaşma üzerinde kendisine teslim edildiğini, talep edilmesi halinde davalı ...'e iade edebileceğini, en başta kilogramı 6 TL'de üzerinde anlaşma yaptıklarını ve bu anlaşmaya göre 40 ton işi tamamladığını, enflasyon nedeniyle iş yapım ücretleri arttığından işi bırakmayı davalı ...'den istediklerini, çünkü o dönem yani 2023 yılının 6. Ayında rayiç 10 TL civarındaydı, bu işi 6 TL'den yapmak zarara uğrattığını, davalı ...'de bunun üzerine kilogramı 9 TL'den yap işi bitir dediğini, 9 TL'den yapılan anlaşma kapsamında da yaklaşık 33 ton demir işlediğini ve montajını yaptığını, 21/06/2023 tarihli hesap tablosunun 6,00 TL üzerinden yapılan anlaşmada bakiye 256.298,00 TL alacağının kaldığına ilişkin yazışma olduğunu, bu yazışmadan sonra işe 9,00 TL'den yaptıkları anlaşma üzerine devam ettiklerini beyan etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesiyle; dava konusu yapım işleri, diğer davalı şirketinin üstlendiği şantiye alanında olduğunu, tüm iş takibini, işe alımını ve ödemelerini diğer davalı şirket yaptığını, müvekkilinin iş bu dava konusu olayda bir sorumluluğu olmadığını, davalı şirket ... İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti., Konya Büyükşehir Belediyesi'nin ... Tesislerinin yapım işini üstlenmesinden sonra birtakım işlerin yapımı için müvekkili ile sözlü olarak anlaştığını, müvekkilinin çelik sac uygulama işini yapmak üzere ... ile anlaştığını, ...’nin işi yarım bırakıp ayrıldığını ve yerine yine diğer davalı şirketin onayıyla davacının gelerek işin geri kalanını yapmaya başladığını, davacının yapıp bitirdiği ücretlerin davalı şirkete iletildiğini, davalı şirketçe müvekkiline ödeme yapıldığını ve müvekkili tarafından davacıya gönderildiğini, davacının ücretlerini tam ve eksiksiz aldığını, bu nedenlerle; davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... İnş. Taah. San.. Şti. vekili cevap dilekçesiyle; davacı ile müvekkili şirket arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığını, davacının sunmuş olduğu belgelerde müvekkilinin yükümlülük altına sokacak herhangi bir delil bulunmadığını, davacının iş sahasında bulunan şirketlerine ait 2 tona yakın malzemelere haksız bir şekilde el koyduğunu ve taraflarına teslim etmediğini, davacıya bilgileri dışında işin verildiğini, davacının işi tamamlamadığını, eksik işin müvekkilince tamamlandığını, bu nedenlerle; davanın reddini talep etmiştir.
Davacı tanığı ...’in keşif mahallinde alınan beyanında; kendisinin vinç ile sacların indirilmesi ve yerine kaldırılması işlemlerini yaptığını, davacının tüm çalışma sürecinde kendisinde fiili olarak sahada bulunduğunu, davacının iş yapılan kısımdaki 3 tarafı tamamen bitirdiğini ve güney kısımda yaklaşık 20 metrelik alanda iş yapmadığını, iş yapmama sebebi olarak ödemeleri üst işverenden alamadığını söylediğini, davacının elinde tuttuğu saclarla ilgili bir bilgisinin olmadığını, davacı ile 250.000,00 TL üzerinden anlaştıklarını, 200.000,00 TL ödendiğini, halen 50.000,00 TL alacağının bulunduğunu, kendisi işe başladığında sadece demir direkler olduğunu, başkası tarafından davacının yapması gereken iş kapsamında yapılan hiçbir iş olmadığını beyan etmiştir.
Davacı tanığı ...’un keşif mahallinde alınan beyanında; davacının yanında işçi olarak çalıştığını, yapılan işin montajında bulunduğunu, işi aldıklarında sacların tamamının inşaat sahasında yığılı olduğunu, işlemlerin kolaylığı açısından araçlar ile işlem görmemiş sacları işyerine götürdüklerini, orada birleştirme ve boyama işlerini halledip sadece montajı yapılacak şekilde sahaya geri getirdiklerini ve işlem görmemiş sacları yeniden montaja hazır hale getirmek üzere iş yerine götürdüklerini, bu şekilde sirkülasyonla toplam 400 metrelik alanın 375 - 380 metre civarında sac döşemelerini yaptıklarını, sahanın tamamının çevresinin 400 metre olduğunu, döşenen sacların yüksekliğin de 9 metre olduğunu, en son olarak 20-25 metre civarında para ödenmemesi nedeniyle işin bırakıldığını, ödeme aksaması sebebiyle işverenin bir ara çalışmasını durdurduğunu, son 20 metrede ödeme alınamayınca işin bırakıldığını, iş yerine götürülen sacların tamamının halen çalışmış olduğu iş yerinde bulunduğunu, iş için kilo üzerinden anlaşma yapıldığını, en başta 6,00 TL'ye anlaşıldığını, yarısından sonra iş bırakılınca kilosu 9,00 TL'ye anlaşıldığını ve son 20 metre kalana kadar devam ettiklerini, vinç için ne kadar ödeme yapıldığını bilmediğini, dış boyanın kendi işleri olmadığını, gezilen sahanın %35 - %40 civarında dış yüzün boyamasını da davacı firmanın yaptığını, ödeme yapılmayınca kalanını yapmadıklarını, işe başladıklarında başkası tarafından yapılan hiçbir işin bulunmadığını, tanık beyanında geçen demir kapılara ait malzeme çalıştığı iş yerinde bulunmadığını, sadece saclar bulunduğunu, iş kapsamında demir kapı olup olmadığını bilmediğini beyan etmiştir.
Davalı tanığı ...’nın keşif mahallinde alınan beyanında; davalı ... .. Şti.'nin ortağı olduğunu, davacı ile hiçbir iletişimi ve iş ilişkisi olmadığını, davalı ... ile dava konusu gezilen alandaki işin yapımı hususunda 530.000,00 TL'ye götürü bedelle anlaştıklarını, daha sonra en başta 100.000,00 TL civarında avans ödemesi yaptıklarını, sonrasında da yaptığı işin karşılığı olarak peyderpey ödemeler yapılacağını, iş tamamlandıkça yaptıkları ödemeler toplam 660.000,00 TL olduğunu, davalı ... ile anlaşmalarına sacların döşenmesi ve dışının boyanması dahil olduğunu, ancak işin bitimine yaklaşık 27,5 metre kala işin bırakıldığını ve 3 tona yakın malzeme kullanılarak bu işi başkasına yaptırmak zorunda kaldıklarını, çalışma yapılmayan alana kullanılacak 3200 kg sacın davalının işi verdiği kişide kaldığını, kendilerine iade edilmediğini, ortağı olduğu firmaya ait boya komprasör de davalının iş verdiği davacıda kaldığını ve iade etmediğini, bununda bedeli yaklaşık olarak 100.000,00 TL civarında olduğunu, yine yapılması gereken iş kapsamında 6 adet sürgülü demir kapı, yapılmayan yer dışında bu işlerde eksikti, sürgülü demir kapıların malzemelerin yukarıda bahsettiği 3200 kg demirin içerisinde olduğunu beyan etmiştir.
Davalı tanığı ...’in keşif mahallinde alınan beyanında; dava konusu işin yapıldığı sahada sorumlu olarak bulunduğunu ve işin malzeme ve metraj ölçümlerini, imalatı takip ettiğini, muhataplarının davalı ... olduğunu, davacı ile herhangi bir iş ilişkilerinin olmadığını, çalışmış olduğu firmanın yapılması gereken işe ait tüm malzemeleri alarak sahaya getirdiğini, ancak davacının işin yapımını kolaylaştırmak adına bu sacları kendi firmasına götürüp işlemleri tamamlayıp geri getirdiğini, yapılması gereken saha etrafı toplam 400 metre olduğunu, bunun yaklaşık 370 metre civarında kaplamasının yapıldığını, son 25-30 metre civarında tamamlanmayan işin kaldığını, boya kısmı ise yaklaşık tamamlanan işin %30'u civarında yapıldığını, kalan bölgelerin yapılmadığını, demir kapıların da iş kapsamında olduğunu, malzemeler ile sahaya getirildiğini, bu malzemelerin de davacı tarafından götürüldüğünü, eksik kalan işi dışarıdan malzeme alarak tamamladıklarını, 3200 kg sac olarak alımı yapıldığını, çalıştığı firmaya ait boya komprasörünün de davacı tarafından götürüldüğünü ve iade edilmediğini, davacının işe başlamadan önce yapılması gereken iş kapsamında başkasına yaptırılan hiçbir iş olmadığını, eksik bırakılan işe kadar tüm işi davacının yaptığını beyan etmiştir.
Mahkememizce 19/02/2024 tarihinde mahallinde keşfin icra edildiği, dosyanın Makine Mühendisi Bilirkişi Mürsel ..., İnşaat Mühendisi Bilirkişi ... ve ...’a tevdii edildiği, bilirkişiler 01/04/2024 tarihli kök raporunda neticeten; Dava konusu işin ... Tesislerinde yapılacak olan futbol sahasının çevresinin sac ile izole edilmesi işi olduğu, Davacı ile davalı ve diğer davalı arasında yazılı bir sözleşmenin dosya muhteviyatında rastlanılmadığı, bütün işlemlerin sözlü olarak yapıldığı, Davalı ... ... (... ...) ile diğer davalı ... İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti arasında sözlü sözleşme bulunduğu, davalı ... ... (... ...)’nın diğer davalıdan aldığı işi davacıya sözlü olarak verdiği, Davacının iddialarının doğru olduğu yönünde mahkemenin kanaatinin hasıl olması durumunda; Davacı yüklenicinin 73,817 Ton işlenmemiş saç imalatın işlemini tamamlayarak yerine montajını yapmış olduğu, Davacının işyerinde davalıya ait 2183 kg işlenmemiş saç malzemesinin mevcut bulunduğu, Davacının davalı ile yaptığı sözlü anlaşmada saç imalatın astar boyasının fiyatın içinde olduğu, ancak sözleşme dışı boya imalatlarını da yapmış olduğunu beyan ettiği, davacının sözleşme harici yapmış olduğu astar hariç boya imalatı miktarının 2.158,00 m2 olarak hesaplandığı, 25.09.2023 dava tarihi itibariyle davacının davalıya yapmış olduğu imalatların tutarının 684.623,00 TL olarak hesaplandığı, Buna mukabil davacının işyerinde davalıya ait iade edilmesi gereken 2183 kg saç malzemesinin 25.09.2023 dava tarihi itibariyle bedelinin KDV dahil 49.772,40 TL olduğu, mahkememizce mahsuplaşma gerektiği yönünde kanaati hasıl olursa; Davacının alacak miktarı : 684.623,00 TL, Davalının malzeme alacağı : -49.772,40 TL, Kalan: 634.850,60 TL davacının yapmış olduğu iş bedeli olarak hesaplandığı, Davalının iddialarının doğru olduğu yönünde mahkemenin kanaatinin hasıl olması durumunda; Davacı yüklenicinin 73,817 Ton işlenmemiş saç imalatı işlem işini tamamlayarak yerine montajını yapmış olduğu, Davacının işyerinde davalıya ait 2183 kg işlenmemiş saç malzemesinin mevcut bulunduğu, Davacının davalı ile yaptığı sözlü anlaşmada saç imalatın astar boyasının fiyatın içinde olduğu, ancak sözleşme dışı boya imalatlarını da yapmış olduğunu beyan ettiği, davacının sözleşme harici yapmış olduğu astar hariç boya imalatı miktarının 2.158,00 m2 olarak hesaplandığı, 25.09.2023 dava tarihi itibariyle davacının davalıya yapmış olduğu imalatların tutarının 583.172,00 TL olarak hesaplandığı, Buna mukabil davacının işyerinde davalıya ait iade edilmesi gereken 2183 kg saç malzemesinin 25.09.2023 dava tarihi itibariyle bedelinin kdv dahil 49.772,40 TL olduğu, mahkememizce mahsuplaşma gerektiği yönünde kanaati hasıl olursa; Davacının alacak miktarı :583.172,00 TL, Davalının malzeme alacağı : 49.772,40 TL, Kalan: 533.399,60 TL davacının yapmış olduğu iş bedeli olarak hesaplandığı tespit edilmiştir.
Bilirkişiler 19/06/2024 tarihli 1. ek raporunda neticeten;Davacının yapmış olduğu saç imalatı işçiliği bedeli yapıldığı tarih itibariyle; 521.268,00 TL saç imalatını yapmış olacağı, Sözlü anlaşmalarında astar boya dâhil anlaştıkları, esas boyama işinin sözleşmelerinde olmadığı, bu nedenle % 40 ‘ına tekabül eden 1.992,00m2 olarak esas boyama işçiliği hesaplandığı, yapıldığı tarih itibariyle bedelinin 79.680,00 TL olduğu, Davacının yapmış olduğu imalatlar tutarının 521.268,00 TL + 79.680,00 TL = 600.948,00 TL olarak hesaplandığı, Davacının elinde hapis bulunması gereken 4.748,00 kg sacın 25.09.2023 dava tarihindeki bedelinin 90.212,00 TL olarak hesaplandığı, Davacının yaptığı iş bedelinden elinde hapis bulunan saç bedelinin düşülmesi halinde 600.948,00 TL – 90.212,00 TL =510.736,00 TL davacının alacağı bulunduğu, Davacıya yapılan ödemeler ve defter incelemesi uzmanlık alanları dışında olduğundan muhasebe bilirkişi tarafından incelenerek tespit edilecek ödeme miktarının davacının alacağından düşülmesi gerektiği tespit edilmiştir.
Davacı itirazlarının ayrıntılı şekilde hesaplanması hapis hakkı kullanılan ürünlerin işlenmiş olması hususunun değerlendirilmesi ve başka yerde kullanılamayacak ise iş yapım tarihindeki hurda bedelinin hesaplanması hususunda ek rapor tanzimi için dosya bilirkişi tevdii edilmiş, bilirkişi Mürsel ...'in 10/09/2024 tarihli 2. ek raporunda neticeten; dava konusu alan 27.5 m genişlikte ve 9 m yükseklikteki bir yer olduğu, bu alan hem çizim programı yardımıyla hem de hesap yöntemiyle elde edildiği, buna göre eksik yapılan alanın ağırlığı 4 748 kg olduğu, Davacının elinde 2 183 kg olduğunun tespit edildiği, Dava tarihi itibariyle peşin fiyatı HRP Siyah Sacın kg fiyatı 19 TL + KDV olduğundan; Toplam maliyet= 4 748x19= 90 212 + KDV’dir. Davacının hapis hakkını kullanarak uhdesinde bıraktığı 2.183 x 19= 41 477 + KDV’dir. 2023 yılının 6. Ayında tarih itibariyle hem dosya içindeki beyanlar hem de serbest piyasa göre HRP Siyah Sacın kg fiyatı 10 TL olduğundan; Toplam maliyet=4 748x10=47480 TL+ KDV’dir. Davacının hapis hakkını kullanarak uhdesinde bıraktığı 2.183 x 10= 21 830 + KDV’dir. İşin başlangıç tarihi itibariyle hem dosya içindeki beyanlar hem de serbest piyasa göre HRP Siyah Sacın kg fiyatı 6 TL olduğundan; Toplam maliyet=4 748x6= 28 488 TL+ KDV’dir. Davacının hapis hakkını kullanarak uhdesinde bıraktığı 2.183 x 6= 13 098 + KDV olduğu tespit edilmiştir.
10/09/2024 tarihli ek raporda yapılan hesaplamaların iş yapım tarihine göre hesaplanması için dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdii edilmiş olup, bilirkişiler 14/12/2024 tarihli 3. ek raporunda neticeten; Davacının yapmış olduğu saç imalatı işçiliği bedeli yapıldığı tarih itibariyle; 521.268,00 TL saç imalatını yapmış olacağı, Sözlü anlaşmalarında astar boya dâhil anlaştıkları, esas boyama işinin sözleşmelerinde olmadığı, bu nedenle % 40 ‘ına tekabül eden 1.992,00 m2 olarak esas boyama işçiliği hesaplandığı, yapıldığı tarih itibariyle bedelinin 79.680,00 TL olduğu, Davacının yapmış olduğu imalatlar tutarının 521.268,00 TL + 79.680,00 TL = 600.948,00 TL olarak hesaplandığı, Davacının elinde hapis bulunan 4.748,00 Kğ sacın işlerin yapıldığı tarihteki bedelinin 28 488 TL olarak hesaplandığı, Mahkemenin mahsuplaşma yönünde kanaati hasıl olursa; Davacının işlerin yapım tarihi itibariyle yaptığı iş bedeli : 600.948,00 TL Davacının elinde hapis bulunan sacın işlerin yapıldığı tarih itibariyle bedeli: 28 488,00 TL Davacı alacak bedeli: 572 460,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir bilirkişi kök, boyama işlem bedellerine ilişkin 2. Ek rapor ve sair hesaplamalara ilişkin 14/12/2024 tarihli 3. Ek rapor mahkememizce yargılamaya esas alınmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık noktaları, dava konusu işin davacı tarafından yapılıp yapılmadığı, iş bedeli, yapılan işte vinç kullanılması masraflarının kim tarafından karşılanacağı, davacının hapis hakkını kullanıp kullanmayacağı noktalarında toplanmaktadır.
Yargılamaya esas alınan tanık beyanları ve taraf kabullerine göre dava konusu işin bilirkişi raporunda eksik tespit edilen alana kadar davacı tarafından yerine getirildiği sabit olup, bu hususta aksini gösterir bir delil bulunmadığından eksik kısma kadar yapılan işlerin tamamını davacı tarafından gerçekleştirildiği takdir ve kanaatine varılmıştır.
Taraflar arasındaki iş yapım bedeli hususunda davacı asilin keşif mahallindeki beyanlarında geçen hususlar davalı ... vekilinin 22/02/2024 tarihli beyanında kabul edilmiş olup, davacının yerine getirdiği ilk 40 tonluk kısmı kg başına 6,00 TL üzerinden, eksik kısımlar haricinde geri kalan kısmı kg başına 9 TL üzerinden iş yapım bedeli olarak hesaplanması gerektiği anlaşılmıştır. Davacı defterlerine göre yapılan toplam ödeme miktarı 460.900,00 TL olarak tespit edilmiş ve bu ödeme haricinde herhangi bir ödeme yapılmadığı davalı ... vekilinin 25/04/2024 tarihli celsedeki beyanında kabul edilmiştir.
Mahkememizce yargılamaya esas alınan bilirkişi raporuna göre; işlerin yapım tarihi itibariyle iş yapım bedeli 521.268,00 TL olarak tespit edilmiş olup, bu bedelden ödeme yapılan bedel olan 460.900,00 TL'nin mahsubu ile davacının 60.368,00 TL bakiye (boyama işi hariç) alacağının olduğu takdir ve kanaatine varılmıştır.
Davacının taraflar arasındaki anlaşmaya göre; yapılan boyama işlemlerinin yerine getirildiği sabit olup, bu işlemlerin davacı tarafça yapılmadığına dair herhangi bir itiraz veya savunma bulunmadığından davacı ile davalı ... arasındaki sözleşme kapsamında boyama işlem bedellerinin de davacıya ödenmesi gerektiği takdir ve kanaatine varılmıştır. Düzenlenen kök raporda ve itirazların değerlendirildiği raporda yapılan boya işlemine ilişkin bedeller kesinleşmiş olup, 3. ek raporda yeniden bu hususun değerlendirilmesi ve itirazların değerlendirildiği 2. ek rapordaki tespitler ile çelişecek şekilde bedel tespitinin yapılması uygun görülmediğinden itirazların ayrıntılı değerlendirildiği 2. ek rapordaki boyama işlemine dair bedel tespiti mahkememizce yargılamaya esas alınmıştır. Bu rapora göre boyama bedelinin 103.584,00 TL olduğu takdir ve kanaatine varılmıştır.
Davacı iş yapımı sonrası ödenmesi gereken bedelleri tahsil edemediğinden kendisine daha evvel teslim edilen saclar üzerinde hapis hakkını kullanıp kullanamayacağı hususunun değerlendirilmesinde; ayrıntıları Yargıtay . Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere; taşınırlar da hapis hakkı TMK 950 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, 950/1 madde de alacaklının borçluya ait olup, onun rızası ile zilyedi bulunduğu taşınır veya kıymetli evrakı borcun muaccel olması ve niteliği itibariyle bu eşyanın alacak ile bağlantısı bulunması halinde borç ödeninceye kadar hapsedilebileceği kabul edilmiştir. Somut olayda; davacının hapis hakkını kullandığı sac alacaklı yükleniciye borçlu iş sahibinin rızası ile bırakılmıştır. Alacak bırakılan bu sacların taraflar arasındaki sözleşme kapsamında yapılacak işte kullanılan saclar olduğundan alacak ile sac arasında bağlantı vardır, davacı yargılamaya esas alınan bilirkişi raporlarında tespit edildiği üzere sözleşme kapsamındaki edimlerini yerine getirmiş ancak alacağı bedeli süresinde tahsil edememiştir. Dolayısıyla muaccel olan alacağını alamayan davacının, iş ile bağlantılı saclar üzerinde hapis hakkını kullanmasında haksız ve hukuka aykırı bir durum olmadığı takdir ve kanaatine varılmıştır.
Hapis hakkı kullanılan saclar özel nitelikte olup, başka işte kullanılacak vasfı olmadığından ve dava tarihi itibariyle davalıya teslim edileceğine dair herhangi bir beyan veya kabul bulunmadığından davacı elinde bulunan sacların iş yapım tarihindeki hurda bedellerinin iş yapım bedeli karşılığı muaccel olan alacaktan mahsubu gerekmekte olup, mahkememiz 5. Celse 1 nolu ara karar ve 6. Celse 1 nolu ara karar gereği düzenlenen 3. Ek raporda; hapis hakkı kullanılan sacların hurda bedelleri 28.488,00 TL olarak tespit edilmiş olup, toplam alacaktan bu bedelin mahsubunun gerektiği takdir ve kanaatine varılmıştır.
Davacı her ne kadar vinç kullanım bedellerinin de sözleşmeden hariç olarak davalı tarafça karşılanacağını iddia etmiş ise de; bu hususa dair herhangi bir muteber delil bulunmadığından davacıya yemin hakkı hatırlatılmış; davacı vekilince 22/10/2024 tarihinde yemin metni sunulduğu ve 07/11/2024 tarihli duruşma da davalı ... bizzat "... Tesislerinde yapılacak olan futbol sahasının çevresinin sac ile izole edilmesi işinin yapılması sırasında davacı tarafından kiralanan vinç ücretinin de davalılara ait olmadığına ve bu ücretlerin de asıl işin ücreti haricinde (raporda hesap edilen tutarlara ek olarak) ayrıca davacıya ödeneceği hususunda anlaşma yapılmadığına namusum, vicdanım kutsal saydığım bütün inanç ve değerler üzerene yemin ederim." diyerek yemin etmiştir.
HMK kapsamında deliller; kesin delil ve takdiri delil olmak üzere 2 ana başlık üzerine toplanabilmekte olup; kesin deliller yargılamaya safhasında mutlak olarak dikkate alınması gereken deliller olup, takdiri deliller, mahkeme tarafından dosya kapsamına göre değerlendirilerek yargılamaya esas alınacak mahiyette ve ilgili delilin aksini gösterir daha güçlü bir delil bulunmadığı takdirde dikkate alınabilecek deliller olarak tanımlanabilmektedir.
Yemin taraflardan birinin davanın çözümünü ilgilendiren bir olayın doğru olup olmadığı konusunun kanunda belirtilen usule uyarak mahkeme önünde kutsal sayılan değerler ile teyit eden ve kesin delil vasfı yüklenmiş sözlü açıklamalar olup, netice itibariyle davacının iş yapım sırasında kullandığı vinç bedellerinin taraflar arasındaki sözleşme bedeline dahil olduğu takdir ve kanaatine varılmıştır.
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu 02/01/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile; dava değerini 135.464,00 TL'ye artırdığını bildirmiştir.
Dosya muhtevası itibariyle; mezkur açıklamalar gereği davacının 60.368,00 TL sözleşme kapsamında alacağının olduğu, buna ek olarak 103.584,00 TL boyama işlemlerinden kaynaklı alacağının olduğu toplam da 163.952,00 TL alacaktan, davacının hapis hakkını kullandığı sac bedeli olan 28.488,00 TL'nin mahsubu ile davacının toplam da 135,464,00 TL alacaklı olduğu takdir ve kanaatine varılarak bu bedel üstünden davanın, davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.
Davalı ... İnş ... Şti. hakkediş bedelinden kompresör ücretinin toplam bedelden düşülmesi talebinde bulunmuş ise de; davacının keşif mahallinde alınan beyanında bu kompresörün üzerinden hapis hakkı kullanılmadığı anlaşıldığından bu yöndeki taleplerin reddine karar verilmiştir.
Davalı şirket ... İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin Konya Büyükşehir Belediyesi'nin ... Tesislerinin yapım işini üstlendiği, davalı ... ile yapım işine ait bir takım işlerin yapımı için anlaştıkları, davacının, davalı ... ile ilgili işin yapımı hususunda anlaştıkları sabit olup, dosya muhtevası itibariyle alt taşeron konumundaki davacının, davalı ... inşaat ile doğrudan ticari ilişkisi bulunmadığından ve defter incelemesi yargılamaya bir yenilik katmayacağından ... İnş... Şti.'ne ait ticari defterler incelenmemiştir.
Ayrıntıları Yargıtay . Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamın da belirtildiği üzere; Sözleşmelerin nispiliği ilkesi gereği sözleşme,kural olarak o sözleşmede taraf olanları bağlar. Sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarda davanın tarafları da sözleşmenin taraflarıdır. Yargıtay içtihatlarında ve öğretide bu durum taraf sıfatı olarak adlandırılmaktadır.
Taraf sıfatı, bir başka deyişle husumet ehliyeti, dava konusu hak ile kişiler arasında ki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini, davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir. Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir. Taraf sıfatının bu anlamda önemli özelliği ise, def'i değil itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği ve taraflar ileri sürmemiş olsalar bile mahkemece re'sen nazara alınmasıdır.
Yargıtay HGK'nın 27.11.2013 gün ve ... Esas ve ... Karar sayılı kararında da vurgulandığı üzere; bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, bu kişilerden birinin o davada gerçekten davacı veya davalı sıfatı yoksa, dava konusu hakkın esasına ilişkin bir karar verilemez. Dava sıfat yokluğundan (husumetten) reddedilir.
Bir sübjektif hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bu nedenle, o hakka ilişkin bir davada davacı olma sıfatı (aktif husumet ehliyeti) da o hakkın sahibine aittir. Bir sübjektif hak kendisinden davalı olarak istenebilecek olan kişi, o hakka uymakla yükümlü (borçlu) olan kişidir (pasif husumet ehliyeti). (... /... /... , Medeni Usul Hukuku, 22. Baskı, Ankara 2011, s. 234; ... , Hukuk Muhakemeleri Kanunu Şerhi, Ankara 2012, s. 530; ..., Medeni Muhakeme Hukuku Ders Kitabı, 2. Bası, İst. 2011, s. 311- 312).
Bu açıklamalar ışığında somut olaya gelince; davacı alt yüklenici ile davalılardan yüklenici ... arasında akdedilen sözleşme hukuki niteliği itibariyle eser sözleşmesi olup, işbu sözleşmeye diğer davalı yüklenici ... İnş. ... Ltd. Şti.'nin taraf olmadığı ve sözleşmeden doğabilecek talepler sebebiyle de davacıya karşı herhangi bir sorumluluk üstlendiğine dair iddia ve dosya kapsamında delil bulunmadığı anlaşılmaktadır. Öte yandan davacının akdi ilişki sebebiyle muhatabı davalı yüklenici ... iken, davalı yüklenici ...'in de aralarındaki eser sözleşmesi sebebiyle muhatabı diğer davalı ... İnş. ... Ltd. Şti. olup, somut uyuşmazlıkta davacı alt yüklenicinin davalı ... İnş. ... Ltd. Şti.'nin sözleşme dışı sebeplerle de talepte bulunmasını gerektirir herhangi bir iddia ve dosya kapsamında delil de mevcut olmadığı görülmekle, davanın ... İnş. ... Ltd. Şti. bakımından husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
(IV) HÜKÜM SONUCU, YARGILAMA GİDERLERİ VE KANUN YOLU:
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-Davalı ... İnş.Taah. San ve Tic. Ltd. Şti aleyhine açılan davanın PASİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE
2-Davalı ...'ya karşı açılan davanın kabulü ile; 135.464,00 TL'nin 50,00 TL'lik kısmına dava tarihinden, bakiye 135.414,00 TL'lik kısma 02/01/2025 ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalı ...'dan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Alınması gereken ‭‭‭9.253,54 TL karar harcından peşin olarak alınan 269,85 TL ve 2.313,00 TL ıslah harcın mahsubu ile bakiye 6.670,69‬‬ TL harcın davalı ...'den tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvurma harcı, 38,40 TL vekalet harcı, 3.030,30 TL keşif harcı, 269,85 TL peşin harç ve 2.313,00 TL ıslah harcı toplamı ‭‭‭‭5.921,4‬0 TL'nin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 6.000‬,00 TL bilirkişi ücreti, ‭‭1.500,00 TL keşif araç ücreti, 764‬,00 TL posta tebligat gideri olmak üzere toplam: ‭‭8.264‬,00 TL yargılama giderinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya ödenmesine,
7-Davalı ... İnş ... Şti. kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 7/2. Maddesine göre belirlenen ‭‭30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... İnş ... Şti.'ne ödenmesine,
8-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı ...'den alınarak Hazine’ye gelir kaydına (harç tahsil müzekkeresi yazılmasına).
9-Davacı tarafından yatırılan ve dosyada bakiye kalan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK'nın 341-345 maddeleri uyarınca kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili İstinaf Dairesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.13/02/2025

Katip ... Hakim ...