mahkeme 2023/373 E. 2024/512 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLLERİ :
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARARIN YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
1-BEYANLAR:
Davacı vekili 03/07/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; Davacı, ... Sigorta Şirketi tarafından 14/12/2011 tarihinde gerçekleşen bir trafik kazasında, müvekkil şirkete ait ... plakalı aracın karıştığı ve ...'nin hayatını kaybettiği kazaya istinaden, zarar görenlere ödenen 316.164,89 TL'nin ödeme tarihi olan 08/02/2022 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı ... Tarım Petrol İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den tahsilini talep etmektedir. Dilekçede, KTK 95. madde ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları'na atıf yapılarak, sigortacının rücu hakkına sahip olduğu belirtilmiştir. Davacı, Konya . İş Mahkemesi ve Konya . İcra Müdürlüğü dosyalarına dayanarak ödeme yapıldığını ve dava açılması zaruretinin doğduğunu ifade etmektedir. Ayrıca, arabuluculuk yoluna başvurulmuş ancak anlaşma sağlanamamıştır. Davacı vekili, 316.164,89 TL'nin avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri, arabuluculuk ücreti ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmektedir.
Davalı vekili 30/08/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; Davalı ... Ticaret A.Ş.'ye ait aracın 14/12/2011 tarihinde karıştığı kazada müteveffa ...'nin iş gezisi dönüşünde yorgun olarak direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu kaza yaptığı ve bu kazada hayatını kaybettiği belirtilmiştir. Davalı taraf, davacının sigorta şirketi tarafından açılan bu davanın usule, yasaya ve hukuka aykırı olduğunu savunmaktadır. Davalı, aracın tüm bakım ve onarım yetkisinin aracı kullanan kişiye verildiğini ve müteveffa ...'nin bu sorumlulukları yerine getirmediğini ileri sürmüştür. Ayrıca, davalı, Konya . İş Mahkemesi ve Yargıtay kararlarına dayanarak, müvekkil şirkete atfedilen kusur oranının çelişkili ve aşırı olduğunu, kusurun esasen müteveffaya ait olduğunu belirtmektedir. Davalı taraf, kazanın asıl sebebinin müteveffanın yorgun ve dikkatsiz bir şekilde araç kullanması olduğunu, müvekkil şirketin hafif kusurlu olduğunu ve davacının yaptığı ödemenin denetlenmesi gerektiğini savunmaktadır. Davalı vekili, davanın reddini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep etmektedir.
2-MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLER:
Konya . İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ve Konya . İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, Noterler Birliği kayıtları ilgili birimden getirtilmiştir.
Bilirkişi (Adli Trafik, Makine Mühendisi ve Dr. Öğretim Görevlisi) 22/01/2024 tarihli raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; Bilirkişiler, 14/12/2011 tarihinde meydana gelen trafik kazasında, ... plakalı kamyonet sürücüsü ...'nin Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/1-b maddesini ihlal ettiğini ve kazanın oluşumuna yüzde 60 oranında kusurlu olduğunu tespit etmişlerdir. Ayrıca, davalı ... Tic. A.Ş.'nin, İş Kanunu'nun 77. maddesini ihlal ederek, aracın muayene ve bakımlarını yapmaması, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almaması nedeniyle yüzde 40 oranında kusurlu olduğunu belirtmişlerdir. Raporda, ... Sigorta A.Ş.'nin yaptığı ödemenin yüzde 40'ından davalı şirketin sorumlu olduğu ve sigorta şirketinin ödediği 316.164,89 TL'nin 126.465,95 TL'sinin davalı şirkete rücu edilebileceği ifade edilmiştir. Geri kalan 189.698,94 TL'nin sigorta poliçesi teminat limitleri dahilinde olduğu belirtilmiştir. Rapor, kazanın oluşumundaki kusur oranlarını detaylandırarak mahkemeye sunulmuştur.
Aynı bilirkişi heyeti 26/03/2024 tarihli ek raporunda; Davacı vekili tarafından 22/01/2024 tarihli bilirkişi raporuna itiraz edilmiştir. İtirazda, 316.164,89 TL'nin Konya . İş Mahkemesinin ... E. ve ... K. sayılı kararı uyarınca ödendiği ve bu ödemenin %40 oranında kusur indirimi yapılarak belirlendiği, bu nedenle tekrar kusur indirimi yapılmasının doğru olmadığı belirtilmiştir. Bilirkişi heyeti, 14/12/2011 tarihinde meydana gelen kazada, sürücü ...'nin %60 oranında kusurlu, sigorta ettiren ... Tarım Petrol A.Ş.'nin ise %40 oranında kusurlu olduğunu teyit etmiştir. Somut olayda, sigortacı ... Sigorta A.Ş.'nin, sigorta poliçesi kapsamında 316.164,89 TL'yi ödemiş olduğu belirtilmiştir. Ancak, bu rakamın sigorta ettiren ... Tarım Petrol A.Ş.'ye ait olmadığı, sadece sigortacı ... Sigorta A.Ş.'ye ait olduğu ve bu nedenle ek bir kusur indirimi yapılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir. Sigorta poliçesi kapsamındaki ölüm ve sakatlanma kişi başına limitin 200.000,00 TL olduğu ve ... Sigorta A.Ş.'nin yaptığı 144.052,40 TL ana para ödemesinin bu limitin altında kaldığı belirtilmiştir. Bu nedenle, bilirkişi heyeti, sigortacı ... Sigorta A.Ş.'nin, sigorta ettiren ... Tarım Petrol A.Ş.'ye rücu edemeyeceği kanaatine varmıştır.
3-DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacı vekili 14/12/2011 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalıya ait aracın karıştığı kazada sürücü ...'nin hayatını kaybetmiş olduğunu ve hak sahipleri tarafından açılan davalar sonucunda müvekkil sigorta şirketinin 316.164,89 TL ödeme yaptığını, KTK 95. Madde ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları B.4. Maddesi uyarınca, müvekkil şirketin, sigortalıya rücu hakkı bulunduğu, Davalı tarafın, araca gerekli muayeneleri yapmaması, iş güvenliği tedbirlerini almaması ve araç sahibi olarak ağır kusurlu bulunması nedeniyle müvekkil şirketin sigortalıya rücu hakkı doğduğunu belirterek bu kapsamda 14/12/2011 tarihli kaza nedeniyle ödenen 316.164,89 TL'nin 08/02/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilmesini talep etmektedir.
Mahkememizce Konya . İş Mahkemesinin ... Esas ve ... karar sayılı dosyası getirtilerek incelendiğinde:
Konya . İş Mahkemesinin ... Esas ve ... Karar sayılı kararı Yargıtay . Hukuk Dairesinin ... Esas ve ... karar sayılı kararı ile düzeltilerek onanmıştır. Söz konusu düzeltme kararında Mahkememizde görülen rücuan tazminat davasına konu talebe ilişkin olarak; "B)... Esas sayılı birleşen dava dosyası yönünden; 1-)Davacı ... için 116.110,99 TL destekten yoksun kalma tazminatı, ... için 5.117,39 TL destekten yoksun kalma tazminatı, ... için 22.824,02 TL destekten yoksun kalma tazminatının tahsilde tekerrür olmamak üzere temerrüt tarihi olan 18.11.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta Şirketi’nden alınarak davacılara verilmesine, " hükmünün yer aldığı görülmektedir.
İş mahkemesi dosyası içindeki ... esas sayılı dosyanın incelenmesinde; ilk olarak davacılar ... vd.'nin davalı ... Sigorta aleyhine destekten yoksun kalma talepli olarak Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açtıkları, söz konusu dava kapsamında ... Esas ve ... sayılı karar ile özetle "Tüm dosya kapsamı ile tek taraflı trafik kazasının işçinin yaptığı iş sırasında meydana geldiği ve işçi ve işveren veya trafik sigorta poliçesi ile işleten olan işverenin risklerini üstlenen trafik sigortacısı arasındaki davaya iş mahkemelerinin bakmakla görevli olduğu anlaşılmıştır. Davacılar vekilinin açık anlatımlarına göre isbu dava işçi ile işveren arasındaki hizmet/iş sözleşmesine dayalı hizmetin/işin görülmesi sırasında meydana gelen trafik iş kazasından kaynaklanan maddi tazminat davasıdır. Bu davaya bakmaya iş mahkemeleri görevlidir. Asliye ticaret mahkemeleri ile iş mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisidir. Davaya bakacak görevli mahkemeyi kanun belirlediğinden, isbu davaya bakmaya mahkememiz görevli değildir. İşbu davaya bakmaya iş mahkemeleri görevlidir. "gerekçesi ile görevsizlik kararı verildiği anlaşılmıştır. Bu görevsizlik kararı sonrasında dosya Konya . İş Mahkemesinde görülürken ... Esas ve ... Karar sayılı karar ile Konya . İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmiştir.
Konya . İş Mahkemesinin ... Esas ve ... karar sayılı kararı Yargıtay . Hukuk Dairesinin ... Esas ve ... karar sayılı kararı ile bozulmuş; Konya . İş Mahkemesince ... Esas ve ... sayılı karar ile yeniden karar verilmiş bu karar ise Yargıtay . Hukuk Dairesinin ... Esas ve ... sayılı kararı ile bozulmuştur. Son olarak Konya . İş Mahkemesince verilen ... Esas ve ... sayılı karar yukarıda açıklandığı üzere Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin ... Esas ve ... sayılı kararı ile düzeltilerek onanmıştır.
Türk Ticaret Kanunu'nun Halefiyet başlıklı 1472. maddesindeki:
"(1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.
(2) Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur." şeklindeki düzenleme nazara alındığında davacı Konya . Asliye Ticaret Mahkemesindeki ... Esas ve ... Karar sayılı (ana dosya ile birleşen Konya . İş Mahkemesi ... Esas ve ... Karar) davadaki davacıların yerine geçmektedir.
Mahkememizde görülen davanın ticari dava olduğu hususunda tereddüt bulunmamaktadır Ancak TTK'nın göreve ilişkin 5. maddesinde "(1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir."hükmü yer almaktadır. Dolayısıyla ticari davalar bakımında aksine hüküm bulunması mümkündür.
Yargıtay İçtihatları Birleştirme HGK'nın 22.03.1944 tarihli ... esas ve ... sayılı kararı ise şu şekildedir:
"Ticaret Kanununun 965 inci maddesiyle konulmuş bulunan esasa göre sigortacı poliçede yazılı olup da sigortalısına ödediği sigorta bedeli nisbetinde sigortalının yerine geçer. Bu bir kanunî halefiyettir. Binaenaleyh sigortacının haksız fiil failinin karşısına çıkması mutazarrır olan şahsa ödemiş olduğu miktar nispetinde dava külfetinden kurtarmış olduğu içindir. Hatta zararının tamamını sigortadan temin edememiş olan mutazarrırın şirketten aldığı bedelden fazlası için haksız fiil faili aleyhine dava ikame etmiş olması dahi mümkündür. Bu takdirde ayni menbadan çıkan bir tek borcun bir kısmı hukuk mahkemesinde talep edilmiş olacaktır.
İmdi, sigortacının, sigortacılık mutlak bir ticarî muameledir diye kanunî halefiyetine istinaden açacağı rücu davası için ticaret mahkemesinde dava ikame etmesi icap eder, denecek olursa, menşei, mahiyeti ve illeti ayni olan ve haksız fiil faili için tecezzisi mümkün bulunmayan bir borç için iki ayrı kaza merciinde birden dava açılabileceği kabul edilmiş olur. Bu ise, kanuna ve hukuka uygun düşmez.
Bu itibarla, sigortacının, sigorta poliçesinden münbais olmayıp kanundan aldığı bir salahiyete istinaden ve haksız fiil sebebiyle alacaklı yerine kaim olarak hareket ettiği davada hukuk mahkemesine başvurması lazım geleceğine reylerin üçte ikisini geçen çoğunluğiyle 22/3/944 tarihinde karar verildi(lexpera İçtihat Bankası)."
Neticeten yukarıda açıklanan içtihadı birleştirme kurulu kararından açıkça anlaşılacağı üzere davacının haksız fiil nedeniyle alacaklılar yerine geçerek açtığı bu davada davaya bakma görevinin iş mahkemelerinde olduğu sonucuna varılmakla bu doğrultuda görevsizlik kararı verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir:
Hüküm: Gerekçesi Yukarıda açıklandığı Üzere:
1-Dava dilekçesinin GÖREV YÖNÜNDEN REDDİ ile, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Davaya bakmaya Konya Nöbetçi İş Mahkemesinin görevli olduğuna,
3-Görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki (2) hafta içerisinde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi için taraflardan biri tarafından başvuruda bulunulduğu takdirde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmek üzere tevzii bürosuna tevdiine, H.M.K.'nun 331/2. maddesi gereğince yargılama, harç, masraf ve giderlerinin görevsizlik kararından sonra dosyanın gönderildiği mahkemede davaya devam edilmesi halinde gönderildiği mahkemece karar verilmesine,
4-Görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki (2) hafta içerisinde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi için taraflardan biri tarafından başvuruda bulunulmadığı takdirde, mahkememizce dosyanın re'sen ele alınarak, 6100 Sayılı HMK'nın 20/1. maddesi gereğince davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verilmesine, harç, yargılama gideri, vekalet ücreti, gider avansı vd hususların talep halinde, 6100 Sayılı HMK'nın 331/2. ve 331/2. maddesi gereğince mahkememizce hüküm altına alınmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nın 341-345 maddeleri uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/07/2024

Katip Hakim