mahkeme 2023/281 E. 2024/424 K.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ... ...
VEKİLLERİ :
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLLERİ :
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
KARARIN YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizin 11/01/2022 tarih ... esas ve ... karar sayılı kararının Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nin 23/02/2023 tarihli ... esas ve ... karar sayılı ilamı ile kaldırılması sonrasında Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
1.BEYANLAR:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı Müvekkili şirket ... (... OTO) ile Davalı ... Ticaret Sanayi Limited Şirketi (... İNŞAAT) arasında 08.05.2019 tarihli eser sözleşmesi akdedildiğini, bahse konu eser sözleşmesi gereğince; yüklenici firma (... İNŞAAT), müvekkili şirket (... OTO)’nun işyerine ilave kompozit panel kaplama, cam silikonlu cephe, çelik çatı ve sandviç panel işleri yapımını üstlendiğini, davacı müvekkili şirketin (... OTO) eser sözleşmesinden kaynaklı bütün yükümlülüklerini yerine getirmiş olmasına karşın, davalı yüklenici firmanın (... İNŞAAT) edimlerini tam olarak yerine getirmediğini ve sözleşmeye aykırı davrandığını, sözleşmeye göre işin teslim süresinin 50 iş günü olduğunu, yapılan işlerdeki ayıpların ve işin tamamlanması için gerekli bedelin tespiti için Konya . Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş dosyası ile tespit yaptırıldığını, dosyaya sunulan 26.07.2019 tarihli bilirkişi raporunda işin teslim tarihi olan 26.06.2019 geçmiş olmasına rağmen işin tamamlanmadığı, keşif tarihi itibariyle 29 günlük gecikme olduğu, yapılan imalatlarda çatı dış cephe ve panel kaplama işinin tekniğine uygun yapılmadığı, işbu hatalı kusurlu ve ayıpların kullanıma engel teşkil ettiği ve bu şekilde kabulünün mümkün olmadığı, hatalı kusurlu ve eksik imalatın tekniğine uygun şekilde yapılması için 20 günlük sürenin gerekli olduğu ve bedelin 88.030,00 TL + KDV olduğu hususlarının tespit edildiğini, bunun üzerine Konya . Noterliği' nin 31.07.2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile yüklenici tarafa eksiklikleri gidermesi ihtar edildiğini ve 20 günlük ek süre tanınmış olmasına rağmen borcun tam olarak ve gereği gibi ifa edilmediğini, davacı müvekkili şirketin peşinat bedeli olarak 54.000,00 TL havale yapılmak suretiyle ödediğini, ek olarak ... Bankası A.Ş.'nin ... Şubesi' ne ait ... nolu 15.07.2019 keşide tarihli 42.000,00 TL bedelli, ... Bankası A.Ş.' nin ... Şubesi' ne ait ... nolu 30.08.2019 keşide tarihli 42.000,00 TL bedelli, 2 adet çek tanzim edilerek teslim edilmiş ve ödemeleri yapılmış olduğunu, ancak davalı tarafça işler tamamlanıp teslim edilmediği gibi fatura da tanzim edilmediğini, TBK nın 486. maddesi çerçevesinde yapılacak bir kıyasla, işin kullanılabilir olan kısmı bakımından, müspet zarar tazmininden mahsup edilmesi durumunda, gerek yapılan ödemelerin ve gerekse de işin yapıldığı varsayılan kısımlarındaki ayıplı ifaların dikkate alınması ve müspet zarar tazminin bu şekilde belirlenmesinin gerektiğini ileri sürerek, eser sözleşmesinden kaynaklı tüm müspet zararlarının (işin eksik ve ayıplı yapılması, işin tamamlanması için gerekli bedel, işyerinin bugüne kadar kullanılamamasından kaynaklı zararlar, ihtarname ve dava masrafları ve sair tüm zararlar) şimdilik 8.000,00 TL’sinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacı müvekkili şirket (... OTO)’ya ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, davacı vekili 28/12/2021 tarihli ıslah dilekçesiyle; eksik ve ayıplı işlere ilişkin talebini 100.300,00 TL'ye çıkarmıştır
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşmenin 7/b maddesi uyarınca teslim süresinin malzeme temininden sonra başlayacağını, söz konusu faturadan anlaşılacağı üzere kompozit malzemesinin temin edildiği 19.06.2019 tarihinde teslim süresinin başlamış sayılacağını, Konya . Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı tespit dosyası kapsamında düzenlenen 26.07.2019 tarihli bilirkişi raporu düzenlendiği tarihte teslim süresinin dolmamış bulunduğunu, bilirkişi raporunda belirtilen hususları bu yüzden kabul etmelerinin mümkün olmadığını, borç istenebilir hale gelmeden temerrüdden söz edilemeyeceğini, kendilerine henüz teslim süresi dolmadan çekilen ihtarnameden sonra eksiklikleri tamamladıklarını, ufak tefek kalan işleri tamamlamak istemelerine rağmen işçilerinin kasten içeri alınmadığını,davalı müvekkili şirket tarafından yapılan işe ilişkin ... Sıra No'lu, 18/05/2019 tarihli 70.000,14 TL bedelli fatura tanzim edildiğini, ancak davacı tarafça faturanın teslim alınmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
2.KALDIRMA ÖNCESİ MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR:
Mahkememizin 11/01/2022 tarih ... esas ve ... karar sayılı kararında özetle: "Taraflar arasındaki uyuşmazlık; taraflar arasında eser sözleşmesinin var olup olmadığı var ise tarafların edimlerini yerine getirip getirmedikleri temerrüdün gerçekleşip gerçekleşmediği davacının müspet zararının tazminini talep edip edemeyeceği edecek ise ne miktar olduğu noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Dava konusu sözleşmeninn götürü bedelli eser sözleşmesi olduğunu, sözleşmede işin başlangıç süresinin yüklenicinin malzeme temin ettiğinde başlayacağı, malzemenin yüklenici tarafından teknik bilirkişi raporu ışığında 19.06.2019 tarihinde temin edildiğinin anlaşıldığı, sürenin 50 iş günü olarak belirlendiğini buna göre sözleşme uyarınca teslim süresinin 04.09.2019 olarak kabulü gerektiğini, teslim ile muacceliyet söz konusu olacağından ve vade kesin olarak belirlendiğinden TBK 117 ve 124. maddelerine göre davalı yüklenicinin temerrüdünün 04.09.2019 tarihinde gerçekleştiği, davacı iş sahibinin temerrüdden önce keşide ettiği ihtarnamenin bu durumda sonuç doğurmadığı, 04.09.2019 temerrüt tarihi itibari ile davacı iş sahibi TBK 125/2 deki haklarını kullanmadığı için HGK kararlarına göre aynen ifada ısrar etmiş kabul edileceği, du durumda davacı ifadan vazgeçmediği için ki dava dilekçesinde eksik ve ayıplı işler ile birlikte müspet zarar talep edildiği, davacı ayıp ve eksik iş bedeli ile birlikte müspet zarar talep edemeyeceği, sadece ayıptan ve eksik ifadan kaynaklanan alacağını talep edebileceği, teknik bilirkişi raporunda eksik ve ayıplı iş bedeli 100.300,00 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Alınan bilirkişi raporlarının gerekçeli, ayrıntılı, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu..." gerekçesiyle davanın kabulü ile, 100.300,00 TL alacağın temerrüt tarihi olan 04.09.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
3.KALDIRMA KARARI VE GEREKÇESİ:
Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nin 23/02/2023 tarihli ... esas ve ... karar sayılı ilamı ile "Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı ayıp ve eksik iş nedeniyle tazminat talebine ilişkindir.
Taraflar arasındaki 08.05.2019 tarihli sözleşmenin konusunun davacıya ait işyerine ilave kompozit panel kaplama, cam silikonlu cephe, çelik çatı ve sandviç panel işleri yapımı olduğu, iş bedelinin KDV dahil 180.000 TL olarak kararlaştırıldığı, davacı iş sahibi vekilinin dava dilekçesinde 138.000 TL ödeme yapıldığını beyan ettiği görülmüştür.
İş bedeli KDV dahil 180.000 TL olarak belirlendiğinden, taraflar arasında 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 480. maddesinde ifade edilen götürü bedelli eser sözleşmesi bulunmaktadır. Dosya kapsamında iş bedelinin tamamının ödenmediği, 138.000 TL’sinin ödendiği anlaşılmaktadır. Götürü bedelli işlerde, yüklenicinin hak ettiği iş bedelinin saptanması ya da iş sahibinin ödemesinin fazla olup olmadığının belirlenmesi için gerçekleştirilen imalatın eksik ve kusurlar da dikkate alınarak tüm işe oranının tespiti, (yapılan işin oranı) bulunacak bu oranın, toplam iş bedeli olan 180.000,00 TL'ye oranlanmak suretiyle hak edilen bedelin saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek hesaplanması gerekmektedir.
Hal böyle olunca, mahkemece yapılacak iş; HMK’nın 281/3. maddesi uyarınca maddi gerçeğin ortaya çıkması için konusunda uzman ve öncekiler dışında oluşturulacak teknik heyetten gerekirse keşif yapılmak sureti ile sözleşme kapsamında yapılacak işte eksik ve ayıplar dikkate alınarak işin tamamlanma oranının tespiti ve bulunacak oranın götürü bedel ile çarpılıp kanıtlanan ödemeler de düşüldükten sonra fazla ya da eksik ödeme olup olmadığının tespiti ile fazla ödeme var ise hüküm altına alınması ve ayıplar oranlamada değerlendirildiğinden ayrıca eksik işlere dair giderim bedeli verilemeyeceği dikkate alınarak hüküm kurulmasından ibarettir. (Emsal Y. . HD ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı)" şeklindeki gerekçe ile mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
4.MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLER ile DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; taraflar arasında eser sözleşmesinin var olup olmadığı var ise tarafların edimlerini yerine getirip getirmedikleri temerrüdün gerçekleşip gerçekleşmediği davacının müspet zararının tazminini talep edip edemeyeceği edecek ise ne miktar olduğu anlaşılmıştır.
Kaldırma kararı sonrasında kaldırma kararı doğrultusunda 3 kişilik bilirkişi heyetine 04/02/2024 tarihli rapor tanzim ettirilmiştir. Bilirkişi raporunda "Rapor içeriğinde yapılan açıklamalar ve dosyaya mübrez belge, bilgi, davacı yana ait incelenen 2019,2020 yılı ticari defter-belgeleri ile sınırlı olarak yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; davacı şirketin incelenen 2019 ve 2020 yılı e-defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, defter kayıtlarına göre, davacı şirketin iddia etmiş olduğu 54.000,00 TL peşinat ve 84.000,00 TL bedelli iki adet çekin kayıtlı olduğu, davalı yan tarafından davacı şirkete fatura düzenlenmediği, dolayısıyla davalıdan 138.000,00 TL alacaklı olarak göründüğü, Davacı ile davalı arasında 08.05.2019 tarihinde düzenlenen belgeye göre, taraflarca ... Tic. Ltd. Şti. İlave Kompozit Panel Kaplama, Cam Silikonlu Cephe, Çelik Çatı ve Sandviç Panel İşleri Yapım işinin (KDV dahil); 160.000,00 TL olduğu belirtildiği, Dosya kapsamında yapılan incelemede, Sözleşme kapsamında yapılacak iş’teki eksik ve ayıplar da dikkate alınarak, Sözleşme kapsamındaki iş’in tamamlanma oranının; %50 olduğu, Sözleşme bedelinin 160.000,00 TL olduğu, buna göre, Sözleşme kapsamında yapılan iş bedelinin (KDV dahil); 80.000,00 TL olduğu, Davacının davalıya 138.000,00 TL ödeme yaptığı dikkate alındığında, davacının davalıdan (138.000,00 TL – 80.000,00 TL) 58.000,00 TL alacaklı olduğu" hususlarına yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen nedenler ve diğer delil ve belgeler hep birlikte değerlendirildiğinde; önceki yargılama, istinaf kararı, istinaf kararı doğrultusunda aldırılan bilirkişi raporu nazara alınarak "Davacının davasının dava dilekçesi ve ıslah dilekçesindeki talebiyle bağlı kalınarak KISMEN KABULÜ İLE, 58.000,00 TL alacağın temerrüt tarihi olan 04.09.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Kabul miktarı 58.000,00 TL üzerinden hesaplanan toplam 3.961,98 TL karar ilam harcından davacının ödediği peşin ve ıslah harcı toplamı olan: 1.712,88 TL'nin masubu ile bakiye 2.249,1‬ TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına" şeklinde karar vermek gerek olduğundan aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Hüküm: Gerekçesi Yukarıda açıklandığı Üzere:
1-Davacının davasının dava dilekçesi ve ıslah dilekçesindeki talebiyle bağlı kalınarak KISMEN KABULÜ İLE, 58.000,00 TL alacağın temerrüt tarihi olan 04.09.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Kabul miktarı 58.000,00 TL üzerinden hesaplanan toplam 3.961,98 TL karar ilam harcından davacının ödediği peşin ve ıslah harcı toplamı olan: 1.712,88 TL'nin masubu ile bakiye 2.249,1‬ TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan peşin ve ıslah harcı toplamı olan : 1.712,88 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça ödenen 54,40 TL başvuru/tedbir harcının kabul ret oranı nazara alınarak 31,46 TL 'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafça yapılan 6.134,90 TL masrafın kabul/ ret oranına göre 3.547,60 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafça yapılan 80,30 TL masrafın kabul ret oranı nazara alınarak 33,87 TL sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine bakiye miktarın davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin (kabul/talep oranına göre) 763,31 TL'sinin davalıdan; 556,69 TL'sinin davacıdan alınarak Hazine’ye gelir kaydına (harç tahsil müzekkeresi yazılmasına).
8-Karardan sonra yapılacak masrafların %57,82 oranında (kabul oranı) davalıya ; %42,17 oranında (ret oranı) davacıya yüklenmesine,
9-Artan gider/delil avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
10-Davacı taraf kendisi vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
11-Davalı taraf kendisi vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nın 341-345 maddeleri uyarınca gerekçeli taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek istinaf dilekçesi ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/06/2024

Katip ... Hakim ...